I SA/BD 556/04

I SA/Bd 556/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Teresa Liwacz /sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Zdzisław Pietrasik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
art. 4 ust. 1 pkt 3 i5, art. 40 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.), Asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Małgorzata Antoniuk, po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Józefa J. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2002r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej na 2001r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Na oryginale właściwe podpisy
Uzasadnienie
ISA/ Bd 556/04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2002r. [...] Urząd Skarbowy w T. stwierdził wygaśnięcie wobec podatnika decyzji dotyczącej ustalenia wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej na 2001r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż podatnik po uzyskaniu decyzji w przedmiocie opodatkowania w formie karty podatkowej prowadzonej działalności gospodarczej w postaci świadczenia usług elektromechanicznych w trakcie roku podatkowego dokonał sprzedaży hurtowej 15 ton cukru na rzecz PHU S. za kwotę 29.211 zł. Ustalono, że mimo obowiązku powiadomienia urzędu skarbowego o zmianie powodującej utratę prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej nie uczynił tego, zatem na podstawie art. 40 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 20 XI 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm. ) organ podatkowy stwierdził wygaśniecie decyzji w przedmiocie opodatkowania w formie karty podatkowej.
Od powyższego rozstrzygnięcia strona złożyła odwołanie w którym zarzuciła, iż organ I instancji bezzasadnie uznał, że cukier został zakupiony i sprzedany przez podatnika. Argumentowała ona, iż chodziło o zapłatę za usługi elektromechaniczne świadczone na rzecz Cukrowni K. w Sz. Podmiot ten z braku środków finansowych, przekazując cukier zapłacił podatnikowi za wykonane usługi wobec tego podatnik uznał, że cukier został nabyty w celu umorzenia długu cukrowni, a nie w celu dalszej odsprzedaży.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy skarżone rozstrzygniecie decyzją z dnia [...] 2002r. W jej uzasadnieniu wskazał, że w zakresie usług dotyczących elektromechaniki nie mieści się dokonana przez podatnika sprzedaż 15 ton cukru.
Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji, że zaewidencjonowanie przedmiotowej sprzedaży w urządzeniach ewidencyjnych prowadzonych dla potrzeb podatku VAT świadczy o jej dokonaniu w ramach prowadzonej działalności. Bez względu na sposób uzyskania towaru dla oceny charakteru dokonanej czynności istotny jest fakt jej sprzedaży – przez podmiot wykonujący działalność gospodarczą – nabywcy prowadzącemu handel detaliczny i hurtowy artykułami spożywczymi i przemysłowymi. Organ wskazał, iż wykonywanie czynność wykraczającej poza zakres działalności podanej w deklaracji jest zmianą powodującą utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej. Nadto, podatnik ma obowiązek zawiadomić o takiej zmianie organ I instancji w terminie 7 dni od daty powstania okoliczności powodujących zmiany. W przedmiotowej sprawie nie dopełnił on tego obowiązku. Organy podatkowe winne były zatem stwierdzić wygaśniecie decyzji ustalającej wysokość podatku.
Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do sądu. Zarzuciła, iż organ II instancji nie wyjaśnił stanu faktycznego. Bezzasadnie przyjął, że kupno i sprzedaż 15 ton cukru stanowiło prowadzenie działalności hurtowej. Skarżący podniósł, iż pojęcie działalności gospodarczej winno być utożsamiane z jego definicją prezentowaną w ustawie z dnia 19 XI 1999r. prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) ze szczególnym uwzględnieniem przesłanek trwałości i organizacji działalności.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Podtrzymała dotychczasowe stanowisko organów podatkowych i potwierdziła słuszność prezentowanej argumentacji.
Wyrokiem z dnia [...] 2003 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy orzekł o oddaleniu skargi. W ocenie sądu zbycie przez skarżącego cukru stanowiło czynność wykraczającą poza granice decyzji z dnia [...] 2001r. w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu świadczenia usług w zakresie elektromechaniki. Za trafne uznał stanowisko organu odwoławczego, że nie ma istotnego znaczenia w sprawie sposób nabycia cukru, lecz to, że podatnik w ramach prowadzonej działalności sprzedał cukier, który uprzednio stał się jego własnością na skutek rozliczeń z kontrahentem gospodarczym. To naruszenie warunków przyznania opodatkowania w formie kary podatkowej uprawniało organy podatkowe do wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji o jej przyznaniu. Podstawę takiego działania stanowił art. 40 ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Zgodnie z nim podatnik miał obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej. W rozpoznawanej sprawie do takiego zawiadomienia nie doszło. Nie miało przy tym znaczenia czy przedmiotową sprzedaż można nazywać prowadzeniem działalności gospodarczej czy nie. Istotne jest, że stanowiła ona odstępstwo od warunków na podstawie, których przyznane zostało opodatkowanie w formie karty podatkowej. Z chwilą jej zaistnienia nastąpiła utrata warunków do opodatkowania kartą podatkową W ocenie sądu decyzja nie naruszała prawa.
Na powyższe orzeczenie strona złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie postępowania w tym art. 328 § 2 kpc poprzez nieuzasadnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia co uniemożliwiło jego merytoryczna kontrolę. Naruszenie prawa materialnego w postaci art. 4 pkt 3 i 6a, art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 23 ust.1 pkt 4, art. 36 ust.1 pkt 1a, art. 40 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 XI 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizycznego przez przyjęcie, że skarżący nie spełnia warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie. W jego ocenie skarga nie formułowała dostatecznie zarzutów kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2004r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W jego uzasadnieniu wskazał, co następuje.
Podnoszone zarzuty wywodzone są z ustawowych podstaw kasacyjnych i precyzyjnie wskazują naruszenia prawa. Przytoczenie art. 328 § 2 kpc bez powołania go z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) spełnia przesłanki wymienionej w art. 176 w zw. z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Podzielił stanowisko strony skarżącej, co do naruszenia prawa procesowego przez sąd I instancji. Uznał, iż zaskarżony wyrok nie spełnił przesłanek wymienionych w art. 328 § 2 kpc zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku. Wyjaśnił, że sąd przedstawił jedynie rozważania prawne w zakresie przepisu art. 40 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym niesłusznie uznając, że podstawą wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej za 2001r. było dokonanie przez skarżącego sprzedaży 15 ton cukru. Błędnym było uznanie przez sąd I instancji, iż bez znaczenia w sprawie jest ustalenie czy sprzedaż tą można nazwać prowadzeniem działalności gospodarczej i uznane, że istotny jest jedynie fakt, iż stanowi ona odstępstwo od warunków na podstawie, których przyznane zostało opodatkowanie w formie karty podatkowej.
Powyższe jest naruszeniem art. 328 § 2 kpc wiążący go na podstawie art. 59 wskazanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ponieważ sąd I instancji nie ocenił i nie uzasadnił czy i na podstawie jakich konkretnie przepisów dokonana przez podatnika sprzedaż stanowi zmianę powodującą utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo zmianę mającą wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego formie karty podatkowej.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w przedmiotowym postępowaniu kasacyjnym brak jest podstaw do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tutejszy Sąd jest zatem związany wyrokiem i wykładnią zawartą w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2004r. sygn. akt FSK 589/04. W powyższym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność dokonania analizy czy i na podstawie jakich przepisów prawa dokonana przez skarżącego sprzedaż cukru, stanowiła zmianę powodującą utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo zmianę mającą wpływ na podwyższenie podatku dochodowego w formie karty podatkowej.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd stwierdził, iż organ podatkowy prawidłowo ustalił okoliczności stanu faktycznego. Niemniej jednak dokonał dowolnej oceny tego materiału przyznając, że skarżący de facto poprzez sprzedaż przedmiotowego cukru prowadził inną pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4 wskazanej ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym i naruszył granice wyznaczone decyzją ustalającą podatnikowi wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej z tytułu świadczenia usług w zakresie elektromechaniki.
Tymczasem z treści art. 4 ust. 1 pkt 3 i 5 lit. a cytowanej ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wynikają określone przesłanki do zakwalifikowania prowadzonej działalności gospodarczej jako działalności usługowej w zakresie handlu w tym handlu hurtowego. Przepis ten wymaga, aby osoba prowadząca taką działalność nabywała towary handlowe w celu ich dalszej odsprzedaży. Z niekwestionowanych w sprawie ustaleń, dokonanych przez organ podatkowy wynika, że skarżący przedmiotowego cukru nie nabył w celu jego dalszej odsprzedaży, a była to jedynie forma zapłaty za wykonaną usługę.
Wskazana przesłanka nie została zatem spełniona.
Należy więc przyjąć, że skoro podatnik dokonał transakcji, która nie narusza wyznaczonego mu decyzją o ustaleniu wysokości karty podatkowej zakresu działalności gospodarczej, to za nieuprawnione uznać należy twierdzenie organu podatkowego jakoby w działaniach podatnika nastąpiły zmiany powodujące utratę uprawnień do opodatkowania kartą podatkową albo mające wpływ na podwyższenie podatku dochodowego w formie karty podatkowej.
Sąd nie podzielił stanowiska organów podatkowych w zakresie naruszenia przez podatnika wyznaczonych granic prowadzenia działalności gospodarczej wynikających z decyzji o sposobie opodatkowania.
Nadto, w tym stanie rzeczy, bezzasadnym jest zarzut organu podatkowego dotyczący niedopełnienia przez podatnika obowiązku powiadomienia urzędu skarbowego o zmianie powodującej utratę prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej, który wynika z art. 40 ust.1 pkt 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ponieważ wskazana w przepisie zmiana nie nastąpiła.
Zdaniem Sądu przesłanki uprawniające organ podatkowy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przedmiocie opodatkowania w formie karty podatkowej, nie zostały spełnione.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za uzasadnioną, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c, 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.