I SA/BD 552/21

I SA/Bd 552/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik
Urszula Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 616/22 - Wyrok NSA z 2025-06-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1341
art. 3, 7, 8
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19 ust. 1, art. 19a ust. 1
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2021r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., wydał wobec A. K. decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której uchylił dotychczasową decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r. w sprawie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i przyznał płatność JPO do powierzchni zatwierdzonej, tj. 116,7250 ha oraz płatność za zazielenienie do powierzchni zatwierdzonej, tj. 118,69 ha. Organ I instancji w wydanym rozstrzygnięciu zastosował art. 19a ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014, zgodnie z którym, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy.
W wydanym rozstrzygnięciu organ I instancji przyznał także płatność dodatkową (redystrybucyjną) do powierzchni 27 ha oraz płatność dla młodych rolników do powierzchni 50 ha. Płatność związaną do powierzchni upraw roślin pastewnych została przyznana do powierzchni stwierdzonej, tj. 3,61 ha, a płatność związaną do powierzchni upraw roślin strączkowych - zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Wszystkie przyznane płatności zostały pomniejszone w wyniku zastosowania współczynnika korygującego, określonego w art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Ponadto, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał stronie kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że jak wynika z akt sprawy skarżąca we wniosku o przyznanie płatności na 2019 r. ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 121,31 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej ustalono, że powierzchnia stwierdzona wynosi 118,69 ha. Powołując art. 19a ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 wskazał, że w przedmiotowej sprawie wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 2,21 %. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 2,62 ha. Zgodnie z art. 19a ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 zastosowano zmniejszenie kary administracyjnej o powierzchnię 1,9650 ha. W związku z powyższym, po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 116,7250 ha.
Organ podniósł, że płatność związana do powierzchni upraw roślin pastewnych przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: "u.p.s.w.b."). Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na 2019 r. do przedmiotowej płatności wynosiła 4,42 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 4,15 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 6,51%. Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego. Mając na uwadze powyższe powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wynosi 3,61 ha.
Organ wyjaśnił też, że płatność dodatkowa (redystrybucyjna) przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Podniósł, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.p.s.w.b. płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha. W myśl ust. 2 cytowanego artykułu płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Organ podał, że w niniejszej sprawie powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej wyniosła 4,61 ha, zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przedmiotowa płatność została przyznana do 27 ha.
Odnoście płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno organ wskazał, że została przyznana stronie zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku, tj. 16,11 ha.
Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy do JPO producent zgłosił działki rolne o łącznej powierzchni 121,31 ha. Po wznowieniu postępowania wniosek został ponownie poddany kontroli administracyjnej. W procesie ponownej kontroli administracyjnej, po wznowieniu postępowania, wykryto zawyżenie deklaracji powierzchni na działkach ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Organ uwzględnił aktualną wartość maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO uprawniającego do przyznania płatności. Przyjęta przez organ wartość MKO nie pozwoliła na uznanie powierzchni deklarowanej przez rolnika dla ww. działek ewidencyjnych. Powierzchnia określona przez organ I instancji dla działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...],[...] i [...] jest prawidłowa.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że dowody zgromadzone w sprawie w pełni potwierdzają zasadność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w zakresie wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ I instancji powołał się w postanowieniu o wznowieniu postępowania na treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wskazał w postanowieniu o wznowieniu postępowania, że w dniu [...] czerwca 2019 r. wykonano nowe ortofotomapy przedstawiające faktyczny stan użytkowania działek w 2019 r. Na podstawie nowych, aktualnych ortofotomap wyznaczone zostały maksymalne kwalifikowalne obszary zgłoszonych działek. Wykaz działek, których maksymalne obszary zgłoszonych działek są mniejsze niż ustalone w trakcie kontroli administracyjnej, poprzedzającej wydanie decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. W niniejszej sprawie wykaz ten dotyczył działki ewidencyjnej nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Ww. okoliczność faktyczna nie była znana organowi I instancji w chwili wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, prawidłowo doszło do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o jej zmianę i przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem na 2019 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 5, art. 6, art. 8 ust. 1 pkt 4 i art. 24 ust. 1 i 2 u.p.s.w.b. w zw. z art. 19 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr [...], poprzez nieprawidłowe uznanie że rolnik dokonał zmniejszenia uprawy, podczas gdy w całym okresie programu deklarował powierzchnię użytków rolnych zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie i nie dokonywał żadnego zmniejszenia powierzchni;
- błędne uznanie, że dane z ortofotomapy są prawidłowe, podczas gdy powierzchnia działek w wariancie 5.5 półnaturalne łąki świeże, nie ulegała zmianie od 2018 r. i w poprzednich latach organ nie kwestionował tych powierzchni a niezgodność w powierzchni powstała jedynie z pomiarów na ortofotomapie, w tym w szczególności zmniejszenia tego obszaru o 20,59%. To samo dotyczy wariantu 5.4 półnaturalne łąki wilgotne gdzie powierzchnia deklarowana to 29,65 ha a stwierdzona 28 ha;
- art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całego materiału dowodowego;
- art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr [...], poprzez jego zastosowanie podczas gdy organ na podstawie jedynie rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a MKO nawet nie zdjęć wykonanych na ortofotomapie ustalił mniejszą powierzchnię użytkowaną. Rolnik nie ma wpływu na pomiary dokonywane na ortofotomapach, tym bardziej, że organ co roku wielkości te zmienia bez wyjaśnienia przyczyny a w terenie tych pomiarów nie wykonywał;
- art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przez ustalenie w czasie weryfikacji wniosku powierzchni wymienionej we wniosku na podstawie komputerowego systemu informacji geograficznych, w tym obrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu tzw. systemu LPIS, który gwarantuje dokładność kartografii w skali 1:5000 oraz przeprowadzenia pomiaru geodezyjnego przez inspektorów terenowych w oparciu o ortofotomapę bez uwzględnienia wskazań w terenie, bezpośrednio na działce objętej pomiarem, jakich przeprowadzenia domagała się skarżąca;
- art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, w myśl którego, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu, poprzez pominięcie wniosku o kontrolę w terenie;
- art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, poprzez jego naruszenie i odmowę udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i nie zapewnienie stronom, na ich żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
- posłużenie się w sposób niewłaściwy lub budzący wątpliwości co do prawidłowości urządzeniem do wykonania pomiarów - systemem informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowało koniecznością jej uchylenia.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., wydaną m.in. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B., uchylił swoją wcześniejszą decyzję dotyczą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powodem wznowienia był fakt wykonania nowych ortofotomap przedstawiających faktyczny stan użytkowania działek w 2019 r. Na podstawie nowych ortofotomap wyznaczone zostały mniejsze maksymalne kwalifikowane obszary (MKO) w odniesieniu do działek o nr.: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Zarzuty strony koncentrują się przede wszystkim na kwestionowaniu ustaleń organu dokonanych w oparciu o nowe ortofotomapy. Podnosi także, że organ powinien zwrócić się do Biura Kontroli na Miejscu o weryfikację powierzchni przedmiotowych działek.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.s.w.b. w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 u.p.s.w.b.).
Powyższe przepisy wskazują na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku poszukiwania dowodów na tę okoliczność.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 u.p.s.w.b. jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr [...], określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W myśl art. 5 ust. 2 lit a) rozporządzenia nr 640/2014 państwa członkowskie dopilnowują, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013. Z kolei zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Z treści tego przepisu wynika, że podstawowym rodzajem kontroli jest kontrola administracyjna, natomiast kontrola na miejscu (wizytacja terenowa) ma charakter uzupełniający.
Ponadto, w myśl art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r.
W tym kontekście należy zauważyć, że państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych LPIS ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat. Powyższych ustaleń dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Wobec powyższego przy weryfikacji deklarowanych powierzchni kwalifikującej się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej (GIS), w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez ARiMR. Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu (por. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 799/18).
W rozpatrywanej sprawie w wyniku kontroli administracyjnej po wznowieniu postępowania ustalono, że powierzchnie działek ewidencyjnych o nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zostały zawyżone. Organ prawidłowo uwzględnił aktualną wielkość maksymalnego kwalifikowanego obszaru uprawniającego do przyznania płatności i zasadnie nie uznał powierzchni działek deklarowanej przez skarżąca. Należy zauważyć, że we wniosku o przyznanie płatności na 2019 r. strona ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 121,31 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej ustalono, że powierzchnia stwierdzona wynosi 118,69 ha. Z kolei zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia upraw roślin pastewnych wynosiła 4,42 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 4,15 ha.
W skardze strona nie zgadza się z nową powierzchnią działek. Kwestionuje ustalenia organu i domaga się przeprowadzenia kontroli w terenie. Sąd tych zarzutów nie podziela. Wskazać należy, że organ w prowadzonym postępowaniu oparł się na ustaleniu powierzchni działki w oparciu o system informacji geograficznej (GIS), o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr [...]. Należy wskazać, że ortofotomapa jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 1214/19). Na podstawie nowych ortofotomap wyznaczone zostały mniejsze maksymalne kwalifikowane obszary (MKO) zgłoszonych działek. Skarżąca poza zaprzeczeniem wynikom przeprowadzonej kontroli i polemiką z ustaleniami organu nie przedstawiła żadnego dowodu, który świadczyłby o tym, że dokonane pomiary zostały wykonane w sposób nieprawidłowy i powierzchnia kwalifikowana jest równa zadeklarowanej. Podkreślenia wymaga, że zadeklarowany przez stronę obszar podlega weryfikacji dokonywanej przez organ i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Trzeba również wyjaśnić, że wymiana lub aktualizacja ortofotomapy dokonywana jest cyklicznie i w momencie pozyskania aktualnej ortofotomapy organ dokonuje, ponownej kontroli administracyjnej, ustalając czy nie wystąpiły rozbieżności w powierzchni zgłaszanych działek.
Organ nie miał też obowiązku zwrócić się do Biura Kontroli na Miejscu o weryfikację powierzchni przedmiotowych działek, gdyż obie kontrole (administracyjna i na miejscu) mają równoprawne znaczenie. Zatem ustalenie powierzchni do płatności przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu (por. wyrok z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 721/18).
Skarżąca podnosi także, że w całym okresie programu deklarowała powierzchnię użytków rolnych zgodnie ze "stanem faktycznym na gruncie" i nie dokonywała żadnego zmniejszenia powierzchni. W tym kontekście wskazać trzeba, że to do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. To producent rolny musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie zgłaszane działki będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił, np. w wyniku rozrośnięcia się terenów zadrzewionych, zakrzaczonych, zalanych. To wnioskodawca winien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych i ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Przepisy dotyczące płatności skonstruowane są w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący strony do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2081/18).
Strona zarzuciła również organowi niewłaściwe posłużenie się urządzeniem do wykonania pomiarów. Nie sprecyzowała jednak na czym polega to niewłaściwe posłużenie się i nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. W rezultacie zarzut ten nie może odnieść skutku.
W konsekwencji nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut nieprawidłowego nałożenia sankcji. Ze względu na stwierdzone uchybienia organ nie mógł odstąpić od nałożenia sankcji przewidzianych w art. 19 ust. 1 i art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014. Prawidłowo przy tym organ wyliczył różnice między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, co zostało przedstawione na str. 7 zaskarżonej decyzji.
Nie można także podzielić zarzutu strony co do braku udzielania, na jej żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie i praw obowiązków będących przedmiotem postępowania, niezapewnienie, na jej żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia, na jej żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazać należy, że na żadnym etapie postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji nie były zgłaszane takie żądania.
Mając na uwadze, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
s.U.Wiśniewska s.L.Kleczkowski s.T.Wójcik