Orzeczenie · 2019-10-01

I SA/Bd 482/19Uchylenie kosztow egzekucyjnych pfron 5

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2019-10-01
NSAAdministracyjneWysokawsa
koszty egzekucyjneopłata manipulacyjnazajęcie rachunku bankowegoPFRONpostępowanie egzekucyjnewierzycielzobowiązanysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. obciążające PFRON kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 25.506,17 zł. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było wobec spółki "P." Sp. z o.o. w likwidacji, a dotyczyło zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych spółki w mBanku, ING Banku Śląskim S.A. oraz IDEA Bank S.A. Banki poinformowały o braku środków na rachunkach lub o tym, że nie prowadzą rachunku dla zobowiązanego. Mimo to, organ egzekucyjny umorzył postępowanie i obciążył wierzyciela kosztami, w tym opłatą za zajęcie rachunku bankowego (21.541,76 zł) i opłatą manipulacyjną (3.964,41 zł). Wierzyciel zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w tym art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6, wskazując na błędne zastosowanie przepisów i ustalenie kosztów od zajęć rachunków bankowych, na których nie było środków, co oznacza brak faktycznego zajęcia wierzytelności. Podniósł również kwestię niezgodności przepisów z Konstytucją RP, stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 31/14, oraz niewspółmierną wysokość kosztów. Sąd administracyjny podzielił stanowisko skarżącego co do bezzasadności naliczenia opłaty za zajęcie rachunku bankowego, stwierdzając, że opłata ta może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, a nie samo zajęcie pustego rachunku bankowego. W związku z tym, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał natomiast naliczenie opłaty manipulacyjnej za zasadne, jednakże wskazał, że jej wysokość powinna być uzasadniona zakresem i pracochłonnością czynności egzekucyjnych, zgodnie ze standardami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie zasad naliczania opłat za zajęcie rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy na rachunku brak środków. Interpretacja przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków na zajętym rachunku bankowym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Interpretacja przepisów u.p.e.a.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może być naliczona, jeśli na rachunku bankowym nie było żadnych środków pieniężnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, a nie samo zajęcie rachunku bankowego, na którym nie było środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy egzekucyjnej nie przewidują opłaty za zajęcie rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Skoro na zajętym rachunku nie było środków, nie doszło do zajęcia wierzytelności, a tym samym nie było podstaw do naliczenia opłaty.

Czy opłata manipulacyjna w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być naliczona nawet w przypadku bezskutecznej egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłata manipulacyjna jest należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdy egzekucja okaże się bezskuteczna, pod warunkiem, że doszło do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jest to opłata za czynności manipulacyjne, niezależna od efektów postępowania egzekucyjnego.

Czy wysokość opłaty manipulacyjnej powinna być adekwatna do czynności organu egzekucyjnego i zgodna z zasadami racjonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wysokość opłaty manipulacyjnej, mimo że jest należna, powinna być uzasadniona zakresem, pracochłonnością i koniecznością podjętych czynności egzekucyjnych, zgodnie ze standardami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wysokość opłat egzekucyjnych, w tym manipulacyjnej, powinna zachować racjonalną zależność między wysokością opłat a czynnościami organów, aby nie realizowały nadmiernie funkcji represyjnej i nie stanowiły obciążenia podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. obciążające wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 64 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny pobiera opłatę za zajęcie innych wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej niż 4 zł 20 gr.

u.p.e.a. art. 64 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, która wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności, nie mniej niż 1,40 zł.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 § 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 64c § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłaty i wydatki poniesione przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne.

u.p.e.a. art. 64c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

k.p.a. art. 44 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie w trybie zastępczym (awizo).

k.p.a. art. 45

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie w trybie zastępczym.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do naliczenia opłaty za zajęcie rachunku bankowego, gdy na rachunku nie było środków pieniężnych. • Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego dotycząca zasadności naliczenia opłaty manipulacyjnej. • Argumentacja organu odwoławczego dotycząca doręczenia tytułu wykonawczego w trybie zastępczym.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że w toku egzekucji doszło do zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, ponieważ okazały się one nieskuteczne. • opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. • wysokość kosztów egzekucyjnych, w tym opłat manipulacyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.

Skład orzekający

Jarosław Szulc

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Kruppik - Świetlicka

sędzia

Tomasz Wójcik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie zasad naliczania opłat za zajęcie rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy na rachunku brak środków. Interpretacja przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków na zajętym rachunku bankowym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Interpretacja przepisów u.p.e.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne zajęcie wierzytelności, a nie tylko formalne zajęcie pustego rachunku bankowego, w kontekście kosztów postępowania egzekucyjnego. Podkreśla potrzebę racjonalności w naliczaniu opłat.

Czy można obciążyć kosztami egzekucji za zajęcie pustego konta? Sąd Administracyjny odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 279 721,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst