I SA/Bd 488/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-09-10
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności bezpośredniewsparcie UErolnictwoARiMRPlan Strategiczny dla WPRmaksymalny kwalifikowalny obszarkontrola administracyjnaortofotomapa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę rolnika na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich z powodu przekroczenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.

Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego. Organ I instancji odmówił przyznania płatności na podstawowe wsparcie dochodów i dla młodych rolników, stwierdzając przekroczenie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru o 47,65%. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Rolnik zaskarżył decyzje, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo przeprowadziły kontrolę administracyjną i nie miały obowiązku przeprowadzania oględzin w terenie, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika E. U. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. o odmowie przyznania płatności bezpośrednich (podstawowe wsparcie dochodów i płatność dla młodych rolników) z powodu przekroczenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) o 14,90 ha, co stanowiło 47,65% deklarowanej powierzchni. Rolnik domagał się uchylenia decyzji i przyznania płatności w pełnej wysokości, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych o oględziny spornych działek i zweryfikowanie faktycznego stanu w gospodarstwie, oraz art. 80 k.p.a. przez nierozpatrzenie wszechstronnie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodu z ortofotomap. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że podstawowym typem kontroli przeprowadzanych przez ARiMR są kontrole administracyjne, a kontrole na miejscu są uzupełnieniem. W ocenie Sądu, organy nie były zobowiązane do przeprowadzenia oględzin działek, zwłaszcza że ustalenia kontroli administracyjnej były jednoznaczne i nie zostały podważone przez Skarżącego wiarygodnymi dowodami. Sąd wskazał, że pomiary na ortofotomapie, będącej podstawą oceny kwalifikowalności gruntów, są zgodne z przepisami prawa UE (art. 68 rozporządzenia 2021/2116) i zapewniają dokładność porównywalną do mapowania w skali 1:5000. Sąd odniósł się również do zarzutu dotyczącego zabiegów agrotechnicznych wykonywanych po dacie weryfikacji, wskazując na analizę późniejszych zobrazowań satelitarnych. Sąd uznał, że ciężar dowodu spoczywa na stronie wywodzącej skutki prawne, a Skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Wnioski dowodowe Skarżącego, w tym oświadczenie K. K., zostały uznane za niewiarygodne lub niepodważające ustaleń organów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo odmówił przyznania płatności. Kontrola administracyjna i pomiary na ortofotomapie są wystarczające do oceny kwalifikowalności gruntów, a organy nie były zobowiązane do przeprowadzania oględzin w terenie, zwłaszcza gdy rolnik nie przedstawił wiarygodnych dowodów podważających ustalenia organów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej dopuszczają przeprowadzanie kontroli administracyjnych jako podstawowej formy weryfikacji wniosków, a kontrole na miejscu mają charakter uzupełniający. Rolnik nie przedstawił dowodów, które podważyłyby ustalenia organów oparte na pomiarach z ortofotomapy, która jest zgodna z przepisami UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Plan WPR art. 66 § ust. 1 pkt. 1 i 2 i ust. 2

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Plan WPR art. 61

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Plan WPR art. 100

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Plan WPR art. 20 § pkt 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie MRiRW art. 45 § ust. 1 pkt 2

rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

r.s.w.u.g.k.h. art. 1 § ust 1 pkt. 1 i ust. 4

rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary

Rozporządzenie 2022/1172 art. 4 § ust. 2 lit. a, c i d oraz ust. 4

rozporządzenie delegowane 2022/1172 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością

Rozporządzenie 2022/1172 art. 3 § ust 1 lit. a i lit. b

rozporządzenie delegowane 2022/1172 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 art. 68

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 art. 68 § ust. 1, 2, 3

Plan WPR art. 66 § ust. 1 – 3

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo przeprowadziły kontrolę administracyjną. Kontrola administracyjna i pomiary na ortofotomapie są wystarczające do oceny kwalifikowalności gruntów. Organy nie były zobowiązane do przeprowadzania oględzin w terenie. Rolnik nie przedstawił wiarygodnych dowodów podważających ustalenia organów. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wywodzącej skutki prawne.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych o oględziny i zweryfikowanie faktycznego stanu w gospodarstwie. Naruszenie art. 80 k.p.a. przez nierozpatrzenie wszechstronnie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodu z ortofotomap. Niepełny materiał dowodowy i dowolna ocena dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność. Kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie, czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej. Pomiary na ortofotomapie stanowiącej podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstaje ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych przetworzonych do postaci metrycznej a pomiar dokonany na jej podstawie jednoznaczny jest z pomiarem dokonanym w terenie. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Skład orzekający

Tomasz Wójcik

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

sędzia

Joanna Ziołek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kontroli administracyjnej jako podstawowej metody weryfikacji wniosków o płatności rolne i ograniczeń w zakresie przeprowadzania oględzin w terenie, a także rozkładu ciężaru dowodu w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu rolnictwa – płatności unijnych i zasad ich przyznawania, co jest istotne dla branży. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i procedur kontrolnych.

Rolnik stracił unijne dopłaty przez błąd w pomiarze? Sąd wyjaśnia, jak działają kontrole ARiMR.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 488/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2024r. sprawy ze skargi E. U. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 13 maja 2024 r. nr 9002-2024-000166 w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027 oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Bd 488/24
UZASADNIENIE
W dniu [...] czerwca 2023 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek E. U. (dalej także jako: "Skarżący", "Wnioskodawca") o przyznanie płatności na rok 2023. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności w ramach interwencji w formie płatności bezpośrednich, tj.: podstawowego wsparcia dochodów (PWD), płatności redystrybucyjnej (RED) oraz płatności dla młodych rolników (MRO) do powierzchni 46,17 ha. W ramach wniosku dokonany został wyrys deklarowanych działek rolnych.
W wyniku rozpatrzenia wniosku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako: "ARiMR") w B. wydał w dniu [...] lutego 2024 r. decyzję w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, na mocy której przyznał E. U. płatność redystrybucyjną (RED) do powierzchni zatwierdzonej do podstawowego wsparcia dochodów, nie większej niż 30 ha oraz odmówił producentowi przyznania płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów dla młodych rolników (MRO). Uzasadniając odmowę przyznania płatności organ I instancji wskazał, że w ramach przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, iż na działkach rolnych A, B, C, D, F, G, K nastąpiło przekroczenie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) względem powierzchni stanowiącej podstawę naliczenia płatności. Łączna powierzchnia zawyżenia dla podstawowego wsparcia dochodów (PWD) oraz dla płatności dla młodych rolników (MRO) wyniosła 14,90 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania wyniosła 47,65%, co skutkowało odmową przyznania ww. płatności.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że w ramach weryfikacji wniosku Skarżącego o przyznanie płatności na rok 2023, została przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku, która miała na celu m.in. zbadanie kwalifikowalności zgłoszonych do płatności gruntów poprzez kontrolę powierzchni działek ewidencyjnych i sposobu ich rolniczego wykorzystania, w oparciu o maksymalne kwalifikowalne obszary (MKO), wyznaczone dla poszczególnych działek ewidencyjnych na opracowanych ortofotomapach cyfrowych. Zdaniem organu dla 7 spośród działek rolnych deklarowanych do płatności przez Skarżącego stwierdzone zostało zawyżenie powierzchni.
Organ wskazał, iż agencje płatnicze (ARiMR), co roku przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy, a kontrole te są jedynie uzupełniane przez kontrole na miejscu, które to kontrole mogą być przeprowadzane również zdalnie przy użyciu odpowiedniej technologii. W ramach weryfikacji poprawności wyznaczonych powierzchni MKO, przyjętych przez organ I instancji jako kwalifikujące się do płatności, sprawa została skierowana do Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w T.. Weryfikacja ta potwierdziła prawidłowość powierzchni działek rolnych A, B, C, D, F, G i K, które zostały przyjęte przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Weryfikacja ta przeprowadzona została na podstawie aktualnej ortofotomapy z dnia [...] czerwca 2023 r. W procesie kontroli administracyjnej na wymienionych w odwołaniu działkach rolnych stwierdzono przekroczenie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO), co potwierdzone zostało w wyniku ponownej weryfikacji wskazanych powierzchni. Ustaleń nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiar powierzchni uprawnionych, odpowiadający powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danych działek ewidencyjnych, wykonany na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku Skarżącego.
W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zebrany w sprawie materiał dowodowy w całości potwierdza ustalenia zawarte w decyzji organu I instancji. W wyniku powtórnej weryfikacji dokumentacji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń dokonanych w postępowaniu przed organem I instancji.
W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej wniosek Skarżącego o płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz dla młodych rolników na rok 2023 w pełnej wysokości, wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie. Ponadto Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej także jako: "k.p.a.") w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 2 i ust. 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2024 r. poz. 261, dalej także jako: "Plan WPR") przez nieuwzględnienie wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z oględzin spornych działek rolniczych i zweryfikowanie aktualnego faktycznego stanu w gospodarstwie, wniosku o aktualizację MKO, wniosku o uwzględnienie i ocenę innych dowodów, dostępnych na miejscu, świadczących o faktycznej powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo przez Wnioskodawcę na okoliczności istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustalenia stanu faktycznego w zakresie prowadzenia przez Skarżącego na całej powierzchni działek o numerach [...] działalności rolniczej, w szczególności wykonania zabiegów rekultywacyjnych i agrotechnicznych do dnia [...] lipca 2023 r., co skutkowało oparciem zaskarżonego rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, nadto ocenionym dowolnie;
2. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 61 i art. 66 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 Planu WPR w zw. z art. 3 ust. 1 lit. a i lit. b, art. 4 ust. 2 lit. a, c i d oraz ust. 4 rozporządzenia delegowanego 2022/1172 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz.U.UE.L.2022.183.12; dalej także jako: "Rozporządzenie 2022/1172") w zw. z § 1 ust 1 pkt. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary (Dz.U. z 2023 r. poz. 477 ze zm.; dalej także jako: "r.s.w.u.g.k.h.") przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i wszechstronny całokształtu materiału dowodowego w sprawie oraz pominięcie dowodów i okoliczności faktycznych wskazywanych przez Wnioskodawcę, związanych z użytkowaniem rolniczym spornych działek na całej ich powierzchni, zgłoszonej we wniosku o dopłaty, dowolną ocenę dowodu z ortofotomap (rys. 12, 16, 20, 21, 22, 23 i 24 na str. 12 -16 zaskarżonej decyzji), co skutkowało brakiem możliwości skutecznej weryfikacji sposobu użytkowania działek o numerach [...] i faktu wykonania koszenia na całej powierzchni tych gruntów do [...] lipca 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą, wydano zgodnie z prawem.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na rozprawie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] lutego 2024 r. Na podstawie tej decyzji przyznano Skarżącemu na 2023 r. płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł (co nie stanowiło realizacji całego wniosku Skarżącego) oraz odmówiono Wnioskodawcy przyznania podstawowego wsparcia dochodów i płatności dla młodych rolników.
Zgodnie z art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2023 r. poz. 412 z późn. zm.; dalej także jako: "ustawa o Planie Strategicznym") w drodze decyzji przyznawana jest pomoc w ramach płatności bezpośrednich m.in.:
a) podstawowe wsparcie dochodów (lit. a),
b) płatność redystrybucyjna (lit. b),
c) płatność dla młodych rolników (lit. c).
Na wstępie wskazać należy, że Skarżący nie kwestionuje rozstrzygnięcia organów w zakresie przyznanej mu płatności redystrybucyjnej. W złożonej do Sądu skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w części odmawiającej przyznania płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów oraz płatności dla młodych rolników.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest ustalenie stanu i obszaru działek zakwalifikowanych przez organ do przyznania płatności podstawowego wsparcia dochodów i płatności dla młodych rolników. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez Skarżącego we wniosku o przyznanie na rok 2023 płatności wynosiła 46,17 ha. Różnice pomiędzy powierzchnią ustaloną przez organ a powierzchnią zadeklarowaną przez Wnioskodawcę zostały stwierdzone na następujących działkach: A – różnica 9,14 ha, B – różnica 0,03 ha, C – różnica 0,58 ha, D – różnica 0,04 ha, F – różnica 0,09 ha, G – różnica 0,01 ha, K – różnica 5,01 ha. Wobec okoliczności, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego wyniosła 14,90 ha to organ odmówił przyznania płatności na podstawie § 45 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2023 r. poz. 482 ze zm.; dalej także jako: "Rozporządzenie MRiRW"). Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 20% i nie więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności.
Zdaniem Skarżącego organ przeprowadził postępowanie w sposób niewyczerpujący, w tym nie uwzględnił wniosków dowodowych Skarżącego o oględziny działek rolnych na miejscu, aktualizację MKO oraz przeprowadzenie innych dowodów na miejscu (np. przesłuchanie strony, ewentualnych świadków), które pozwoliłyby zdaniem Wnioskodawcy na rzetelne zweryfikowanie faktycznego stanu gruntów bezpośrednio w gospodarstwie, świadczących o użytkowaniu rolniczym całej powierzchni spornych działek w roku 2023. Zdaniem organu natomiast weryfikacja wniosku Skarżącego o przyznanie płatności została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności na podstawie instrumentów określonych w ustawie o Planie Strategicznym oraz regulacjach unijnych.
W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać organowi.
Wyjaśnić bowiem należy, że art. 100 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że:
1. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w zakresie przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych, spełniania warunków przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej oraz zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną określonych w postanowieniach Planu, wytycznych instytucji zarządzającej, regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy oraz umowie o przyznaniu pomocy i pomocy technicznej albo decyzji o przyznaniu pomocy.
2. Kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność.
3. Kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność obejmują elementy, których sprawdzenie jest niezbędne w celu przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej, a których kontrola jest uzasadniona i możliwa w ramach kontroli administracyjnych, i mogą obejmować w szczególności weryfikację: 1) poprawności i kompletności informacji podanych w tych wnioskach; 2) terminowości złożenia tych wniosków; 3) zgodności z warunkami przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej; 4) kwalifikowalności kosztów; 5) racjonalności kosztów; 6)
prawidłowości poniesionych kosztów i dokonanych płatności; 7) zrealizowania zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną.
4. Kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie, czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej.
W ocenie Sądu treść art. 100 ustawy o Planie Strategicznym wskazuje na to, że organ przeprowadza kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Możliwość i celowość przeprowadzenia kontroli na miejscu została uregulowana w art. 100 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym. Z przepisu tego wprost wynika, że kontrola na miejscu jest przeprowadzana w celu sprawdzenia czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej. Tymczasem art. 100 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność. Art. 100 ust. 3 ww. ustawy stanowi ponadto, że kontrole administracyjne obejmują elementy, których sprawdzenie jest niezbędne w celu przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej.
W ocenie Sądu zasadne jest zatem stanowisko organu, iż podstawowym typem kontroli przeprowadzanych przez organ względem wszystkich składanych wniosków są kontrole administracyjne. Z literalnego brzmienia art. 100 ww. ustawy wynika bowiem, że kontrole administracyjne są przeprowadzane "w celu przyznania i wypłaty pomocy".
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organu, iż organ nie był zobowiązany do przeprowadzenia oględzin działek Wnioskodawcy, zwłaszcza, że ustalenia dokonane przez organ w trybie kontroli administracyjnej były jednoznaczne i nie zostały podważone przez Wnioskodawcę. W aktach administracyjnych brak jest dowodów pochodzących od Skarżącego, które podważyłyby ustalenia kontroli administracyjnej dokonane przez organy. W szczególności jako podważające ustalenia organu nie mogą być uznane twierdzenia Skarżącego zawarte w złożonym odwołaniu, iż Wnioskodawca dokonywał pomiarów w terenie "na własną rękę" GPS-em i zaniżył te pomiary, zatem posiada 100% pewność, że deklarowana przez niego powierzchnia jest zgodna ze stanem faktycznym. Również wskazanie na zmiany dokonane w terenie, które w ocenie Wnioskodawcy nie zostały odzwierciedlone na mapach wykorzystywanych przez organy ARiMR do oceny wniosków – bez poparcia tego twierdzenia stosownymi dokumentami – nie podważyło ustaleń organów.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że Skarżący nie przedstawił wyników prowadzonych przez niego pomiarów ani zdjęć wskazujących na zmiany w terenie. Ponadto wskazać należy na to, że rozważając argumenty Skarżącego z odwołania, organ II instancji szczegółowo wyjaśnił metodologię prowadzenia kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu, również z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych. Przedstawiając te wyjaśnienia organ wskazał na podstawy prawne regulujące zastosowane przez organ procedury przy rozpatrywaniu wniosku Skarżącego. W tym miejscu Sąd zauważa, że rozważania organu przedstawione na str. 5 zaskarżonej decyzji w całości akceptuje bowiem znajdują one potwierdzenie w obowiązujących i przywołanych w zaskarżonej decyzji przepisach prawa.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego zmierzających do podważenia sposobu prowadzenia przez organy postępowania administracyjnego podkreślić zdaniem Sądu należy, że w treści zaskarżonej decyzji organ odniósł się do przedłożonego wraz z odwołaniem wypisu z rejestru gruntów i wskazał – co tut. Sąd uznaje za prawidłowe - że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie kwestionuje informacji o danej nieruchomości zawartych w publicznych rejestrach takich jak Ewidencja Gruntów i Budynków (EGiB) jednakże informacje te stanowią dla Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli jedynie podstawę do rejestracji obszarów referencyjnych dla deklarowanych upraw. Rejestracja ta pozwala jednoznacznie określić położenie danej nieruchomości, na której deklarowane są działki rolne. Niemniej jednak w trakcie kontroli administracyjnej powierzchnie danych działek rolnych nie weryfikuje się w oparciu o dane zawarte w EGiB czy księgi wieczyste, lecz o stan faktyczny na podstawie pomiarów na ortofotomapie. Podejmowane przez organ czynności są zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, tj. art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.187). Przepis ten stanowi, że:
1. System identyfikacji działek rolnych stanowi system informacji geograficznej ustanowiony i regularnie aktualizowany przez państwa członkowskie na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5 000.
2. Państwa członkowskie zapewniają, aby system identyfikacji działek rolnych: a) jednoznacznie identyfikował każdą działkę rolną i jednostki gruntów nierolniczych, które państwa członkowskie uznają za kwalifikujące się do otrzymywania pomocy w ramach interwencji, o których mowa w tytule III rozporządzenia (UE) 2021/2115; b) zawierał aktualne wartości dotyczące obszarów, które państwa członkowskie uznają za kwalifikujące się do otrzymywania pomocy w ramach interwencji, o których mowa w art. 65 ust. 2; c) umożliwiał prawidłową lokalizację działek rolnych i gruntów nierolniczych, w odniesieniu do których występuje się z wnioskiem o płatność.
3. Państwa członkowskie dokonują corocznej oceny jakości systemu identyfikacji działek rolnych zgodnie z metodami określonymi na poziomie Unii. Jeżeli ocena wykaże niedociągnięcia w systemie, państwo członkowskie podejmuje odpowiednie działania naprawcze, a w razie ich braku Komisja wymaga od niego ustanowienia planu działania zgodnie z art. 42. Sprawozdanie z oceny oraz, w stosownych przypadkach, działania naprawcze i harmonogram ich wdrażania są przedkładane Komisji do dnia 15 lutego następującego po danym roku kalendarzowym.
Słusznie zatem organ wskazał, że ortofotomapa stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstaje ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych przetworzonych do postaci metrycznej a pomiar dokonany na jej podstawie jednoznaczny jest z pomiarem dokonanym w terenie. Dla każdej działki ewidencyjnej ARiMR posiada informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Równocześnie odnosząc się do twierdzeń Skarżącego, że pewne zabiegi agrotechniczne były wykonywane przez niego do dnia [...] lipca 2023 r. zatem po dacie dokonania weryfikacji wniosku na podstawie ortofotomapy z dnia [...] czerwca 2023 r. organ przeanalizował również zobrazowania satelitarne z satelity typu [...] z daty późniejszej niż [...] czerwca 2023 r.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz oparcia zaskarżonego rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, nadto ocenionym dowolnie. W ocenie Sądu przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy bowiem mieć na uwadze rozkład ciężaru dowodu w kontrolowanym postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. W postępowaniu tym stosować należy bowiem art. 66 ust. 1 – 3 ustawy o Planie Strategicznym, który stanowi:
1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
3. Zdjęcie wykonane i przesłane przez stronę postępowania, o którym mowa w ust. 1, z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję, w tym zdjęcie geotagowane będące zdjęciem zawierającym informacje o długości i szerokości geograficznej miejsca wykonania tego zdjęcia, ustalonych na podstawie dostępnych systemów pozycjonowania satelitarnego, stanowi dowód tego, co zostało zobrazowane na tym zdjęciu oraz zapisane w pliku zawierającym to zdjęcie. Zdjęcie przesłane z wykorzystaniem tej aplikacji ma charakter dokumentu, o którym mowa w art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu organy zgromadziły w sprawie materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia a następnie poddały go wyczerpującej ocenie. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał w decyzji bezpodstawność twierdzeń strony. Okoliczność, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest dla Skarżącego niekorzystna, nie oznacza, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest nieprawidłowa. Podniesiony przez Wnioskodawcę zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. W ocenie Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Organ wskazał przy tym, że w sprawie brak było podstaw do przeprowadzenia oględzin zaś dodatkowa weryfikacja wniosku Skarżącego została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w T. na podstawie aktualnej ortofotomapy z dnia [...] czerwca 2023 r. (str. 6 zaskarżonej decyzji). Powyższe wyjaśnienia organu zasługiwały na aprobatę.
Sąd przeprowadził dowód z dokumentów wskazanych w skardze. Należy zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Celem postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi nie jest bowiem ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej.
Złożone przez Skarżącego wnioski dowodowe w ocenie Sądu nie podważyły ustaleń dokonanych w sprawie przez organy bowiem ani zdjęcia, ani mapy nie wskazują na nieprawidłowe zakwalifikowanie gruntów Skarżącego przez organ, które zostało dokonane na podstawie oficjalnych rejestrów, których istnienie i stosowanie w analogicznych sprawach zostało uregulowane w przepisach prawa. Oświadczenie K. K. w ocenie Sądu nie zasługuje natomiast na uwzględnienie przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy bowiem "dowód nr [...]" budzi wątpliwości Sądu co do jego wiarygodności w związku z okolicznościami jego powstania i ujawnienia dopiero w skardze do tut. Sądu. Jak wynika z jego treści - oświadczenie zostało sporządzone [...] grudnia 2023 r. Następnie Skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu [...] lutego 2024 r. jednak – będąc rzekomo w posiadaniu oświadczenia wspierającego jego argumentację – pisma z dnia [...] grudnia 2023 r. nie przedłożył organowi celem uwzględnienia go w materiale dowodowym sprawy. Powyższe w ocenie Sądu podważa wiarygodność tego dowodu i treści z niego wynikających.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI