I SA/BD 497/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Bydgoszczy, która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta M. B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. w sprawie dofinansowania ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. SKO uznało, że decyzja Prezydenta była wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o rehabilitacji oraz rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, wskazując na brak zbadania stopnia niepełnosprawności wnioskodawczyni i nieprawidłowe ustalenie wysokości dofinansowania. Skarżąca zarzuciła SKO zignorowanie wcześniejszego wyroku WSA w jej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sygn. akt I SA/Bd 134/23, uchylił zaskarżoną decyzję SKO. Sąd uznał, że SKO błędnie zastosowało art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa). W ocenie Sądu, opisane przez SKO uchybienia organu I instancji (brak weryfikacji stopnia niepełnosprawności, nieprawidłowe ustalenie wysokości dofinansowania) nie stanowiły rażącego naruszenia prawa materialnego, a jedynie mogły być wadami postępowania zwykłego, które nie mogą być korygowane w trybie stwierdzenia nieważności. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności jest instytucją wyjątkową, wymagającą oczywistej sprzeczności decyzji z prawem. Ponieważ dalsze postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności było bezprzedmiotowe, Sąd umorzył postępowanie administracyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), zwłaszcza w sprawach dotyczących dofinansowań i stosowania przepisów proceduralnych w postępowaniu nieważnościowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej materii dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych, ale zasady interpretacji przepisów proceduralnych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając nieważność decyzji przyznającej dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego, może powołać się na rażące naruszenie prawa materialnego, jeśli opisane uchybienia organu pierwszej instancji nie noszą cech oczywistej i niekwestionowanej sprzeczności z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opisane uchybienia organu pierwszej instancji, takie jak brak weryfikacji stopnia niepełnosprawności czy nieprawidłowe ustalenie wysokości dofinansowania, nie stanowią rażącego naruszenia prawa materialnego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją wyjątkową, wymagającą oczywistej sprzeczności decyzji z prawem. Opisane przez SKO wady decyzji Prezydenta M. B. nie spełniały tych kryteriów, a były raczej wadami postępowania zwykłego, które nie mogą być korygowane w trybie nadzwyczajnym.
Czy sąd administracyjny, rozpoznając skargę na decyzję o stwierdzeniu nieważności, jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku dotyczącym tej samej sprawy, nawet jeśli dotyczył on innego trybu postępowania (wznowienie postępowania vs. stwierdzenie nieważności)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego dotyczącym tej samej sprawy, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że jest związany wyrokiem WSA z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 134/23, który dotyczył wznowienia postępowania w tej samej sprawie. Ta zasada wiąże również w obecnym postępowaniu, mimo że dotyczy ono innego trybu (stwierdzenie nieważności).
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy występuje oczywistość naruszenia prawa, przepis nie wymaga wykładni, a skutki decyzji są nie do pogodzenia z praworządnością. Nie dotyczy to wad postępowania, które nie są wadami samej decyzji.
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 145 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego, gdy sąd stwierdzi podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu.
u.r.z.s. art. 10e
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Warunki ubiegania się o dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie.
Rozporządzenie art. 4 § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych
Warunki, jakie musi spełnić osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie.
Rozporządzenie art. 5 § 11-12
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych
Kryteria brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie, w tym stopień niepełnosprawności i pierwszeństwo dla osób ze znacznym/umiarkowanym stopniem.
Rozporządzenie art. 6 § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych
Wysokość dofinansowania w zależności od stopnia niepełnosprawności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy sprawa stała się bezprzedmiotowa.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad aktami administracyjnymi.
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad aktami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd administracyjny w celu usunięcia naruszenia prawa.
u.r.z.s. art. 10d § 8 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych.
u.r.z.s. art. 66
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach nieuregulowanych ustawą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO błędnie zastosowało art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ opisane przez organ wady decyzji Prezydenta M. B. nie stanowiły rażącego naruszenia prawa materialnego. • Wady postępowania zwykłego nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym.
Odrzucone argumenty
SKO prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta M. B. z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 10e u.r.z.s. i przepisy rozporządzenia).
Godne uwagi sformułowania
sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi • ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] a także sądy • postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest oddzielnym, nowym postępowaniem w stosunku do tego, które dotyczyło wznowienia postępowania • instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją procesową tworzącą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, w ramach wyjątku od zasady stabilności decyzji • zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie ocena kontrolowanej decyzji pod kątem wystąpienia wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. • rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. • nie można zaakceptować przyjętego przez SKO stanowiska, że wydając decyzję [...] Prezydent M. B. w sposób rażący naruszył przepisy [...] co zostało zakwalifikowane przez Kolegium jako wypełniające przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. […]
Skład orzekający
Tomasz Wójcik
przewodniczący
Urszula Wiśniewska
członek
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), zwłaszcza w sprawach dotyczących dofinansowań i stosowania przepisów proceduralnych w postępowaniu nieważnościowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych, ale zasady interpretacji przepisów proceduralnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, zwłaszcza w trybach nadzwyczajnych, i jak sądy pilnują granic między wadami postępowania zwykłego a wadami kwalifikowanymi uzasadniającymi stwierdzenie nieważności decyzji.
“Kiedy błąd organu nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji? WSA wyjaśnia granice 'rażącego naruszenia prawa'.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.