I SA/Bd 513/22

I SA/Bd 513/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Szulc /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Ziołek
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 120 O.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr SKO-53-260/22 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu na rzecz K. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Bd 513/22
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Prezydent M. T. ustalił dla K. K. (Skarżąca) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2021 r. w wysokości [...] zł, przyjmując do opodatkowania nieruchomość (lokal mieszkalny) położoną w T. przy ul. [...] o pow. użytkowej 75,33 m2 wraz z udziałem w gruncie o pow. 4989 m2 wynoszącym 7533/541916.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 22 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 13/22 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ocenie Sądu stanowisko prezentowane przez organ naruszało art. 6 ust. 1 u.p.o.l., art. 7 ust. 3 u.p.o.l. w zw. z § 3 i § 4 ust. 3a uchwały Rady M. T. Nr [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło podatek od nieruchomości za 2021 rok w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu organ podał, że obowiązek podatkowy powstał w stosunku do strony w dniu [...] grudnia 2020 r. Podatnik w dniu [...] lutego 2021 r. złożył w organie podatkowym wypełniony formularz zgłoszenia zamiaru korzystania ze zwolnienia, stanowiący załącznik nr [...] do uchwały Rady M. T. nr [...] z dnia [...] października 2020 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości nowo wybudowanych budynków mieszkalnych ([...]) i załączył do niego informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1). Organ wskazał, że skoro uchwała Rady M. T. nr [...] Rady M. T. dnia [...] października 2020 r. weszła w życie (zgodnie z § 8) z dniem [...] stycznia 2021 r., a budynek, w którym znajduje się nabyty przez stronę lokal został dopuszczony do użytkowania w 2019 roku, to brak było podstaw do zastosowania zwolnienia wynikającego z tej uchwały. Jednakże mogło być stosowane zwolnienie na podstawie uchwały nr [...] Rady M. T. dnia z [...] grudnia 2013 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości nowo wybudowanych budynków mieszkalnych ([...]) zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. ([...]).
Organ wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 i 3 tej uchwały zwalnia się od podatku od nieruchomości lokale mieszkalne w nowo wybudowanych budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej i grunty pod tymi budynkami. W myśl § 3 ust. 1 pkt 2 ww. uchwały warunkiem nabycia prawa do zwolnienia od podatku od nieruchomości w przypadku lokalu mieszkalnego jest nabycie lokalu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym wybudowanym po dniu wejścia w życie uchwały, nie późnej niż do dnia 31 grudnia 2020 r. Podatnik ubiegający się o zwolnienie zobowiązany jest do złożenia w terminie 14 dni od dnia nabycia lokalu mieszkalnego wniosku o udzielenie zwolnienia, dokumentu potwierdzającego tytułu prawny do nieruchomości objętej zwolnieniem oraz informacji w sprawie podatku od nieruchomości (§ 4 ust. 3 ww. uchwały). Termin, o którym mowa powyżej, a wynikający z § 4 ust. 3 tej uchwały w okresie stanu epidemii COVID-19 został wydłużony na podstawie uchwały Rady M. T. nr [...] zmieniającej uchwałę [...]. W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu nadzwyczajnego, ogłoszonych w związku z COVID-19 termin na zgłoszenie, o którym mowa w ust. 3 ulega przedłużeniu do 30 dni następujących po ich odwołaniu (§ 4 ust. 3a uchwały).
Organ wskazał, że nabyty przez stronę lokal mieszkalny powinien korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości za 2021 r. Na taką ocenę nie ma wpływu wykorzystanie przez stronę wzoru stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady M. T., który zawierał tożsame informacje wymagane w załączniku do uchwały nr [...] Rady M. T.. Jednakże przedstawione stanowisko dotyczy nowonabytych lokali mieszkalnych, a nie gruntów. Zgodnie z § 4 ust. 2 uchwały nr [...] Rady M. T., podatnik ubiegający się o zwolnienie w przypadku nabycia gruntów zobowiązany jest do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości na druku IN-1 w terminie 14 dni od jego nabycia. Nieotrzymanie tego terminu zostało usankcjonowane w ust. 4 tego paragrafu nienabyciem prawa do zwolnienia gruntu od podatku. Organ podał, że nabycie gruntu nastąpiło aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2020 r., a podatnik złożył informację na druku IN-1 w dniu [...] lutego 2021 r, nie wykazując w nim gruntu. Wobec nieprzedłużenia w uchwale Rady M. T. nr [...] tego terminu i złożenia przez stronę informacji w sprawie podatku od nieruchomości na druku IN-1 po upływie 14 dni od jego nabycia, udział w gruncie nabyty przez podatnika będzie podlegał opodatkowaniu na zasadzie art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Stawka podatku od nieruchomości dla pozostałych gruntów zgodnie z § 1 pkt 1 lit. c uchwały nr [...] Rady M. T. z dnia [...] września 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości wynosi [...] zł od 1 m2 powierzchni. Podatnik nabył udział w gruncie o pow. 4989 m2 wynoszący 7533/541916, tym samym obowiązek podatkowy ciążący na stronie ograniczony będzie zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.o.l. do 69,35 m2. Z tych względów ustalono, po uwzględnieniu zaokrąglenia, podatek od nieruchomości za 2021 r. w wysokości [...] zł (69,35 m2 x [...] zł).
W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania administracyjnego, zarzucając naruszenie:
1) art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z § 1 ust. 1 pkt 2, § 4 ust. 2, ust. 3 i ust. 3a uchwały Rady M. T. nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości nowo wybudowanych budynków mieszkalnych ([...]);
2) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 2a oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację wspierającą podniesione zarzuty.
Skarżąca wniosła również o połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi na decyzję SKO w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2021 oraz za rok 2022.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: "ustawa o COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1652/21 przewidziane w przytoczonym powyżej przepisie ograniczenie prawa do jawnego rozpoznania sprawy jest dopuszczalne ze względu na treść art. 45 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji, odnosi się bowiem do sytuacji wyjątkowej - stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a więc służy tym samym ochronie zdrowia publicznego, porządku publicznego, wolności i praw jednostek, a także realizacji zadań władzy publicznej, wynikających z art. 68 ust. 4 Konstytucji, zgodnie z którym władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych, równoważąc wartości indywidualne i publiczne w stanach wyjątkowych. Z kolei w postanowieniach z 22 października 2020r. sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18 NSA podkreślił, że w takiej sytuacji, skierowanie sprawy celem rozpoznania na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony.
W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem z dnia [...] października 2022r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Jednocześnie Skarżąca została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 – dalej zwanej "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zasadniczo, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Oceniając zatem zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 – dalej "ustawy o SKO") oraz uchwalonego na jej podstawie regulaminu organizacyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu.
W art. 17 ustawy o SKO wskazano, że orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Orzeczenia kolegium, z zastrzeżeniem art. 79 ust. 5, 6 i 9, art. 80 ust. 1 i 3 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 i 50), wydawane są w formie decyzji albo postanowień (ust. 1). Kolegium wydaje orzeczenia po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego, obejmującej dyskusję oraz głosowanie nad orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia. Sprawę przedstawia członek kolegium wyznaczony jako jej sprawozdawca (ust. 2). Jak wynika z art. 18 ust. 1 ustawy o SKO, kolegium orzeka w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Składowi orzekającemu przewodniczy prezes lub etatowy członek kolegium. Zasady wyznaczania składów orzekających określa regulamin organizacyjny kolegium uchwalany przez właściwe zgromadzenie ogólne kolegium (ust. 2).
Zasady działania Kolegium orzekającego w niniejszej sprawie, regulują przepisy rozdziału VII Regulaminu organizacyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego, obowiązującego na podstawie uchwały nr [...] Zgromadzenia Ogólnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu Organizacyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Jak wynika z treści tej regulacji, sprawy wpływające do Kolegium załatwiane są przez składy orzekające na rozprawie lub posiedzeniu niejawnym. Kolegium orzeka w składach trzyosobowych. Składowi przewodniczy Prezes Kolegium, Wiceprezes lub wyznaczony przez nich etatowy członek Kolegium (§ 16 ust. 1 i ust. 2 regulaminu). Prezes kieruje rozprawy na posiedzenie lub rozprawę, wyznacza ich terminy oraz pozostałych członków składu orzekającego. Posiedzenia lub rozprawę prowadzi przewodniczący składu orzekającego. Merytoryczne przygotowanie sprawy na posiedzenie lub rozprawę należy do sprawozdawcy (§ 17 regulaminu). Jak z kolei wynika z § 18 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 tego aktu sprawy rozpatrywane są przez składy orzekające na posiedzeniu niejawnym lub po przeprowadzeniu rozprawy. Skład orzekający rozstrzyga w formie decyzji lub postanowienia lub w innej przewidzianej w przepisach prawa. Rozstrzygnięcia zapadają większością głosów i są podpisywane przez cały skład. Projekt orzeczenia zawierający rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym sporządza członek Kolegium będący sprawozdawcą w sprawie. Orzeczenie zawierające elementy określone w ust. 3, podpisane przez cały skład orzekający, staje się odpowiednim aktem administracyjnym i podlega niezwłocznemu przekazaniu właściwym podmiotom.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych SKO w T. zarządzenia z dnia [...] lipca 2022 r. wynika, że Prezes SKO w T. przedmiotową sprawę z odwołania od decyzji Prezydenta M. T. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2021 skierował do rozpoznania na posiedzeniu w dniu [...] lipca 2022 r. wyznaczając skład orzekający w osobach: przewodniczący – M. Ż., członek sprawozdawca – E. T., członek – J. P.-S. ( k. 19 akt SKO). Ze sporządzonego w tym samym dniu protokołu z tego posiedzenia wynika, że w składzie orzekającym uczestniczyły wyżej wymienione osoby ( k. 20 akt SKO). Jednakże zaskarżona decyzja z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] została wydana już w innym składzie, tj.: przewodniczący – S. G., członek sprawozdawca – E. T., członek – J. P.-S., co wynika z jej osnowy (k. 21 akt SKO). W aktach sprawy brak jest zarządzenia Kolegium wyznaczającego nowy skład orzekający w tej sprawie, jak i ewentualnego protokołu z posiedzenia w nowym składzie. Na podstawie akt sprawy nie sposób także jednoznacznie ustalić, czy zaskarżoną decyzję podpisała osoba niebędąca wyznaczonym członkiem składu orzekającego, czy też organ omyłkowo wskazał jako przewodniczącego składu innego członka Kolegium. Zaskarżona decyzja została więc wydana z naruszeniem § 18 ust. 1 w związku z § 16 ust. 1 oraz § 17 ust. 1 Regulaminu organizacyjnego w związku z art. 18 ust. 2 ustawy o SKO. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy przez Kolegium orzekające w składzie wyznaczonym z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów oraz zasad działania SKO i wydawania, a także podpisywania orzeczeń. Tym samym, organ uchybił wyrażonej w art. 120 Ordynacji podatkowej normie prawnej, zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Przedwczesnym staje się w tej sytuacji badanie zarzutów podniesionych w skardze, albowiem prawidłowość obsady organu kolegialnego wymaga wyjaśnienia w pierwszej kolejności. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższą ocenę prawną i wyda decyzję w składzie przewidzianym i zgodnym z przytoczonymi przepisami prawa.
W ocenie Sądu, w sprawie nie zachodziły podstawy do połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skarg w sprawach ustalenia podatku od nieruchomości za 2021 i 2022 rok. Sąd oddalił wniosek Skarżącej w tym zakresie.
Natomiast z podanych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a., na które złożył się uiszczony wpis od skargi.