I SA/Bd 566/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od spadków i darowizn z powodu błędów proceduralnych i merytorycznych, w tym braku podpisu skarżącej na zeznaniu podatkowym i niewłaściwej weryfikacji wartości odziedziczonego zakładu usługowego.
Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn, gdzie skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Kluczowe zarzuty dotyczyły terminu powstania obowiązku podatkowego, przedawnienia, a także sposobu ustalenia wartości odziedziczonego zakładu usługowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak podpisu skarżącej na zeznaniu podatkowym oraz niewłaściwą weryfikację wartości spadku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę E. K.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od spadków i darowizn. Spór koncentrował się wokół daty powstania obowiązku podatkowego, przedawnienia zobowiązania oraz prawidłowości ustalenia wartości odziedziczonego zakładu usługowego. Sąd uznał, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku (15 listopada 2007 r.), co oznacza, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Jednakże, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu istotnych uchybień proceduralnych. Głównym powodem było złożenie zeznania podatkowego bez podpisu skarżącej, co stanowiło naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów. Ponadto, Sąd wskazał na niewłaściwą weryfikację przez organy podatkowe wartości odziedziczonego zakładu usługowego, w tym nieuwzględnienie faktur i spisu z natury dotyczących zakupów po śmierci spadkodawcy. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek zweryfikować te dowody i rzetelnie ustalić składniki oraz wartość spadku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którym w przypadku niezgłoszonego nabycia stwierdzonego orzeczeniem sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia. Podkreślono, że jest to odrębna regulacja od innych przypadków powstania obowiązku podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
u.p.s.d. art. 6 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
W przypadku nabycia niezgłoszonego do opodatkowania, stwierdzonego orzeczeniem sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.
o.p. art. 68 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca została doręczona po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
rozp. MF art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie zeznań podatkowych składanych przez podatników podatku od spadków i darowizn
Dopuszcza złożenie wspólnego zeznania podatkowego przez kilku podatników w przypadku nabycia udziałów we współwłasności.
rozp. MF art. 4 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie zeznań podatkowych składanych przez podatników podatku od spadków i darowizn
Wspólne zeznanie składa się wraz z informacją o pozostałych podatnikach.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 1 § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 17a § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Zwalnia się od podatku nabycie własności gospodarstwa rolnego lub jego części.
u.p.r. art. 1 § ust. 2
Ustawa o podatku rolnym
Definicja gospodarstwa rolnego.
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
k.c. art. 1025 § § 1
Kodeks cywilny
o.p. art. 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 178
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych do zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
o.p. art. 200 § § 1
Ordynacja podatkowa
rozp. MF art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie zeznań podatkowych składanych przez podatników podatku od spadków i darowizn
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów poprzez złożenie zeznania podatkowego bez podpisu skarżącej. Niewłaściwa weryfikacja przez organ podatkowy wartości odziedziczonego zakładu usługowego i nieuwzględnienie przedstawionych dowodów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych dotycząca powstania obowiązku podatkowego z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku i braku przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
Niezbędnym, koniecznym warunkiem dla przyjęcia, że E. K.–K. złożyła zeznanie podatkowe było uprzednie podpisanie tego zeznania przez tego podatnika. W ocenie Sądu, jeżeli podatnik składa zeznanie podatkowe, po czym kwestionuje podaną przez niego wartość (w adnotacji z dnia 03.06.2008 roku) powołując się na dowody, które mają potwierdzać zawyżenie wartości spadku, to obowiązkiem organu podatkowego jest zweryfikowanie tych danych.
Skład orzekający
Izabela Najda-Ossowska
przewodniczący
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Ewa Kruppik-Świetlicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, wymogów formalnych zeznań podatkowych (podpis) oraz obowiązku organów w zakresie weryfikacji wartości spadku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, w tym przepisów obowiązujących w dacie powstania obowiązku podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi w postępowaniu podatkowym (podpis na zeznaniu) i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestie merytoryczne są rozstrzygnięte na korzyść organu. Wartość spadku również stanowi ciekawy element.
“Brak podpisu na zeznaniu podatkowym zaważył na losach sprawy spadkowej – WSA uchyla decyzję!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 566/08 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2008-11-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-08-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Ewa Kruppik-Świetlicka Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/ Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6114 Podatek od spadków i darowizn Hasła tematyczne Podatek od spadków i darowizn Sygn. powiązane II FSK 239/09 - Wyrok NSA z 2010-06-15 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 1975 nr 45 poz 228 art. 6 ust. 4 Ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. o podatku od spadków i darowizn. Dz.U. 2006 nr 139 poz 988 par. 4 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie zeznań podatkowych składanych przez podatników podatku od spadków i darowizn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Asesor sądowy Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E. K. – K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej kwotę 307 zł ( trzysta siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie I SA/Bd 566/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., [...] w sprawie ustalenia E. K.-K. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku w kwocie [...] W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...] r., Sygn. akt [...], stwierdził nabycie spadku po zmarłym w dniu 01 marca 2002 r. K. K. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem [...]r. Z postanowienia tego wynika, że spadek na podstawie ustawy nabyli: A. K., A. K. i E. K. – K., każda z tych osób po 1/3 części. W dniu [...] r. w [...] Urzędzie Skarbowym w B. zostało złożone zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, z którego wynika, że przedmiotem spadku są: 1/2 część nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w B. przy ulicy N. 195B, 1/2 część udziału w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości Z. gmina Ż. W., 1/2 część udziału w działce gruntu ornego położonej w B. przy ul. N., stanowiącej element gospodarstwa rolnego, 1/2 części udziału we własności samochodu osobowego marki Daewoo Nexia, rok produkcji 1996 oraz zakład usługowy stanowiący zabudowaną nieruchomość położoną w Bydgoszczy przy ulicy N. 6. Decyzją z dnia [...]r.., Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. ustalił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł. Organ działając na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.) przyjął wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych w wysokości określonej przez podatnika, jako odpowiadającą wartości rynkowej . Podatnik złożył od powyższej decyzji odwołanie wnosząc o jej zmianę i przywrócenie praw wynikających z przepisów art. 121-124, art. 178 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo wskazano, że w ocenie strony datą określenia biegu przedawnienia jest dzień 01 marca 2004r., co powoduje, że zgodnie z art. 68 § 1 i § 5 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli po 31 grudnia 2007 r. W dniu 3 czerwca 2008r. (adnotacja) skarżąca podniosła również, że konsekwencją naruszenia art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej było przyjęcie przez organ pierwszej instancji do podstawy opodatkowania wartości gospodarstwa rolnego oraz nieprawidłowej wartości zakładu usługowego. Wskazała, iż podana w zeznaniu wartość zakładu jest aktualna, różna od wartości z dnia śmierci spadkodawcy, a organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do niej. Bieżąca wartość wynika z działalności prowadzonej przez A. K. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]r., nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podatkowi od spadków i darowizn na podstawie art. 1 ust.1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629). Wskazał, iż definicję nabycia spadku, regulują przepisy Kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, co następuje stosownie do art. 924 tejże ustawy z chwilą śmierci spadkodawcy. Sąd postanowieniem stwierdza jedynie fakt nabycia spadku, a nabycie spadku następuje automatycznie, z mocy ustawy. Chwila otwarcia spadku odgrywa w prawie spadkowym ważną rolę, bowiem od chwili otwarcia spadku spadkobierca może samodzielnie objąć spadek we władanie. Orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę (art. 1025 § 1 K. c.). Organ podał, że zgodnie z art. 4 Ordynacji podatkowej obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. W podatku od spadków i darowizn kwestie powstania obowiązku podatkowego regulują przepisy art. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn, które stanowią, że przy nabyciu w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku a jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przedmiotowej sprawie - zdaniem organu - za datę nabycia spadku należy przyjąć dzień śmierci spadkodawcy, t.j. 01 marca 2002 r. Wskazano, że do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku, nabycie to nie zostało zgłoszone do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Obowiązek podatkowy powstał zatem z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku, czyli dnia [...]r., w sposób określony w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Organ wyjaśnił, iż na mocy art. 17a ust. 1 ww. ustawy, podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania. Natomiast podstawę opodatkowania zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość, ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego). Stosownie natomiast do treści przepisu art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej - zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 (w przypadku zobowiązania podatkowego powstającego z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania) nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wskazał, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., Nr [...], w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn została doręczona stronie w dniu 3 kwietnia 2008 r., zatem nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Dla poparcia swojego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 1991 r., sygn. III SA 206/1991. Organ podkreślił, że wraz ze złożonym zeznaniem podatkowym o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych E. K.-K. złożyła oświadczenie, iż spełnia warunki do skorzystania z ulgi wynikającej z art. 16 powołanej ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z tym organ podatkowy I instancji przyjął na podstawie art. 8 ust. 1 tej ustawy wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych w wysokości określonej przez podatnika i pomniejszył ją o zwolnienie przewidziane w art. 16, zgodnie z którym do podstawy opodatkowania nie wlicza się wartości do 110m2 powierzchni użytkowej nabytego lokalu lub budynku. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności i prawa użytkowania wieczystego gospodarstwa rolnego lub jego części oraz innych praw do takiego gospodarstwa lub jego części, jak również działki przyzagrodowej, z wyjątkiem określonych w tym przepisie budynków i urządzeń. Przepis art. 4 ust. 5 ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym, oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Zgodnie zatem z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 5 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2002r., za gospodarstwo rolne uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Przy ocenie, czy dana nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne, w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, należy brać pod uwagę łączną powierzchnię nieruchomości (powyżej 1 ha) oraz klasyfikację gruntów jako użytki rolne. Gospodarstwo rolne stanowić mogą również działki gruntu znacznie od siebie oddalone. O posiadaniu gospodarstwa rolnego stanowi bowiem sam fakt posiadania użytków rolnych o łącznej powierzchni powyżej 1 ha. Organ odwoławczy stwierdził, że w skład gospodarstwa rolnego wchodzą zarówno grunt rolny o powierzchni 2,44 ha położony w miejscowości Z., gmina Ż. W., jak i grunt orny o powierzchni 0,1528 ha położony w B. przy ul. N. W związku z tym zwolnienie ma zastosowanie do całego gospodarstwa rolnego, a nie jego części, jak to błędnie zinterpretował organ pierwszej instancji, uwzględniając jako podlegającą zwolnieniu od podatku jedynie część gospodarstwa rolnego, która położona jest w miejscowości Z. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przyjętą przez organ I instancji podstawę opodatkowania należało skorygować poprzez jej obniżenie o kwotę 25.000 zł, co skutkowało ustaleniem należnego podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121-124, art. 178 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej organ nie stwierdził, aby Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B., prowadząc postępowanie podatkowe w sprawie, naruszył przywołane przepisy. Wyjaśniono, że strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania podatkowego. Ze swoich uprawnień podatnik korzystał, dostarczając dokumenty niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego. Rozpatrując zarzut dotyczący sposobu określenia wartości odziedziczonego zakładu organ wyjaśnił, że wartość spadku według stanu w dniu nabycia określa podatnik w zeznaniu podatkowym o nabyciu rzeczy i praw majątkowych. Natomiast w myśl przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw. Organ podatkowy ustosunkował się do wartości zakładu usługowego, jaką podano w zeznaniu, podobnie jak do wartości pozostałych wykazanych w zeznaniu rzeczy i praw majątkowych, oceniając ją jako odpowiadającą wartości rynkowej w rozumieniu art. 8 ust. 3 ww. ustawy. Podał, że wymóg przyjęcia dla potrzeb opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych, według stanu rzeczy i praw w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego, wynika wprost z treści przytoczonego już art. 7 ust. 1 tej ustawy. W związku z tym, dla wyceny zakładu nie mogłyby mieć zastosowania ceny rynkowe jakie występowały w marcu 2002r. Na powyższą decyzję E. K.-K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W skardze zawarła żądanie rzetelnego określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz stwierdzenia, że zobowiązanie podatkowe nie powstało. W uzasadnieniu podniosła, że sposób określenia przedmiotu spadku jako zakładu usługowego stanowiącego zabudowaną nieruchomość położoną w B. przy ul. N. 6 jest niezgodny z deklaracją podatkową złożoną [...]r. Wartość podana w deklaracji jest wartością księgową na dzień [...]r. i obejmuje działkę, zabudowania zmodernizowane po 1 marca 2002r., wyremontowane i nowo zakupione maszyny oraz urządzenia, a także wartość remanentu zamknięcia. Podała, że wartość ta różni się od wartości zakładu usługowego nabytego po zmarłym K. K.. Rzetelne ustalenie wartości zakładu na dzień śmierci powinno być przeprowadzone w oparciu o księgi rachunkowe. Nierzetelność wynika także z nieuwzględnienia faktu, że samoistnym posiadaczem nieruchomości położonej przy ul. N. 6 był K. K. a ruchomości i pozostałe aktywa stanowiły majątek wspólny małżonków. W wyniku takiego działania opodatkowano np. maszynę zakupioną w 2006r., dwukrotnie samochód marki DAEWOO NEXIA (był to samochód firmowy) oraz przyjęto nieprawdziwą strukturę spadku. Skarżąca nie zgadza się również z określeniem daty powstania obowiązku podatkowego, tj. w dacie uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W ocenie skarżącej termin ten należy ustalić na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. Powinien to być termin przyjęcia spadku - czyli data śmierci spadkodawcy, bądź też data [...]r. wskazana przez organ podatkowy jako termin przyjęcia spadku i termin utraty prawa do zwolnienia z opodatkowania na podstawie art.4 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym dla rozpatrywanej sprawy. Zdaniem strony przyjęcie któregokolwiek z ww. terminów powstania obowiązku podatkowego skutkuje tym, że nie powstaje zobowiązanie podatkowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i procesowego, w związku z tym podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oraz podstawy opodatkowania. I. Zgodzić się należy z organami podatkowymi, że w przedmiotowej sprawie obowiązek podatkowy powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku, czyli dnia 15 listopada 2007 roku, a nie z chwilą śmierci spadkodawcy, tj. 1 marca 2002 roku. W sprawie zastosowanie ma przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków o darowizn, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Z powyższego jednoznacznie wynika, że w przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych unormowanie zdania drugiego art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn w zakresie wyznaczonym jego hipotezą stanowi całościową i odrębną od innych, wynikających z art. 6 tejże ustawy, regulację prawną czasu powstania obowiązku podatkowego w tym podatku, od którego rozpoczyna bieg termin przedawnienia prawa do wydania decyzji o ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego w wymienionym przedmiocie (wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2007 r., II FSK 921/06). Nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie zgłosiła nabycia spadku do opodatkowania przed 15 listopada 2007 roku i nie zostało złożone zeznanie podatkowe w tym przedmiocie. W konsekwencji w pełni zasadny jest pogląd organów podatkowych o zastosowaniu w sprawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W tej sytuacji termin przedawnienia z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej nie upłynął. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 tej ustawy, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W konsekwencji sprawa podlega ocenie i rozstrzygnięciu z uwzględnieniem przepisów prawa obowiązujących w dniu powstania obowiązku podatkowego. II. W tym miejscu podnieść należy, iż stosownie do art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji oznacza to, że Sąd z urzędu uwzględnia okoliczności, które mają wpływ na ocenę decyzji administracyjnej nawet, gdy strona nie podniosła w tej materii zarzutu. Zasadniczą przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest fakt, że zeznanie złożone w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] roku nie zostało podpisane przez E. K. – K. Na stronie 4 w rubryce 96 i 97 zeznania widnieją wyłącznie podpisy A. K. Stosownie do art. 17a ust. 4 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia przypadki, w których może być złożone wspólne zeznanie podatkowe, oraz tryb jego składania, uwzględniając konieczność uproszczenia postępowania podatkowego oraz zmniejszenia kosztów jego prowadzenia. W wykonaniu tej delegacji ustawowej wydane zostało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie zeznań podatkowych składanych przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 139, poz. 988 ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia w przypadku nabycia udziałów we współwłasności rzeczy lub w prawie majątkowym przez kilku podatników, mogą oni złożyć wspólne zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, z zastrzeżeniem ust. 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zeznanie podatkowe składa się wraz z informacją o pozostałych podatnikach, zgodnie ze wzorem określonym w załączniku do rozporządzenia (§ 4 ust. 2). Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do nabycia udziałów we współwłasności rzeczy lub w prawie majątkowym tytułem zasiedzenia (§ 4 ust. 3). Z powyższego przepisu § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia jednoznacznie wynika w jakim przypadku dopuszczalne jest złożenie wspólnego zeznania podatkowego. W ocenie Sądu treść § 4 nie pozwala przyjąć, iż wspólne zeznanie podatkowe zostało złożone pomimo niepodpisania tego zeznania przez podatnika. Niezbędnym, koniecznym warunkiem dla przyjęcia, że E. K.–K. złożyła zeznanie podatkowe było uprzednie podpisanie tego zeznania przez tego podatnika. Niezłożenie podpisu na formularzu zeznania przez skarżącą powoduje, iż jest ono zeznaniem złożonym wyłącznie przez tę osobę, która zeznanie podpisała, tj. A. K. W konsekwencji organ otrzymując zeznanie niepodpisane przez jednego z podatników, gdy z kontekstu całej sprawy, a w szczególności załączenia do zeznania informacji o pozostałych podatnikach (SD-3/A) wynika, że zamiarem było złożenie wspólnego zeznania, obowiązany był wezwać skarżącą do złożenia podpisu. Wówczas dopiero – po złożeniu podpisu – można twierdzić, że E. K.–K. złożyła zeznanie podatkowe, a ustalona podstawa opodatkowania została ustalona w oparciu o wartości przez nią podane. Sąd zauważa, że złożenie podpisu przez skarżącą na w/w informacji (SD-3/A) nie może sanować braku podpisu na zeznaniu podatkowym. Zeznanie podatkowe bowiem składa się wraz z informacją. W konsekwencji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie zeznań podatkowych składanych przez podatników podatku od spadków i darowizn oraz przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 122. III. Odnosząc się do zagadnienia związanego z wartością zakładu usługowego należy stwierdzić, że organ nienależycie ustosunkował się do dowodów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej, a mianowicie: - faktury nr [...] z dnia [...]r. potwierdzającej zakup pilarki i wpłatę zaliczki na poczet obrabiarki, - spisu z natury z dnia [...] roku. W ocenie Sądu, jeżeli podatnik składa zeznanie podatkowe, po czym kwestionuje podaną przez niego wartość (w adnotacji z dnia 03.06.2008 roku) powołując się na dowody, które mają potwierdzać zawyżenie wartości spadku, to obowiązkiem organu podatkowego jest zweryfikowanie tych danych. W konsekwencji organ jest zobligowany do sprawdzenia, czy do wartości zakładu zostały zaliczone maszyny, które nie były objęte spadkiem, a nabyte po śmierci K. K. Zeznanie podatkowe korzysta z domniemania rzetelności i prawdziwości. Jednakże nie ma przeszkód, aby w postępowaniu podatkowym dane te zweryfikować i ustalić rzeczywiste składniki spadku oraz jego wartość. W ocenie Sądu poprzez zaniechanie ze strony organów należytego wyjaśnienia tych kwestii doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191. Sąd nie przesądza, co do składników i wartości spadku, lecz podkreśla, że zagadnienie to wymaga zweryfikowania i wyjaśnienia. Powyższe uwagi będą miały istotne znaczenie, o ile skarżąca złoży stosowny podpis na zeznaniu znajdującym się w aktach sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI