Orzeczenie · 2026-05-27

I SA/Bd 50/26Sprzedaż akcji i cesja wierzytelności podatek

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2026-05-27
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITsprzedaż akcjicesja wierzytelnościkapitały pieniężneprawa majątkowenadpłata podatkuorgan podatkowysąd administracyjny

Podatniczka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2024 r. po tym, jak organy podatkowe odmówiły jej stwierdzenia nadpłaty. Spór dotyczył skutków prawnopodatkowych warunkowej sprzedaży akcji, które podatniczka nabyła nieodpłatnie od Skarbu Państwa, oraz jednoczesnej cesji wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży tych akcji na rzecz innego podmiotu. Organ podatkowy uznał, że doszło do dwóch odrębnych zdarzeń generujących dwa przychody: z odpłatnego zbycia akcji (opodatkowane wg art. 30b u.p.d.o.f.) oraz z odpłatnego zbycia wierzytelności (opodatkowane wg art. 18 u.p.d.o.f.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko podatniczki i argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego w podobnych sprawach. Sąd uznał, że w analizowanym przypadku, ze względu na specyfikę transakcji (sprzedaż akcji i cesja wierzytelności nastąpiły tego samego dnia, a cena za akcje nie została faktycznie otrzymana przez sprzedawcę, lecz jedynie wierzytelność z niej wynikająca została scedowana), nie można mówić o dwóch odrębnych przychodach podlegających różnemu opodatkowaniu. Sąd podkreślił, że kluczowe jest, czy podatnik faktycznie uzyskał przysporzenie majątkowe. W tej sytuacji, ponieważ sprzedaż akcji była warunkowa (prawo pierwokupu KOWR) i cena nie była wymagalna ani postawiona do dyspozycji sprzedawcy, a jedynie wierzytelność została scedowana, jedynym przychodem podlegającym opodatkowaniu był przychód z praw majątkowych z tytułu cesji wierzytelności, rozliczany na zasadach ogólnych (skala podatkowa). Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego przez organy podatkowe, które błędnie zakwalifikowały obie czynności jako odrębne źródła przychodu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania sprzedaży akcji nabytych nieodpłatnie, gdy następuje jednoczesna cesja wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży. Określenie, kiedy dochodzi do faktycznego uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sprzedaż akcji jest warunkowa, a cena nie jest faktycznie otrzymana przez sprzedawcę, lecz wierzytelność jest scedowana. Może być mniej relewantne w przypadkach, gdy cena akcji jest faktycznie otrzymana przez sprzedawcę.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż akcji nabytych nieodpłatnie, połączona z jednoczesną cesją wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży, generuje dwa odrębne przychody podlegające różnemu opodatkowaniu (z kapitałów pieniężnych i z praw majątkowych), czy też stanowi jedno zdarzenie ekonomiczne generujące przychód z praw majątkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W specyficznych okolicznościach sprawy, gdzie cena akcji nie została faktycznie otrzymana przez sprzedawcę, a jedynie wierzytelność z niej wynikająca została scedowana, powstał wyłącznie przychód z praw majątkowych z tytułu cesji wierzytelności, a nie przychód z odpłatnego zbycia akcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne uzyskanie przysporzenia majątkowego przez podatnika. W tej sytuacji, sprzedaż akcji była warunkowa, a cena nie była wymagalna ani postawiona do dyspozycji sprzedawcy. Jedynym przysporzeniem była zapłata za cesję wierzytelności, co stanowi przychód z praw majątkowych.

Czy warunkowa umowa zbycia akcji, której cena nie została faktycznie otrzymana przez sprzedawcę, a jedynie wierzytelność z niej wynikająca została scedowana, może być uznana za odpłatne zbycie akcji w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach tej sprawy umowa zbycia akcji nie miała charakteru odpłatnego, ponieważ sprzedawca nie otrzymał ani nie miał postawionej do dyspozycji ceny za akcje.

Uzasadnienie

Ustawa podatkowa wiąże powstanie przychodu z odpłatnego zbycia akcji z otrzymaniem lub postawieniem do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych. Skoro sprzedawca nie otrzymał ceny za akcje, a jedynie wierzytelność z niej wynikającą, nie można mówić o odpłatnym zbyciu akcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy.

Przepisy (21)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wskazuje na kapitały pieniężne i prawa majątkowe jako odrębne źródło przychodów.

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje przychody jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne.

u.p.d.o.f. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych.

u.p.d.o.f. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychody z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych, a także z odpłatnego zbycia tych praw (katalog otwarty).

u.p.d.o.f. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychód z odpłatnego zbycia akcji powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności akcji.

u.p.d.o.f. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychód z odpłatnego zbycia akcji powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności akcji.

u.p.d.o.f. art. 18

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

u.p.d.o.f. art. 19

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy kosztów uzyskania przychodów ze sprzedaży wierzytelności.

u.p.d.o.f. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dochody z praw majątkowych podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych według skali podatkowej.

u.p.d.o.f. art. 30b § 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa dochód dla celów podatkowych z odpłatnego zbycia akcji.

Pomocnicze

u.k.u.r. art. 2 § 1

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.k. art. 282 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż akcji i cesja wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży stanowiły jedno zdarzenie ekonomiczne, z którego powstał jedynie przychód z praw majątkowych. • Podatniczka nie uzyskała faktycznego przysporzenia majątkowego z tytułu sprzedaży akcji, gdyż cena nie została jej zapłacona ani postawiona do dyspozycji.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż akcji i cesja wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży stanowią dwa odrębne zdarzenia generujące dwa odrębne przychody podlegające różnemu opodatkowaniu.

Godne uwagi sformułowania

nie można rozpoznać dwóch odrębnych źródeł przychodu, bowiem transakcje te (sprzedaż akcji i cesja wierzytelności z tytułu ceny tej sprzedaży) mają charakter łączny. • tylko z tego tytułu Skarżąca uzyskała przysporzenie majątkowe (nie uzyskała przysporzenia z tytułu zbycia akcji). • nie sposób uznać, że winny one podlegać odrębnemu opodatkowaniu. • nie powstał u Skarżącej podlegający opodatkowaniu przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, a jedynie przychód z praw majątkowych w postaci przelewu wierzytelności. • po stronie Skarżącej zabrakło zaś zasadniczego elementu przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., czyli odpłatności.

Skład orzekający

Mirella Łent

przewodniczący

Tomasz Wójcik

członek

Urszula Wiśniewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania sprzedaży akcji nabytych nieodpłatnie, gdy następuje jednoczesna cesja wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży. Określenie, kiedy dochodzi do faktycznego uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sprzedaż akcji jest warunkowa, a cena nie jest faktycznie otrzymana przez sprzedawcę, lecz wierzytelność jest scedowana. Może być mniej relewantne w przypadkach, gdy cena akcji jest faktycznie otrzymana przez sprzedawcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej transakcji finansowej i jej opodatkowania, co jest istotne dla podatników i doradców podatkowych. Pokazuje, jak sąd może inaczej spojrzeć na transakcje niż organy podatkowe.

Sprzedaż akcji i cesja wierzytelności: kiedy fiskus się myli?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst