I SA/Bd 597/05

I SA/Bd 597/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski
Mirella Łent /sprawozdawca/
Teresa Liwacz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 122, art. 187, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor sądowy Mirella Łent (spr.) Protokolant: pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Buczek po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości w 2005r. części budynków związanych z działalnością gospodarczą oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Bd 597/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] 2005r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję z [...] 2005r., wydaną w sprawie zwolnienia w 60% z podatku od nieruchomości w 2005r., części budynków związanych z działalnością gospodarczą, położonych we W. przy ul. [..,] o powierzchni użytkowej [...]m², w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z 11 maja 2005r., Prezydent Miasta W. zwolnił K. w 60% z podatku od nieruchomości w 2005r. w stosunku do części budynków związanych z działalnością gospodarczą. Podstawą przyznania zwolnienia była uchwała Rady Miasta W. z dnia 28 kwietnia 2003r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości przedsiębiorców.
Organ podatkowy ustalił, iż spółka zwiększyła zatrudnienie o 7 osób, tym samym uzyskała uprawnienie do zwolnienia z podatku od nieruchomości w 60% .
Zdaniem organu podstawę zwolnienia stanowiła powierzchnia 407,40m2. Jak przyjęto, zwiększenie przez stronę zatrudnienia nie miało związku z całą powierzchnią użytkową budynku, gdyż na znacznej części tej powierzchni faktycznie wykonywali swą działalność inni przedsiębiorcy. W rezultacie, zwolnieniem nie objęto budynku o powierzchni 60 m², który według oświadczenia podatnika związany był z działalnością handlową oraz części nieruchomości wynajmowanej innym podmiotom.
W odwołaniu zarzucono decyzji naruszenie § 2 uchwały Rady Miasta Włocławek Nr 28/VIII/2003 z dnia 28 kwietnia 2003r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości przedsiębiorców oraz części I pkt l i 2 załącznika numer l do uchwały.
W uzasadnieniu odwołania spółka podniosła , iż odmowa zwolnienia dotycząca części budynku wynajmowanej podmiotom trzecim nie ma podstaw prawnych i faktycznych. Wskazano, iż spółka również prowadzi działalność w zakresie wynajmu. Odwołująca twierdziła, iż wypełniła wskazane przesłanki. Dodatkowo poinformowała, że zatrudnione osoby zajmowały się także obsługą nieruchomości. Wysunięto argument, ze obiekt o kilku tysiącach metrów wymaga znacznego nakładu pracy pracowników obsługi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 8) ustawy o z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, w kompetencji rady gminy pozostaje podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewidziała w art.7 ust. 3, że rada gminy, w drodze uchwały może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w art. 7 ust. l ustawy. I tak, uchwałą Rady Miasta Włocławek z dnia 28 kwietnia 2003r. Nr 28/VIII/2003, zostało wprowadzone zwolnienie od podatku od nieruchomości budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności, w których utworzono nowe miejsca pracy w wysokości określonej w § 2. Kolegium ustaliło, że okolicznością niesporną był fakt utworzenia nowych miejsc pracy i uzyskanie uprawnienia do zwolnienia z podatku w wysokości 60%. Zdaniem organu, zgodnie z § 2 cytowanej uchwały, kryterium decydującym o przyznaniu zwolnienia było nie tylko to, aby część budynku, która została objęta zwolnieniem była związana z działalnością gospodarczą podatnika, ale również, aby w części budynku objętej zwolnieniem utworzono nowe miejsca pracy. Organ wskazał na to, że odwołujący nie kwestionował, iż wynajmuje cześć powierzchni budynku innym podmiotom, a fakt wynajmowania części budynku innym podmiotom świadczył o tym, że w wynajmowanej części budynku nie doszło do utworzenia przez podatnika nowych miejsc pracy, co było jednym z koniecznych warunków dla uzyskania zwolnienia.
Wskazano, że odwołujący dla poparcia argumentów odnośnie zasadności udzielenia ulgi w odniesieniu do wynajmowanej części budynku powołał się na to, że zatrudnione przez niego osoby zajmują się także obsługą nieruchomości. Zdaniem organu, powyższa okoliczność byłaby prawnie znacząca jedynie w sytuacji, gdyby nowe miejsca pracy utworzono w wynajmowanej części budynku.
Organ podniósł, że skarżący pomimo tego, iż w trakcie prowadzonego postępowania miał możliwość dowiedzenia powyższego faktu, zapewniono mu czynny udział w postępowaniu, nie przedstawił dowodów wskazujących na to, iż nowe miejsca pracy utworzono w wynajętej części budynku.
W ocenie organu, nie można przyjąć, iż odwołujący spełnił warunki określone w § 2 dla uzyskania zwolnienia w odniesieniu do części budynku wynajmowanego innym podmiotom. Możliwość skorzystania z przepisów wprowadzających zwolnienia podatkowe uzależniona jest od wykazania przez podatnika, że zaistniały przesłanki do jego uzyskania. Stronę obciąża obowiązek udowodnienia okoliczności istotnych dla oceny jej sytuacji materialnoprawnej. Wskazał, że w doktrynie akceptowane jest stanowisko, iż ciężar dowodzenia spoczywa w tej sytuacji na podatniku. Zauważył, iż na gruncie obowiązującej w polskim systemie prawnym zasady powszechności opodatkowania wszelkie zwolnienia i ulgi podlegają wykładni ścisłej.
Reasumując, organ stwierdził, że skoro podatnik nie wykazał, iż w odniesieniu do części nieruchomości wynajmowanej innym podmiotom zaistniały przesłanki określone w § 2 uchwały , nie można rozważać zastosowania normy (pkt 2 części I załącznika nr l do uchwały) określającej szczegółowe zasady i tryb korzystania ze zwolnienia, oczywiście w odniesieniu do tej części nieruchomości, która została wynajęta.
Na gruncie wskazanego przez podatnika pkt 2 załącznika nr l do uchwały, elementem istotnym dla wypełnienia jego dyspozycji jest to, aby nowe miejsca pracy zostały utworzone dla zaspokojenia potrzeb pracodawcy w zakresie konkretnego zakładu w którym zwiększono zatrudnienie. W przypadku, gdy przedsiębiorca w ramach działalności gospodarczej prowadzi działalność różnego typu, decydujące jest ustalenie dla potrzeb której działalności utworzono nowe miejsca pracy. Przy czym, ustaleń tych dokonuje się w odniesieniu do tej części budynków , w których faktycznie powstały nowe miejsca pracy. Zdaniem SKO zaskarżona decyzja pierwszoinstancyjna pomimo nie całkiem trafnego jej uzasadnienia odpowiada prawu. Organ I instancji miał podstawy do zakwestionowania zwolnienia w odniesieniu do części nieruchomości wynajmowanej innym podmiotom , a tym samym do uznania, iż zwolnienie przysługuje w odniesieniu do części budynku użytkowanej na działalność usługową.
W skardze zarzucono decyzji naruszenie § 2 uchwały Rady Miasta Włocławek 28/VIII/2003 z 28.04.2003r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości przedsiębiorców oraz części I pkt l i 2 załącznika numer l do uchwały (Dz.Urz. Województwa Kujawsko-Pomorskiego Nr 70, poz. 1085) oraz naruszenie art. 122 i 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i wniesiono o uchylenie decyzji w całości jako niezgodnej z prawem.
Argumentowano, że spółka jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. Rysiej 6, a zatrudnienie zostało zwiększone.
Jako sporne wskazano zwolnienie części budynków wynajmowanych przez spółkę podmiotom trzecim, prowadzącym działalność handlową.
Podniesiono, że spółka według wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, wynajmuje nieruchomości na własny rachunek ([...]). Tak więc wynajem nieruchomości, na równi z działalnością w zakresie domu sprzedaży
wysyłkowej i pakowania, stanowi o przedmiocie jej działalności. Zatrudniane
osoby zajmowały się także obsługą nieruchomości. Obiekt wykorzystywany przez kilka podmiotów wymagał znacznego nakładu pracy pracowników obsługi.
W pierwszej kolejności wskazano, iż postępowanie podatkowe nie jest kontradyktoryjne. Organ działa na podstawie przepisów prawa, a wśród podstawowych zasad postępowania podatkowego znajduje się zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Wynika ona z art.122 i 187 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy ma te same obowiązki, co organ pierwszoinstancyjny. Skoro zmienił podstawę prawną odmowy udzielenie zwolnienia, to miał prawny obowiązek wezwać stronę do przedłożenia informacji, od której uzależnione (w jego ocenie) było skorzystanie z ulgi. Organ odwoławczy powinien także z urzędu wziąć pod uwagę okoliczności powszechnie znane oraz uwzględnić przy rozpatrywaniu sprawy zasady doświadczenia życiowego. Wynika z nich, że administracja i obsługa dużego obiektu wymaga pracy.
Skarżąca podniosła, że jeżeli postępowanie trzeba było przeprowadzić w całości lub znacznej części, to obowiązkiem SKO było skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Tymczasem organ odwoławczy, naruszając jeszcze zasadę dwuinstancyjności, "ocenił" dowody, których w ogóle nie zebrano i obarczył winą za to stronę postępowania.
Dalej wskazano, że § 2 uchwały Rady Miasta Włocławek został przez SKO zinterpretowany w ten sposób, iż to w obiekcie ( lub części obiektu) powinny powstać nowe miejsca pracy, aby zwolnienie mogło być otrzymane. Nieistotne przy tym z punktu widzenia decyzji jest badanie samych podstaw zwolnienia warunków określonych w załączniku. Zdaniem skarżącej taka wykładnia prowadzi do absurdalnych wniosków. Jako przykład podano wielki piec hutniczy wymagający obsługi z kilkuset osób, który w takim wypadku nie korzystałby ze zwolnienia. Nie korzystałby ani magazyn zbożowy, ani montownia samochodów - we wszystkich przypadkach bowiem pracownicy nie pracują wewnątrz budynku, czy obiektu, tylko obsługują go z zewnątrz.
W ocenie skarżącej, w załączniku brak choćby cienia potwierdzenia dla wykładni dokonanej w skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargi nie uwzględniono.
Przedmiotem sporu była weryfikacja spełnienia przez skarżącą warunków uzyskania zwolnienia od podatku od nieruchomości, zamieszczonych w uchwale Rady Miasta Włocławek z dnia 28 kwietnia 2003r. w sprawie zwolnień od podatku nieruchomości przedsiębiorców (Dz.Urz. Woj. Kuj. – Pom. Nr 70, poz. 1085). Konkretnie, zapisów, w których zwalnia się z podatku od nieruchomości, budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności, w których utworzono nowe miejsca pracy w określonej w odniesieniu do konkretnego wzrostu zatrudnienia (§ 2 ust. 1 cyt. uchwały).
Na początku należy zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom skarżącej, zarówno w decyzji pierwszej jak i drugiej instancji, podstawę weryfikacji stanowił przepis § 2 ust. 1 cyt. uchwały. To w tym przepisie Rada Miasta Włocławek ustanowiła zwolnienie stanowiące przedmiot sporu, a zapisy cz. I załącznika nr 1 do uchwały są jedynie jej rozwinięciem – określają zasady i tryb korzystania ze zwolnienia (§ 2 ust. 3 cyt. uchwały). W pkt 2 cz. I załącznika nr 1 do uchwały zapisano, że zwolnienie przysługuje w stosunku do nieruchomości, o ile wchodzą w skład zakładu i są wykorzystywane na potrzeby prowadzonej przez zakład działalności gospodarczej, w ramach której utworzono nowe miejsca pracy. Różnicą w uzasadnieniu dokonanym przez obydwa organy, było to, że organ pierwszej instancji uznał, że nieruchomość nie jest wykorzystywana na potrzeby działalności podatnika, natomiast organ odwoławczy – że to nie w spornych częściach budynku utworzono nowe miejsca pracy. W obydwu wypadkach weryfikacja warunków zwolnienia ustanowionego w § 2 ust. 1 cyt. uchwały dała ten sam wynik – w stanie faktycznym sprawy, zwolnienie nie przysługuje. Zatem organ odwoławczy nie przekroczył granic rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakreślonych przez decyzję pierwszoinstancyjną. Sprawa została dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, gdyż organ odwoławczy dokonał samodzielnie wywodu w sprawie.
Natomiast rację ma skarżąca wskazując, że uznawszy za nieudowodnioną istotną, w swej ocenie, okoliczność zatrudnienia nowych pracowników przy obsłudze nieruchomości, organ miał obowiązek dokonania czynności w ramach procedury w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Zaniechanie tego obowiązku było naruszeniem funkcjonującej w postępowaniu podatkowym zasady prawdy materialnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. tekst jednolity ogłoszony 14 stycznia 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)). Zgodnie ze wskazanymi zasadami, to organy mają za zadanie doprowadzenie do obiektywnego i bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Zobowiązują organy do poszukiwania okoliczności faktycznych w sposób zapewniający rozstrzygnięcie oparte na prawdziwych elementach tego stanu oraz dokonywania ustaleń prawdziwych, co umożliwia swobodę w wyciąganiu logicznych wniosków z zebranego materiału dowodowego. To oznacza, że aby ocena materiału nie przekroczyła granic swobody, materiał musi być zgromadzony w sposób zupełny, uwzględnione wszystkie dowody, ustalenia dokonywane w świetle pełnego kontekstu sprawy.
Skoro organ uznał, że podatnik nie przedstawił dowodów na istotne dla sprawy okoliczności, to powinien przynajmniej wezwać go do uczynienia tego.
Natomiast na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, takie uchybienie, jako będące naruszeniem przepisów postępowania, może być podstawą uchylenia decyzji tylko w przypadku, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takie ograniczenie wynika wprost z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.
Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich faktów mających znaczenie dla sprawy w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy.
W sprawie, jej istotą było spełnienie warunku, iż sporna część budynków jest związana z prowadzeniem działalności i w niej utworzono nowe miejsca pracy, nieruchomość wchodzi w skład zakładu i jest wykorzystywana na potrzeby prowadzonej przez zakład działalności gospodarczej, w ramach której utworzono nowe miejsca pracy (§ 2 uchwały). Z brzmienia przepisów wynika, że aby móc pozytywnie zweryfikować istnienie przesłanek do zastosowania zwolnienia, te cztery cechy muszą być spełnione łącznie. Charakter tych przesłanek wskazuje na to, że treściowo wzajemnie się przenikają i tworzą swojego rodzaju całość, która jako taka musi być oceniona. Utworzone nowe miejsca pracy muszą pozostawać w związku z nieruchomością w taki sposób, że to w niej zostaną utworzone i ona musi być wykorzystywana na potrzeby działalności gospodarczej w ramach której utworzono nowe miejsca pracy.
W sprawie, tą działalnością był wynajem – wyłączenie z użytkowania przez wynajmującego.
Zatem zwolnienie określone w § 2 uchwały Rady Miasta Włocławek z dnia 28 kwietnia 2003r. w sprawie zwolnień od podatku nieruchomości przedsiębiorców w przypadku utworzenia nowych miejsc pracy na potrzeby wynajmowania nieruchomości, nie obejmuje wynajętych nieruchomości, gdyż w wyniku wynajęcia, nie można tam utworzyć miejsc pracy.
Natomiast bezspornym w sprawie było to, że organy stwierdziły brak spełnienia warunków do zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyłączonej z użytkowania przez wynajmującego części, a skarżąca nigdy nie twierdziła, że w tej części utworzyła miejsca pracy.
Dlatego też uznanie, że w stanie faktycznym sprawy skarżąca nie spełniła warunków, o jakich mowa w § 2 ust. 1 cyt. Uchwały, jest zgodne z obowiązującym prawem.
Podawane przez skarżącą przykłady są nieadekwatne do jej sytuacji: przedmiotowo – piec hutniczy, czy w przypadku warsztatu samochodowego, w którym utworzono miejsca pracy. Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego w skardze naruszenia pkt 1 cz I załącznika nr 1 uchwały. W skardze nie doprecyzowano dlaczego w ocenie skarżącej zapis ten został w sprawie naruszony.
Mając na względzie powyższe oraz art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.