I SA/Bd 485/25

I SA/Bd 485/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Mirella Łent /przewodniczący/
Tomasz Wójcik
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 340
art. 15 zzb ust. 17 pkt 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Szymanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 9 czerwca 2025 r., nr SKO.4230.40.2025 w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o umorzenie kwoty z tytułu zwrotu dofinansowania oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy, działając z upoważnienia Prezydenta M. B., pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. wezwał M. Z. (dalej: skarżący, strona) do zwrotu pobranego dofinansowania w nadmiernej wysokości
i nienależnie w części dotyczącej składek na ubezpieczenie społeczne za pracowników, a wypłaconych w następstwie COVID-19, w wysokości [...] zł.
W dniu [...] lutego 2024 r. strona złożyła wniosek o umorzenie obowiązku ww. zwrotu dofinansowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że potwierdza nienależyte pobranie dofinansowania, jednak z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową
i wysokość dochodów nie jest w stanie kwoty tej uiścić.
Decyzją z [...] lipca 2024 r. Prezydent M. B. odmówił uwzględnienia złożonego przez stronę wniosku o umorzenie w całości kwoty [...]zł z tytułu zwrotu wypłaconego dofinansowania. Rozpatrując złożone odwołanie decyzją z [...] listopada 2024 r. Inne uchyliło decyzję Prezydenta M. B. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent M. B. decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. orzekł o odmowie uwzględnienia złożonego przez stronę wniosku
o umorzenie w całości kwoty [...]zł z tytułu zwrotu wypłaconego dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w B. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że instytucja umorzenia należności ma charakter uznaniowy oraz wskazał na przesłanki umorzenia, tj. przesłankę ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. Podkreślił, że nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu do zastosowania wskazanej ulgi. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji wywiązał się z nałożonych wcześniejszą decyzją przez Kolegium obowiązków. Raz jeszcze przeprowadził postępowanie dowodowe oceniając całość zgromadzonego materiału, które znalazło odzwierciedlenie
w uzasadnieniu decyzji Prezydenta M. B., w której to wykluczono przesłankę umorzenia, uzasadnioną ważnym interesem indywidualnym zobowiązanego. Kolegium w tym zakresie wskazało, że słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, iż cała branża gastronomii i hotelarstwa w okresie pandemii COVID-19 miała problemy
z zachowaniem płynności finansowej, a funkcjonowała dzięki uruchomionej pomocy na zwalczanie skutków pandemii w ramach "tarczy antykryzysowej" skierowanej do podmiotów z branży gastronomi i hotelarstwa. Jak zauważył Prezydent M. B., faktycznie trudno jest się dopatrywać wyjątkowego charakteru sytuacji jednego podmiotu, gdyż przedmiotowa sytuacja odnosiła się do większości branży gastronomiczno-hotelarskiej, działającej w okresie pandemii COVID-19. Zdaniem Kolegium, również przesłanka interesu publicznego jest chybiona, gdyż wszyscy obywatele powinni być równi wobec prawa oraz traktowani w sposób sprawiedliwy. Nie może występować sytuacja, w której jedni obywatele regulują wszystkie zobowiązania podatkowe, a inni ze względu na zaniechania ich nie regulują. Takie działania mogą podważać zaufanie obywateli do organów władz publicznych. W ocenie Kolegium,
w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki umorzenia zaległych należności.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta M. B. i orzeczenie zgodnie z wnioskiem o umorzenie całości kwoty [...]zł, z tytułu zwrotu wypłaconego dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta M. B. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji; z daleko idącej ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia żadnego z ww. wniosków, skarżący wniósł o rozłożenie zobowiązania na 72 równe raty. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 15zzb ust. 17 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 340 ze zm., dalej: ustawa o COVID-19) w zw. z art. 15zzb ust. 14 ww. ustawy polegające na błędnym uznaniu, że
w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania i umorzenia zobowiązania z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny; naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym wynikających z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) przez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i zaniechanie wszechstronnej analizy sytuacji ekonomicznej strony.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w postępowaniu administracyjnym przed organami I i II instancji konsekwentnie wskazywał na istotne okoliczności uzasadniające umorzenie zobowiązania z tytułu dofinansowania, przyznanego w ramach art. 15zzb ustawy o COVID-19. W szczególności w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2025 r. podnosił, że decyzja ta została wydana
z naruszeniem art. 15zzb ust. 17 pkt 1 w zw. z art. 15zzb ust. 14 ww. ustawy, ponieważ błędnie uznano, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania umorzenia
z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Skarżący wskazał, że w toku postępowania argumentował, iż prowadzone przez niego przedsiębiorstwo - mimo kontynuowania działalności i ponoszenia stałych zobowiązań publicznoprawnych - działało na granicy rentowności i wykazywało istotne straty finansowe. Podkreślił, że zmuszenie go do zwrotu ponad 24 tysięcy złotych mogłoby skutkować utratą płynności finansowej i w konsekwencji zakończeniem działalności. Powołał się przy tym na dane zawarte w księdze przychodów i rozchodów oraz zeznaniu rocznym PIT, z których jasno wynikało, że firma w roku 2024 wygenerowała stratę w wysokości niemal [...] zł, zaś dopiero w styczniu i lutym 2025 r. zaczęła powoli odbudowywać swoją kondycję, osiągając niewielki dochód. Zwrócił także uwagę, że sytuacja przedsiębiorstwa stopniowo się poprawia, co znajduje potwierdzenie w rosnącej liczbie zleceń oraz działaniach zmierzających do ograniczenia kosztów działalności. Tym samym, już na etapie postępowania odwoławczego wykazał, że istnieje realna i pozytywna prognoza naprawcza, która uzasadnia zastosowanie przesłanki ważnego interesu podatnika
w rozumieniu ustawy o COVID-19.
W ocenie skarżącego, jego argumenty i dowody zostały ocenione pobieżnie,
z naruszeniem zasady wszechstronnego rozpatrzenia sprawy. Skarżący nie zgodził się
z twierdzeniami SKO, że okoliczności, które wprowadziły jego przedsiębiorstwo
w trudności finansowe nie miały wyjątkowego charakteru. Podniósł, że pandemia COVID-19 była wydarzeniem wyjątkowym w skali historycznej. Skutki pandemii miały olbrzymi wpływ na zachowania społeczne i gospodarkę, co w bezpośredni sposób wpłynęło na jego przedsiębiorstwo funkcjonujące w branży gastronomiczno-hotelarskiej. Zaznaczył, że nie mógł przewidzieć takich problemów finansowych, jakie powstały w wyniku wybuchu epidemii COVID-19 i nie można zarzucić mu w tym względzie nieodpowiedzialności czy niegospodarności. Ponadto wskazał, że kluczowe znacznie ma również fakt, iż duża ilość obostrzeń i utrudnień w prowadzeniu jego przedsiębiorstwa wynikała nie z przebiegu samej pandemii lecz z decyzji rządu i działań jego organów. Wśród tych przeszkód były między innymi: zakazy spożywania posiłków w restauracjach, uporczywe kontrole policji, zakaz swobodnego przemieszczania się obywateli i wiele innych. Skarżący podniósł, że nie ponosi winy za tragiczne konsekwencje, które wywołały te restrykcje w prowadzonej przez niego działalności. Podkreślił, że przez cały okres trwania pandemii nadrzędnym celem było dla niego utrzymanie miejsc pracy dla pracowników i zapewnienie środków do życia jego rodzinie, której jest jedynym żywicielem.
Skarżący podniósł, że obecnie stan finansowy jego przedsiębiorstwa ulega powolnemu, lecz miarowemu wzrostowi, potwierdzają to dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji o zwrocie [...] zł pogłębi trudną sytuację finansową jego przedsiębiorstwa i zniweczy dotychczas osiągnięte postępy
w odbudowie rentowności biznesu. Decyzja o umorzeniu kwoty pobranego dofinansowania jest kluczowa dla funkcjonowania jego przedsiębiorstwa, utrzymania stanowisk pracy jego pracowników i zapewnienia bytu jego rodzinie. Bezsprzecznie stanowi to dla skarżącego ważny interes indywidulany.
W ocenie skarżącego, organy administracyjne nie dołożyły odpowiednich starań by wnikliwie przeanalizować jego sytuację lub wyciągnęły z dokumentów wadliwe wnioski. Dowody wprost wskazują na trudną sytuację finansową jego przedsiębiorstwa
i jednocześnie dają nadzieję na powrót do płynności finansowej na przestrzeni najbliższych miesięcy i lat. Zdaniem strony, istnieje społeczny interes utrzymania działalności jego przedsiębiorstwa, nie tylko ze względu na zatrudnienie pracowników, ale również ze względu na użyteczny społecznie charakter prowadzonej restauracji oraz hotelu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku
z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Wymaga przy tym podkreślenia, że jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inne utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. B. odmawiającą stronie skarżącej umorzenia w całości należności z tytułu zwrotu dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenie społeczne (w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych
w następstwie wystąpienia COVID-19) w kwocie [...]zł.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest zagadnienie, czy strona wykorzystała przyznane jej na podstawie umowy środki niezgodnie z przeznaczeniem, pobrała je nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Przedmiotem kontroli sądu jest bowiem decyzja o odmowie umorzenia należności. Istota sporu sprowadza się wyłącznie do oceny, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy, mając na uwadze przepisy prawa oraz zgromadzony materiał dowodowy, prawidłowo organ odmówił skarżącemu umorzenia ww. należności, czy też rozważając tę kwestię, naruszył prawo.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 15zzb ust. 17-19 ustawy COVID-19.
Zgodnie z art. 15zzb ust. 17 ustawy COVID-19 w przypadkach, o których mowa
w ust. 9 lub 15, starosta z urzędu albo na wniosek przedsiębiorcy może:
1) umorzyć w całości albo w części należności z tytułu zwrotu części dofinansowania;
2) odroczyć terminy spłaty należności z tytułu zwrotu części dofinansowania;
3) rozłożyć na raty spłatę należności z tytułu zwrotu części dofinansowania.
Jak stanowi art. 15zzb ust. 18 tej ustawy, w przypadku gdy wysokość kwoty dofinansowania wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości jest równa lub wyższa niż [...] zł, starosta wydaje decyzję,
o której mowa w ust. 17, po uzyskaniu pozytywnej opinii właściwego wojewody. Przepisu art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Przepis art. 15zzb ust. 19 ustawy COVID-19 stanowi, że do spraw, o których mowa
w ust. 17, stosuje się odpowiednio przepisy art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych.
Mając na uwadze powyższe przepisy prawa należy przede wszystkim wskazać, że na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania stosownymi dowodami istnienia podstaw do ewentualnego zastosowania instytucji umorzenia w całości albo w części należności z tytułu zwrotu części dofinansowania.
Ponadto, co równie istotne, jak stanowi przepis art. 15zzb ust. 17 pkt 1 ustawy COVID-19 starosta "może" umorzyć należności, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Organ administracji publicznej zachowuje -
w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa materialnego oraz ratio legis upoważnienia ustawowego do takiego działania - swobodę w zakresie wyboru kierunku podejmowanego rozstrzygnięcia, które nie powinno mieć cech dowolności.
Należy również podkreślić, że ustawodawca uregulował przesłanki umorzenia należności z tytułu zwrotu dofinansowania poprzez odesłanie odpowiednio do przepisu art. 64 u.f.p. (art. 15zzb ust. 19 ustawy COVID-19). Przepis ten stanowi
w ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p., że należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Stosownie do ogólnie przyjętego
w orzecznictwie i w doktrynie pojmowania zasad "odpowiedniego" stosowania przepisów, niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty
i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane. Stosowanie "odpowiednie" oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2024 r. sygn. akt I GSK 1663/22, powołane tam postanowienie SN z 19 kwietnia 2012 r., IV CZ 153/11).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, tut. Sąd stwierdza, że organy prawidłowo oceniły przesłanki "uzasadnionego ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego", dokonały w sposób prawidłowy oceny materiału dowodowego, nie uchybiając zasadom postępowania administracyjnego,
w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.).
W tym miejscu wskazać należy, że przytoczony art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. obligował organ do ustalenia, czy w sprawie wystąpił interes publiczny lub ważny interes strony w umorzeniu należności. Przy ustalaniu przesłanki ważnego interesu strony konieczne jest ustalenie jej sytuacji materialnej, w tym ewentualnie szczególnych okoliczności wpływających na tę sytuację.
Zdaniem Sądu, ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez Kolegium pozwala na uznanie, że nie nosi ona cech dowolności. Organ odwoławczy po pierwsze wyjaśnił, jak rozumie przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego", a następnie dokonał ich oceny kontekście aktualnej sytuacji ekonomicznej strony skarżącej. Prawidłowym było odwołanie się przez organ odwoławczy do rozumienia powyższych pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego", niezdefiniowanych legalnie, do stanowiska prezentowanego
w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przez "ważny interes zobowiązanego" rozumie się ważne względy mające charakter nadzwyczajnych, losowych przypadków, które nie pozwalają na spłatę należności bez nadmiernego obciążenia i które mogłyby zachwiać podstawami egzystencjalnymi zobowiązanego. Należy przy tym brać pod uwagę sytuację osobistą, rodzinną, zdrowotną i finansową zobowiązanego, a także uwzględniać związek pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczych zobowiązanego
a przyczynami powodującymi i uzasadniającymi niemożność zapłaty. Jak wskazuje się
w orzecznictwie, zła sytuacja materialna nie stanowi sama w sobie podstawy do umorzenia należności. Wymagane jest tu także, aby sytuacja strony - w okolicznościach konkretnego przypadku - nie pozwalała na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków (por. wyrok WSA w Opolu z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 28/23).
Przesłankę "interesu publicznego" ujmuje się zaś jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 630/18). Zasadą pozostać musi płacenie należności w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły.
Do oceny występowania powyższych przesłanek niezbędna jest zatem analiza sytuacji finansowej wnioskodawcy oraz okoliczności wskazanych w toku postępowania administracyjnego, wpływających na możliwości finansowe zobowiązanego (wyrok WSA w Poznaniu z 6 grudnia 2024 r. sygn. akt III SA/Po 402/24).
Podnieść należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko organu pierwszej instancji. Tym samym podzieliło ustalenia w zakresie niewystąpienia żadnej z przesłanek zastosowania umorzenia. Mając na uwadze uzasadnienia decyzji obu instancji oraz zebrany materiał dowodowy należy zauważyć, że okoliczności wskazane szczegółowo przez organ pierwszej instancji, a zaakceptowane przez organ odwoławczy, pozwalają z kolei na zaaprobowanie przez Sąd stanowiska
o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Badając zatem, czy wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, organ ustalił na podstawie zebranego materiału dowodowego sytuację majątkowo-finansową skarżącego. W tym kontekście podać należy, że aktualnie jest prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza.
Z analizy działalności gospodarczej wynika, że skarżący wykazał stratę za 2020 r.
w wysokości [...] zł, za 2021 r. – [...] zł, za 2022 r. – [...] zł., za 2023 r. - [...] zł. Wg. księgi przychodów i rozchodów w okresie od [...].01.2024 r. do [...].03.2024 r. uzyskał przychód w wysokości [...] zł, w zestawieniu z kosztami uzyskania przychodu w wysokości [...] zł i wykazaniem straty w wysokości [...] zł. Jako elementy pozytywnej prognostyki prowadzonej działalności gospodarczej skarżącego, organ podał okoliczność zatrudnienia pracowników
i niezalegania z płatnością wynagrodzeń, opłacanie na bieżąco rachunków za media, posiadanie środków finansowych zapewniających płynność finansową prowadzonej działalności gospodarczej, pomimo wykazywania dla celów podatkowych wysokich kosztów uzyskania przychodu oraz strat, które od 2020 r. sukcesywnie są pokrywane
z bieżących przychodów.
Organ dokonując oceny sytuacji finansowej skarżącego zwrócił także uwagę na posiadanie 6 kont (w tym konta firmowego i konta VAT z tytułu realizacji płatności podzielonej) wskazując, że przedłożone wyciągi z rachunków bankowych dokumentowały salda zerowe lub o nieznacznej wysokości zgromadzonych środków pieniężnych, na rachunku firmowym oraz rachunku VAT MSP wykazane zostały środki dostępne w ujemnych wysokościach. Ponadto organ dokonał szczegółowej analizy stanu wyciągów z rachunku prywatnego w [...] [...] S.A., rachunków subwencji oraz rachunku firmowego i rachunku prywatnego w [...] W wyniku tego podano, że przedłożone wyciągi z rachunków bankowych są "idealnie" zbilansowane, przy czym na koncie prywatnym występuje dużo operacji
w formie wpłat gotówki, co uniemożliwia określenie dokładnego źródła pochodzenia środków pieniężnych. Ponadto na koncie prywatnym występują również wpływy celem spłat kredytów oraz uwidocznione są operacje (lipiec 2023 r.), które wykluczają powołanie się na brak możliwości płatniczych dłużnika. Organ podał, że posiadane zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości [...] zł oraz Urzędu Skarbowego w wysokości [...] zł nie zostały umorzone. Zwrócono też uwagę na istnienie małżeńskiej rozdzielności majątkowej oraz prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i trójką małoletnich dzieci. Ponadto z akt wynika, że skarżący dysponuje nieruchomością o wykazanej w złożonym oświadczeniu majątkowym wartości [...] zł (obciążona hipoteką - [...] zł) oraz inne ruchomości, co trafnie zostało ocenione jako okoliczności wykluczające stwierdzenie braku posiadania majątku, z którego może zostać przeprowadzona egzekucja.
Sąd zauważa, że w skardze Skarżący przyznaje, iż: sytuacja przedsiębiorstwa stopniowo się poprawia, co znajduje potwierdzenie w rosnącej liczbie zleceń oraz działaniach zmierzających do ograniczenia kosztów działalności. Tym samym, już na etapie postępowania odwoławczego wykazał, że istnieje realna i pozytywna prognoza naprawcza, która uzasadnia zastosowanie przesłanki ważnego interesu podatnika
w rozumieniu ustawy "covidowej". Dalej podniósł: "Obecnie stan finansowy mojego przedsiębiorstwa ulega powolnemu lecz miarowemu wzrostowi, potwierdzają to dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (podsumowanie księgi przychodów
i rozchodów za rok 2024 i 2025). Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji
o zwrocie [...] zł pogłębi trudną sytuację finansową mojego przedsiębiorstwa
i zniweczy dotychczas osiągnięte postępy w odbudowie rentowności mojego biznesu. Decyzja o umorzeniu kwoty pobranego przeze mnie dofinansowania jest kluczowa dla funkcjonowania mojego przedsiębiorstwa, utrzymania stanowisk pracy moich pracowników i zapewnienia bytu mojej rodzinie. Bezsprzecznie stanowi to dla mnie ważny interes indywidulany."
Z powyższego wynika, że prognoza dla działalności gospodarczej skarżącego jest w miarę pozytywna, aczkolwiek nie jest łatwa. Oceny sprawy pod kątem umorzenia należności dokonuje się w kontekście aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącego, a nie sprzed kilku lat, kiedy to był ogłoszony stan epidemii i stan zagrożenia epidemiologicznego.
Ponadto w skardze podniesiono: "Nie sposób zgodzić się z twierdzeniami SKO, że okoliczności, które wprowadziły moje przedsiębiorstwo w trudności finansowe nie miały wyjątkowego charakteru. Pandemia COVID 19 była wydarzeniem wyjątkowym w skali historycznej. Skutki pandemii miały olbrzymi wpływ na zachowania społeczne
i gospodarkę, co w bezpośredni sposób wpłynęło na moje przedsiębiorstwo funkcjonujące w branży gastronomiczno-hotelarskiej. Z pewnością nie mogłem przewidzieć takich problemów finansowych, jakie powstały w wyniku wybuchu epidemii COVID 19 i nie można zarzucić mi w tym względzie nieodpowiedzialności czy niegospodarności. Ponadto kluczowe znacznie ma również fakt, że duża ilość obostrzeń i utrudnień w prowadzeniu mojego przedsiębiorstwa wynikała nie z przebiegu samej pandemii lecz z decyzji rządu i działań jego organów. Wśród tych przeszkód były między innymi: zakazy spożywania posiłków w restauracjach, uporczywe kontrole policji, zakaz swobodnego przemieszczania się obywateli i wiele innych. Nie ponoszę winy za tragiczne konsekwencje, które wywołały te restrykcje w prowadzonej przeze mnie działalności. Przez cały okres trwania pandemii COVID 19 nadrzędnym celem było dla mnie utrzymanie miejsc pracy dla moich pracowników i zapewnienie środków do życia mojej rodzinie, której jestem jedynym żywicielem."
Odnosząc się do powyższego stanowiska podnieść należy, że Sąd nie kwestionuje argumentu, że okres epidemii miał wpływ na kondycję finansową przedsiębiorstw. Należy mieć świadomość, że pandemia COVID-19 i ograniczenia z niej wynikające wpłynęły na prowadzenie działalności gospodarczej, bardzo ją utrudniając, a czasem nawet uniemożliwiając. W konsekwencji miała wpływ na szeroko rozumianą sytuację finansową przedsiębiorców, w tym w branży hotelarsko-gastronomicznej. Zwrócić jednak należy uwagę na rozwiązania systemowe i wprowadzone przez Państwo instrumenty wsparcia dla przedsiębiorców w postaci dofinansowania albo zwolnienia z opłacenia składek (tzw. tarcze antykryzysowe).
Trudno też uznać, że interes publiczny przemawia za umorzeniem należności, skoro Skarżący otrzymał dofinansowanie, pomimo że skorzystał ze zwolnienia
z obowiązku opłacenia składek. W takiej sytuacji, organ miał prawo wziąć pod uwagę, że środki finansowe, których umorzenia domaga skarżący, stanowią środki publiczne, których celem było właśnie wsparcie przedsiębiorcy w związku z pandemią COVID-19
w celu sfinansowania części kosztów wynagrodzenia pracowników i składek na ubezpieczenie społeczne. Środki te podlegają szczególnym rygorom wydatkowania
i rozliczania. W sytuacji zaś, gdy pobrano je nienależnie, ponieważ korzystano jednocześnie ze zwolnienia od składek, to odmowa umorzenia należności z tytułu ich zwrotu (zwrotu nienależnego dofinansowania) nie narusza prawa. Skarżący bowiem
w zakresie tych samych składek korzystałby podwójnie: raz z dofinansowania i drugi raz ze zwolnienia. Byłby zatem - jako beneficjent - w wyjątkowo korzystnej sytuacji
w stosunku do innych przedsiębiorców działających także w branży hotelarsko-gastronomicznej, którzy korzystali wyłącznie z jednego rodzaju wsparcia. Odnosząc się zaś do podnoszonych przez stronę trudności w zakresie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i zatrudniania kadry pracowniczej należy podnieść, że - nie bagatelizując tej argumentacji - nie jest to nadzwyczajna okoliczność w rozumieniu przepisów u.f.p., która uzasadniałaby umorzenie należności. Udzielenie wnioskowanej ulgi stanowiłoby uprzywilejowanie strony względem innym przedsiębiorców, którzy mieli również duże trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej w okresie pandemii COVID-19, także zatrudniali i nadal zatrudniają pracowników, a przy tym korzystali tylko z jednego rodzaju wsparcia. W takiej sytuacji rezygnacja ze zwrotu środków publicznych pobranych nienależnie przez skarżącego, nie leży w interesie publicznym. Ponadto skarżący nie wykazał, aby w odniesieniu do niego poza pandemią COVID-19, wystąpiły nadzwyczajne względy lub zdarzenia losowe, które uzasadniałyby umorzenie należności. W konsekwencji powyższego za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, zgodnie z którym przedstawione okoliczności faktyczne sprawy w zestawieniu z przesłankami umorzenia należności wskazanymi w ustawie o finansach publicznych, tj. ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, nie pozwalają na zastosowanie wnioskowanej ulgi, bowiem przesłanki te w sprawie nie występują. Jeszcze raz podkreślić należy, że cały sektor gastronomii i hotelarstwa ponosił negatywne skutki pandemii COVID-19, co wyklucza wyjątkowość okoliczności faktycznych niniejszej sprawy
w stosunku do sytuacji innych przedsiębiorców tej branży. Sąd nie bagatelizuje twierdzenia, że cała branża gastronomii i hotelarstwa w okresie pandemii COVID-19 miała trudności i problemy z zachowaniem płynności finansowej, ale pokonaniu tych trudności służyła uruchomiona pomoc Państwa w zwalczaniu skutków pandemii COVID-19 w ramach tzw. tarczy antykryzysowych, skierowana do wszystkich podmiotów wskazanej branży.
Wobec powyższych ustaleń i wniosków organów nie sposób uznać, że kierowały się one wykładnią przesłanek ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego, abstrahując od okoliczności, w jakim stanie faktycznym (pandemia COVID-19) i prawnym (ustawa COVID-19) udzielono wsparcia w przypadku spadku obrotów gospodarczych
w następstwie wystąpienia COVID-19. Organy nie tylko w tym zakresie dokonały oceny, ale i uczyniły to w sposób wystarczający, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. W tym zakresie nie można zatem zarzucić organom, że dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a.). Sąd zwraca uwagę, że organ pierwszej instancji wykazał się inicjatywą dowodową zmierzając – stosownie do treści art. 7 k.p.a. – do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Fakt zaś, że Skarżący nie zgadza się
z rozstrzygnięciem organu nie powoduje, że ma on przymiot dowolności.
Jednocześnie Sąd zauważa, że nie ma kompetencji do umorzenia należności podlegających zwrotowi, jak również rozłożenia należności na raty. Umorzyć należność lub rozłożyć na raty płatność w całości albo w części może organ pierwszej instancji (Prezydent M. B.). Przedmiotowa sprawa dotyczy wyłącznie odmowy umorzenia należności, a nie odmowy rozłożenia na raty. Granicami tej sprawy tut. Sąd jest związany, tj. odmową umorzenia należności. W zakresie ewentualnego rozłożenia płatności na raty, Skarżący ma prawo złożyć do organu pierwszej instancji odrębny wniosek (w przedmiocie rozłożenia płatności na raty - art. 15zzb ust. 17 pkt 3 ustawy COVID-19). W przypadku ewentualnego złożenia takiego wniosku, będzie on podlegał odrębnemu rozpoznaniu przez organ i odrębnemu zaskarżeniu, włącznie z wniesieniem skargi od decyzji organu odwoławczego do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.