I SA/BD 517/24

I SA/Bd 517/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par. 13 zw ust. 1 pkt 3 a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2024 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania pomocy oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2023 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w G.-D. wpłynął wniosek J. R. (Skarżący) o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. Do wniosku Skarżący dołączył fakturę VAT Nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. potwierdzającą sprzedaż 160,0 t pszenicy konsumpcyjnej oraz 220,0 t kukurydzy, gdzie podmiotem dokonującym sprzedaży jest Gospodarstwo Rolne J. R., ul. [...], [...] G.-D., NIP:[...], a nabywcą Lecznica Weterynaryjna J. R., ul. [...], [...] G.-D., NIP:[...]
W wyniku rozpatrzenia wniosku, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G.-D. wydał [...] sierpnia 2023 r. decyzję odmawiającą przyznania pomocy. W uzasadnieniu decyzji, organ przywołał
§ 13zw ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 187, z późn. zm.). Jako przyczynę odmowy przyznania pomocy finansowej organ wskazał fakt, że nie nastąpiło faktyczne przeniesienie własności zbywczej rzeczy, tj. pszenicy, ponieważ nie ma dwóch stron umowy. Organ ustalił, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Lecznica Weterynaryjna - J. R. oraz Gospodarstwo Rolne - J. R.. W przedmiotowej sprawie, pszenica pozostała we własności tej samej osoby - J. R., który zawarł umowę z samym sobą. Organ stwierdził, że dokonanie transakcji pomiędzy J. R. - Gospodarstwo Rolne a J. R. - Lecznica Weterynaryjna jest dotknięte cechą pozorności, w związku z czym transakcja nie mogła zostać uznana dla celów przedmiotowego programu pomocowego. Ponadto wskazał, że w przypadku świadczenia usług na rzecz samego siebie nie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług, o których mowa w art. 8 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2024 r., poz. 361; dalej też: "ustawa o VAT").
W złożonym odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w G.-D.. W uzasadnieniu podniósł, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ani ustawa o podatku od towarów i usług nie zabraniają prowadzenia jednocześnie działalności rolniczej
i pozarolniczej działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...] października 2023 r. Inne utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji, organ podkreślił, że na beneficjencie spoczywa odpowiedzialność za prawidłowość i rzetelność w zakresie spełnienia wymogów koniecznych dla przyznania wnioskowanej pomocy. Tym samym skutki działań i zaniedbań - tak pozytywne, jak i negatywne, obciążają wnioskodawcę jako podmiot, od którego wniosek pochodzi. Odnosząc się do odwołania strony, organ wyjaśnił, że Gospodarstwo Rolne J. R. i Lecznica Weterynaryjna J. R., nie są odrębnymi działalnościami Skarżącego, gdyż obie działalności posiadają nadany jeden NIP, a funkcjonowanie przedsiębiorcy pod różnymi nazwami jest objęte jednym wpisem do ewidencji. Podkreślił, że w nazwie działalności obligatoryjnym jest zawarcie imienia i nazwiska przedsiębiorcy, natomiast określenia wskazujące na rodzaj prowadzonej działalności mają charakter dowolny. Zatem w obu działalnościach występuje jedna osoba fizyczna, tj. J. R., jednocześnie jako sprzedawca i nabywca, będący jednym i tym samym podatnikiem VAT. W związku
z powyższym nie zachodzi czynność sprzedaży, zgodnie z którą sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy. W myśl art. 58 § 1 ustawy
z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r., poz. 1061; dalej: "k.c."),
w przypadku braku możliwości spełnienia tej przesłanki, powoduje to nieważność owej czynności jako sprzecznej z ustawą. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
W przedmiotowej sprawie J. R. nie przeniósł prawa do rozporządzenia pszenicą jak właściciel na inną osobę, gdyż to on jest nadal jej właścicielem.
W przypadku braku wystąpienia sprzedaży, nie wystąpił również obowiązek podatkowy VAT, tym samym nie ma obowiązku wystawienia faktury VAT, która w sprawie potwierdziłaby sprzedaż pszenicy w przewidzianym w rozporządzeniu terminie. Faktura została wystawiona przez Skarżącego samemu sobie, bez wskazania sposobu zapłaty
i jego terminu. Zatem w opisanym stanie faktycznym, nie miała miejsca dostawa
i nabycie towarów, w związku z czym brak było podstaw prawnych do wystawienia faktury, a tym samym do skorzystania z prawa do odliczenia podatku. Przedłożona wraz z wnioskiem faktura Nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa stanowiącymi o przyznaniu pomocy finansowej i nie mogła zostać uznana przez organ I instancji za zgodną z § 13zw ust. 7 rozporządzenia.
Organ zgodził się ze Skarżącym, że żaden przepis rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa nie zabrania prowadzenia jednocześnie działalności rolniczej
i pozarolniczej działalności rolniczej. Jednakże ww. rozporządzenie, a w szczególności przepisy § 13zw, określają warunki jakie muszą zostać spełnione do otrzymania pomocy finansowej przez producenta rolnego, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od [...] kwietnia 2023 r. do [...] lipca 2023 r. Na wnioskodawcy spoczywała zaś odpowiedzialność za zapoznanie się z warunkami otrzymania pomocy finansowej
i ich spełnienie.
W złożonej skardze Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- § 13 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
- art. 535 kodeksu cywilnego;
- przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji organu administracji w całości, zobowiązanie Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. do wydania w określonym terminie decyzji ze wskazaniem w niej rozstrzygnięcia, tj. przyznania Skarżącemu (jako producentowi rolnemu) pomocy finansowej w związku z agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący, podobnie jak w odwołaniu zauważył, że ani przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ani ustawy o podatku od towarów i usług nie zabraniają prowadzenia jednocześnie działalności rolniczej
i pozarolniczej działalności gospodarczej.
Podkreślił, że prowadzi dwa odrębne rodzaje działalności, pomiędzy którymi może dochodzić do przesunięć towarów i usług, na indywidualne potrzeby tychże działalności. Tym samym, przesunięcia te mogą być przedmiotem umów sprzedaży dokumentowanych stosownymi fakturami VAT. Występuje zatem transakcja, o której mowa w § 13 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zdaniem Skarżącego, w sprawie nie wystąpiła tzw. czynność prawna z samym sobą, ponieważ jest to czynność, w której jedną stroną jest mocodawca reprezentowany przez pełnomocnika, zaś drugą stroną osoba będąca tym właśnie pełnomocnikiem. Ponadto pojęciem czynności "z samym sobą" można w świetle art. 108 zd. 2 k.c. objąć czynność prawną, w której pełnomocnik reprezentuje obie jej strony. Ustawowy zakaz dotyczy
w świetle art. 108 k.c. obu tych grup czynności. Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie nie działał jako pełnomocnik, a tym samym nie doszło do wystąpienia czynności z samym sobą. Doszło natomiast do świadczenia z jednej działalności na rzecz drugiej działalności, co połączone było z rozporządzeniem rzeczą jak właściciel. Dodatkowo Skarżący podniósł, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów
i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Zdaniem Skarżącego do takiego przeniesienia doszło odpłatnie, co poskutkowało wystawieniem faktury VAT.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: jako "p.p.s.a.") – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli według podanych kryteriów, sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G.-D. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r.
o odmowie przyznania pomocy finansowej przewidzianej dla producenta rolnego, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r.
Istota sprawy sprowadza się do oceny czy organy zasadnie odmówiły Skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Zdaniem organu odwoławczego, Skarżącemu nie przysługiwała pomoc finansowa jako producentowi rolnemu, bowiem wnioskodawca dokonał transakcji między J. R. - Gospodarstwo Rolne
a J. R. - Lecznica Weterynaryjna, która to transakcja nie jest sprzedażą, co wynika z załączonej do wniosku faktury.
Skarżący natomiast stoi na stanowisku, że składając wniosek wraz z fakturą VAT Nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. był uprawniony do otrzymania wsparcia, skoro faktura ta potwierdza sprzedaż pszenicy.
Przechodząc do zarzutów podnieść należy, że podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przede wszystkim przepisy rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z § 13zw ust. 1 tego rozporządzenia, w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi,
o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem
w rozumieniu załącznika 1 do rozporządzenia 2022/2472;
3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...];
3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność
w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą
w okresie od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] lipca 2023 r.;
4) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W myśl § 13zw ust. 7 przedmiotowego rozporządzenia do wniosku, o którym mowa
w ust. 3 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku
z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] lipca 2023 r.
Analiza przepisów ww. rozporządzenia prowadzi do wniosku, że odnoszą się one do różnego rodzaju pomocy przyznawanej producentom rolnym. Celem regulacji zawartej w § 13zw rozporządzenia z 27 stycznia 2023 r. jest, polegające na poprawie dochodowości gospodarstw, wsparcie tych producentów rolnych dokonujących rzeczywistej sprzedaży zbóż, którzy odczuwają negatywne skutki zakłóceń na rynku rolnym spowodowane agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy i którym zagraża utrata płynności finansowej. Nadto ważna jest również stabilizacja i przywrócenie płynności rynku rolnego. Dla przyznania wnioskowanej pomocy istotne jest przede wszystkim, by wnioskodawca wykazał, że dokonał rzeczywiście sprzedaży zboża. Pomoc adresowana jest więc do producentów rolnych, którzy sprzedają opisane
w przepisie płody rolne podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku
z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą, a z uwagi na sytuację związaną z wojną na Ukrainie, mogą z tego tytułu, z uwagi na spadające ceny zbóż, ponieść szkodę, i którym, w związku z tym zagraża utrata płynności finansowej.
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. nie zawierają własnej definicji "dokonał sprzedaży", czy też pojęcia "sprzedaż". Zwrot normatywny "dokonujących sprzedaży" należy interpretować z uwzględnieniem treści słowa "sprzedaż". W związku z tym zasadne jest odwołanie się do definicji sprzedaży
w rozumieniu kodeku cywilnego. W kontekście systemowym - art. 535 k.c. - przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Zgodnie z językowym rozumieniem tego słowa, sprzedaż to umowa wzajemna, na podstawie której sprzedawca oddaje coś na własność kupującemu za określoną sumę; wydawanie towarów po określonej cenie, sprzedawanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt FSK 792/21).
Jak wyjaśnił Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt
I AGa 157/22: "Postanowienia istotne przedmiotowo (essentialia negotii), przez które rozumieć należy cechy decydujące o kwalifikacji określonej czynności prawnej do czynności danego typu, będące elementami konstrukcyjnymi niezbędnymi do zakwalifikowania konkretnej umowy jako umowy sprzedaży, określające przy tym ich minimalną treść, zaliczyć należy określenie stron umowy, czyli kupującego i sprzedawcy oraz przedmiotu świadczeń każdej z nich, czyli określenie rzeczy będącej przedmiotem sprzedaży oraz ustalenie ceny sprzedaży."
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podać należy, że jak wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G.-D. odmówił przyznania J. R. pomocy finansowej w odniesieniu do wniosku złożonego w dniu [...] czerwca 2023 r. Organ I instancji ustalił, że J. R. złożył wniosek o przyznanie pomocy dla producentów pszenicy lub gryki w okresie od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r., do którego dołączył fakturę Nr [...] z dnia [...] maja 2023 r., na której podmiotem dokonującym sprzedaży jest Gospodarstwo Rolne J. R., ul. [...], [...] G.-D., o numerze NIP: [...], a nabywcą jest Lecznica Weterynaryjna J. R., ul. [...], [...] G.-D., o tym samym numerze NIP: [...].
W ocenie organu, transakcja została zawarta między J. R. - Gospodarstwo Rolne a J. R. - Lecznica Weterynaryjna, która jest transakcją zawartą z samym sobą.
Zdaniem tut. Sądu, zgodzić się należy z organem, że faktura VAT Nr [...]
z dnia [...] maja 2023 r. nie potwierdza sprzedaży zboża i nie mogła zostać uznana dla celów przedmiotowego programu pomocowego za dowód potwierdzający prawo do otrzymania pomocy. Rację ma organ, że nie został spełniony przez producenta rolnego wymóg zawarty w § 13zw ust. 1 pkt 3a ww. rozporządzenia. Nie narusza prawa ocena organu, że faktura potwierdzająca przekazanie towarów z własnego gospodarstwa rolnego do prowadzonej przez tę samą osobę fizyczną także pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. Lecznicy Weterynaryjnej J. R., nie może zostać uznana za umowę sprzedaży w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i tym samym rozporządzenia z 27 stycznia 2023 r. W takim znaczeniu nie doszło do sprzedaży zboża, co było warunkiem uzyskania pomocy. Skoro producent rolny nie dokonał sprzedaży zboża, lecz dokonał przesunięć z jednego rodzaju/profilu działalności do drugiego, to nie została spełniona przesłanka sprzedaży zboża. Nie znajduje uzasadnienia dokonywane przez Skarżącego rozróżnienie działalności gospodarczej od działalności rolnej, w takim sensie, że przesunięcie zboża - które cały czas jest Jego własnością - z jednej działalności do drugiej, wyczerpuje definicję sprzedaży.
Ponadto podkreślić należy, że Skarżący pozostaje jednym i tym samym podmiotem, niezależnie od tego pod jakimi nazwami prowadzi działalność i w jakim zakresie. Biorąc zaś pod uwagę, że sprzedaż pszenicy stanowi klasyczną sprzedaż rzeczy oznaczonych co do gatunku, to – zgodnie z art. 155 § 2 zd. pierwsze k.c. – do przeniesienia własności takiej rzeczy potrzebne jest wydanie, a więc przeniesienie posiadania rzeczy (realny charakter umowy). W niniejszej sprawie nie można mówić, że J. R. wydał pszenicę J. R.. Pszenica przez cały czas była w posiadaniu tej samej osoby – J. R.. Nastąpiło jedynie przesunięcie zboża z jednej do drugiej działalności, którego to właścicielem i posiadaczem była cały czas ta sama osoba fizyczna – Skarżący. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw, aby czynić odstępstwo od ogólnych zasad wynikających z prawa cywilnego, dotyczących sprzedaży, a w tym konkretnym przypadku rzeczy oznaczonych co do gatunku, jakimi bez wątpienia jest pszenica. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnosząc się do spornej faktury wystawionej przez Gospodarstwo Rolne J. R. na Lecznicę Weterynaryjną – J. R., przedstawił prawidłowy wywód, że jest to ten sam podmiot. Skarżący pozostaje jednym i tym samym podmiotem, niezależnie od tego pod jakimi nazwami i w jakim przedmiocie prowadzi działalność.
Należy również wskazać, że zawarty w § 13zw ust. 7 przedmiotowego rozporządzenia wymóg dołączenia do wniosku faktur VAT potwierdzających sprzedaż zbóż na rzecz podmiotów wskazanych w jego § 13zw ust. 1 pkt 3a, nie stanowi jednej
z przesłanek materialnoprawnych przyznania przedmiotowej pomocy finansowej, lecz wyłącznie środek dowodowy, umożliwiający ustalenie przesłanki materialnoprawnej wnioskowanej pomocy, zawartej w ww. § 13zw ust. 1 pkt 3a rozporządzenia. Bez wątpienia faktury pozwalają w szybki i pewny sposób zweryfikować spełnienie przesłanek przyznania pomocy finansowej, jednak nawet zmodyfikowane reguły postępowania dowodowego przyjęte w art. 10a ust. 1-1b ustawy o Agencji nie dają podstaw do stosowania formalnej teorii dowodów. Jak wcześniej wspomniano, strony są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Zatem ocena, czy w niniejszej sprawie strona spełniła przesłanki przyznania pomocy, tj. dokonała sprzedaży zbóż podmiotom je skupującym, należy do sfery ustaleń faktycznych, a dla przyznania wnioskowanej pomocy istotne jest przede wszystkim, by wnioskodawca wykazał, że dokonał rzeczywiście takiej sprzedaży (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 212/24).
Sąd zwraca uwagę, że w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. - w § 13zw ust. 1 posłużono się zwrotem "dokonał sprzedaży". Rozporządzenie nie odwołuje się do pojęcia sprzedaży w rozumieniu ustawy o VAT. Dlatego nie można stosować pojęcia sprzedaży z tej ustawy podatkowej (abstrahując od tego czy zasadnie bądź niezasadnie wystawiono fakturę VAT). Okoliczność, że na potwierdzenie sprzedaży należy przedłożyć fakturę VAT jest kwestią dowodową. Czym innym jest dokonanie sprzedaży, a czym innym przedłożenie faktury VAT potwierdzającej sprzedaż, jako dowodu tej transakcji. Rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r. nie posługuje się pojęciem dostawy z ustawy o VAT.
Podkreślić również należy, że organ nie oceniał transakcji w kontekście art. 108 zd. 2 k.c. Na podstawie art. 108 k.c. "Pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonuje w imieniu mocodawcy, chyba że co innego wynika
z treści pełnomocnictwa albo że ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. Przepis ten stosuje się odpowiednio
w wypadku, gdy pełnomocnik reprezentuje obie strony." W przedmiotowej sprawie, organ nie oceniał powoływanej przez stronę czynności z punktu widzenia tej regulacji. Dotyczy ona sytuacji, w której występuje pełnomocnik jako druga strona czynności prawnej.
Powyższej oceny nie zmienia także treść § 13zw ust. 1a wskazywanego wyżej rozporządzenia, bowiem posługuje się zwrotami: podmiotem "skupującym zboża", "sprzedaż danego rodzaju zbóż". Nie ma zatem podstaw, aby przyjąć, że niejako sankcjonuje - jako sprzedaż - przekazywanie/przesuwanie zboża z jednego rodzaju/profilu działalności do drugiego, tej samej osoby fizycznej. Ponadto przepis ten dotyczy innej sytuacji niż w niniejszej sprawie.
Odnośnie wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Ol 37/24 należy zauważyć, że zapadł on na tle innego stanu faktycznego niż
w przedmiotowej sprawie.
Wyjaśnić również należy, że w toku postępowania przed organami ARiMR do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej (art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR). W postępowaniach tych – stosownie do art. 10a ust. 1a tej ustawy - organ: 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych
i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział
w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ust. 1b tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z cytowanych przepisów wynika więc dla organów obowiązek rozpatrzenia
w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, natomiast wnioskodawcę obciąża obowiązek udowodnienia faktów, uzasadniających żądanie przyznania pomocy finansowej. Przyjęte rozwiązanie stanowi zatem odstępstwo od wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy został przeanalizowany w wystarczający sposób, postawione na jego podstawie wnioski są prawidłowe, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przekonywujące i zrozumiałe, a tym samym spełnia przesłanki z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak
w sentencji.