I SA/Bd 579/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek, wskazując na brak dowodów prawidłowego doręczenia decyzji pierwszej instancji i naruszenie przez organ przepisów proceduralnych.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za listopad 2020 r. dla spółki cywilnej. ZUS utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwolnienia, argumentując, że przeważająca działalność spółki (PKD 47.19.Z) nie uprawnia do ulgi, w przeciwieństwie do PKD wspólników. Sąd administracyjny uchylił decyzję ZUS, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak dowodów na skuteczne doręczenie decyzji pierwszej instancji i tym samym brak podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymywała w mocy decyzję odmawiającą spółce cywilnej prawa do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. Głównym zarzutem sądu było naruszenie przez ZUS przepisów proceduralnych, w tym art. 153 p.p.s.a., który wiąże organ z oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach sądu. Sąd wskazał, że organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, kiedy decyzja pierwszej instancji z lutego 2021 r. została skutecznie doręczona, co uniemożliwiało stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Brak było urzędowego poświadczenia odbioru spełniającego wymogi prawne. Sąd podkreślił, że nawet w przypadku przywrócenia terminu na podstawie przepisów specustawy COVID-19, podstawą jest uchybienie terminowi, które nie zostało w tej sprawie udowodnione. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ do uzupełnienia materiału dowodowego i ponownej oceny kwestii doręczenia decyzji oraz uchybienia terminu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości daty skutecznego doręczenia decyzji, co uniemożliwia stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził brak w aktach sprawy urzędowego poświadczenia odbioru decyzji, które spełniałoby wymogi Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o informatyzacji, co uniemożliwia jednoznaczne ustalenie daty doręczenia i biegu terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
ustawa o COVID – 19 art. 15 zzzzz[z] § 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów określonych w tym przepisie w pkt od 1) do 6), organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu i wyznacza termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 58 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
k.p.a. art. 59 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem, jeżeli naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawne uległy zmianie.
k.p.a. art. 46 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
W celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające wskazanie możliwości odbioru, adres do pobrania i potwierdzenia, oraz pouczenie dotyczące sposobu odbioru i identyfikacji.
k.p.a. art. 46 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób określony w § 4 pkt 3.
k.p.a. art. 46 § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego, organ administracji publicznej po upływie siedmiu dni od wysłania zawiadomienia przesyła powtórne zawiadomienie.
k.p.a. art. 46 § 6
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.
ustawa o informatyzacji art. 3 § pkt 20
Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Definicja urzędowego poświadczenia odbioru (UPP i UPD) jako danych elektronicznych powiązanych z dokumentem elektronicznym.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej z poprzednich wyroków sądu. Brak w aktach sprawy dowodów na skuteczne doręczenie decyzji pierwszej instancji zgodnie z przepisami k.p.a. i ustawy o informatyzacji. Niemożność jednoznacznego ustalenia daty doręczenia decyzji i w konsekwencji uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące merytorycznej zasadności zwolnienia z opłacania składek (nie były rozpatrywane ze względu na błąd proceduralny).
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... W aktach sprawy nadal brak jest potwierdzenia zasadniczej przesłanki przywrócenia terminu, tj. brak dokumentu pozwalającego na jednoznaczne ustalenie kiedy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczął swój bieg a w konsekwencji czy Strona uchybiła temu terminowi. Wydruk z "Portalu Pracowników" nie stanowi potwierdzenia dokonania doręczenia bowiem nie spełnia powyżej opisanych wymogów wynikających z ówcześnie obowiązującego Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o informatyzacji. W związku z brakiem ustalenia tej daty, nie jest możliwe stwierdzenie czy Strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Skład orzekający
Tomasz Wójcik
przewodniczący
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Jarosław Szulc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące wymogów formalnych doręczeń elektronicznych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście specustawy COVID-19, oraz konsekwencji naruszenia art. 153 p.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z doręczeniami elektronicznymi i przepisami specustawy COVID-19. Wymaga analizy przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie prawidłowego doręczenia elektronicznego w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje błędów proceduralnych organów, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Błąd w doręczeniu elektronicznym kosztował ZUS uchylenie decyzji. Kluczowe znaczenie ma dowód odbioru!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 579/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2023-12-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-10-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jarosław Szulc Joanna Ziołek /sprawozdawca/ Tomasz Wójcik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Finanse publiczne Sygn. powiązane I GSK 499/24 - Wyrok NSA z 2024-08-07 Skarżony organ Inne Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 58 par. 1, art. 59 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2020 poz 1842 art. 15 zzzzz[z] ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Jarosław Szulc asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi F. S. spółka cywilna S. M. i D. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr 560500.71.56214/2021.RDZ.B6-ODW-UT w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie Decyzją z [...] sierpnia 2023 r. ZUS (dalej: "Zakład", "ZUS", "Organ") utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. odmawiającą Firmie Handlowo Usługowej [...] spółka cywilna S. M. i D. M. (dalej: "Strona", "Skarżący") prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r. W uzasadnieniu decyzji Organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i podejmowane w jego toku czynności oraz wydane rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. zostało poprzedzone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu tego postanowienia Zakład podał przesłanki przywrócenia terminu oraz stwierdził, że w sprawie zachodzi przypadek szczególnego trybu przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 15zzzzzn[2] ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.; dalej: "ustawa o COVID – 19"). Zdaniem Organu powołane przez Skarżących okoliczności uzasadniały przywrócenie Skarżącym terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. W toku wcześniejszego postępowania ZUS stwierdził, że decyzja z dnia [...] lutego 2021 r. została uznana za doręczoną w dniu [...] marca 2021 r. - doręczenie elektroniczne. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony [...] czerwca 2021 r., tj. po upływie terminu wskazanego w pouczeniu decyzji. ZUS zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. zawiadomił Stronę o uchybieniu terminu i wyznaczył 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. W dniu [...] czerwca 2021 r. Skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. ZUS odmówił przywrócenia terminu, co zaskarżyła Strona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Sąd wyrokiem z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 606/21, uchylił zaskarżoną decyzję wydaną w sprawie zobowiązując Organ do ponownego rozpatrzenia sprawy. Zakład po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję z dnia [...] marca 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu, która również została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 291/22, Sąd ponownie uchylił zaskarżoną decyzję i zobowiązał Organ do ponownego rozpatrzenia sprawy. W konsekwencji powyższego Organ wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 2023 r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Organ ustalił, że brak jest podstaw do zmiany decyzji w zakresie zwolnienia płatnika z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. ze względu na to, że wykazany we wniosku kod PKD 47.71.Z dotyczy wspólników spółki, natomiast spółka prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.19.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. Nie ma przy tym zdaniem Organu znaczenia, że wspólnicy spółki mają wykazany w rejestrze REGON kod PKD przeważającej działalności uprawniający do zwolnienia, gdyż są to osobne jednostki prowadzenia działalności gospodarczej o innych numerach REGON. Do wniosku o zwolnienie z opłacania składek kod PKD jest weryfikowany w kontekście konkretnego płatnika z konkretnym numerem REGON podanym we wniosku. Ponadto zdaniem Organu z analizy zgromadzonego materiału (w tym oświadczeń i dokumentów przedłożonych przez Skarżących) wynika, że Skarżący dokonali zakupu towarów, natomiast nie można było jednoznacznie stwierdzić, że prowadzili przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD, który uprawniał do zwolnienia z opłacania składek. Ponadto nie udokumentowali spadku przychodów z tej samej działalności. W konsekwencji powyższego Organ postanowił utrzymać w mocy odmowną decyzję z [...] lutego 2021 r. W skardze do tut. Sądu Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, a polegający na uznaniu, że przedłożone przez Skarżących dokumenty nie udowodniły jednoznacznie, że na dzień 30 września w 2020 r. Skarżący prowadzili działalność gospodarczą z przeważającym kodem PKD 47.71.Z, bez podania konkretnego uzasadnienia oraz uznaniu, że z analizy sprawy wynika, iż na dzień [...] września 2020 r. prowadzili działalność gospodarczą z kodem PKD 47.19.Z, pomimo przedłożenia licznych dokumentów do akt sprawy. Zdaniem Skarżących z dokumentów tych wynika, iż na dzień [...] września 2020 r. Skarżący prowadzili działalność gospodarczą o przeważającym PKD 47.71.Z, uprawniającym do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres od [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r., ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, gdyż potrzeba powołania świadków na tym etapie postępowania wyniknęła z odmownej decyzji ZUS oraz niepoinformowaniu Skarżących przez ZUS o możliwości powołania świadków w osobach A. D. i P. G. na okoliczność, iż na dzień [...] września 2020 r. w sklepach "[...]" była prowadzona sprzedaż detaliczna odzieży w wyspecjalizowanych sklepach, a tym samym na okoliczność zasadności zwolnienia od opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Skarżący wnieśli także o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów potwierdzających prowadzenie sprzedaży detalicznej odzieży w wyspecjalizowanych sklepach, a tym samym na okoliczność zasadności zwolnienia od opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie jednak nie z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie została objęta decyzja ZUS z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego Organu z dnia [...] lutego 2021 r. o odmowie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 do 30 listopada 2020 r. Zauważyć należy, że sprawa była już przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. W wyroku z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 606/21, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję (znajdującą się na k. 31-33 akt administracyjnych) o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy. Tym samym Organ został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że "na moment złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie ustalono zasadniczej przesłanki tj. czy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w ogóle rozpoczął swój bieg. W sytuacji bowiem gdyby organ uznał, że decyzja z dnia [...] lutego 2021r. nie została doręczona zgodnie z przepisami k.p.a., to wniosek o przywrócenie terminu, który nie rozpoczął swego biegu jest bezprzedmiotowy." Ponadto Sąd wskazał, że "ponownie rozpoznając sprawę zainicjowaną wnioskiem Strony o przywrócenie terminu, organ będzie miał na uwadze, że założeniem konstrukcyjnym tejże instytucji procesowej jest przyjęcie, iż ma ona zastosowanie w przypadku, w którym nastąpiło uchybienie terminu. Dopiero stwierdzenie tej okoliczności powinno decydować o potrzebie merytorycznej oceny wniosku. W sytuacji natomiast stwierdzenia, że bieg terminu nie rozpoczął się organ rozważy umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a.)" (k. 73 akt administracyjnych). Następnie po ponownym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu Organ wydał decyzję z dnia [...] marca 2022 r. (k. 76 – 81 akt administracyjnych) o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd wyrokiem z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 291/22 (k. 123-133 akt administracyjnych), ponownie uchylił decyzję wydaną przez ZUS (z dnia [...] marca 2022 r.). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że "przy ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ uwzględni, że przywrócenie terminu może mieć miejsce w sytuacji, gdy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że bieg terminu nie rozpoczął się organ rozważy umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a.)". Ocenami tymi Organ i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę są związani stosownie do art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawne uległy zmianie. W świetle tego przepisu ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W związku z powyższym dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. w pierwszej kolejności należało poddać ocenie, czy w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie, Organ, stosownie do art. 153 p.p.s.a., wykonał wiążące wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (opisane powyżej na stronie 4 i 5 uzasadnienia wyroku). Nadmienić należy, że stosownie do art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W przypadku, gdy przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy następuje w trybie art. 15zzzzzn[2] ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID – 19, należy mieć na uwadze treść tego przepisu, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów określonych w tym przepisie w pkt od 1) do 6), organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu i wyznacza termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu uchybionego terminu stosownie do art. 135 p.p.s.a. podlega ocenie przez sąd administracyjny w postępowaniu zainicjowanym skargą na decyzję kończącą postępowanie w sprawie. Art. 135 p.p.s.a. stanowi bowiem, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę Organ wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 2023 r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wykonał wiążących wytycznych sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 606/21 oraz wyroku z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 291/22. W aktach sprawy nadal brak jest potwierdzenia zasadniczej przesłanki przywrócenia terminu, tj. brak dokumentu pozwalającego na jednoznaczne ustalenie kiedy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczął swój bieg a w konsekwencji czy Strona uchybiła temu terminowi. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, Organ naruszył art. 153 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1, art. 59 § 2 k.p.a. i art. 15zzzzzn[2] ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID - 19. Wprawdzie w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2023 r. o przywróceniu terminu Organ podał, że decyzja z dnia [...] lutego 2021 r. została uznana za doręczoną w dniu [...] marca 2021 r. – doręczenie elektroniczne. Twierdzenie ZUS w tym zakresie nie zostało jednak poparte dowodem doręczenia znajdującym się w aktach sprawy. Sąd wyjaśnia przy tym, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i oceny daty dokonania doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. znaczenie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. (czyli tekst tej ustawy opublikowany w Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.). W myśl art. 46 § 4 ówcześnie obowiązującego Kodeksu postępowania administracyjnego, w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma, 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. Zgodnie z art. 46 § 3 ówcześnie obowiązującego Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3. Natomiast w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w podany wyżej sposób, organ administracji publicznej po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 5). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 6). Zasady wymiany informacji, w tym doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP, określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2020 r. poz. 346; dalej: "ustawa o informatyzacji"). Według art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 - w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru. Urzędowe poświadczenie odbioru jest wspólnym określeniem dla urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP, do którego odnosi się art. 3 pkt 20 lit. b) i urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD, do którego z kolei odnosi się art. 3 pkt 20 lit. c). Mając na względzie powyższe regulacje, wskazać należy, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest urzędowego poświadczenia odbioru decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się wydruk z "Portalu Pracowników" (k. 50-51 akt administracyjnych), który sugeruje, że "Decyzja odmowy prawa do zwolnienia..." została wysłana a następnie została uznana za doręczoną, jednak w ocenie Sądu wydruk z k. 50-51 akt administracyjnych nie stanowi potwierdzenia dokonania doręczenia bowiem nie spełnia powyżej opisanych wymogów wynikających z ówcześnie obowiązującego Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o informatyzacji. Podkreślenia zdaniem Sądu wymaga również, że w aktach administracyjnych na k. 75 znajduje się Urzędowe Poświadczenie Doręczenia wystawione przez platformę PUE ZUS o identyfikatorze: [...]. Jednakże analiza treści tego potwierdzenia wskazuje, że dotyczy ono dokumentu o identyfikatorze: [...]. Z kolei z dokumentu "Dane podpisu elektronicznego" (znajdującego się bezpośrednio za decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. - k. 13 akt administracyjnych) wynika, że dotyczy ono pisma o identyfikatorze: [...]. Powyższe niezgodności nie pozwalają w związku z tym na jednoznaczne i pozbawione wątpliwości przyjęcie, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji Zakładu z dnia [...] lutego 2021 r., a tym samym, że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczął swój bieg. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Nie można bowiem jednoznacznie i z pełnym przekonaniem stwierdzić, w jakiej dacie decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2021 r. została doręczona Skarżącym - brak jest bowiem w aktach sprawy jednoznacznego i powiązanego logicznie z tą decyzją Urzędowego Poświadczenia Doręczenia. W związku z brakiem ustalenia tej daty, nie jest możliwe stwierdzenie czy Strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W konsekwencji nie jest również możliwe dokonanie oceny przez Sąd zasadności wydania postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i dalszego rozpoznania merytorycznie sprawy przez organ II instancji. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę jednoznaczne i weryfikowalne (zgodnie z obowiązującymi przepisami) ustalenie daty doręczenia decyzji z dnia 15 lutego 2021 r. ma znaczenie również w przypadku, gdy przywrócenie terminu następuje w trybie art. 15zzzzzn[2] ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID - 19. Podstawą wystosowania zawiadomienia, o którym mowa w art. 15zzzzzn[2] ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID - 19, przez organ administracji jest uchybienie terminowi. W niniejszej sprawie natomiast okoliczność uchybienia terminowi przez Stronę nie została potwierdzona dostępnymi w aktach sprawy dokumentami. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z uwagi na błąd procesowy mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenie art. 58 § 1 k.p.a., art. 59 § 2 k.p.a., art. 15zzzzzn[2] ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID - 19, oraz art. 153 p.p.s.a. W tej sytuacji niecelowe stało się odnoszenie merytorycznie do pozostałych zarzutów skargi. Podsumowując, Organ uzupełni materiał dowodowy o dokumenty pozwalające na wykazanie - w sposób niebudzący wątpliwości - faktu doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2021 r., i dopiero wówczas ponownie oceni kwestię uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w adekwatnym dla okoliczności sprawy stanie prawnym. W przypadku niewykazania (braku możliwości wykazania), że decyzja z dnia [...] lutego 2021 r. została doręczona zgodnie z przepisami art. 46 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu wówczas obowiązującym, Organ doręczy prawidłowo tę decyzję. W takiej sytuacji (tj. ponownego doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2021 r.) termin do wniesienia środka zaskarżenia będzie biegł na nowo od daty skutecznego jej doręczenia a Strona będzie miała prawo do ponownego zaskarżenia decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy Skarżących zawarty w skardze uznając, iż nie zostały spełnione określone w art. 106 § 3 p.p.s.a. przesłanki. Stosownie bowiem do tego przepisu sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Objęte wnioskiem dowodowym dokumenty i zdjęcia nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, gdyż częściowo stanowiły powtórzenie oświadczeń składanych przez Skarżących w toku postępowania przed Organem oraz w skardze złożonej do sądu. Ponadto przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Odnośnie do wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków Sąd wyjaśnia, że z uwagi na brzmienie art. 106 § 3 p.p.s.a. w toku postępowania przed sądem administracyjnym brak jest możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie złożył Organ (k. 47 akt sądowych), na co zgodę wyrazili Skarżący (k. 65 akt sądowych). W związku z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a. zaistniały podstawy do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl J. Ziołek T. Wójcik J. Szulc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI