I SA/Bd 50/10

I SA/Bd 50/10 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2010-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Dariusz Dudra
Teresa Liwacz /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 2149/10 - Wyrok NSA z 2012-04-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art 67 par 1, art 67 par 1a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 153, art 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2009r. nr [...] odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000r. w kwocie [...]zł
W uzasadnieniu organ wskazał decyzją z dnia 28 lutego 2006r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. odmówił spółce przyzna wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia powyżej wskazanych odsetek za zwłokę.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006r.
Nie zgadzając się powyższym orzeczeniem strona wniosła skargę
do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 14 listopada 2006r., sygn. akt I SA/Bd 579/06 uznał ja za niezasadną.
Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone skargą kasacyjną do Naczelnego Sadu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 03 czerwca 2008r. sygn. akt II FSK 389/07 uchylił w całości wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. NSA uznał, że zasadnie podnosił skarżący w skardze kasacyjnej, iż WSA nie odniósł się wyczerpująco do faktów, które rzeczywiście miały wpływ na długotrwały proces postępowania kontrolnego, prowadzonego w stosunku do skarżącego w postępowaniu wymiarowym. Szczegółowa analiza czasowego przebiegu trwającego prawie 4 lata wspomnianego postępowania kontrolnego, może budzić uzasadnione wątpliwości,
co do zasadności pominięcia tej okoliczności, jako zaistnienia warunku ważnego interesu podatnika w rozpatrywanej sprawie. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż przedmiotem wniosku o umorzenie nie była kwota zaległości podatkowych, lecz wyłącznie kwota odsetek za zwłokę, powstałych w okresie trwania kontroli, a nie przed jej rozpoczęciem.
Na powstanie tych odsetek i ich wysokość skarżący rzeczywiście miał ograniczony wpływ, gdyż czas trwania omawianej kontroli prowadzonej przez kontrolującego, co do zasady generuje kwotę tych odsetek (reguła "za każdy dzień zwłoki"). W tej sytuacji należy przyjąć, że naruszenie zasady koncentracji (gromadzenia) materiału dowodowego obowiązującej
w postępowaniu wymiarowym, może powodować zaistnienie ważnego interesu podatnika, o którym mowa w art. 67 § 1 O.p., warunkując tym samym zastosowanie ulgi podatkowej, w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowych.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem
z dnia 09 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 582/10 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006r., który następnie decyzją z dnia
[...] 2009 r. uchylił w całości w/w decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2006r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Uchylenie decyzji organu I instancji, spowodowało, iż organ ten ponownie rozpoznał wniosek Spółki z dnia [...] 2005r.o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że w sprawie spełnione są obie przesłanki wynikające z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. ważny interes podatnika
oraz interes publiczny. Jako ważny interes podatnika Spółka podnosiła okoliczność,
iż kwota naliczonych odsetek za zwłokę, spowodowana została długim okresem trwania kontroli, tj. od dnia 28 marca 2001r. do 13 maja 2004r. Wskazała również, że w czasie kontroli kontrolujący przedłużał upoważnienia do przeprowadzenia kontroli natomiast
nie podejmował żadnych czynności kontrolnych. Na poparcie Spółka przedstawiła harmonogram przebiegu kontroli.
Interes publiczny, zdaniem Spółki, przejawia się w tym, iż jest ona jednym z największych pracodawców w regionie, zatrudnia 375 osób natomiast ok. 500 osób jest zatrudnionych u kooperantów Spółki.
Decyzją z dnia [...] 2009r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia odsetek za zwłokę.
Od decyzji organu l instancji spółka złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 67 § 1 i § 1a Ordynacji podatkowej oraz naruszenie ogólnych zasad postępowania, tj. art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przeprowadzona w Spółce kontrola
w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. została wszczęta w dniu 28 marca 2000 r., i została zakończona decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] 2004r.
Nr określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych
w kwocie [...] zł utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia
[...] 2005r. Prawidłowość powyższego rozstrzygnięcia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny który wyrokiem z dnia 28 maja 2008r. sygn. akt II FSK 1081/07 oddalił skargę kasacyjną Spółki od orzeczenia WSA z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 167/07 utrzymującego w mocy powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2005r.
Organ wyjaśnił, iż iż zaniżenie należnego podatku dochodowego było wynikiem zaniżenia dochodu o [...] zł z tytułu stosowania zaniżonych cen sprzedaży mebli tapicerowanych na rzecz szwedzkiej firmy C. oraz zaniżenia przychodów
o [...] zł z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia w związku z zatrzymaniem niepodzielonego zysku za lata 1995-1999.
Przedmiotowe postępowanie kontrolne zostało zaplanowane w ramach jednoczesnej kontroli źródłowej prowadzonej w szwedzkiej firmie C. (ze względu
na powiązanie kapitałowe i zarządcze z polską Spółką) na podstawie porozumienia zawartego w dniu 19 maja 1999 r. pomiędzy Ministrem Finansów Rządu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Krajowym Urzędem Podatkowym Królestwa Szwecji w sprawie prowadzenia jednoczesnych kontroli podatkowych, w celu wymiany informacji niezbędnych w toku kontroli.
Po wszczęciu postępowania kontrolnego w dniu 28 marca 2000 r. i przeprowadzeniu rutynowych, wstępnych czynności okazało się, że rok podatkowy i obrachunkowy
w szwedzkiej Spółce trwał od 01 maja 2000 r. do 30 kwietnia 2001 r. tj. odmiennie niż
w polskiej Spółce, w której obowiązywał rok kalendarzowy. Z tego też względu postępowanie w Szwecji zostało wszczęte ze znacznym opóźnieniem z przyczyn niezależnych od strony polskiej. W tym samym czasie Spółka C. przystąpiła do przeniesienia siedziby. Obie te okoliczności spowodowały przerwanie czynności kontrolnych o czym powiadomiono Spółkę pismem z dnia 23 czerwca 2001 r. Z początkiem marca 2002 r. przystąpiono do kontynuowania czynności kontrolnych w Spółce.
Dyrektor podkreślił, iż w pierwszej kolejności organ zwrócił się do Spółki o wyjaśnienie okoliczności zawierania transakcji ze Spółką szwedzką. Jednak Spółka nie podjęła współpracy zasłaniając się niewiedzą, nie ujawniła kontraktów zawieranych z I., na podstawie których realizowała dostawy mebli do B i C.
jak i znajomości poziomu cen zakupu gwarantowanych przez I. oraz nie ujawniła świadczenia usług fakturowania sprzedaży w imieniu Spółki szwedzkiej. Okoliczności
te spowodowały, iż polski organ skarbowy aby prawidłowo przeprowadzić postępowanie kontrolne musiał oczekiwać na materiały źródłowe uzyskane przez szwedzką administrację skarbową. Procedura wymiany informacji w tym zakresie między obiema administracjami podatkowymi była długotrwała, jednakże konieczna dla zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Organ odwoławczy wskazał również, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej Spółka w trakcie prowadzonej kontroli podatkowej niejednokrotnie występowała
o wyznaczenie dłuższych terminów na udzielenie odpowiedzi i wyjaśnień: pismo z dnia
03 kwietnia 2002 r., 03 lutego 2003 r., 27 października 2003 r. (złożone w organie podatkowym w dniu 20 listopada 2003 r., w sprawie wyznaczenia 40-dniowego terminu
na udzielenie odpowiedzi), 15 grudnia 2003 r., 23 grudnia 2003 r.
Dyrektor podkreślił również, że prowadzący kontrolę miał problemy w ustaleniu ze Spółką
i pełnomocnikiem terminów do przekazania niezbędnych informacji, o czym świadczą notatki służbowe znajdujące się w aktach sprawy.
Zdaniem organu oceniając długość postępowania kontrolnego nie można pominąć skomplikowanego charakteru zagadnień będących przedmiotem kontroli. Przedmiotem postępowania kontrolnego były transakcje transferowe dokonywane przez Spółkę C. P. ze szwedzką firmą C. E.. Kontrola dotyczyła zagadnień związanych
z transferem zysków z tytułu stosowania zaniżonych cen sprzedaży mebli na rzecz szwedzkiej firmy. Kontrole tego typu mają zazwyczaj skomplikowany charakter i wymagają przeanalizowania dużej ilości dokumentów. Trzeba również mieć na względzie, że z uwagi na powiązania zarządcze i kapitałowe miedzy obydwoma firmami była prowadzona równoczesna kontrola u kontrahenta Spółki przez szwedzkie władze podatkowe.
Dyrektor przyznał, iż prowadzona kontrola podatkowa w rzeczywistości miała charakter długotrwały, dodając jednocześnie, iż wynikało to z konieczności zebrania całego materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozpatrzenia. Podkreślił, iż nie tylko działania organów skarbowych wydłużyły kontrolę, ale również działania samej Spółki. Tym samym działania obu stron postępowania wpływały na czas trwania kontroli, choć działania organów skarbowych w zdecydowanie większym zakresie, z uwagi na ciążący na nich obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż przyczyną naliczenia odsetek za zwłokę
nie było długotrwałe postępowanie kontrolne, ale wadliwość złożonego przez Spółkę zeznania. Obowiązkiem podatnika było prawidłowo i w terminie rozliczyć się ze swych zobowiązań podatkowych wobec budżetu Państwa. Zapłata odsetek za zwłokę wiąże
się natomiast z nie dotrzymaniem przez podatnika ustawowego terminu zapłaty podatku. Należy przyjąć, iż odsetki za zwłokę pełnią funkcję kompensacyjną, stanowiąc wyrównanie za korzystanie przez podatnika ze środków pieniężnych, którymi w tym czasie powinien dysponować Skarb Państwa. Organ wskazał, iż powyższe stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2009r. sygn. akt II FSK 2137/08.
Za niezasadny Dyrektor uznał zarzut Spółki nie dokonania zawieszenia postępowania kontrolnego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, na czas oczekiwania na materiały dowodowe z organu szwedzkiego. Organ wyjaśnił,
iż powyższego przepisu wynika, że organ podatkowy zawiesza postępowanie,
gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Tym samym cytowany powyżej przepis nie mógł znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem polskie organy podatkowe
nie oczekiwały na rozstrzygniecie kwestii prawnej przez szwedzki organ skarbowy,
a jedynie na zebranie materiałów dowodowych niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia
w sprawie prawidłowości określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r.
Rozpoznając wniosek o przyznanie wnioskowanej ulgi organ poddał analizie kondycje finansową Spółki C. P. oraz jej następcy prawnego Spółki S. Organ wskazał, iż wskaźniki płynności i rentowności wskazują, na dobrą sytuację finansową Spółki w latach 2005-2009. Prowadzona działalność przynosiła corocznie zysk, wzrastała efektywność produkcji, nastąpiło zmniejszenie zadłużenia.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego uznając, iż jednorazowa zapłata zobowiązania (należność główna wraz z odsetkami za zwłokę) może negatywnie wpłynąć na kondycję Spółki, decyzją z dnia [...] 2006 r. rozłożył jego spłatę na 36 rat, następnie zaś decyzją zmieniającą
z dnia 30 czerwca 2008r. rozłożył pozostałą do zapłaty kwotę zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę na 12 rat.
Organ za nieprawidłowe uznał stanowisko Spółki, iż udzielenie wsparcia, o które zwróciła się do organu podatkowego nie stanowi pomocy publicznej jest nieprawidłowe.
Nie podzielił również zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących naruszenia przepisów art. 121, 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej.
Reasumując organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpił ważny interes podatnika jak i ważny interes publiczny o którym mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej tym samym organ nie mógł przyznać skarżącej wnioskowanej ulgi.
W skardze skierowanej do Sądu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie:
1. art. 121,art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz nie odniesienie się do istotnych zarzutów zawartych we wniosku, a uzasadniających istnienie ważnego interesu podatnika
w dniu złożenia wniosku o umorzenie;
2. art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu,
że w sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika wynikający z przewlekle prowadzonej kontroli skarbowej;
3. art. 67 § 1a Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005r. poprzez błędną interpretację polegającą na uznaniu, że przepis ten zawiera warunki, od których spełnienia ustawodawca uzależnił udzielenie ulgi podatkowej polegającej na umorzeniu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, podczas gdy ustawodawca wskazał tylko na uwzględnienie przepisów dotyczących programów pomocowych w sytuacji przyznania ulgi podatkowej;
4. art. 87 TWE, poprzez uznanie, iż umorzenie przedmiotowych odsetek za zwłokę
stanowiłoby pomoc publiczną.
W uzasadnieniu strona przedstawiła stan faktyczny sprawy, wskazując, że organ odwoławczy nie dostrzegł, iż postępowanie kontrolne trwało 4 lata, przez co wygenerowało zwiększone odsetki za zwłokę. W ocenie Spółki Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił stanowiska zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia
09 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 582/10, a wskazującego na konieczność poddania szczegółowej analizie przebiegu prowadzonego postępowania kontrolnego pod kątem wystąpienia ważnego interesu podatnika.
Skarżąca podnosi, iż powołane w uzasadnieniu decyzji notatki Inspektora Kontroli Skarbowej, wskazujące na problemy z uzyskaniem od skarżącej materiałów i informacji
w sprawie, nie mogą stanowić wiarygodnego materiału dowodowego bowiem jej zdaniem istnieją wątpliwości co do ich pochodzenia. Spółka podkreśliła, iż w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego
w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000r. dokładnie przeglądała akta prowadzonej sprawy i dokumentów takich nie było w zebranym materiale dowodowym.
Z kolei podnosząc wystąpienie ważnego interesu podatnika skarżąca wskazuje,
iż wysokość przedmiotowych odsetek za zwłokę wynika z prowadzonego długotrwale
i przewlekle postępowania kontrolnego. Na poparcie tych twierdzeń powołuje następujące argumenty: brak jakichkolwiek czynności kontrolnych od czerwca 2001 do marca 2002r., pozyskiwanie materiałów dotyczących szwedzkiego kontrahenta etapami, zamiast dokonania tego jednorazowo, nie zawieszenie postępowania kontrolnego zgodnie
z dyspozycją art. 201 pkt 2 Ordynacji podatkowej do momentu zakończenia czynności kontrolnych przez szwedzkie organy podatkowe. Zdaniem skarżącej takie postępowanie organów podatkowych miało jedynie na celu zwiększenie dochodów budżetu państwa, poprzez generowanie coraz wyższych odsetek za zwłokę. Tym samym powołane okoliczności wskazują, iż w sprawie zaistniał ważny interes podatnika.
Uzasadniając istnienie ważnego interesu publicznego, skarżąca ponownie powołała argumenty dotyczące pogorszenia się jej sytuacji finansowej wobec konieczności uregulowania przedmiotowej zaległości podatkowej, ponadto podkreśliła, iż jest pracodawcą zatrudniającym kilkaset osób w rejonie cechującym się podwyższoną stopą bezrobocia.
Odnośnie naruszenia art. 87 TWE skarżąca wskazuje, iż w niniejszej sprawie
nie mają zastosowania przepisy dotyczące pomocy publicznej, gdyż nie mamy
do czynienia z żadnego rodzaju przysporzeniem dla strony ze strony Skarbu Państwa,
a jedynie ze skorygowaniem negatywnych dla niej skutków wynikających z niezgodnych
z prawem działań organu kontroli skarbowej w zakresie czasu trwania kontroli.
W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według
art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.),- zwanej dalej p.p.s.a. - ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi
do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ
na wynik sprawy.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje
na uwzględnienie.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że sprawa przedmiotowej ulgi podatkowej podlegała już ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W przedmiotowych orzeczeniach Sądy stwierdziły, iż organy nie odniosły się ewentualnego wystąpienia ważnego interesu podatnika w kontekście długości trwania postępowania kontrolnego.
Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z kolei art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania
co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd
oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przepisy te oznaczają, że rozpoznając sprawę w ponownym postępowaniu organ administracyjny dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie rozstrzygnięcia, jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu. Przez pojęcie ocena prawna rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku
w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia sądu administracyjnego mają wytyczać kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ale w żadnym wypadku nie mogą zawierać apriorycznego rozstrzygnięcia problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia.
W tym miejscu należy również wskazać, iż zgodnie z art. 25 § 2 ustawy z dnia
30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz.1199) wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych złożone przed dniem wejścia w życie wskazanej ustawy (1 września 2005 r.) podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów Ordynacji w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy.
W niniejszej sprawie wniosek o umorzenie odsetek został złożony w organie podatkowym w dniu 18 sierpnia 2005r., zatem do jego rozpoznania mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej obowiązujące przed 1 września 2005r.
Zgodnie z przepisem art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
W myśl art. 67 § 1a tej ustawy umarzanie zaległości podatkowych, odsetek
za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej na wniosek podatnika będącego beneficjentem pomocy, następuje z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r.
o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Badając kwestię dotyczącą nieuwzględnienia przez organy podatkowe treści zapadłych w sprawie wyroków Naczelnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie jest sprzeczna z oceną prawną wyrażoną w tych wyrokach oraz uwzględnia wskazania zawarte w ich uzasadnieniach.
Art. 67 §1 Ordynacji podatkowej przewiduje dwie przesłanki umorzenia odsetek: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Są to pojęcia niedookreślone, których konkretyzacja jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy.
Z treści powyższych przepisów wynika, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi jest postępowaniem dwuetapowym, obejmującym w pierwszym etapie przeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do umorzenia powstałej zaległości, czyli czy w sprawie wystąpił "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Wskazać należy, iż przesłanki te mają charakter rozłączny co oznacza, że wystarczy by jedna z nich wystąpiła by organ podatkowy był zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia mającego postać uznania administracyjnego. Niewystąpienie żadnej z przesłanek skutkuje tym, że organ nie może, nie ma ustawowej możliwości umorzenia powstałej zaległości. W takiej sytuacji,
tj. gdy organ ustali, że w sprawie nie występuje żadna z przesłanek wymienionych
w przywołanym przepisie zobowiązany jest do podjęcia decyzji w sprawie odmowy uwzględnienia wniosku, gdyż tylko ważny interes podatnika lub interes społeczny przesądzić może o zastosowaniu wobec podatnika ulgi.
W drugim zaś etapie, tj. w sytuacji, gdy organ stwierdzi zaistnienie którejkolwiek
z przesłanek podejmuje decyzję w ramach uznania administracyjnego,
co do ewentualnego umorzenia zaległości i odsetek za zwłokę. Rozróżnienie tych etapów jest, w ocenie Sądu, o tyle istotne, że od ustalenia w sprawie istnienia przesłanek lub ich nieistnienia zależy dalszy etap postępowania.
Wybór rozstrzygnięcia organu dokonanego w ramach uznania musi zostać jednak odpowiednio uzasadniony. Uznanie administracyjne sprowadza się w tym przypadku
do tego, że organ zobligowany jest do ustalenia, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi. Prowadzone postępowanie musi wyjaśnić okoliczności faktyczne po to, aby na tej podstawie stwierdzić istnienie przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Użycie przez Ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ oceny różnych okoliczności, w tym aktualnej sytuacji składającego wniosek, czasu i sposobu powstania zaległości czy też zachowań dotyczących wywiązywania się przez podatnika wobec zobowiązań budżetu państwa. Granice swobodnego uznania wyznacza zarówno ważny interes podatnika, jak i interes publiczny, co wiąże się z koniecznością odpowiedzi przez organ na pytanie - czy w konkretnym przypadku udzielenie ulgi lub też domaganie się spełnienia obowiązku podatkowego nie będzie sprzeczne z ważnym interesem podatnika lub też z interesem publicznym. Organ zatem zobowiązany jest do wyważenia tych interesów, w taki sposób, żeby podjęta decyzja uwzględniała przesłanki art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, a przede wszystkim, żeby w sposób nie budzący wątpliwości wskazywała – w konkretnej sprawie – na ich istnienie lub ich brak.
Jednocześnie wskazać należy, iż stwierdzenie istnienia tych przesłanek nie wiąże jednak organu podatkowego, tj. nie musi on podjąć decyzji korzystnej dla zobowiązanego. Może, bowiem - w ramach swojego uznania - zadecydować o odmowie przyznania ulgi, nawet wówczas, gdy istnieje np. ważny interes zobowiązanego. W literaturze i orzecznictwie sądowym wskazuje się, że uznanie administracyjne wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia przesłanek do przyznania ulgi w danym stanie faktycznym, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet w sytuacji ich istnienia.
Negatywne rozstrzygnięcie, szczególnie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być jednak szczegółowo uzasadnione, zarówno, co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania.
Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową, w związku z czym Sąd nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli takich decyzji. Kontrola Sądu obejmuje zatem wyłącznie badanie prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organy podatkowe oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji (wyrok WSA w Warszawie
z 9 listopada 2005, III SA/Wa 1264/05, M. Podat. 2005/12/4).
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że sprawa przedmiotowej ulgi podatkowej podlegała ocenie tut. Sądu, który w wyroku 09 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 582/10, uchylając decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
w Bydgoszczy utrzymującą w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, odmawiającą umorzenia wymienionych we wniosku podatnika odsetek za zwłokę
od zaległości podatkowej w podatku od osób prawnych wskazał ".....zważywszy na fakt,
że istotnie postępowanie kontrolne w firmie skarżącego trwało aż 4 lata, a w konsekwencji z uwagi na tak wydłużony okres kontroli postępowanie to wygenerowało zwiększone odsetki, których umorzenia domagał się podatnik. Ten związek przyczynowo – skutkowy zdaniem Sądu winien być poddany szczegółowej kontroli pod kątem ewentualnego wystąpienia ważnego interesu podatnika"
W pierwszej kolejności należy więc odpowiedzieć co należy rozumieć pod pojęciem "ważnego interesu podatnika". O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga
o umorzeniu, bądź nie, zaległości podatkowej. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. W doktrynie przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (S. Babiarz i in.: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 253). Za ważny interes podatnika należy uznać sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych wskutek utraty możliwości zarobkowania lub utraty majątku (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999r., SA/Sz 850/98). Jednakże interes podatnika należy widzieć mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków, (por. wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r., SA/Sz 1753/98).
Ponadto należy wskazać, iż rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
jest kontrola zaskarżonej decyzji i prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, a więc poprawności stosowania prawa a nie słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Kontrola legalności decyzji uznaniowej wydanej na podstawie art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa dokonywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do zbadania, czy nastąpiło wyczerpujące zebranie materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji), czy dokładnie wyjaśniono okoliczności faktyczne (art. 122 Ordynacji) oraz czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji) dokonano prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie art. 67 § 1 Ordynacji. Wybór sposobu załatwienia wniosku podatnika o umorzenie zaległości zależy wyłącznie od woli organu podatkowego, nawet wtedy, gdy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej. W tym zakresie organ podatkowy ma jedynie obowiązek przeprowadzić w sposób prawidłowy postępowanie w sprawie i wydać decyzję. W związku z tym decyzja taka podlega sądowej kontroli wyłącznie w zakresie jej zgodności z przepisami o postępowaniu (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1154/03). Uznanie administracyjne oznacza w szczególności znaczny zakres swobody organu orzekającego, który nie ma obowiązku spełnić żądania podatnika nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki uzasadniające przedmiotowe uznanie (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2003r. I SA/Łd 1421/02). Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2003r. III SA 2457/02).
Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organy podatkowe ponownie badając wykonały polecenia sądów poddając szczegółowej analizie pod kątem wystąpienia ważnego interesu podatnika faktu, iż postępowanie kontrolne u podatnika trwało ponad 3.5 roku.
Przedmiotem postępowania kontrolnego były transakcje zawarte przez skarżącą ze szwedzką firmą C. Kontrola dotyczyła zagadnień związanych z transferem zysków z tytułu stosowania zaniżonych cen sprzedaży mebli na rzecz firmy szwedzkiej. Należy zauważyć, że w tym zakresie WSA w Bydgoszczy rozpoznając skargę spółki
nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego i procesowego (wyrok z dnia 20 września 2005r., I SA/Bd 300/05). Kontrole tego typu mają zazwyczaj skomplikowany charakter
i wymagają przeanalizowania dużej ilość dokumentów. Trzeba również mieć na względzie, że z uwagi na powiązania zarządcze i kapitałowe między obydwoma firmami, była prowadzona równoczesna kontrola u kontrahenta skarżącej przez szwedzkie władze podatkowe. Wystąpiła też konieczność wystąpienia do szwedzkiego organu skarbowego o udzielenie niezbędnych informacji i dokumentów o firmie C.
Ponadto jak słusznie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji Spółka
w trakcie prowadzonej kontroli kilkukrotnie występowała o wyznaczenie dłuższych terminów na udzielenie odpowiedzi i wyjaśnień: pismo z dnia 03 kwietnia 2002 r., 03 lutego 2003 r., 27 października 2003 r. (złożone w organie podatkowym w dniu 20 listopada 2003 r., w sprawie wyznaczenia 40-dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi), 15 grudnia 2003 r., 23 grudnia 2003 r. Na potrzeby analizy funkcjonalnej organ podatkowy
nie ograniczył się jedynie do badania zdarzeń gospodarczych, faktów i okoliczności roku 2000. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż dociekano historii współpracy gospodarczej z I. od jej początku, na te okoliczności zostały przeanalizowane przedłożone kontrakty od 1993 r. Badaniem objęto sprawozdania finansowe Spółki C. P. od roku 1994 do roku 2000, na podstawie których przedstawiono relacje pomiędzy osiąganym zyskiem na sprzedaży a wielkością sprzedaży krajowej i eksportowej na przestrzeni lat 1996-2000. Ponadto analizą objęto sprawozdania finansowe Spółki C. E. za lata 1997/1998-200/2001. Zatem korzystano z informacji, które odnosiły się nie tylko do jednego roku, ale dotyczyły przebiegu przeprowadzonych transakcji z lat poprzednich, co pozwoliło na przeprowadzenie pełnej analizy funkcji podmiotów uczestniczących w przedmiotowych transakcjach oraz określenia ich warunków.
Na co wskazują postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] 2001r.
Dokonując ustaleń stanu faktycznego organy podatkowe zgromadziły bardzo obszerny materiał dowodowy, wystarczający dla oceny istnienia lub nieistnienia przesłanek opisanych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Przeprowadziły dogłębną analizę zebranych dowodów, rozważyły wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie a jego długotrwałość wynikała z materii sprawy, konieczności gromadzenia dodatkowych informacji od różnych podmiotów i ich rzetelnej oceny. Tok postępowania wskazuje bowiem na to, iż nie występowały w nim okresy bezczynności. Natomiast czas trwania postępowania wynikał ze skomplikowanego charakteru sprawy oraz regulacji Ordynacji podatkowej zapewniającej stronie określone uprawnienia, z których zgodnie z prawem korzystała.
Prawidłowe były również ustalenia, że sytuacja finansowa i majątkowa spółki
i wspólników nie uzasadnia wystąpienia ważnego interesu podatnika. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy analiza oraz wskaźniki płynności i rentowności wskazują, na dobrą sytuację finansową Spółki w latach 2005-2009. W oparciu o bilans i rachunek zysków i strat za okres od 01 stycznia 2004 r. do 31 sierpnia 2005 Spółka osiągnęła wysoką stopę zysku; zysk netto za 2004 r. wyniósł [...] zł, natomiast za okres od l stycznia do 31 sierpnia 2005 r. - [...] zł, płynność finansowa Spółki kształtowała
się następująco: wskaźnik płynności bieżącej za 2004 r. wynosi 1,02, za okres
od 01 stycznia do 31 sierpnia 2005r. wynosił 1,2 (przy wartości optymalnej ok. 1,5) natomiast wskaźnik płynności szybkiej za 2004 r. wynosił 0,41, a za w/w okres 2005r. wynosił 0,66 (przy wartości optymalnej ok. 1). Należy również podkreślić, iż kwota odsetek za zwłokę na dzień złożenia wniosku stanowiła 10,5 % ogółu zobowiązań firmy, natomiast same zobowiązania Spółki wobec kontrahentów z tytułu dostaw i usług stanowiły 41,63% zadłużenia Spółki. Na koniec 2005 r. Spółka zatrudniała 424 pracowników.
W deklaracjach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 Spółka wykazała za 2004r. dochód w kwocie [...]zł, za 2005r. - dochód w kwocie [...] zł, natomiast za 2006 r. dochód w kwocie [...]zł.
Ponadto również analiza kondycji finansowej skarżącej Spółki po połączeniu
ze Spółką C P. wskazuje, że zapłata odsetek za zwłokę mieści się
w kondycji finansowej Spółki bez ryzyka zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej.
Za niezasadny Sąd uznaje zarzut dotyczący naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Prawidłowo organy podatkowe wskazały, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła wskazana w powyższym przepisie sytuacja, albowiem polskie organy podatkowe nie oczekiwały na rozstrzygniecie kwestii prawnej przez szwedzkie organy skarbowe, jedynie na zebranie materiałów dowodowych niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie prawidłowości określenia podatku dochodowego od osób prawnych.
Reasumując stwierdzić należy, iż dokonując ustaleń stanu faktycznego organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy wystarczający dla oceny istnienia
lub nieistnienia przesłanek opisanych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Przeprowadziły dogłębną analizę zebranych dowodów, rozważyły wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi.
W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie i prawidłowo, rzetelnie oceniły zebrane w toku postępowania dowody. W toku postępowania nie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja zawiera również wszystkie elementy, o których stanowi art. 210 §1 i § 4 Ordynacji podatkowej. Wydając decyzję organy podatkowe, na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej, korzystały z prawa do swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie.
W procesie stosowania prawa organ odwoławczy wziął pod uwagę ocenę skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania tych wartości nadrzędnych, które mogły kryć się w pojęciu interesu publicznego. Dokonano również prawidłowej oceny sytuacji finansowej Spółki. Organy podatkowe wykazały, iż Spółka znajduje się w dobrej sytuacji finansowej - obecnie jest wysoce dochodowa, poprawie uległy min. wskaźniki płynności osiągając wartości ponadnormatywne, co również uzasadnia trafność dokonanego rozstrzygnięcia.
Końcowo należy również wskazać, iż nie ma racji skarżąca strona co do twierdzenia, iż umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej nie może stanowić pomocy publicznej w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, skoro z art. 67 § 1a Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r.) wynika wprost, że umarzanie zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej na wniosek podatnika będącego beneficjentem pomocy następuje z uwzględnieniem przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Pomoc publiczna, jak wynika z treści art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, jest pojęciem niezmiernie szerokim, a tylko jedną z jej przejawów są ulgi podatkowe, dlatego też przepis art. 37 ust. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej zawiera jedynie normę ogólną o niemożności udzielenia pomocy beneficjentowi pomocy do czasu przekazania przez niego wymaganych zaświadczeń lub informacji o otrzymanej dotychczas pomocy publicznej, której konkretyzacja następuje dopiero w przepisach szczególnych dotyczących poszczególnych form tej pomocy.
W razie stwierdzenia jednak przez organ podatkowy w postępowaniu, że nie ma podstaw do udzielenia ulgi, ponieważ nie przemawia za tym "ważny interes podatnika"
lub "interes publiczny", traci sens ustalanie, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną. Ulgi tej i tak nie można już udzielić, a przez to nie znajdują zastosowania przepisy regulujące pomoc publiczną".
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę