I SA/Bd 505/24

I SA/Bd 505/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Mirella Łent /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające orzeczenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, art. 8 par. 1, art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 21 maja 2024 r. nr SKO-80-78/24 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Grudziądza z dnia 8 kwietnia 2024 r. nr RS.634.5.2024, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata T. W. kwotę 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) w tym podatek od towarów i usług w wysokości 110,40 zł (słownie: sto dziesięć 40/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. Prezydent G. odmówił przyznania Z. L. (skarżący) dofinansowania ze środków PFRON do likwidacji barier architektonicznych polegających na przystosowaniu łazienki do potrzeb osoby niepełnosprawnej.
W złożonym odwołaniu skarżący, nie zgadzając z zaskarżoną decyzją, zarzucił pracownikom Urzędu M. G. nielogiczne rozumowanie i brak działania wobec osoby odwołującej się.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 35a ust. 1 pkt 7 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 44), § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 926), § 1 ust. 1 Zarządzenia Nr 2/23 Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie
w G. z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie zasad rozpatrywania wniosków
i przyznawania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do zadań z zakresu rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ wyjaśnił, że wprawdzie Zarządzenie Nr 2/23 nie jest aktem prawa, ale może dla organu rozstrzygającego sprawę stanowić materiał pomocniczy. Zaznaczył, że decyzja w przedmiocie dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych jest wydawana
w ramach tzw. uznania administracyjnego. Tym samym organ orzekając o przyznaniu dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych, bierze pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, ale także podstawowe zasady i kryteria przyznawania takiego dofinansowania oraz ilość posiadanych przez organ środków finansowych przeznaczonych na ten cel.
Organ podał, że skarżący w marcu 2024 r. wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych polegających na przystosowaniu łazienki do potrzeb osób niepełnosprawnych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy ustalono, że skarżący legitymuje się m.in. orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2023 r., zgodnie z którym jest osobą trwale całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jest osobą chorującą na wielopoziomową dyskopatię z zespołem korzeniowym, choroby zwyrodnieniowe stawów biodrowych oraz stawów rąk, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, astmę oskrzelową, ponadto stan po zawale mięśnia sercowego, zaćmę obu oczu oraz przerost gruczołu krokowego. Legitymuje się także orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
w G. zaliczającym odwołującego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, symbol przyczyny niepełnosprawności - upośledzenie narządu ruchu.
Organ podniósł, że w dniu [...] marca 2024 r. została przeprowadzona wizja lokalna
mieszkaniu skarżącego, podczas której stwierdzono, że całe mieszkanie wykonane jest w stanie deweloperskim, brak jest jakiegokolwiek wykończenia oraz wyposażenia,
w związku z tym nie stwierdzono istnienia jakichkolwiek barier architektonicznych, które miałyby podlegać likwidacji. Wizję lokalną przeprowadzono w obecności skarżącego
i sporządzono z niej protokół, który został przez niego zaakceptowany i podpisany.
W ocenie organu, przeprowadzenie prac wykończeniowych nowej łazienki znajdującej się w stanie deweloperskim, nie stanowi likwidacji bariery architektonicznej. Poprzez wykończenie łazienki nie dochodzi do likwidacji jakiejkolwiek bariery architektonicznej. Likwidacja barier architektonicznych nastąpiłaby w przypadku remontu łazienki, która np. przez swój kształt lub rozmiar uniemożliwia korzystanie z niej osobie niepełnosprawnej. Wykończenie łazienki w nowo zakupionym mieszkaniu w stanie deweloperskim, służy nie tyle likwidacji jakiejkolwiek bariery, co podniesieniu komfortu życia, a taki cel nie może zostać dofinansowany ze środków PFRON, przeznaczonych na likwidację barier architektonicznych. Organ podkreślił, że w ramach likwidacji barier architektonicznych refundacji podlegają tylko te zadania, które umożliwią lub
w znacznym stopniu ułatwią osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych codziennych czynności, a więc usprawnią jej poruszanie się poprzez likwidację np. progów, poszerzenie drzwi, montaż podjazdu. Do tego pojęcia nie zalicza się natomiast
inwestycji polegających na wykończeniu pomieszczeń nie wyposażonych w żadne utrudniające swobodę ruchu rozwiązania techniczne, bądź też konstrukcyjne, jak również zakupu wyposażenia niezwiązanego z potrzebami wynikającymi z posiadanego stopnia niepełnosprawności.
W złożonej do tut. Sądu skardze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zmianę lub uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie wnioskowanego dofinansowania, zarzucając niezgodność z prawem
i skrajnie ciężkie naruszenie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że objęcie refundacją likwidacji barier musi dotyczyć barier już istniejących. Zdaniem skarżącego, refundacja powinna obejmować przystosowanie łazienki dla potrzeb osoby niepełnosprawnej. W ocenie skarżącego, skoro organ w zaskarżonej decyzji przyznaje, że zarządzenie nr 2/23
z dnia [...] marca 2023 r. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. nie jest aktem prawa, to całe uzasadnienie rozstrzygnięcia jest bezprzedmiotowe. Skarżący zauważył, że orzekanie organu w oparciu o "uznanie administracyjne" stanowi "totalitaryzm urzędniczy". Do skargi skarżący załączył zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2024 r. na okoliczność nieprawidłowości w dostarczaniu mu korespondencji wskutek błędnego zaadresowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2024 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę. Do pisma załączył pismo Prezydenta G. z [...] sierpnia 2024 r., pismo z [...] lipca 2024 r., które skierował do Przewodniczącego i Rady Miejskiej G. oraz pismo z [...] lipca 2024 r. skierowane do Prezydenta G.. Skarżący zauważył, że Prezydent G. zamiast stać na straży praworządności dokonał zaniechań i nie podjął wielu czynności niezbędnych do przedstawienia realnie i w odpowiednim czasie stanu faktycznego celem załatwienia przedmiotowej sprawy. Prezydent G. zaniechał wszelkich spotkań ze skarżącym i nie odpowiedział na pismo z [...] listopada 2023 r. Skarżący zarzucił organom brak współpracy i pomijanie słusznego interesu skarżącego jako obywatela. Zarzucił Prezydentowi G. brak bezstronności i równego traktowania. Podniósł, że Prezydent nie informował strony zainteresowanej o okolicznościach faktycznych
i prawnych, które mają lub mogą mieć wpływ na ustalenie sprawy i wydanie decyzji pozytywnej. W ocenie skarżącego, Prezydent nie czuwał, aby skarżący jako strona
i uczestnik postępowania nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa. Przed wydaniem decyzji nigdy nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się w kwestii zebranych dowodów, materiałów oraz zgłaszanych żądań. Skarżący zaznaczył, że
z tego powodu poniósł konkretne szkody.
Skarżący wniósł o powołanie biegłych w celu wydania opinii wyjaśniającej pojęcie "przystosowanie łazienki dla potrzeb osoby niepełnosprawnej". Zdaniem skarżącego każdą łazienkę wyposażoną i urządzoną należy doprowadzić do stanu jak deweloperski, a następnie odtworzyć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty są zasadne. Spór
w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy zgodna z prawem jest odmowa udzielenia dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w zakresie likwidacji barier architektonicznych, dotyczących przystosowania łazienki do potrzeb osoby niepełnosprawnej, która to łazienka jest
w stanie deweloperskim.
Skarżący, jak wynika z akt sprawy, legitymuje się m.in. orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z [...] września 2023 r., zgodnie z którym ustalono, że jest osobą trwale całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Ponadto jest osobą chorującą na wielopoziomową dyskopatię z zespołem korzeniowym, choroby zwyrodnieniowe stawów biodrowych oraz stawów rąk, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, astmę oskrzelową, ponadto występuje stan po zawale mięśnia sercowego, stwierdzono zaćmę obu oczu oraz przerost gruczołu krokowego. Skarżący legitymuje się także orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. zaliczającym go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ustalony symbol przyczyny niepełnosprawności – to upośledzenie narządu ruchu.
Zdaniem organu należy przyjąć, że przeprowadzenie prac wykończeniowych nowej łazienki znajdującej się w stanie deweloperskim, nie stanowi likwidacji bariery architektonicznej. Poprzez wykończenie łazienki nie dochodzi bowiem do likwidacji jakiejkolwiek bariery architektonicznej. Likwidacja barier architektonicznych nastąpiłaby w przypadku remontu łazienki, która np. przez swój kształt lub rozmiar uniemożliwia korzystanie z niej osobie niepełnosprawnej. Wykończenie łazienki w nowo zakupionym mieszkaniu w stanie deweloperskim, służy nie tyle likwidacji jakiejkolwiek bariery, co podniesieniu komfortu życia, a taki cel, nie może zostać dofinansowany ze środków PFRON, przeznaczonych na likwidację barier architektonicznych. Ponadto organ zauważa, że w ramach likwidacji barier architektonicznych refundacji podlegają tylko te zadania, które umożliwią lub w znacznym stopniu ułatwią osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych codziennych czynności, a więc usprawnią jej poruszanie się poprzez likwidację np. progów, poszerzenie drzwi, montaż podjazdu. Do tego pojęcia nie zalicza się natomiast inwestycji polegających na wykończeniu pomieszczeń nie wyposażonych w żadne utrudniające swobodę ruchu rozwiązania techniczne, bądź też konstrukcyjne, jak również zakupu wyposażenia niezwiązanego z potrzebami wynikającymi z posiadanego stopnia niepełnosprawności.
Przeciwne stanowisko w kontekście zasad dofinansowania prezentuje skarżący.
Podać należy, że zasady przyznawania osobom niepełnosprawnym dofinansowania na likwidację barier architektonicznych, w komunikowaniu się
i technicznych zostały określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku
z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Z kolei § 2 pkt 4 wyżej wymienionego rozporządzenia stanowi, że ze środków Funduszu mogą być finansowane w części lub całości następujące rodzaje zadań: likwidacja barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. W § 6 pkt 1 tego rozporządzenia postanowiono, że o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub
w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się: na likwidację barier architektonicznych - osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego,
w którym stale zamieszkują.
Nie ulega też wątpliwości, że decyzja w przedmiocie dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych oparta jest na uznaniu administracyjnym. Uznaniowy charakter decyzji oznacza też, że organ administracji ma swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie, organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał, ale też czy dokonana przez niego ocena prawna pozostaje w zgodzie z regułami rozstrzygania podobnych spraw przez organy
i sądy administracyjne. Takie rozstrzygnięcia wyznaczają bowiem określony standard postępowania w zakresie oceny wniosków.
Rozstrzygnięcie oparte na uznaniu administracyjnym nie może być jednak dowolne. Oznacza to, że zadaniem organu jest wszechstronna ocena sytuacji wnioskodawcy, rozpatrzenie okoliczności działających za lub przeciw przyznaniu świadczenia. Kryterium przyznania takiego dofinansowania może być rodzaj niepełnosprawności, deklarowany sposób wykorzystania dofinansowania czy też sytuacja rodzinna lub bytowa niepełnosprawnego ubiegającego się o taką pomoc. Ustalenie właściwych kryteriów udzielania spornego dofinansowania ciąży na podmiocie udzielającym tego rodzaju wsparcia, muszą być one jasne i precyzyjnie wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji.
Zdaniem Sądu, wbrew zatem stwierdzeniom skarżącego, organ jest uprawniony do wydania decyzji w ramach uznania administracyjnego.
W ocenie Sądu, nie można zgodzić się jednak z zaprezentowaną przez organ wykładnią przepisów prawa materialnego, zgodnie z którą wnioskowane przez skarżącego dofinansowanie nie wiąże się w ogóle ze zniesieniem jakiejkolwiek bariery architektonicznej, uniemożliwiającej normalne funkcjonowanie osoby niepełnosprawnej w aktualnych dziś warunkach rozwoju cywilizacyjnego. Takie założenie niejako z góry jest błędne. Na wstępie podnieść należy, że wykończenie łazienki będącej w stanie deweloperskim jedynie zapewnia każdemu człowiekowi korzystanie z pomieszczenia sanitarno–higienicznego, a tym samym zapewnia usunięcie nieakceptowalnego stanu łazienki, który to stan uniemożliwia korzystanie z niej. Wykończenie łazienki czyli pomieszczenia sanitarno–higienicznego, jedynie podnosi nieakceptowalny jej stan, który uniemożliwia dostęp do pomieszczenia podstawowego dla każdej osoby, jakim jest łazienka. Łazienka należy do pomieszczeń niezbędnych do utrzymania czystości
i higieny, każdej osoby, w tym osoby niepełnosprawnej. Wniosku strony – w zakresie wszystkich wymienionych przez nią prac - nie można jednak traktować całościowo jako żądania podniesienia poziomu egzystencji ponad powszechnie przyjęte standardy bytowe, czy podniesienie komfortu życia. Przeciwnie jest to zapewnienie podstaw egzystencji człowieka, w tym niepełnosprawnego. Brak wykończenia tego rodzaju pomieszczenia - z uwzględnieniem potrzeb osoby niepełnosprawnej - nie może być potraktowane jako całkowite nieistnienie bariery architektonicznej, pomimo wystąpienia istotnych utrudnień normalnego funkcjonowania osoby niepełnosprawnej (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1567/22 oraz WSA w Lublinie z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 601/20).
Zatem nie może stanowić jakiejkolwiek wątpliwości to, że planowane przez stronę wykończenie łazienki umożliwia skarżącemu jako osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności życiowych (§ 6 pkt 1 ww. rozporządzenia). Wobec stanu zdrowia skarżącego i wynikających z jego niepełnoprawności ograniczeń, konieczne jest przystosowanie łazienki do specjalnych jego potrzeb, obok np. wykonania także innych prac w tej łazience, które nie będą podlegały dofinansowaniu. Te jednak prace, które będą wiązały się z dostosowaniem jej do potrzeb osoby niepełnosprawnej (nawet jeżeli łazienka jest w stanie deweloperskim) wpisują się w pojęcie likwidacji barier architektonicznych. Podkreślić należy, że w ww. ustawie oraz rozporządzeniu brak jest definicji barier architektonicznych. W związku
z tym należy przyjąć znaczenie tego pojęcia w rozumieniu potocznym, czyli rozumieć barierę jako przeszkodę, która utrudnia lub udaremnia wykonywanie codziennych obowiązków, w tym przypadku osobie niepełnosprawnej (por. wyrok WSA w Lublinie
z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 601/20).
Jednocześnie Sąd zastrzega, że dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych nie oznacza kompleksowego wykończenia łazienki, lecz wyłącznie dofinansowanie do tych prac, które konkretnie wiążą się z usunięciem barier architektonicznych w tym znaczeniu, że byłyby one dokonywane także wówczas, gdyby łazienka była już wykończona i wymagane byłoby np. uprzednie usunięcia pewnych jej elementów (w łazience już wykończonej). Dlatego organ w pierwszej kolejności obowiązany jest dokonać analizy wniosku strony pod kątem ustalenia, który wskazany zakres prac wiąże się z likwidacją barier architektonicznych, a który wykracza poza taką likwidację. Zasadność wniosku dotyczyć może tylko tej części prac, które należy uznać jako prowadzące do likwidacji barier architektonicznych w łazience skarżącego,
a jednocześnie prac, które nie zostały jeszcze wykonane. Okoliczność bowiem, czy niepełnosprawny składa wniosek np. o zainstalowanie "uchwytów", nie może być różnie traktowana w zależności od tego, czy łazienka jest już wykończona czy w stanie deweloperskim. W tej natomiast części, w której wykonanie prac nie wiązałoby się
z likwidacją barier architektonicznych w przypadku łazienki już wcześniej wykończonej, to dofinansowanie w takim zakresie nie przysługuje także w przypadku łazienki w stanie deweloperskim. Zatem zakup wyposażenia niezwiązanego z potrzebami wynikającymi
z posiadanego stopnia niepełnosprawności, nie będzie podlegał dofinansowaniu.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarżący nie powinien zostać pozbawiony dofinansowania w wyniku założenia ogólnego, że stan deweloperski łazienki z góry wyklucza prawo dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych.
Sąd podkreśla, że przeprowadzona w niniejszym uzasadnieniu interpretacja odnosi się do ustalonego na gruncie przedmiotowej sprawy stanu faktycznego. Przy czym opisana interpretacja, zdaniem Sądu pozostaje w zgodzie z przepisami przede wszystkim ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d), wskazanego rozporządzenia
i Konstytucji RP (art. 69). W piśmiennictwie przyjmuje się, że Konstytucja nie musi mieć tylko znaczenia interpretacyjnego, lecz może "współtworzyć" normę prawa w oparciu zarówno o treść ustawy, jak i treść jej samej.
Jak już wyżej podano, zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się
i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych.
Z kolei w myśl art. 69 Konstytucji RP osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Treścią obowiązków wynikających z art. 69 jest "udzielanie pomocy" osobom niepełnosprawnym, tak aby mogły one prowadzić życie
w społeczeństwie, co jest jedną z koniecznych przesłanek poszanowania godności człowieka (zob. B. Banaszak, M. Jabłoński, [w:] Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, red. J. Boć, Wrocław 1998, s. 128; zob. też B. Banaszak, Konstytucja..., s. 413). W tej perspektywie art. 69 staje się bezpośrednio powiązany z art. 30, a stworzenie godnych warunków życia dla osób niepełnosprawnych należy traktować jako szczególną wartość konstytucyjną (L. Garlicki, M. Derlatka [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, red. M. Zubik, Warszawa 2016, art. 69). Takie stanowisko i prawidłowość interpretacji nie jest odosobnione (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 24 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Go 134/20 oraz z 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Go 245/24; WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1567/22).
Reasumując, w ocenie tut. Sądu, zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, tj. art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - poprzez błędną ich wykładnię i wadliwą subsumpcję pod wskazane przepisy prawa ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Naruszenie to miało zaś wpływ na wynik sprawy. Reasumując należy skonstatować, że te elementy wykończenia łazienki, które wiążą się z dostosowaniem jej do niepełnosprawności będą stanowiły likwidację barier architektonicznych, pomimo że jest ona w stanie deweloperskim.
W ocenie Sądu, organy w przedmiotowej sprawie dopuściły się także naruszenia przepisów dotyczących postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, uzasadniając tym samym uchylenie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim naruszony został w przeprowadzonym przez organy postępowaniu art. 6, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Zgodnie z art. 6 k.p.a organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Stosownie zaś do art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Ponadto organ obowiązany jest umożliwić skarżącemu - w wyznaczonym terminie - skorzystanie z czynnego prawa do udziału w postępowaniu, złożenia dokumentów i wypowiedzenia się w sprawie (art. 10 k.p.a.). Z kolei skarżący obowiązany jest skrupulatnie i terminowo stosować się do wezwań organu.
Sąd zauważa, że powyższe uwagi organ uwzględni po zbadaniu także pozostałych warunków dofinansowania. Stosowne ustalenia w tym zakresie powinny być dokonane przez organ przy udziale skarżącego.
W związku z tym, tut. Sąd nie przesądza kwestii dofinansowania i jego zakresu, bowiem byłoby to przedwczesne na obecnym etapie.
Odnosząc się z kolei do wniosku dowodowego złożonego w piśmie procesowym o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego należy stwierdzić, że nie zasługiwał on na uwzględnienie. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle tego uregulowania brak jest podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z opinii biegłego. Zatem Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego jako pozostający w sprzeczności z ww. przepisem prawa.
Z podanych wyżej przyczyn, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i procesowego, w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 763), tj.
w kwocie [...]zł (480 zł i [...] zł - tytułem 23 % podatku VAT).