I SA/Bd 523/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę spółki na czynność wpisania jej do rejestru podmiotów wykluczonych, uznając, że czynność ta nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Spółka zaskarżyła czynność Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego polegającą na zgłoszeniu jej do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków europejskich. Spółka argumentowała, że nie została prawidłowo pouczona o konsekwencjach nieterminowego zwrotu środków i że organ działał w zwłoce. Sąd uznał jednak, że czynność zgłoszenia do rejestru nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a sam wpis jest czynnością materialno-techniczną Ministra Finansów.
Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła czynność Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 21 września 2021 r. dotyczącą zgłoszenia jej do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków europejskich. Spółka kwestionowała zasadność wpisu, podnosząc zarzuty dotyczące braku prawidłowego pouczenia o konsekwencjach nieterminowego zwrotu środków oraz bezczynności organu w wyjaśnianiu niedopłaty. Sąd administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając skargę, uznał ją za niedopuszczalną. Sąd wyjaśnił, że katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych jest zamknięty i że czynność zgłoszenia do rejestru podmiotów wykluczonych nie mieści się w żadnej z kategorii określonych w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że wpis do rejestru jest czynnością materialno-techniczną Ministra Finansów, a nie rozstrzygnięciem o prawach i obowiązkach spółki, a utrata uprawnień do środków europejskich następuje z mocy prawa. W związku z tym skarga została odrzucona, a spółce zwrócono wpis sądowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, czynność zgłoszenia do rejestru podmiotów wykluczonych nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie rozstrzyga bezpośrednio o prawach lub obowiązkach strony, a wpis ma charakter materialno-techniczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych jest zamknięty. Czynność zgłoszenia do rejestru nie jest decyzją ani postanowieniem, nie dotyczy indywidualnych spraw w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a wpis do rejestru jest czynnością materialno-techniczną Ministra Finansów, a nie rozstrzygnięciem o prawach i obowiązkach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych jest zamknięty. Czynność zgłoszenia do rejestru podmiotów wykluczonych nie mieści się w tym katalogu.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, gdy jest niedopuszczalna.
u.f.p. art. 207 § ust. 4 pkt 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Przesłanka wykluczenia beneficjenta środków europejskich z możliwości ich otrzymania w przypadku braku zwrotu w terminie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zwrotu wpisu sądowego.
u.f.p. art. 207 § ust. 9
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Wymóg pouczenia o konsekwencjach zwrotu środków z naruszeniem terminu.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do należytego i wyczerpującego informowania stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność zgłoszenia do rejestru podmiotów wykluczonych nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące braku prawidłowego pouczenia o konsekwencjach nieterminowego zwrotu środków. Zarzuty dotyczące bezczynności organu w wyjaśnianiu niedopłaty. Argumentacja, że wpis do rejestru jest czynnością rozstrzygającą o prawach i obowiązkach strony.
Godne uwagi sformułowania
Katalog aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. poddanych kontroli sądów administracyjnych ma charakter zamknięty. Czynność zgłoszenia do rejestru podmiotów wykluczonych nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach od 1 do 3 i od 4a do 9. Wpis do rejestru podmiotów wykluczonych jest czynnością materialno-techniczną, pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Olesińska
sędzia
Joanna Ziołek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli sądów administracyjnych nad czynnościami materialno-technicznymi organów, w szczególności w kontekście rejestrów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia do rejestru podmiotów wykluczonych; ogólne zasady dopuszczalności skargi mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe określenie przedmiotu zaskarżenia i zakresu kontroli sądowej. Pokazuje też, że nie każda czynność organu administracji może być przedmiotem skargi do WSA.
“Nie każda czynność organu trafi do sądu: WSA odrzuca skargę na wpis do rejestru wykluczonych.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 523/22 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2022-11-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Agnieszka Olesińska Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Ziołek Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Inne Treść wyniku odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 58 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. sp. z o. o. w G. na czynność Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 21 września 2021 r. w przedmiocie zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić A. sp. z o. o. w G. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Uzasadnienie Decyzją z dnia 22 lipca 2021 r. numer 60965/07/2021 Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego zobowiązał A. z o.o. (dalej jako Skarżąca, Strona, Spółka) do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur w rozumieniu Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, związanych z realizacją projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego pod nazwą Toruński Żłobek [...] - 2, nr umowy [...] z dnia 14 listopada 2018 r., w wysokości 27.498,46 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek Strony do dnia zwrotu środków na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, przyjmując, że datą początkową naliczenia odsetek jest dzień 15 marca 2019 r. Zwrotu należało dokonać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zarząd Województwa wskazał, że w wyniku kontroli projektu stwierdzono nieprawidłowości związane z wydatkowaniem środków niezgodnie z wymogami zawartymi w wytycznych, w wyniku czego uznał, że Skarżąca błędnie podzieliła zamówienia na części bez zastosowania prawidłowej procedury – zasady konkurencyjności. Dnia 30 lipca 2021 r. decyzja została doręczona Stronie, która w dniu 2 sierpnia 2021 r. dokonała wpłaty na rzecz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu (dalej jako organ, Urząd Marszałkowski) w wysokości 32.748,46 zł. Pismem z dnia 3 września 2021 r. organ poinformował Skarżącą o zaliczeniu wpłaconych środków na poczet zaległości zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej jako O.p.) wskazując, że Spółka powinna dokonać dodatkowego zwrotu pozostałych nieprawidłowo wydatkowanych środków dofinansowania z 2019 r. w wysokości 5 zł oraz pozostałych odsetek, które na dzień pisma wyniosły 1 zł. Ponadto zobowiązał Stronę do wyjaśnienia przyczyn niedokonania zwrotu w pełnej wysokości. Niedopłata została uregulowana przez Skarżącą w dniu 6 września 2021 r. W dniu 21 września 2021 r. Zarząd Województwa złożył wobec Spółki formularz zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych, w którym jako przyczynę wykluczenia wskazał art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm., dalej: u.f.p.) uznając, że dniem dokonania zwrotu środków przez Spółkę był dzień 6 września 2021 r. Dnia 25 listopada 2021 r. Spółka złożyła wniosek o zmianę danych w ramach Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych ze środków europejskich (dalej jako Rejestr), z uwagi na: 1) złożenie wniosku o wpis Spółki do Rejestru pomimo braku pouczenia w wydanych w stosunku do Spółki decyzjach o konsekwencjach nieterminowego zwrotu środków wraz z odsetkami, co jest sprzeczne z obowiązkiem ustawowym wynikającym z art. 207 ust. 9 u.f.p.; 2) nałożenie na Spółkę negatywnych skutków braku pouczenia o konsekwencjach nieterminowego zwrotu środków wraz z odsetkami, co stanowi naruszenie art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 207 ust. 9 u.f.p. Dodatkowo Skarżąca wskazała, że mając na uwadze termin zwrotu niemal wszystkich środków - poza błędem rachunkowym - dokonany przez Spółkę na 11 dni przed upływem terminu zwrotu, należy przyjąć, że ostateczne opóźnienie w zwrocie pełnej kwoty środków i odsetek nastąpiło na skutek bezczynności organu, co stanowiło naruszenie art. 8 § 1 w zw. z art. 12 w zw. z art. 14 § 2 k.p.a. Pismem z dnia 30 grudnia 2021 r. Urząd Marszałkowski odniósł się do zarzutów postawionych w piśmie Skarżącej. Wskazał, że w sprawie zaszła przesłanka wynikająca z art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p., a w decyzji z dnia 22 lipca 2021 r. zostało zawarte stosowne pouczenie, którego treść była następująca: "Zarząd informuje ponadto, iż w przypadku, gdy Strona nie zwróci środków wraz z odsetkami w terminie wskazanym w decyzji. Strona zostanie wykluczona z możliwości otrzymania środków, o których mowa w art. 207 ust. 1 u.f.p.". Organ zauważył, że w związku z dokonanym zwrotem środków przez Skarżącą, była ona świadoma konsekwencji, które wyniknęły z niedokonania zwrotów w określonym terminie, jak i sama podkreślała, że to błąd rachunkowy zaważył na tym, że kwota nie została uiszczona w pełnej wysokości. Spółka dodała również, że w innej sprawie dotyczącej Spółki (decyzja z dnia 22 lipca 2022 r. nr 65117/07/2021), kierując się zasadą prawdy obiektywnej oraz rozstrzygania wątpliwości na korzyść Strony, organ zdecydował się na zmianę wpisu w Rejestrze, z uwagi na brak zawartego pouczenia o sankcji. Jednak w niniejszej sprawie takie pouczenie znalazło się w decyzji, w związku z czym nie znalazł podstaw do złożenia wniosku o zmianę danych spółki. W dniu 31 stycznia 2022 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie wniosku o zmianę danych Spółki w ramach Rejestru przez wykreślenie wpisu z przedmiotowego Rejestru. Spółka podkreśliła, że przytoczona przez Zarząd informacja o sankcji umieszczona została w treści uzasadnienia decyzji, a nie w treści zawartych w decyzji pouczeń i już tylko z tej przyczyny w ocenie Spółki nie może potwierdzać spełnienia obowiązku określonego w art. 207 ust. 9 u.f.p. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 207 ust. 9 u.f.p. decyzja, o której mowa w przedmiotowym przepisie musi zawierać pouczenie o skutkach zwrotu środków z naruszeniem terminu. Zdaniem Skarżącej, w praktyce oznacza to, że przedmiotowe pouczenie powinno stanowić odrębny i niezależny od uzasadnienia element konstrukcyjny decyzji, w szczególności w przypadku, gdy jej konstrukcja zawiera wyszczególnienie elementu konstrukcyjnego "POUCZENIA". Dyspozycji przepisu art. 207 ust. 9 u.f.p. zdaniem Skarżącej nie można odczytywać wyłącznie w sposób wprost literalny, tj. poprzestanie na literalnym przytoczeniu przepisu ustawy. Przedmiotowy przepis wskazuje bowiem na zawarcie w treści decyzji pouczenia o sankcji wynikającej z przepisu art. 207 ust. 4 pkt 3. Spółka stanęła na stanowisku, że zawarcie krótkiej informacji w treści uzasadnienia decyzji, w praktyce stanowiącej powtórzenie treści przepisu nie może spełniać przesłanki należytego pouczenia wymaganego art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zdaniem Skarżącej, to organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W ocenie Spółki, naruszenie ze strony Zarządu w tym zakresie dotyczyło w szczególności braku jakiejkolwiek informacji w zamieszczonym pouczeniu, że skutek wykluczenia powstaje na okres 3 lat i brak jest jakichkolwiek środków prawnych umożliwiających jego skrócenie. W takiej sytuacji, nie posiadająca wiedzy prawniczej Spółka nie była w stanie należycie ocenić skutków uchybienia, w szczególności choćby marginalnego opóźnienia, czy to co do kwoty, czy też co do terminu zwrotu środków w odniesieniu do wpływu tej okoliczności na ukształtowanie praw i obowiązków Spółki na przyszłość. Analizując treść zamieszczonego pouczenia Spółka wskazuje, że miała prawo wysnuć wniosek, zgodnie z którym wykluczenie obowiązuje do czasu uregulowania zobowiązań. Pismem z dnia 3 marca 2022 r. Urząd Marszałkowski odniósł się do wniosku złożonego przez Spółkę wskazując, że nie znajduje podstaw do wykreślenia podmiotu z Rejestru. Podkreślił, że w decyzji dotyczącej niniejszej sprawy zostało zawarte stosowne pouczenie, które wyczerpało obowiązek zawarcia pouczenia o sankcji wynikającej z art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p. Nadto podkreślił, że informacja o sankcji wykluczenia została zawarta w § 12 ust. 8 umowy o dofinansowanie podpisanej przez Skarżącą. Organ dodał, że również Spółka w związku z dokonanym zwrotem środków, była świadoma konsekwencji, które wyniknęły z niedokonania zwrotu w określonym terminie. Zaznaczył, że Spółka sama podkreśliła, że to błędy rachunkowe zaważyły na tym, iż kwoty nie zostały wpłacone w pełnej wysokości. Pismem z dnia 3 września 2021r. Skarżąca została poinformowana o sposobie zaliczenia wpłaty dokonanej w dniu 2 sierpnia 2021 r., jak również o wysokości pozostałych do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków oraz odsetek. Jednocześnie wystosowano prośbę o wyjaśnienie przyczyny niedokonania zwrotu w pełnej wysokości. Organ stanął na stanowisku, że nie pozostawał w bezczynności, ale dążył do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co wymagało ścisłej współpracy między komórkami w celu bezspornego zaliczenia dokonanej wpłaty. Tym samym wskazał, że działania organu nie były nacechowane złą wolą ani uporczywym zaniechaniem i odbyły się bez zbędnej zwłoki. Podkreślił, że pomimo braku obowiązku prowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania wyjaśniającego przed dokonaniem zgłoszenia do rejestru podmiotów wykluczonych, wystosowana została prośba o wyjaśnienie przyczyny niedokonania zwrotu w pełnej wysokości. Z kolei otrzymana od Skarżącej odpowiedź bezsprzecznie potwierdziła, że zasadnicze przyczyny braku pełnego zwrotu wynikały z okoliczności leżących po stronie Spółki i z jej niestarannego działania. Z uwagi na powyższe Organ nie dopatrzył się przesłanek, które pozwoliłby uniknąć dokonania wpisu. Skarżąca zaskarżyła w całości czynność organu polegającą na wpisaniu jej do Rejestru zarzucając: 1) naruszenie mających istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 207 ust. 9 u.f.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w braku prawidłowego pouczenia Skarżącej o konsekwencjach nieterminowego zwrotu świadczeń pieniężnych, co skutkowało nieuprawnionym zakwalifikowaniem Skarżącej do kręgu podmiotów pozbawionych prawa korzystania ze środków europejskich; 2) naruszenie mających istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego, tj.: - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. przez brak zawarcia w treści decyzji WR-IV-U.433.80.5.2020 nr 60965/07/2021 z dnia 22 lipca 2021 r. pouczenia spełniającego wymogi powszechnie obowiązującego prawa, co doprowadziło do wprowadzenia Skarżącej w błąd w zakresie konsekwencji nieterminowego zwrotu środków pieniężnych oraz nieuprawnionego zakwalifikowania Spółki do kręgu podmiotów pozbawionych dostępu do przedmiotowych środków przez okres kolejnych 3 lat, - art. 8 § 1 w zw. z art. 12 w zw. z art. 14 § 2 w zw. z art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. przez nieuzasadnioną zwłokę w podjęciu działania zmierzającego do wyjaśnienia niedopłaty w wysokości 6 zł, pomimo posiadania stałego kontaktu ze Spółką oraz świadomości o daleko idących konsekwencjach prawnych związanych z brakiem uiszczenia zaległych 6 zł, co doprowadziło do ograniczenia praw Skarżącej wywołanego bezczynnością i nieuzasadnioną zwłoką organu. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o: 1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zestawienia obciążeń rachunku Skarżącej w dniach 2 sierpnia 2021 r. oraz w dniu 6 września 2021 r. dla wykazania faktu niezwłocznego działania Skarżącej w zakresie zwrotu nienależnych środków, czasu organu na podjęcie działań, nieuzasadnionej zwłoki organu w zakresie weryfikacji zwrotu dokonanego przez Skarżącą, 2) uwzględnienie niniejszej skargi przez: - stwierdzenie, że opóźnienie w zwrocie pełnej kwoty środków przez Skarżącą wywołane zostało wyłącznym działaniem (bezczynnością) organu poprzez niczym nieuzasadnioną zwłokę w weryfikacji kwoty wpłaty oraz nieprawidłowe pouczenie o konsekwencjach uchybienia terminu; - zobowiązanie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Departamentu Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego do podjęcia działań zmierzających do zniweczenia negatywnych konsekwencji występujących dla Spółki na skutek zaniechania oraz niczym nieuzasadnionej zwłoki organu, w szczególności przez złożenie wniosku o zmianę danych Skarżącej w rejestrze podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych ze środków europejskich przez wykreślenie Spółki z przedmiotowego rejestru. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze, organ podtrzymał argumentację wyrażoną w pismach z dnia 30 grudnia 2021 r. i 3 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Katalog aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. poddanych kontroli sądów administracyjnych ma charakter zamknięty. W orzecznictwie i piśmiennictwie (np. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 709/09; T. Woś [w:] Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, str. 59-60) przyjmuje się, że akty lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. powinny odpowiadać następującym warunkom: a) nie mogą być decyzjami lub postanowieniami, gdyż te są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., b) powinny dotyczyć spraw indywidualnych, gdyż akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., c) powinny mieć charakter publicznoprawny, gdyż tylko ten rodzaj działalności administracji publicznej został poddany kontroli sądowoadministracyjnej, d) powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa – co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracyjnego a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 8344/98; postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r., sygn. akt I SA 264/97; postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96). W ocenie Sądu, zaskarżona czynność Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego dotycząca zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych, nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach od 1 do 3 i od 4a do 9, bowiem nie została w nich wprost wymieniona. W niniejszej sprawie kwestią zasadniczą jest ustalenie zatem, czy czynności dotyczące zgłoszenia podmiotu celem dokonania wpisu do rejestru podmiotów wykluczonych, mogą być objęte przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekaniew sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p., postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o KAS oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W przedmiotowej sprawie skarżąca została wpisana do rejestru podmiotów wykluczonych, na podstawie art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p., na wniosek skarżonego organu Zgodnie z art. 207 ust. 4 u.f.p., beneficjent środków europejskich zostaje wykluczony z możliwości ich otrzymania w razie zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Jedną z nich jest brak ich zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu (art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p.). Spełnienie tej przesłanki stało się podstawą do podjęcia przez Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego zaskarżonej czynności, tj. wystąpienia z wnioskiem o dokonanie wpisu do ww. rejestru. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz.U. z 2019 r., poz. 1279 ze zm., dalej: rozporządzenie), podstawą wpisu do rejestru jest zgłoszenie podmiotu podlegającego wpisowi. Na podstawie § 3 ust. 3 rozporządzenia właściwa instytucja zgłasza podmiot podlegający wpisowi do rejestru niezwłocznie po wystąpieniu przesłanki wykluczenia określonej w art. 207 ust. 4 pkt 1, 3 lub 4 u.f.p., tj. po dniu, w którym decyzja określająca kwotę przypadającą do zwrotu (art. 207 ust. 9 u.f.p.) stała się ostateczna. Zgłoszenie takie jest składane przez wypełnienie formularza zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych, a rejestr ten zgodnie z art. 210 u.f.p. jest prowadzony przez Ministra Finansów. Dodać również należy, iż w odpowiedzi na takie zgłoszenie, jeżeli spełnia ono wszelkie wymogi formalne, Minister Finansów na postawie § 4 ust. 1 rozporządzenia dokonuje wpisu, o czym informuje zainteresowanych. Zatem faktyczny wpis do rejestru w niniejszej sprawie był dokonany przez Ministra Finansów, na wniosek Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Reasumując, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że bezpośrednim skutkiem zaskarżonej czynności dotyczącej wystąpienia z wnioskiem o wpis do rejestru podmiotów wykluczonych, było rozstrzygnięcie przez organ kwestii praw lub obowiązków spółki. Tym samym czynności związane ze zgłoszeniem skarżącej do rejestru podmiotów wykluczonych nie może zostać uznane za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Z kolei samego wpisu nie dokonuje Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego, lecz Minister Finansów. Wpis jest zatem czynnością Ministra Finansów, a nie organu wskazanego w przedmiotowej skardze. Na marginesie tut. Sąd zauważa, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wpis do rejestru podmiotów wykluczonych jest czynnością materialno-techniczną, pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu. Nie może ona zostać uznana za "inną czynność" w rozumieniu art. § 3 pkt 2 pkt 4 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 345/15, postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II GSK 2268/14). Czynność ta jest jedynie kierowanym do organu prowadzącego rejestr stwierdzeniem zaistnienia jednej z ustawowych przesłanek wskazanych w art. 207 ust. 4 u.f.p. Dokonywany zaś w oparciu o zgłoszenie wpis w rejestrze ma wyłącznie funkcję informacyjną. Podnoszone jest, że to nie czynność dokonania wpisu do rejestru przez Ministra Finansów skutkuje wykluczeniem beneficjenta z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów z udziałem środków europejskich. Z regulacji zawartych w art. 207 ust. 1, 4, 8, 9 u.f.p. wynika, że utrata uprawnień do otrzymania tych środków (wykluczenie) powstaje z mocy prawa, nie wymaga zatem konkretyzacji żadnym aktem ani czynnością. Skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa. Przy czym wskazuje się, że nieuznanie wpisu do rejestru podmiotów wykluczonych za czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie oznacza pozbawienia tego podmiotu prawa do kontroli przez sąd zgodności z prawem wykluczenia beneficjenta z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów realizowanych z udziałem środków europejskich. Przede wszystkim beneficjentowi służy skarga na decyzję, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p. W sytuacji zaś, gdy –w ocenie beneficjenta – nie ma podstaw do uznania go za wykluczonego (z przyczyn innych niż ewentualnie wadliwa decyzja określająca kwotę zwrotu), kwestię tę może on podnosić w postępowaniu o przyznanie środków, a decyzje wydane w tym postępowaniu mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Wprawdzie "informacjom"z rejestru, udostępnianym przez Ministra Finansów właściwym instytucjom, należy przypisać charakter dokumentu urzędowego, jednak domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało urzędowo zaświadczone, może być obalane - zob. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt. I GSK 83/19. Mając powyższe na uwadze Sąd wniesioną skargę uznał za niedopuszczalną i postanowił o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI