I SA/BD 571/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Ministra Inwestycji i Rozwoju na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych, uznając brak przesłanki ważnego interesu publicznego.
Minister Inwestycji i Rozwoju zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych, argumentując naruszeniem zasady zakazu nadmiernej ingerencji i ważnego interesu publicznego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie o umorzenie kosztów nie jest właściwą płaszczyzną do kwestionowania ich wysokości, a wysokość kosztów wynikała z prawomocnego postanowienia.
Sprawa dotyczyła skargi Ministra Inwestycji i Rozwoju na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych. Minister argumentował, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest uzasadnione ważnym interesem publicznym, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący zasady zakazu nadmiernej ingerencji oraz na formalny charakter czynności egzekucyjnych (zajęcie rachunku bankowego na krótki okres). Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że przesłanka ważnego interesu publicznego nie została spełniona. Sąd podkreślił, że postępowanie o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie jest właściwym miejscem do kwestionowania zasadności i wysokości tych kosztów, zwłaszcza gdy ich wysokość wynika z prawomocnego postanowienia, które nie zostało skutecznie zaskarżone w odrębnym postępowaniu. Sąd wskazał również, że wpływy z kosztów egzekucyjnych przeznaczane są na działalność organów egzekucyjnych, co leży w interesie publicznym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie jest właściwą płaszczyzną do kwestionowania ich wysokości i zasadności naliczenia, zwłaszcza gdy wysokość kosztów wynika z prawomocnego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie o umorzenie kosztów egzekucyjnych ma na celu zbadanie przesłanek umorzeniowych, a nie wtórną kontrolę przebiegu postępowania egzekucyjnego i zasądzonych kosztów. Strona miała możliwość zaskarżenia postanowienia o wysokości kosztów w odrębnym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 64e § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64e § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64e § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przesłanka ważnego interesu publicznego wymaga wykazania, że ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa.
u.p.e.a. art. 64e § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy ('może').
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 6 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie jest właściwą płaszczyzną do kwestionowania ich wysokości i zasadności naliczenia. Wysokość kosztów egzekucyjnych wynikała z prawomocnego postanowienia, które nie zostało skutecznie zaskarżone. Przesłanka ważnego interesu publicznego nie została spełniona w okolicznościach sprawy.
Odrzucone argumenty
Umorzenie kosztów egzekucyjnych uzasadnia ważny interes publiczny ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący zasady zakazu nadmiernej ingerencji. Formalny charakter czynności egzekucyjnych (krótkotrwałe zajęcie rachunku bankowego) powinien skutkować umorzeniem kosztów. Organy nie oceniły, czy obowiązek uiszczenia kosztów jest zbieżny z zasadami sprawiedliwości materialnej i wpływa na wizerunek Państwa.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych nie jest właściwą płaszczyzną do kwestionowania wysokości i zasadności naliczonych wierzycielowi kosztów egzekucyjnych. Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. Wierzyciel jest niejako współgospodarzem postępowania egzekucyjnego, który bierze także udział w postępowaniu wpadkowym, dotyczącym zarzutów, kosztów egzekucyjnych, a nadto może żądać zawieszenia i umorzenia postępowania.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący sprawozdawca
Mirella Łent
sędzia
Tomasz Wójcik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego postępowanie o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie jest miejscem do kwestionowania ich wysokości, oraz interpretacja przesłanki ważnego interesu publicznego w kontekście kosztów egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z prawomocnego postanowienia, które nie zostało skutecznie zaskarżone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów – i pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o ich umorzenie, szczególnie w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Czy można umorzyć koszty egzekucyjne, powołując się na wyrok TK? Sąd wyjaśnia granice wniosku.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 571/19 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2019-11-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-09-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Mirella Łent Tomasz Wójcik Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I GSK 797/20 - Wyrok NSA z 2024-05-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1314 art. 64 e par. 1 i par. 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Ministra Inwestycji i Rozwoju (obecnie Minister Funduszy i Polityki Regionalnej) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę Uzasadnienie We wniosku o umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł określonych postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. K. z dnia [...] grudnia 2018r., M. R. (0becnie Minister [...]) wskazał na zaistnienie przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na ważny interes publiczny. Argumentując zasadność złożonego wniosku w oparciu o wyżej wskazaną przesłankę, powołał okoliczność braku uwzględnienia - przy określeniu wysokości kosztów egzekucyjnych - wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 (Dz.U. z 2016r. poz 1244), co oznacza, że organ egzekucyjny nieprawidłowo określił wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. W złożonym zażaleniu Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych, zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 64e § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1314 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.", poprzez jego nieuwzględnienie. Wierzyciel ponowił argumentację zawartą we wniosku. W ocenie Wierzyciela organy egzekucyjne nie powinny obciążać wierzycieli kosztami egzekucyjnymi w sposób naruszający konstytucyjną zasadę zakazu nadmiernej ingerencji, wskazaną w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo Wierzyciel podkreślił, że organ egzekucyjny dokonał jedynie formalnych, nieskomplikowanych czynności egzekucyjnych, niewymagających dodatkowych nakładów pracy, tj. zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez [...] Bank [...] S.A. w W.. Opłaty za zajęcie i opłaty manipulacyjne powstały w dniu zawiadomienia o zajęciu przez organ egzekucyjny rachunku bankowego dłużnika, tj. w dniu [...] sierpnia 2018r., natomiast już w dniu [...] sierpnia 2018r. organ na skutek skierowanego przez M. R. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego uchylił zajęcie rachunku bankowego, co wskazuje na wyjątkowość niniejszej sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy ww. postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Zauważył, że istota w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych dotyczy oceny istnienia przesłanek określonych w art. 64e § 2 oraz § 3 u.p.e.a. Rozpoznając przesłankę ważnego interesu publicznego zawartą w art. 64e § 2 ust. 2 u.p.e.a. organ podkreślił, że wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi o jej zaistnieniu w przedmiotowej sprawie. Wyrok ten, zdaniem organu, nie powoduje utraty mocy obowiązującej regulacji. Jego skutkiem jest jedynie potwierdzenie obowiązku ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Innymi słowy wyrok zakresowy nie wywołuje skutków prawnych uchylających i na gruncie rozpatrywanej sprawy nie ma wpływu na zaistnienie bądź nie, przesłanki ważnego interesu publicznego. Ponadto brak jest podstaw, aby rozpatrując sprawę dotyczącą umorzenia kosztów egzekucyjnych rozważać konstytucyjność przepisów, na podstawie których naliczono przedmiotowe koszty. Dyrektor podkreślił, że nie jest uprawniony do samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów, a obowiązek działania przez organy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wyraża się w braku możliwości pominięcia funkcjonujących regulacji prawnych, czy działania wbrew tym przepisom. Odnosząc się do zarzutu Wierzyciela, że dla wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanki ważnego interesu publicznego ma znaczenie, iż organ egzekucyjny dokonał jedynie formalnych, nieskomplikowanych czynności egzekucyjnych, niewymagających dodatkowych nakładów pracy, tj. zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez [...] Bank [...] S.A. w W., Dyrektor IAS stwierdził, że przebieg czynności podjętych przez organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie może zostać oceniony w kontekście przesłanki ważnego interesu publicznego. Postępowanie o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie może bowiem stanowić płaszczyzny dla polemiki w przedmiocie zasadności i prawidłowości działania organu egzekucyjnego i w konsekwencji określenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Organ ten działa na zlecenie wierzyciela i ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W postępowaniu w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych przysługują odrębne środki zażalenia. Wobec powyższego, zdaniem organu, w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Organ podkreślił, że umorzenie kosztów egzekucyjnych przyczyniłoby się do przysporzenia korzyści jedynie dla Wierzyciela, a na organ egzekucyjny zostałby przeniesiony obowiązek ich sfinansowania. W interesie publicznym leży natomiast równe traktowanie stron postępowania, a więc również egzekwowanie i dochodzenie kosztów egzekucyjnych powstałych zgodnie z obowiązującym prawem. W złożonej do tut. Sądu skardze Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych, co było wynikiem nierozpoznania istoty sprawy, tj. niedokonania oceny sprawy z punktu widzenia ważnego interesu publicznego: 2) przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a.", poprzez nieprawidłowe wykonanie kontroli instancyjnej i w efekcie utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy postanowienie to było wadliwe, ponieważ naruszało przywołane wyżej przepisy u.p.e.a.; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie obu postanowień, w którym organy odnosiły się do prawidłowości ustalenia kosztów, a nie zasadności ich poniesienia przez Skarżącego z uwzględnieniem przesłanki wymienionej w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Zdaniem Skarżącego, organy podatkowe nie odniosły się do tego, czy określona wysokość opłaty jest sprawiedliwa, a zatem czy przymus jej uiszczenia jest zbieżny z ważnym interesem publicznym. Skarżący zauważył, że organ powinien dokonać oceny, czy obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł - za czynność polegającą na zajęciu rachunku bankowego zobowiązanego przez dwa dni, tj. w okresie od [...] do [...] sierpnia 2018r. - mieści się w standardach sprawiedliwości materialnej oraz w jaki sposób jego wykonanie wpłynie na wizerunek Państwa. Dopiero w konsekwencji tych rozważań możliwe będzie udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy całkowite lub częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych mieści się w pojęciu ważnego interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r., poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2018r. poz. 1302 z późn. zm., zwaną dalej: "p.p.s.a."). Ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega odmowa umorzenia Skarżącemu kosztów postępowania egzekucyjnego obciążających M. R. (obecnie Minister [...]) jako wierzyciela w oparciu o przepis art. 64e § 1 i § 2 pkt 2 u.p.e.a. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie do art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Z kolei w myśl art. 64e § 2 u.p.e.a., koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Z wymienionych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w art. 64e u.p.e.a. określenia "może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie, co do umorzenia kosztów egzekucyjnych znajduje się wyłącznie w gestii organu egzekucyjnego, który może umorzyć powstałe koszty egzekucyjne. Tego rodzaju konstrukcja uznania administracyjnego nie może jednak oznaczać pełnej dowolności w tym zakresie organu egzekucyjnego. Należy też podkreślić, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych (por. wyroki: WSA w Krakowie z 24 kwietnia 2013r., sygn. akt I SA/Kr 203/13; WSA we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2019r. I SA/Wr 612/18). Zauważyć należy, że Strona powołała się na istnienie przesłanki ważnego interesu publicznego. Istota sprawy sprowadza się zatem do oceny istnienia (bądź nieistnienia) przesłanki określonej w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a., tj. ważnego interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych wierzyciela. Odnosząc się do tej przesłanki podać należy, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 2010r., sygn. akt II FSK 2111/08 pojęcie interesu publicznego należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej. Pojęcie interesu publicznego nie ma więc stałego zakresu i wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, które kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego. Dodatkowo określenie, że tak rozumiany interes publiczny ma być "ważny" oznacza taki, od którego wiele zależy, mający dużą wagę, duże znaczenie, znaczący, doniosły, cenny (por. Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, wyd. PWN, Warszawa 1968 r., s. 880). Określenie to zatem wymaga dodatkowo wykazania, że ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa. W rozpatrywanej sprawie organy – prawidłowo zdaniem Sądu – wyjaśniły pojęcie ważnego interesu publicznego w kontekście sytuacji Strony skarżącej i zasadnie doszły do wniosku, że nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. (ważnego interesu publicznego). W tym kontekście Strona powołuje się bowiem na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14 (Dz.U. z 2016r., poz. 1244), w którym stwierdzono, że art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. M. R. stwierdził, że wystąpił ważny interes publiczny, który powinien skutkować umorzeniem kosztów egzekucyjnych. W ocenie Wierzyciela organy egzekucyjne nie powinny obciążać wierzycieli kosztami egzekucyjnymi w sposób naruszający konstytucyjną zasadę zakazu nadmiernej ingerencji, wskazaną w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a taka sytuacja wystąpiła w Jego sprawie. W tym zakresie wierzyciel przywołuje wyroki sądów administracyjnych. W ocenie Ministra w postanowieniu organu pierwszej instancji nie uwzględniono, że fundamentem zaufania do organów władzy publicznej jest przekonanie, iż egzekucja kosztów egzekucyjnych nałożonych bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego byłaby sprzeczna z zasadą demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Ponadto podniósł, że organ egzekucyjny dokonał jedynie formalnych, nieskomplikowanych czynności egzekucyjnych, niewymagających dodatkowych nakładów pracy, tj. zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez [...] Bank [...] S.A. w W.. Opłaty za zajęcie i opłaty manipulacyjne powstały w dniu zawiadomienia o zajęciu przez organ egzekucyjny rachunku bankowego dłużnika, tj. w dniu [...] sierpnia 2018r., natomiast już w dniu [...] sierpnia 2018r., organ na skutek skierowanego przez M. R. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego uchylił zajęcie rachunku bankowego, co wskazuje na wyjątkowość niniejszej sprawy. Odnosząc się do powyższej argumentacji przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że postępowanie o umorzenie zaległości podatkowej nie może stanowić płaszczyzny dla polemiki w przedmiocie zasadności i prawidłowości działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. Kwestie formalnoprawne związane z wszczęciem i przebiegiem postępowania egzekucyjnego można podnosić w ramach skargi na czynności egzekucyjne. Nie może także obecnie być przedmiotem badania prawidłowość określenia Wierzycielowi wysokości kosztów egzekucyjnych. Wskazać należy, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. określił koszty egzekucyjne obciążające Skarżącego (k. 88-92). Na to postanowienie wprawdzie zostało złożone zażalenie, jednakże po terminie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu, a postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. W konsekwencji – jak zauważył organ, a Strona tego nie kwestionuje - wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających Wierzyciela wynika z prawomocnego postanowienia. Strona zatem miała prawo do zaskarżenia postanowienia w przedmiocie wysokości kosztów i w ramach tego odrębnego postępowania powinna podnosić argumentację dotyczącą nieprawidłowości w ich ustaleniu, w tym w kontekście ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skoro nie złożyła skutecznego zażalenia, to tym samym w obecnym postępowaniu nie może podważać ich zasadności i wysokości. Przyjęcie stanowiska Skarżącego prowadziłoby do podwójnego weryfikowania wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających Wierzyciela, tj. raz w ramach postepowania określającego ich wysokość, a drugi raz w ramach instytucji umorzenia tych kosztów. Sąd zauważa, że inne są podstawy i przesłanki wydania tych rozstrzygnięć. Należy też podkreślić, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Kontrola sądowa przypisana jest tylko do sprawy ze stosunku administracyjnoprawnego, w którym wydano zaskarżone rozstrzygnięcie. Trudno też chyba twierdzić, że w niniejszej sprawie doszłoby nawet do nieuzasadnionego uzyskania kosztów przez Skarb Państwa, skoro spór toczy się między statio fisci Skarbu Państwa (Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej a M. R. - obecnie Minister [...]). Jest to zatem inna sytuacja niż w przypadku, gdy po stronie wierzyciela występuje podmiot spoza jednostek w obrębie Skarbu Państwa, np. osoba fizyczna. W judykaturze wskazuje się też, że wpływy z uzyskanych kosztów egzekucyjnych, organy egzekucyjne przeznaczają na swoją działalność, na wzrost skuteczności egzekucji administracyjnej, co niewątpliwie leży w interesie publicznym (wyroki WSA w Krakowie z 4 listopada 2015r., I SA/Kr 1467/15; WSA w Gliwicach z 28 lipca 2015r., I SA/Gl 192/15 i z 15 lipca 2015r., I SA/Gl 1458/14; WSA w Warszawie z 18 marca 2015r., V SA/Wa 2765/14; WSA w Krakowie z 5 września 2013r., I SA/Kr 1081/13 oraz WSA w Poznaniu z 3 lutego 2011r., I SA/Po 945/10). Sąd w obecnym składzie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 29 marca 2019r. sygn. akt I GSK 990/18, zgodnie z którym: "Biorąc zatem pod uwagę treść rozpoznawanego zarzutu wypada przede wszystkim wskazać, że postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych nie jest właściwą płaszczyzną do kwestionowania wysokości i zasadności naliczonych wierzycielowi kosztów egzekucyjnych. Jak wcześniej zostało wskazane, postępowanie to ma na celu zbadanie wystąpienia przesłanek umorzeniowych, a nie dokonywanie wtórnej kontroli przebiegu postępowania egzekucyjnego i zasądzonych w jego ramach kosztów egzekucyjnych. Z przepisów u.p.e.a. wynika bowiem, że na poszczególnych etapach postępowania egzekucyjnego wierzyciel ma możliwość skorzystania z odpowiednich środków prawnych, w celu ochrony swoich praw. Tak więc wierzyciel nie tylko ma wpływ na wszczęcie postępowania egzekucyjnego (art. 26 § 1 u.p.e.a.) i jego zakończenie (art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), ale również na jego przebieg (np. art. 28, art. 34 § 1, art. 36 § 1, art. 54 § 2, art. 56 § 1 pkt 4, art. 64c § 7 u.p.e.a.). Wierzyciel jest niejako współgospodarzem postępowania egzekucyjnego, który bierze także udział w postępowaniu wpadkowym, dotyczącym zarzutów, kosztów egzekucyjnych, a nadto może żądać zawieszenia i umorzenia postępowania. Stąd też wynikający z art. 6 § 1 u.p.e.a. obowiązek podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, w razie uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku, należy postrzegać jako realizację podstawowego celu, jakim jest zapewnienie skuteczności aktów administracyjnych, w drodze przymusowego wykonania wynikających z nich obowiązków, a nie jako podstawę do odstąpienia przez organ egzekucyjny od egzekwowania naliczonych (na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a.) wierzycielowi kosztów egzekucyjnych. Czym innym jest zainicjowanie postępowania egzekucyjnego, a czym innym realizacja praw i wywiązywanie się z obowiązków nałożonych przepisami u.p.e.a. Z tego względu za nietrafną należało uznać argumentację opartą na art. 6 § 1 u.p.e.a. Obowiązek podjęcia odpowiednich działań w celu wszczęcia egzekucji w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie istnieje bowiem w każdym przypadku, gdy należność jest wymagalna, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania." Mając to na uwadze Sąd uznał, że organy w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, co do braku w niniejszej sprawie przesłanki ważnego interesu publicznego, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustosunkowały się do przedstawionych przez Stronę skarżącą przyczyn, dla których domagała się ona umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wyjaśniły również powody, dla których uznały, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka ich umorzenia. Analiza akt sprawy dowodzi, że organy w niczym nie uchybiły obowiązkom w zakresie dokonania stosownych ustaleń, wyprowadzając z nich dostosowane do stwierdzonych okoliczności konkluzje prawne. Zajęte w tej materii stanowisko zostało opatrzone uzasadnieniem (art. 107 § 3 k.p.a.), w którym zamieszczono istotne dla wyniku postępowania informacje. Zatem zaskarżone postanowienie, wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszało prawa, pomimo że nie odpowiada ono oczekiwaniom Strony. W tym stanie sprawy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI