I SA/BD 57/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2007-03-14
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie podatkowezażalenieterminuchybienie terminuprzywrócenie terminupouczenieOrdynacja podatkowasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia z powodu błędnego pouczenia organu pierwszej instancji.

Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, jednak Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu, uznając, że zażalenie zostało wniesione po terminie. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że pouczenie w postanowieniu organu pierwszej instancji było błędne i nie określało jasno terminu ani trybu wniesienia zażalenia. Sąd uznał, że błędne pouczenie narusza prawo i uchylił zaskarżone postanowienie.

Sprawa dotyczyła skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. Naczelnik odmówił wszczęcia postępowania podatkowego, uznając skarżącego za stronę w sprawie dotyczącej transakcji montażu drzwi i szafy. Skarżący złożył zażalenie, ale Dyrektor Izby Skarbowej uznał je za wniesione po terminie, wskazując na datę doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji i 7-dniowy termin na wniesienie zażalenia. Skarżący zarzucił, że pouczenie w postanowieniu organu pierwszej instancji było błędne, nie precyzując terminu ani trybu wniesienia zażalenia, a jedynie powołując się na przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając skargę, uznał, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej narusza prawo. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 217 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, postanowienie powinno zawierać jasne pouczenie o trybie wniesienia zażalenia, w tym termin. Błędne pouczenie, nawet jeśli nie szkodzi stronie w sensie merytorycznym, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu. Sąd stwierdził, że wskazane w postanowieniu organu pierwszej instancji pouczenie było nieprecyzyjne i nie spełniało wymogów ustawowych. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, błędne pouczenie co do terminu i trybu wniesienia zażalenia narusza prawo i może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia o uchybieniu terminowi, a także uzasadniać przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pouczenie w postanowieniu organu pierwszej instancji było nieprecyzyjne i nie spełniało wymogów art. 217 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Choć błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, to nie może też dawać specjalnych uprawnień naruszających terminy. Wskazano, że błędne pouczenie stanowi podstawę do przywrócenia terminu, a zasady przywracania terminu określa art. 162 Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

Ord. pod. art. 217 § 1

Ordynacja podatkowa

Postanowienie powinno zawierać m.in. pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, w tym wskazanie organu, do którego służy zażalenie, za czyim pośrednictwem wnosi się zażalenie oraz w jakim terminie należy je wnieść. Samo powołanie przepisów prawnych nie wystarcza.

PPSA art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

Pomocnicze

Ord. pod. art. 121 § 2

Ordynacja podatkowa

Zasada informowania stron, zgodnie z którą organy podatkowe obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień.

Ord. pod. art. 214

Ordynacja podatkowa

Błędne pouczenie co do środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie.

Ord. pod. art. 219

Ordynacja podatkowa

Przepis art. 214 stosuje się odpowiednio do postanowień i zażaleń na nie.

Ord. pod. art. 162 § 2

Ordynacja podatkowa

Zasady przywracania terminu do wniesienia zażalenia na wniosek strony, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jej winy.

Ord. pod. art. 236 § 2

Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 239

Ordynacja podatkowa

PPSA art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pouczenie w postanowieniu organu pierwszej instancji było błędne i nieprecyzyjne, nie określając jasno terminu i trybu wniesienia zażalenia. Błędne pouczenie narusza prawo i może stanowić podstawę do przywrócenia terminu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Dyrektora Izby Skarbowej, że zażalenie zostało wniesione po terminie, oparta na błędnym pouczeniu.

Godne uwagi sformułowania

nie może szkodzić stronie błędne pouczenie nie wystarczy zatem tylko powołanie przepisów prawnych zwrot "nie może szkodzić stronie" oznacza, ze środek prawny wniesiony na podstawie błędnego pouczenia jest skuteczny tak, jak gdyby został wniesiony zgodnie z prawem.

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

członek

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pouczeń w postanowieniach organów podatkowych oraz skutków błędnych pouczeń dla terminów wnoszenia środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego pouczenia w postanowieniu organu pierwszej instancji w kontekście zażalenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą skutków błędnych pouczeń organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Błędne pouczenie organu podatkowego: czy możesz stracić szansę na obronę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 57/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2007-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Izabela Najda-Ossowska
Leszek Kleczkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 217 par. 1 pkt 6, art. 121 par. 2, art. 214, art. 219, art. 162
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił H. S. wszczęcia postępowania podatkowego na wniosek wyrażony w piśmie z dnia 06 września 2006 r. (a nie jak podał organ 6 marca 2006 r.). Organ stwierdził, że skarżący nie jest stroną w sprawie określenie obowiązku podatkowego wynikającego z oceny czy transakcje montażu drzwi i szafy, które miał wykonać na rzecz skarżącego J. K. miały miejsce.
Na postanowienie organu l instancji podatnik złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia i wydanie polecenia wszczęcia postępowania podatkowego.
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że zażalenie strony zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 236 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, póz. 60 ze zm.). Organ wskazał, że zaskarżone postanowienie organu l instancji zostało doręczone podatnikowi w dniu 11 października 2006 r. (data stempla pocztowego na zwrotnym poświadczeniu odbioru). Postanowienie to zawierało pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia zgodnie z art. 165a § 2 w trybie art. 236 § 2 i art. 239 wymienionej ustawy, a więc w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Termin ten upłynął dnia 18 października 2006 r. Zażalenie zostało wysłane za pośrednictwem poczty listem poleconym nadanym w dniu 27 października 2006 r. (data stempla pocztowego), tj. dziewięć dni po terminie ustawowym, bez podania przyczyny uchybienia terminu oraz prośby o jego przywrócenie w trybie art. 162 § 2 wskazanej ustawy.
Na postanowienie organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w którym wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący zaznaczył, że postanowienie organu odwoławczego zawiera nieprawdę, że w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. znajdowało się pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia w terminie 7 dni. Organ l instancji nie określił terminu do wniesienia zażalenia. Według skarżącego przytoczone w pouczeniu przepisy wskazują, że postanowienie było zaskarżalne w terminie 30 dni. Ponadto wskazał na wady prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż postanowienie to narusza prawo.
Z art.217 §1 Ordynacji podatkowej wynika, że postanowienie powinno zawierać:1) oznaczenie organu podatkowego, 2) datę jego wydania, 3) oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu, 4) powołanie podstawy prawnej, 5) rozstrzygnięcie, 6) pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, 7) podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Pouczenie zawarte w postanowieniu stanowi element ogólnej zasady informowania stron sformułowanej w art. 121 §2 Ordynacji, zgodnie z którą organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Ustawodawca wymaga wyraźnego określenia czy i w jakim trybie służy zażalenie, a więc wskazania organu, do którego służy zażalenie, za czyim pośrednictwem wnosi się zażalenie oraz w jakim terminie należy je wnieść. Nie wystarczy zatem tylko powołanie przepisów prawnych będących podstawą wniesienia zażalenia.
W rozpatrywanej sprawie w pouczeniu zamieszczonym w postanowieniu organu I instancji stwierdzono, że służy na nie zażalenie zgodnie z art.165a §2 w trybie art.236 §2 i 239 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu pouczenie to nie spełnia wymogów wynikających z art.217 §1 pkt 6 Ordynacji. Samo wskazanie przepisów prawnych nie wyczerpuje określenia trybu wniesienia zażalenie. W przeciwnym razie ustawodawca, w inny sposób sformułowałby treść art.217 §1 pkt 6. Pouczenie to jest zatem błędne.
Art.214 Ordynacji stanowi, że nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Na podstawie art.219 Ordynacji przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postanowień i zażaleń na nie.
Zwrot "nie może szkodzić stronie" oznacza, ze środek prawny wniesiony na podstawie błędnego pouczenia jest skuteczny tak, jak gdyby został wniesiony zgodnie z prawem.
W orzecznictwie sądowym sformułowano jednak tezę, że wprawdzie błędne pouczenie co do wniesienia środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie, ale też nie może dawać tej stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone przepisami prawa terminy wnoszenia środków zaskarżenia. Błędne pouczenie stanowi zatem podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czy zażalenia (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005 r., I OSK 271/05; postanowienie NSA z dnia 9 lipca 1999 r., I SA 1600/98; postanowienie NSA z dnia 1 lipca 1998 r., III SA 230/97).
Zasady przywrócania terminu do wniesienia zażalenia określa art.162 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazany 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpocznie bieg od chwili poinformowania skarżącego przez organ podatkowy o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu na skutek nieprawidłowego pouczenia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI