I SA/Bd 54/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-04-16
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzewóz osóbkara pieniężnarozkład jazdyprzystanekkontrolanaruszenie warunkówWSABydgoszcz

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną za naruszenie warunków przewozu drogowego, uznając, że odjazdy autobusów przed czasem i brak rozkładów jazdy na przystankach stanowią istotne naruszenia.

Spółka P.K.S. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakładającą karę pieniężną za naruszenie warunków przewozu drogowego. Zarzuty dotyczyły m.in. odjazdów autobusów przed czasem i braku rozkładów jazdy na przystankach. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że stwierdzone naruszenia są istotne i nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne, a protokół kontroli wraz ze sprawozdaniem z przewozu stanowił wystarczający dowód.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę P.K.S. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu, która uchyliła decyzję pierwszej instancji i nałożyła na przewoźnika karę pieniężną za naruszenie warunków przewozu drogowego. Naruszenia polegały na realizowaniu kursów niezgodnie z rozkładem jazdy (odjazdy przed czasem) oraz na braku rozkładów jazdy na niektórych przystankach. Sąd uznał, że przewoźnik nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, a protokół kontroli, mimo zarzutów strony, był prawidłowo sporządzony i stanowił wystarczający dowód. Sąd podkreślił, że odjazdy przed czasem i brak rozkładów jazdy godzą w prawa pasażerów i są istotnymi naruszeniami obowiązków przewoźnika. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odjazdy autobusów przed czasem i brak rozkładów jazdy na przystankach stanowią istotne naruszenia warunków przewozu drogowego, które nie mogą być uznane za znikome i godzą bezpośrednio w prawa pasażerów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przewoźnik ma bezwzględny obowiązek przestrzegania rozkładu jazdy, a odjazdy przed czasem lub brak informacji o rozkładzie na przystankach naruszają prawa pasażerów i pewność realizacji przewozów. Nie stwierdzono przesłanek egzoneracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. art. 92a § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków podlega karze pieniężnej.

u.t.d. art. 92a § 6

Ustawa o transporcie drogowym

Wykaz naruszeń i wysokości kar określa załącznik nr 3.

u.t.d. art. 92c § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Określa przesłanki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika (np. brak wpływu na naruszenie, zdarzenia nieprzewidywalne).

Pomocnicze

u.t.d. art. 20 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Zezwolenie na przewozy regularne określa warunki, trasę i przystanki.

u.t.d. art. 18b § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Określa wymogi dotyczące autobusów, rozkładu jazdy, pobierania należności, regulaminu i cennika.

u.t.d. art. 18b § 2

Ustawa o transporcie drogowym

Formułuje zakazy dotyczące używania innych pojazdów, korzystania z nieobjętych zezwoleniem przystanków, pobierania innych należności i naruszania warunków przewozu.

u.t.d. art. 22b § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek zgłaszania zmian danych organowi udzielającemu zezwolenia.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić lub zmienić decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

u.t.d. art. 74 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek sporządzenia protokołu kontroli drogowej.

u.t.d. art. 89a § 4

Ustawa o transporcie drogowym

Wymogi dotyczące protokołu kontroli.

k.p.a. art. 189a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres stosowania przepisów Działu IVa k.p.a.

k.p.a. art. 189a § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyłączenie stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. w przypadku uregulowania zagadnień w przepisach odrębnych.

k.p.a. art. 189f

Kodeks postępowania administracyjnego

Instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odjazdy autobusów przed czasem i brak rozkładów jazdy na przystankach stanowią istotne naruszenie warunków przewozu. Protokół kontroli drogowej jest wystarczającym dowodem, a zarzuty dotyczące pomiaru czasu są nieuzasadnione. Przepisy ustawy o transporcie drogowym (art. 92c) wyłączają stosowanie przepisów Działu IVa k.p.a. dotyczących odstąpienia od nałożenia kary.

Odrzucone argumenty

Zarzuty w przedmiocie godzin odjazdu i przyjazdu z poszczególnych przystanków nie wynikają z protokołu kontroli. Kontrolujący nie wykazali w jaki sposób dokonali pomiaru czasu. Marginalny charakter naruszeń i brak naruszenia interesów pasażerów. Naruszenie przepisów k.p.a. przez zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych i niezastosowanie art. 189f k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

odjazdy autobusów przed czasem lub później niż godziny wskazane w obowiązującym rozkładzie jazdy, a różnice sięgały nawet kilku minut funkcja gwarancyjna rozkładu jazdy wiązana jest z momentem odjazdu z przystanku organ wskazał na obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika oderwany od kwestii winy nie można przypisać organom działania sprzecznego z zasadami pogłębiania zaufania do organów państwa

Skład orzekający

Urszula Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Kleczkowski

sędzia

Joanna Ziołek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naruszenia warunków przewozu drogowego, znaczenie protokołu kontroli oraz stosowanie przepisów k.p.a. w kontekście kar administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych naruszeń w transporcie drogowym; kwestia stosowania k.p.a. może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy codziennych problemów związanych z transportem publicznym i karami administracyjnymi, co jest istotne dla branży i prawników zajmujących się tym obszarem.

Przewoźnik ukarany za spóźnienia i pośpiechy. Czy sąd administracyjny uznał to za istotne naruszenie?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 54/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski
Urszula Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2187/24 - Wyrok NSA z 2025-06-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art 92 a i 92 c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P.K.S.sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 20 listopada 2023 r. nr SKO-520-9/23 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. Kierownik Biura działający z upoważnienia Marszałka Województwa [...] nałożył na przewoźnika P. B. sp. z o.o. ("Spółka", "Strona", "Przewoźnik") karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przepisy prawa regulujące zasady wykonywania regularnego przewozu osób, przywołał przepisy stanowiące podstawę do przeprowadzenia kontroli przewoźnika oraz określające konsekwencje wykonywania przewozów niezgodnie z posiadanym zezwoleniem. Organ wskazał, że spółka posiada zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w ramach linii regularnej B. - M. - W. – S. K. - K. K.. Upoważnieni pracownicy organu I instancji, w dniu [...] maja 2023r., przeprowadzili kontrolę w sprawie przestrzegania przez przewoźnika warunków określonych w zezwoleniu nr [...] w ramach linii regularnej nr [...]. Kontrola objęto kurs nr [...], wyjazd z przystanku: [...] o godz. 10:50. Kurs rozpoczął się o godz. 10:51. Na trasie nie miały miejsca roboty drogowe ani inne utrudnienia mogące mieć wpływ na wydłużenie trasy przejazdu. W trakcie kontroli, stwierdzono, że na niektórych przystankach, na których kierowca zatrzymywał pojazd nie było umieszczonych rozkładów jazdy, podanych do publicznej wiadomości. Kontrolerzy stwierdzili, iż na całej trasie autobus odjeżdżał z poszczególnych przystanków wcześniej lub później niż godziny wskazane w obowiązującym rozkładzie jazdy, a różnice sięgały nawet kilku minut. Organ wskazał ponadto, iż uzgodnienia na korzystanie z przystanków wydane przez GDDKiA w B. oraz uzgodnienia wydane przez Zarząd Dróg Wojewódzkich utraciły ważność w dniu [...] grudnia 2022 r. Realizowanie przewozu niezgodnie z rozkładem jazdy sankcjonowane jest na podstawie pkt 2.2 podpunkt 2 załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, dalej: "u.t.d."), natomiast niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia w wymaganym terminie 14 dnia, na podstawie punktu 2.9 załącznika nr 3 do ustawy, obwarowane jest karą grzywny w wysokości 800 zł. Organ zawiadomił przewoźnika o stwierdzonych nieprawidłowościach oraz wezwał do ich usunięcia. Przewoźnik w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. złożył wyjaśnienia oraz przesłał aktualne uzgodnienia zasad korzystania z przystanków autobusowych wydane przez GDDKiA oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich. Organ wskazał na obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika oderwany od kwestii winy. W ocenie organu w sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika, o których mowa w art. 92c u.t.d. Organ przedstawił również zasady nakładania na przewoźnika kar administracyjnych za naruszenie zasad wykonywania przewozu oraz określone w ustawie o transporcie drogowym przesłanki, wystąpienie których może wyłączać odpowiedzialność przewoźnika.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz nałożyło na przewoźnika – P. B. sp. z o.o. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
W uzasadnieniu organ podał, że Spółka na podstawie zezwolenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. uprawniona jest do wykonywania regularnych przewozów osób n a linii B. - M. - W. - S. K. - K. K.. Zgodnie z zezwoleniem, że kurs nr [...] rozpocząć powinien się o godz. 10:50 w K. K.. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2023 r. ustalono, że przedmiotowy kurs był realizowany niezgodnie z rozkładem jazdy. W ocenie organu tego rodzaju działanie jest niedopuszczalne, szczególnie gdy w grę wchodzi odjazd autobusu przed czasem określonym w rozkładzie jazdy. W sprawozdaniu z realizacji przewozu i liczenia podróżnych kontrolerzy stwierdzili przedwczesny odjazd z kilkunastu przystanków. Z punktu widzenia ochrony pasażera, funkcja gwarancyjna rozkładu jazdy
wiązana jest z momentem odjazdu z przystanku. W trakcie kontroli stwierdzono również brak rozkładu jazdy na pięciu przystankach autobusowych. Okoliczności te nie budzą wątpliwości, a dla ich oceny bez znaczenie jest treść umów o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, które mają obowiązywać w przyszłości.
Odmiennie organ ocenił podniesiony w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji fakt niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, zmiany danych, o których mowa w art. 22b ust. 1 u.t.d., który nakłada na przewoźnika obowiązek dołączenia do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób potwierdzenia uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, dokonanego z ich właścicielami lub zarządzającym. Z akt sprawy wynika, że przewoźnik uzyskał od zarządców dróg – GDDKiA Oddział w B. oraz Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. uzgodnienie zasad korzystania z przystanków komunikacji zbiorowej zlokalizowanych przy drodze krajowej i drogach wojewódzkich. Stosowne oświadczenia zarządców dróg wpłynęły do przewoźnika w dniu [...] i [...] grudnia 2022 r. Powyższe oznacza, że przewoźnik przez cały czas mógł korzystać z przystanków określonych w rozkładzie jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia, a w sprawie nie doszło do zmiany danych, o których mowa w art. 22 u.t.d., gdyż nowe uzgodnienie na kolejny okres nie ma wpływu na sposób wykonywania zezwolenia. Okolicznością, która powodowałaby konieczność poinformowania organu I instancji o zmianie danych, byłby fakt nieuzyskania uzgodnienia ze strony zarządców dróg, gdyż okoliczność ta stanowiłaby oczywiste naruszenie warunków przewozu określonych w zezwoleniu, dające podstawę do obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia w trybie art. 24 ust. 4 pkt 2 u.t.d. Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zawierają regulacji określających przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia czy terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej. W tym zakresie odpowiednie zastosowanie
znajdą przepisy Działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.), gdyż brak podstaw do uznania, że przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. stanowi przepis odrębny, o którym stanowi art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., a więc wyłączający dopuszczalność zastosowania art. 189f § 1-3 k.p.a. Norma odsyłająca odwołuje się bowiem do instytucji odstąpienia od nałożenia kary,
nie zaś do umorzenia postępowania. Organ podkreślił, iż art. 92b i art. 92c ust. 1 u.t.d., przewidują wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika. Definiują one okoliczności egzoneracyjne, których wystąpienie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za naruszenie przepisów tej ustawy. W przypadku wystąpienie tego rodzaju okoliczności nie dochodzi do wydania decyzji nakładającej jakąkolwiek karę, natomiast zastosowanie art. 189f § 1 lub 2 k.p.a. powoduje, że strona nie pozostaje wolna od ukarania, lecz zostaje jej udzielone pouczenie, a więc sankcja innego rodzaju. W ocenie organu odwoławczego nie zostały spełnione warunki pozwalające na zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. przez odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu. Brak realizacji kursów zgodnie z rozkładem jazdy, a zwłaszcza odjazd z poszczególnych przystanków przed czasem określony w rozkładzie jazdy nie może być uznany za znikome naruszenie prawa, gdyż stwierdzone naruszenia godzą bezpośrednio w prawa osób korzystających z usług przewoźnika. Ponadto organ wskazał, że Spółka dopuściła się naruszenia przepisów u.t.d. również przy wykonywaniu przewozów na innych liniach. Jedocześnie w ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do nałożenia na spółkę administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu art. 22b ust. 1 u.t.d.
Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny i prawny Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało rozstrzygnięcie reformatoryjne zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej w części decyzji, tj. w zakresie orzeczenia w jej punkcie 2. Zarzuciła naruszenie:
- art. 92a ust. 1 pkt 2, art. 93 ust. 1 u.t.d. polegające na uznaniu, że skarżący dopuścił się naruszenia wydanego zezwolenia nr [...] z dnia [...].12.2021 r.;
- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie;
- art. 74 u.t.d. w zw. z art. 89a ust. 4 u.t.d. przez dokonanie ustaleń w przedmiotowej sprawie na podstawie protokołu z kontroli nr [...], który nie spełnia warunków wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. z 2023 r., poz. 370);
- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, obligatoryjnie na podstawie protokołu nr [...] sporządzonego przez kontrolującego;
- art. 189f § 1 punkt 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie, zwłaszcza niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, warunkujących możliwość zastosowania ww. normy prawnej lecz poprzestanie na informacjach znanych organowi z urzędu, bez szczegółowego ich omówienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przeprowadzone przez organy postępowanie, jak również wywiedzione na jego podstawie wnioski odpowiadają przepisom prawa. Kontroli podlegała decyzja SKO uchylająca w całości decyzję Marszałka Województwa [...] w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu regularnego osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz nakładająca na Skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W sprawie bezsporne jest, że Skarżąca korzystała z zezwolenia na przewóz regularny, jak również to, że naruszyła jego warunki. Przepisy ustawy o transporcie drogowym w sposób szczegółowy określają warunki realizacji poszczególnych rodzajów przewozów, jak również sankcje za ich nie przestrzeganie. Zgodnie z art 20 ust. 1 u.t.d. w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych określa się w szczególności:
- warunki wykonywania przewozów,
- przebieg trasy przewoźników, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów,
- miejscowości, w których znajdują się przystanki.
Załącznikiem do ww. zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy. Kolejne przepisy ustawy o transporcie drogowym regulują warunki wykonywania tego przewozu nakazując aby do przewozu używane były wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym; rozkład jazdy został podany do publicznej wiadomości przez ogłoszenie na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach; aby wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywało się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy; należności za przejazd pobierane były zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymywał potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących; przy czym w kasach dworcowych oraz w autobusie ma znajdować się dostępny do wglądu pasażerów opracowany przez przewoźnika lub grupę przewoźników regulamin określający warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób, bagażu i rzeczy; cennik opłat ma zostać podany do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób, musi zawierać ceny biletów ulgowych(...) – art 18 b ust. 1 u.t.d. Jednocześnie przepisy te formułują jasne zakazy używania innych pojazdów niż autobusy, korzystania z przystanków, na których nie ma informacji o realizowanym rozkładzie jazdy, jak też z przystanków nieobjętych zezwoleniem, pobierania innych należności niż wynikające z cennika oraz naruszania warunków przewozu – art 18 b ust. 2 u.t.d. Działalność polegająca na przewozie regularnym podlega szczególnym wymogom. Obowiązek ich dochowania spoczywa na realizujących przewóz, którzy w tym zakresie nie mogą dokonywać żadnych samodzielnych zmian. Obowiązani są w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zgłaszać organowi, który udzielił zezwolenia, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art 22, nie później niż 14 dni od dnia ich powstania. Zmiany obejmujące dane zawarte w zezwoleniu, wymagają zmiany zezwolenia - art 22 b u.t.d. Z kolei organ udzielający takiego zezwolenia ma prawo do kontroli przedsiębiorcy w zakresie spełnienia wymogów do udzielenia zezwolenia – art 84 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. Przy czym jak wynika z treści art. 92 ust. 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty [...]zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).
Skarżąca korzysta z zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym z dnia [...] grudnia 2021r. nr [...] na linię regularną nr [...] [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia polegające na realizowaniu kursu niezgodnie z rozkładem jazdy. Podczas całego przejazdu ustalono, iż autobus odjeżdżał z poszczególnych przystanków wcześniej lub później niż godziny wykazane w obowiązującym rozkładzie jazdy. Były to różnice sięgające nawet kilku minut co zostało szczegółowo omówione w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Na trasie nie miały miejsca roboty drogowe ani inne utrudnienia mogące mieć wpływ na wydłużenie trasy przejazdu. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół, do którego nie zostały wniesione żadne uwagi i zastrzeżenia. Protokół wraz ze "Sprawozdaniem z realizacji przewozu i liczenia podróżnych" stanowiącym załącznik do protokołu został podpisany przez kontrolujących i kierowcę wykonującego usługę przewozu.
W ocenie Sądu organy prawidło przyjęły, iż Spółka nie wykazała żadnej z przesłanek egzoneracyjnych z art 20a u.t.d. wskazujących na brak winy po stronie przewoźnika za wystąpienie powyższych okoliczności. Strona nie kwestionując ustaleń faktycznych podnosi w skardze, iż zarzuty w przedmiocie godzin odjazdu i przyjazdu z poszczególnych przystanków nie wynikają z protokołu kontroli a ponadto kontrolujący nie wykazali w jaki sposób dokonali pomiaru czasu.
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, iż zgodnie z art. 74 ust. 1 u.t.d. w przypadku stwierdzenia naruszeń uzasadniających nałożenie kary pieniężnej, podczas przeprowadzanej kontroli drogowej, sporządza się protokół kontroli. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę na szczególne dowodowe znaczenie takiego protokołu, który jest często podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. Istotne jest również, że podawane przez uczestniczących w kontroli informacje są z reguły wypowiadane "na gorąco", spontanicznie, bez kalkulowania ich znaczenia i ewentualnego wpływu na wynik sprawy, tak uzyskany dowód ma zatem walor szczególny. W aktach niniejszej sprawy znajduje się prawidłowo sporządzony protokół z kontroli wraz z załącznikiem do protokołu. Wbrew twierdzeniom Strony, nie narusza prawa sporządzenie stosownego załącznika do protokołu który po podpisaniu stanowi integralną część protokołu kontroli i posiada walor dokumentu urzędowego. Z treści protokołu kontroli sporządzonego w niniejszej sprawie wynika, że kierowca nie przestrzegał godzin odjazdów z przystanków z odesłaniem do "sprawozdania z realizacji przewozu", który stanowił właśnie załącznik do protokołu.
Ustosunkowując się do zarzutów w przedmiocie pomiaru czasu wyjaśnić należy, iż jak wynika z pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2023r. (k -1 akt admin.) podstawą określenia czasu podczas kontroli były wskazania czasu operatora [...] na urządzeniu telefonicznym pracowników prowadzących kontrolę. [...] należy do porozumienia krajowych laboratoriów ds. porównań wzorców czasu i częstotliwości TA(PL). Wyznaczają one polską skalę czasu atomowego TA(PL), która jest średnią z wartości pokazywanych przez poszczególne zegary. Zegar atomowy [...] jest zsynchronizowany z zegarem Głównego Urzędu Miar co oznacza, że pokazuje ten sam czas (urzędowy) czyli UTC(PL). Ten sam czas wskazywany jest na każdym urządzeniu (telefon komórkowy, smartfon, tablet) połączonym z siecią komórkową operatora i używającą czasu podanego przez sieć. Pracownicy Urzędu Marszałkowskiego ani żadne inne podmioty nie mają możliwości ingerencji w pomiar czasu operatora. Podkreślić w tym miejscu należy, iż kierowca potwierdził własnoręcznym podpisem treść "Sprawozdania z realizacji przewozu liczenia podróżnych" gdzie wpisane zostały rzeczywiste godziny odjazdu autobusu z poszczególnych przystanków. Nie wniósł też żadnych zastrzeżeń do protokołu.
W ocenie Sądu nieusprawiedliwione są zatem zarzuty Strony próbującej przerzucić obowiązek zebrania materiału dowodowego na organ. Z ogólnej zasady rozkładu ciężaru dowodowego, która znajdzie zastosowanie co do ustalenia ewentualnych przesłanek egzoneracyjnych wynika, że obciążają one stronę, która chce na ich podstawie wyciągnąć korzystne dla siebie skutki prawne. Zatem to strona skarżąca, a nie organ, powinna była wykazać się inicjatywą dowodową. Całkowicie chybiony jest argument Skarżącej, będącej profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego co do marginalnego charakteru naruszeń i braku naruszenia interesów pasażerów. Jak zasadnie wskazał organ Przewoźnik składając wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie zbiorowego przewozu osób w krajowym transporcie zbiorowym sam ułożył rozkład jazdy, według którego miał wykonywać kursy a organ taki rozkład zatwierdził przy wydaniu zezwolenia. Strona jednocześnie zobowiązała się do bezwarunkowego przestrzegania rozkładu. Nie budzi również wątpliwości twierdzenie organu, iż zmiana godzin odjazdu a zwłaszcza wcześniejsze nawet o kilka minut odjazdy autobusu z poszczególnych przystanków mogło pozbawić pasażerów możliwości dojazdu w miejsce docelowe. Jeszcze raz podkreślić należy, że obowiązkiem przewoźnika jest przestrzeganie rozkładu jazdy. Z punktu widzenia przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym z pola widzenia nie można tracić interesów pasażerów i dbałości o pewność realizacji przewozów, realizację przewozów według ustalonych rozkładów jazdy. Trafnie podnosi organ, że rozkład jazdy jest jednym z podstawowych źródeł wiedzy, istotnej z punktu widzenia pasażera zawierający informację o realizowanych przewozach na danej linii komunikacyjnej. Wobec zatem niewykazania przesłanek egzoneracyjnych tego rodzaju argumenty wydają się nie tyle nieuzasadnione co nie przystające do charakteru prowadzonej działalności.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zostały spełnione przesłanki wymierzenia kary na podstawie przywołanych przez organ przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wskazać przy tym należy, że zebrany przez organy materiał dowodowy w zupełności usprawiedliwiał podjęte rozstrzygnięcia. Nie można przypisać organom działania sprzecznego z zasadami pogłębiania zaufania do organów państwa. Na każdym etapie postępowania Skarżąca miała zagwarantowane prawo do udziału w postępowaniu. Tym samym postawione zarzuty naruszenia art 7 , art. 77 i art. 80 k.p.a. okazały się bezzasadne. Podnoszone okoliczności stanowiły jedynie próbę podważenia prawidłowych ustaleń organu, nie mogły jednak skutecznie usprawiedliwiać nieprawidłowości w wykonywaniu regularnego przewozu.
Końcowo już podnieść należy, że Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego co do zastosowania w sprawach z zakresu ustawy o transporcie drogowym przepisów działu IV a k.p.a. co skutkuje uznaniem za niezasadny zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego polegający na pominięciu w sprawie przepisów działu IVa k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych. Zauważyć należy, że zakres stosowania przepisów tego działu wyznacza jej art. 189a stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, w § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z przywołanej regulacji - i abstrahując od § 3 art. 198a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej - jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021).
Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że oczekiwanie Strony odnośnie zasadności zastosowania art. 189f §1 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, podobnie jak zarzut naruszenia tego przepisu prawa przez jego niezastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a. Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek zawarty w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a - jak podkreślono na wstępie - dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI