I SA/Bd 51/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku rolnego i od nieruchomości, uznając, że cała powierzchnia działki z użytkami kopalnymi jest związana z działalnością gospodarczą.
Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku dotyczącą podatku rolnego i od nieruchomości za 2021 r. Spór dotyczył powierzchni działki nr [...] sklasyfikowanej jako użytki kopalne, która zdaniem spółki powinna być opodatkowana niższym podatkiem rolnym, podczas gdy organ uznał ją za związaną z działalnością gospodarczą i opodatkował wyższą stawką podatku od nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że potencjalny związek gruntu z działalnością gospodarczą, wynikający z koncesji na wydobycie kruszywa, uzasadnia opodatkowanie całej powierzchni działki podatkiem od nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza B. określającą zobowiązanie spółki w podatku od nieruchomości i rolnym za 2021 r. Istota sporu dotyczyła kwalifikacji części działki nr [...] o powierzchni 22,4376 ha, sklasyfikowanej jako użytki kopalne (K), która wcześniej była użytkami rolnymi. Spółka argumentowała, że tylko część działki jest faktycznie wykorzystywana na wydobycie kruszywa, a reszta powinna być opodatkowana podatkiem rolnym. Organ odwoławczy oraz Sąd uznali, że cała powierzchnia działki, która posiada koncesję na wydobycie kruszywa i jest dzierżawiona przez spółkę prowadzącą taką działalność, jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd podkreślił, że związek ten może opierać się na faktycznym lub potencjalnym wykorzystaniu nieruchomości, a nie tylko na jej faktycznym zajęciu. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że sama klasyfikacja w ewidencji gruntów nie przesądza o braku związku z działalnością gospodarczą, a potencjalne wykorzystanie gruntu do wydobycia kruszywa, potwierdzone przez koncesję i plan ruchu zakładu górniczego, uzasadnia opodatkowanie całej powierzchni podatkiem od nieruchomości. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty spółki za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, grunty te są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ istnieje potencjalny związek z działalnością gospodarczą, który uzasadnia opodatkowanie całej powierzchni podatkiem od nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że związek gruntu z działalnością gospodarczą może opierać się na faktycznym lub potencjalnym wykorzystaniu. Koncesja na wydobycie kruszywa i plan ruchu zakładu górniczego wskazują na potencjalne wykorzystanie całej powierzchni działki, co uzasadnia opodatkowanie jej podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby prawne będące właścicielami nieruchomości.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, która nie może opierać się wyłącznie na fakcie posiadania przez przedsiębiorcę, ale uwzględniać faktyczne lub potencjalne wykorzystanie.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości: grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja działalności gospodarczej.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości użytków rolnych i leśnych, chyba że są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
u.p.o.l. art. 6 § ust. 1 i 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podstawa wymiaru podatku od nieruchomości.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Wyłączenie z definicji działalności gospodarczej działalności rolniczej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej i gromadzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 229
Ustawa Ordynacja podatkowa
Uzupełniające postępowanie dowodowe.
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa.
O.p. art. 194 § § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Domniemanie zgodności danych ewidencyjnych ze stanem rzeczywistym.
u.p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatków.
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalny związek gruntu z działalnością gospodarczą, potwierdzony koncesją i planem ruchu zakładu górniczego, uzasadnia opodatkowanie całej powierzchni podatkiem od nieruchomości. Dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych.
Odrzucone argumenty
Tylko część działki jest faktycznie wykorzystywana na wydobycie kruszywa, reszta powinna być opodatkowana podatkiem rolnym. Zmiana klasyfikacji gruntów w ewidencji była wadliwa z powodu braku udziału spółki w postępowaniu. Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. utracił moc obowiązującą w zakresie interpretacji wskazanej przez TK.
Godne uwagi sformułowania
O związaniu gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej nie przesądza jego sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków. Grunty, budowle i budynki, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane za związane z tą działalnością. Potencjalny zatem obszar wydobycia wynosi 224.376 m2, a nie jak zadeklarowała spółka 42.500 m2. W przypadku przedmiotowych gruntów, w przeciwieństwie do gruntów rolnych lub leśnych, do opodatkowania stawką właściwą dla działalności gospodarczej nie jest wymagane 'zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej', lecz wystarczy 'związanie z prowadzeniem tej działalności'.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący
Leszek Kleczkowski
sprawozdawca
Tomasz Wójcik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'związania' gruntu z działalnością gospodarczą w podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście gruntów kopalnych i potencjalnego wykorzystania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gruntów kopalnych i działalności wydobywczej; wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych dotyczących gruntów związanych z działalnością gospodarczą, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia relację między ewidencją gruntów a faktycznym wykorzystaniem.
“Czy użytki kopalne zawsze podlegają podatkowi od nieruchomości? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 51/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2023-03-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/ Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/ Tomasz Wójcik Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1170 art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2023r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 9 grudnia 2022r. nr KO.411.1596.2022 w przedmiocie podatku rolnego i od nieruchomości za 2021r. oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz B. [...] określił A. sp. z o. o. z siedzibą w D. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i rolnym za 2021 r. odpowiednio w wysokości [...] zł i [...] zł. W złożonym odwołaniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. od powierzchni rzeczywiście związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, która jest nie większa niż 96.866 m2 oraz określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym w pozostałym zakresie, z uwzględnieniem nieużytków, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że istota sporu dotyczy tego, czy podatkiem od nieruchomości powinny zostać objęte 42.500 m2 działki nr [...] położonej w miejscowości A., czy też 22,4376 ha tej działki, czyli od jakiej powierzchni nieruchomości gruntowych spółka powinna zapłacić podatek od nieruchomości, a od jakiej podatek rolny. Następnie przytoczył treść przepisów ustawy o podatku rolnym (dalej jako: "u.p.r.") mających zastosowanie w sprawie. Organ podkreślił, że przedmiotem toczącego się postępowania jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym, a nie poprawność toczącego się postępowania w sprawie aktualizacji informacji. Wskazał, że zainteresowany podmiot chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Organ odniósł się również do użytej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej jako: "u.p.o.l.") definicji pojęcia "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Wskazując na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 13/15 oraz z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19 oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podał, że grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane ze związane z tą działalnością. O związaniu gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej nie przesądza jego sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków ma znaczenie w określeniu przedmiotu opodatkowania, ale określona w niej klasyfikacja nie oznacza jeszcze o związku danego gruntu z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień wydania decyzji wynika, iż podatnik prowadzi działalność gospodarczą m. in. w zakresie wydobywania kamienia, piasku i gliny. Decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. koncesję na wydobycie kopaliny przeniesiono na N. sp. z o. o. z siedzibą w D. . Spółka ta ma prawo do nieruchomości gruntowej – działki nr [...] na podstawie umowy dzierżawy ze spółką [...]. Przedmiotem działalności spółki [...] jest m in. wydobycie kamienia, piasku i gliny. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w G. zatwierdził Plan ruchu zakładu górniczego A. I z terminem obowiązywania do dnia [...] r. w Treści tego Planu wskazano, iż w związku z przeklasyfikowaniem części gruntów III klasy do klas wyższych, w 2014 r. Marszałek Województwa [...] zmienił koncesję nr [...] - decyzja z dnia [...] r. W zmienionej koncesji utworzono nowy obszar górniczy o nazwie [...] I/1, którego granice przebiegają po granicy udokumentowania złoża, a jego powierzchnia wynosi 224.376 m2 (ok. 22,44 ha). W treści oświadczenia z dnia [...] r. skarżąca wskazała, że na dzień złożenia oświadczenia nie zamierza poszerzyć granic wydobycia ze względu na znikome zapotrzebowanie na kruszywa. Z powyższego, zdaniem organu, wynika, iż wydobycie kruszywa mieści się w przedmiocie działalności spółek [...] i [...]. Do wydobycia kopalin potencjalnie mogą być wykorzystane całe użytki kopalne w obrębie działki [...] - w zależności od zapotrzebowania na kruszywo. Organ zauważył, że nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeśli jest w posiadaniu przedsiębiorcy, a opodatkowania najwyższymi stawkami nie można ograniczać wyłącznie do nieruchomości, które nadają się do prowadzenia działalności przez danego przedsiębiorcę, mieszczącego się w obecnych bądź zakładanych przedmiotach działalności gospodarczej. Nieruchomości oznaczone symbolem K - użytki kopalne są zaliczone do gruntów zabudowanych i a jako takie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Oznacza to, że w przypadku takich gruntów, w przeciwieństwie do np. gruntów rolnych albo leśnych, do opodatkowania stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej" (jak np. w przypadku gruntów rolnych albo leśnych stanowi przepis art. 2 ust. 2u.p.o.l.), co wymagałoby faktycznego wykorzystywania na prowadzenie działalności gospodarczej, a wystarczy związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zatem zdaniem organu odwoławczego, użytki kopalne znajdujące się na działce nr [...] powinny zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości. W złożonej do tut. Sądu skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na wskazaniu nieprawidłowej wielkości powierzchni nieruchomości gruntowej zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej oraz działalności rolniczej, podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości oraz odpowiednio podatkiem rolnym, co prowadziło do ustalenia błędnych podstaw opodatkowania tymi podatkami za 2021 r., względnie do zastosowania przez organ podatkowy nieprawidłowej stawki podatku od nieruchomości od gruntu zajętego na działalność rolniczą, co skutkowało powtórzeniem przez organ II instancji zawyżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i jednocześnie określenia zaniżonej kwoty podatku rolnego za ten okres, względnie zawyżeniem wymiaru kwoty zobowiązania w podatku od nieruchomości, 2) naruszenie art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej jako: "O.p."), poprzez nieuczynienie zadość nakazowi dążenia do prawdy obiektywnej i gromadzenia materiału dowodowego polegające na nieustaleniu przez organ II instancji jaka część działki nr [...] jest wykorzystywana na cele rolnicze, w szczególności za ile hektarów w latach 2020-2022 zostały przyznane, a także zaniechanie ustalenia na jakiej cześć działki [...] faktycznie prowadzone jest wydobycie kopalin, co skutkowało wydaniem decyzji w sposób arbitralny wobec nienależycie wyjaśnionego stanu faktycznego sprawy, 3) naruszenie art. 229 w zw. z art. 122 O.p. poprzez nieprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego i niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodów z zawiadomienia ze Starostwa Powiatowego we [...] o zmianie w ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] r.; wydruku podglądu wniosku o płatność za 2021 r.; akt postępowania administracyjnego w sprawie [...] toczącego się przed Starostą W., a także dokumentu sporządzonego dnia [...] r. przez geodetę - inż. P. Ł. Stan użytkowania na dzień [...] r. - obliczenie powierzchni obszaru zajętego pod kopalnię wraz z mapą zasadniczą w skali 1:1000 wraz z dokumentacją fotograficzną, co miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkowało nieustaleniem rzeczywistej powierzchni części działki nr [...], która jest wykorzystywana na cele rolnicze, co zaś wpływa na zakres i wysokość obowiązku podatkowego i w istocie świadczy o nierozpoznaniu istoty sprawy, 4) naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego zastosowanie pomimo faktu, że został on uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, zgodnie z którym wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim jest rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, 5) naruszenie art. 1a ust. 2 pkt 1 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że pomimo prowadzenia na działce nr [...] działalności rolniczej na obszarze nie mniejszym niż 12,85 ha (128.534 m2) jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy przedmiotowy przepis wprost stanowi, że za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy nie uważa się działalności rolniczej, 6) naruszenie art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji opodatkowanie podatkiem od nieruchomości użytków rolnych znajdujących się na działce [...] na powierzchni nie mniejszej niż 12,85 ha, 7) naruszenie art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l. poprzez ich błędne zastosowanie, a w konsekwencji opodatkowanie od kwietnia 2020 r. podatkiem od nieruchomości powierzchni działki [...] w wymiarze 224.376 m2 , a nie jak było do marca 2020 r. w wymiarze 42.500 m2 , gdy tymczasem w wyniku nieuczestniczenia spółki w postępowaniu o zmianę kwalifikacji gruntów nie doszło do skutecznego jej zmiany, a w konsekwencji nie zaistniało zdarzenie uzasadniające powstanie obowiązku podatkowego, w szczególności nie doszło do zmiany sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania ani w sensie prawny, a tym bardziej faktycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na zdalnej rozprawie. Z akt sprawy wynika, że [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w 2021 r. była właścicielem działki nr [...] o pow. 22,54 ha położonej w miejscowości A.. Natomiast dzierżawcą tej nieruchomości w 2021 r. była [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, na podstawie zawartej ze skarżącą umowy dzierżawy. Na terenie przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza (zakład górniczy) w zakresie wydobycia kruszywa. Marszałek Województwa [...] udzielił koncesji na wydobywanie kruszywa ze złoża [...] I J. Ś., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: "[...] J. Ś.". W koncesji tej zostały wyznaczone granice obszaru i terenu górniczego o nazwie "[...] I". Ustalono, że powierzchnia terenu górniczego wynosi 224.376 m2, natomiast obszaru górniczego - 112.449,50 m2. Na podstawie decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. w/w koncesja została przeniesiona na rzecz spółki [...]. Następnie decyzją z dnia [...] r. Marszałek Województwa [...] dokonał zmiany koncesji. W zmienionej koncesji utworzono nowy obszar górniczy o nazwie "[...] I/1", którego granice przebiegają po granicy udokumentowania złoża, a jego powierzchnia wynosi 224.376 m2 (około 22,44 ha). Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w G. zatwierdził "Planu ruchu zakładu górniczego [...] I na lata 2019-2025". Z Planu tego wynika, że położenie terenu zakładu górniczego przebiega wzdłuż granic działki nr [...], a jego powierzchnia wynosi 224.376 m2. Zawiadomieniem z dnia [...] r. dotyczącym zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, Starostwo Powiatowe we [...] poinformowało organ pierwszej instancji, że w odniesieniu do działki [...] uległa zmianie klasyfikacja gruntów. Wydzielone zostały grunty sklasyfikowane jako użytki kopalne (K) o powierzchni 22,4376 ha. Pozostała część gruntów przedmiotowej działki sklasyfikowana została jako użytki rolne o powierzchni 0,1024 ha. Także w księdze wieczystej sporne grunty oznaczono jako użytki kopalne. Przed wprowadzoną zmianą w ewidencji gruntów i budynków grunty objęte koncesją sklasyfikowane były jako użytki rolne. Deklarowana w 2021 r. przez właściciela gruntów, tj. spółkę [...] powierzchnia użytków rolnych zajętych na działalność gospodarczą gruntów wynosiła 42.500 m2. Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez skarżącą. Organ uznał, że cały teren 224.376 m2 może być potencjalnie przeznaczony na działalność gospodarczą polegająca na wydobywaniu kruszywa i wymierzył spółce za 2021 r. podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł. Kwestionując stanowisko organu spółka zarzuciła organowi brak ustalenia jaka część działki nr [...] była faktycznie wykorzystywana na wydobycie kopalin, a jaka na cele rolnicze. Wskazała też nie uczestniczyła w postępowania dotyczącym zmiany kwalifikacji gruntów, co oznacza, że nie doszło do zmiany sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania. Spór zatem sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie uznał, że teren działki nr [...] o powierzchni 224.376 m2 jest związany z działalnością gospodarczą spółki i prawidłowe było określenia podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł. Wskazać należy, że zgodnie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Natomiast stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. działalność gospodarcza to działalność, o której mowa w ustawie z dnia [...] r. - Prawo przedsiębiorców. Z kolei art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wynika, że podatnikami tego podatku są osoby prawne będące właścicielami nieruchomości. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca jako właściciel działki nr [...] położonej w [...] była w 2021 r. podatnikiem podatku od nieruchomości. Zasadniczy spór między stronami dotyczy zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definicji pojęcia "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Zagadnienie to było przedmiotem licznych wypowiedzi w literaturze i orzecznictwie sądowym. Przedstawiciele doktryny wskazywali, że zgodnie z brzmieniem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkami przewidzianymi w art. 1a ust. 2a u.p.o.l., są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą) nieruchomości skutkował uznaniem, że dany budynek, budowla czy grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zwracano przy tym uwagę, że definicja ta wymaga doprecyzowania, przede wszystkim poprzez wskazanie, iż nieruchomości te służą lub mogą służyć choćby pośrednio prowadzonej działalności gospodarczej (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek Leśny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 48 i nast.). Również w orzecznictwie wielokrotnie wyrażano pogląd, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu skutkować musi uznaniem tych kategorii za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (np. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1349/14; wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1398/13). Nowe spojrzenie na interpretację art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przyniósł wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 13/15. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W kolejnym wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to tzw. wyrok interpretacyjny, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w określonym jego rozumieniu. Cecha niekonstytucyjności przypisana jest wskazanej w sentencji tego wyroku treści normy prawnej, ustalonej w wyniku poprzedniej wykładni. Skutkiem tego wyroku jest eliminacja takiej interpretacji tego przepisu, która w kwestii związania gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej, ogranicza się do faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Mimo że przywołany wyrok zapadł na tle sprawy ze skargi konstytucyjnej osoby fizycznej, w zakresie przyjętej przez Trybunał Konstytucyjny interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ma on uniwersalne znaczenie. Zawarta w sentencji tego wyroku wypowiedź odnosi się bowiem do gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu wszystkich przedsiębiorców lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną. Różnicowanie w tym względzie podatników nie znajdowałoby zresztą żadnego uzasadnienia z punktu widzenia zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt III FSK 4056/21). Powstaje oczywiście problem doprecyzowania "związku" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, który - jak wskazał Trybunał Konstytucyjny - nie może opierać się na samym fakcie posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W tej kwestii NSA w wyroku z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt III FSK 1024/21 podzielił pogląd prezentowany w literaturze, że trudno jest w tym zakresie wskazać uniwersalne kryterium, a właściwe rozwiązania powinny uwzględniać konkretne okoliczności faktyczne (zob. L. Etel, R. Dowgler, G. Liszewski, B. Pahl, Podatki i opłaty lokalne. Komentarz, Warszawa 2008, str. 46 i nast.). Niemniej jednak wydaje się, że związek ten, oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu tej nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu. Grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane ze związane z tą działalnością. Zdaniem NSA o związaniu gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej nie przesądza jego sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków. Oczywiście ewidencja gruntów i budynków ma znaczenie w określeniu przedmiotu opodatkowania, ale określona w niej klasyfikacja nie oznacza jeszcze o związku danego gruntu z prowadzoną działalnością gospodarczą. Grunt sklasyfikowany w ewidencji jako np. użytki kopalne (K) może być w posiadaniu osoby fizycznej nieprowadzącej jakiejkolwiek działalności gospodarczej. W przypadku zaś osoby fizycznej, prowadzącej działalność gospodarczą, grunt sklasyfikowany jako użytki kopalne może być częścią jej majątku osobistego, niezwiązanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Taką interpretację art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. potwierdza dodatkowo treść art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., określającego wysokość stawek maksymalnych podatku od nieruchomości. W przepisie tym mowa jest o "gruntach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków". W zakresie ustalenia związku gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej nie można więc mówić o istnieniu związania organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (por. wyroki NSA z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt III FSK 1022/21 i III FSK 1023/21). Wyjaśnienia znaczenia użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. pojęcia "związania" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej było też przedmiotem analizy w wyrokach NSA z dnia: 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4061/21; 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4060/21; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt III FSK 1732/21; 9 lutego 2022 r., sygn. akt III FSK 4049/21). W orzeczeniach tych wskazano, że za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika, które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: 1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c., w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej lub 2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej lub 3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: - są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo - mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Z analizy powyższego orzecznictwa sądowego wynika, że o związaniu spornych gruntów z prowadzeniem działalności gospodarczej nie decyduje tylko sposób ich sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków. Sama zatem okoliczność, że teren działki nr [...] został skalsyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako grunty kopalne (K) nie przesądza jeszcze o związaniu go z działalnością gospodarczą. Z powyższych orzeczeń wynika jednak również, że powyższy związek może być oparty na faktycznym wykorzystywaniu gruntów do prowadzenia działalności gospodarczej lub tylko potencjalnym wykorzystywaniu nieruchomości w działalności gospodarczej przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje czynności mające na celu przygotowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej. Zgodzić się należy ze skarżącą, że nie ma całym terenie działki nr [...] była prowadzona działalności gospodarcza polegającej na wydobywaniu kopalin (co zostało uwzględnione w decyzji wymiarowej), jednakże dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy istotne jest ustalenie, czy sporny teren mógł być potencjalnie do tej działalności wykorzystany i istniały ku temu racjonalne podstawy. W tym względzie organ zasadnie zwrócił uwagę, że z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie wydobywania kamienia, piasku i gliny. Taką działalnością zajmuje się też spółka [...] będąca dzierżawcą nieruchomości. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie wydobycia kruszywa, spółka [...] składała w 2021 r. do Marszałka Województwa [...] informacje dotyczące opłaty za wydobytą kopalinę, zatem faktycznie w tym roku zajmowała się wydobyciem żwiru i piasku. Nie można także nie zauważyć, że w koncesji wydanej przez Marszałka Województwa [...] na wydobywanie kruszywa ustalono, że powierzchnia terenu górniczego wynosi 224.376 m2. Także z "Planu ruchu zakładu górniczego [...] I na lata 2019-2025" - zatwierdzonego decyzją Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w G. - wynika, że powierzchnia terenu zakładu górniczego wynosi 224.376 m2. Ponadto w oświadczeniu z dnia [...] r. skarżąca stwierdziła, że "(...) wydobycie kruszywa na dzień dzisiejszy odbywa się na powierzchni 42.500 m2. Plan Ruchu Górniczego zatwierdzony przez Okręgowy Urząd Górniczy przewiduje co prawda rozszerzenie wydobycia w granicach działki [...], jednakże na dzień dzisiejszy ze względu na znikome zapotrzebowanie na kruszywo nie zamierzamy poszerzać granic wydobycia." W świetle powyższego stwierdzić należy, że potencjalnie teren działki [...] o powierzchni 224.376 m2 może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin. Granice wydobycia mogą być w każdej chwili poszerzone, a zależy to wyłącznie od zapotrzebowania na kruszywo. Potencjalny zatem obszar wydobycia wynosi 224.376 m2, a nie jak zadeklarowała spółka 42.500 m2. To, że obszar ten jest obecnie mniejszy niż wyznaczona w wymienionych dokumentach powierzchnia terenu górniczego, nie oznacza, że opodatkowaniu powinien podlegać tylko grunt faktycznie dla powyższych celów wykorzystywany. Zabezpieczono bowiem możliwość zwiększenia obszaru wydobycia w przyszłości. Założenie co do potencjalnego związku gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej ma racjonalne podstawy. W rezultacie uznać należy, że istnieje związek - w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - całego spornego gruntu z działalnością gospodarczą spółki. Tym samym organ w sposób prawidłowy dokonał wymiaru podatku od nieruchomości. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] r., sygn. akt SK 39/19 art. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. utracił moc. W wyroku tym Trybunał bowiem nie tyle wyeliminował powyższy przepis z obrotu prawnego, co zakwestionował taką jego interpretację, która w kwestii związania gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej, ograniczała się do faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę. W rozpatrywanej sprawie jednak – jak wykazano - opodatkowanie spornego gruntu opiera się nie tylko na fakcie jego władania przez przedsiębiorcę jakim jest spółka. Podkreślenia wymaga, że w przypadku przedmiotowych gruntów, w przeciwieństwie do gruntów rolnych lub leśnych, do opodatkowania stawką właściwą dla działalności gospodarczej nie jest wymagane "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej", o czym stanowi art. 2 ust. 2 u.p.o.l., lecz wystarczy "związanie z prowadzeniem tej działalności" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Pojęcie "związania z działalnością gospodarczą jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej to grunt, na którym przedsiębiorca faktycznie prowadzi działalność gospodarczą. Grunt zajęty będzie zawsze gruntem związanym z prowadzeniem tej działalności. Natomiast grunt związany nie zawsze będzie gruntem zajętym (por. P. Borszowski, Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz, Warszawa 2011, str. 81-82; wyrok NSA z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt III FSK 4049/21). Podkreślić także należy, że w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. jest mowa o niepodleganiu opodatkowaniu użytków rolnych, przez które rozumie się – jak stanowi - art. 1a ust. 3 u.p.o.l. – grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Należy zauważyć, że w 2021 r. sporne grunty nie były sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, lecz jako użytki kopalne. Organ nie naruszył zatem art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Dla uzasadnienia swoich racji skarżąca podnosi także, że nie brała udziału w postępowaniu związanym z zmianą ewidencji gruntów i budynków, z uwagi na to, że organ ewidencyjny kierował korespondencję na jej "stary adres". Na tej podstawie wywodzi, że nie doszło do skutecznej zmiany klasyfikacji gruntów. W ocenie Sądu zarzuty te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że użyty w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "podstawa wymiaru podatków" należy rozumieć w ten sposób, iż wpływające na wymiar podatku dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych, a to znaczy, że organy podatkowe nie mogą czynić ustaleń faktycznych sprzecznych z danymi ewidencyjnymi (por. wyroki NSA: z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4002/21; z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt III FSK 165/21; z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt III FSK 385/21). Adresatem więc powyższych zarzutów powinien być Starosta [...] we [...], a nie organ podatkowy. Ważne jest również to, że w rozpatrywanej sprawie istnieje potencjalny związek spornej nieruchomości z działalnością gospodarczą i ma to racjonalne podstawy. Fakt istnienia tego związku skarżąca w żaden sposób nie podważyła. W rezultacie, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie było podstaw do obalenia domniemania zgodności ze stanem rzeczywistym danych zawartych w ewidencji i nieuzasadnione jest odwoływanie się przez stronę do art. 194 § 3 O.p. W tym kontekście nie można też zgodzić się ze spółką, że nie zaistniało zdarzenie uzasadniające powstanie obowiązku podatkowego, i że organ naruszył art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 1a ust. 2 pkt 1 u.p.o.l., ponieważ sporne grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ nie uchybił także wskazanym w skardze przepisom O.p., z uwagi na nieuwzględnienie faktu, że na działce nr [...] skarżąca prowadzi działalność rolniczą i otrzymuje z tego tytułu dopłaty do gruntów. Organ tych faktów nie zanegował, jednakże ustalił, czego spółka nie dostrzega, że sporne grunty mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej i nie jest to oderwana od realiów wizja organu. Ustalenia tego nie zakwestionował dokument sporządzony przez geodetę - P. Ł., załączony do odwołania. W dokumencie tym wskazano jedynie jaka część działki nr [...] jest wykorzystywana na cele rolnicze. W rezultacie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuty sformułowane w skardze nie są zasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI