I SA/BD 482/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-10-25
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfaktury korygującepostępowanie podatkowezasada prawdy materialnejuzupełnienie materiału dowodowegoOrdynacja podatkowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, uznając naruszenie przez organ zasady prawdy materialnej i konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.

Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2003 r. Organ zarzucił podatnikowi zawyżenie podatku naliczonego z powodu nie rozliczenia faktur korygujących oraz zaniżenie podatku należnego z tytułu nieopodatkowania przekazania elementów konstrukcyjnych na budowę. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przez organ art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę S. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2003 r. Organ podatkowy zarzucił podatnikowi zawyżenie podatku naliczonego o kwoty wynikające z nie rozliczenia faktur korygujących oraz zaniżenie podatku należnego z tytułu nieopodatkowania czynności przekazania elementów konstrukcyjnych na potrzeby budowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, kwestionując autentyczność faktur korygujących i podpis osoby je odbierającej. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Podstawą uchylenia było naruszenie przez organ art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który gwarantuje zasadę prawdy materialnej. Sąd podkreślił, że organ ma obowiązek aktywnie uzupełniać materiał dowodowy, a niekorzystne dla strony skutki nie mogą wynikać z braku aktywności organu. W tej konkretnej sprawie, organ nie podjął wystarczających kroków w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących autentyczności faktur korygujących i daty ich otrzymania przez podatnika, w szczególności nie przesłuchał podatnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nie uzupełniając wystarczająco materiału dowodowego w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących faktur korygujących.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie podjął wystarczających kroków, aby wyjaśnić wątpliwości skarżącego co do autentyczności faktur korygujących i daty ich otrzymania, w tym nie przesłuchał podatnika. Brak aktywności organu w tym zakresie stanowił naruszenie zasady prawdy materialnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

op art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ ma obowiązek poszukiwania okoliczności faktycznych w sposób zapewniający rozstrzygnięcie oparte na prawdziwych elementach stanu faktycznego; materiał dowodowy musi być zgromadzony w sposób zupełny, a ustalenia dokonywane w świetle pełnego kontekstu sprawy. Organ powinien z własnej inicjatywy uzupełnić materiał dowodowy, nawet jeśli strona przedstawi go niepełnie.

u.p.t.u. art. 19 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

op art. 122

Ordynacja podatkowa

op art. 188

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 19 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, z uwzględnieniem rabatów.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT § § 41 ust. 5

Nabywca otrzymujący fakturę korygującą zobowiązany jest do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym tę fakturę otrzymał.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ zasady prawdy materialnej (art. 187 § 1 op). Niewystarczające uzupełnienie materiału dowodowego przez organ, w tym brak przesłuchania podatnika i ekspertyzy grafologicznej w sytuacji kwestionowania autentyczności podpisów na fakturach korygujących.

Godne uwagi sformułowania

konstrukcja podatku od towarów usług oparta jest na zasadzie samoobliczenia przez podatnika zobowiązania podatkowego nie przedstawienie przez stronę dowodów nie może wywołać niekorzystnych dla niej skutków prawnych bez odpowiedniej aktywności organu podatkowego Taka ocena jest oceną dowolną.

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Leszek Kleczkowski

członek

Mirella Łent

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek organów podatkowych aktywnego działania w celu wyjaśnienia wątpliwości dowodowych, nawet jeśli strona sama przedstawiła pewne dokumenty. Podkreśla znaczenie zasady prawdy materialnej i konieczność przeprowadzenia dowodów (np. przesłuchania strony) w sytuacjach spornych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego związanego z fakturami korygującymi i podatkiem VAT. Interpretacja art. 187 § 1 op jest ogólna, ale jej zastosowanie zależy od specyfiki sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem w postępowaniu podatkowym dotyczący ciężaru dowodu i aktywności organu w wyjaśnianiu wątpliwości. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Organ podatkowy zlekceważył wątpliwości ws. faktur? Sąd przypomina o zasadzie prawdy materialnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 482/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Leszek Kleczkowski
Mirella Łent /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 122, art. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 19 ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, asesor sądowy Mirella Łent (spr.), Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne m-ce od maja do grudnia 2003r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego kwotę 1.417 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
I SA/Bd 482/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] 2005r., [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2005 roku, nr [...], określającą rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż nie rozliczając faktur korygujących nr [...] i [...] podatnik zawyżył podatek naliczony w miesiącu maju 2003 roku o kwotę [...] zł i w listopadzie 2003 roku o kwotę [...] zł. Ustalono ponadto, iż nie opodatkowując czynności przekazania elementów konstrukcyjnych na potrzeby prowadzonej budowy w P. w firmie T., której był wspólnikiem, zaniżył należny podatek o [...] zł.
W postępowaniu odwoławczym wskazano na to, że konstrukcja podatku od towarów usług oparta jest na zasadzie samoobliczenia przez podatnika zobowiązania podatkowego z tytułu wykonania czynności będących przedmiotem opodatkowania tym podatkiem, przy czym szczególny nacisk został położony na prawidłowe odliczenie podatku naliczonego, będące podstawową instytucją podatku od wartości dodanej.
Zdaniem organu, z ustalonego, w oparciu o dokumenty źródłowe dotyczące zakupu i sprzedaży oraz sporządzone na początek i koniec roku podatkowego spisy z natury, stanu faktycznego wynika, iż nie stwierdzono faktur dokumentujących sprzedaż ceownika. Towar będący przedmiotem zakupu wykazano w remanencie sporządzonym na dzień 31 grudnia 2003 roku w ilości 3.000 kg w cenie jedn. 1,30 zł, podczas gdy jak wynikało z treści faktury VAT nr [...], wystawionej w dniu [...] 2003 roku przez C., opiewającej na wartość netto [...] zł i VAT [...] zł, zakupiono 24.100 kg ceownika 16,4 KG w cenie jednostkowej 1,29 zł.
Zatem różnice w stanie magazynowym dotyczyły 21.100 kg nabytego
ceownika. Jak wynika ze zgromadzonego materiału, sprzedawca towaru udokumentowanego fakturą, wystawił faktury korygujące które, opatrzone datą i podpisem osoby upoważnionej do odbioru, zaewidencjonowane zostały w rejestrach sprzedaży firmy C. za 2003 rok i rozliczone w deklaracjach VAT-7 za miesiące maj i listopad 2003 roku. Wobec tego, nie ujęcie tych faktur w rozliczeniu, skutkowało zawyżeniem podatku naliczonego.
W skardze, zarzucono naruszenie art. 121 § 1 oraz art. 122 w zw. z art. 187 § 1 oraz art. 188 ordynacji podatkowej. Dalej art. 19 ust. 1 ustawy VAT w zw. z § 41 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT (Dz.U. Nr 27, poz. 268). Wskazano na to, że skarżący nie dysponował oryginałami faktur korygujących, a jedynie uzyskał je w trakcie postępowania i w związku z nim. Są to faktury podpisane przez osobę nieuprawnioną do odbioru. Podniesiono, że na etapie postępowania administracyjnego, były składane wnioski o przesłuchanie podatnika oraz dokonanie ekspertyzy grafologicznej.
W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu, gdyż organ naruszył art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i decyzję należało uchylić ( art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Art. 187 § 1 op zapewnia gwarancje zasadzie prawdy materialnej (art. 122 op). Przepis zobowiązuje organ do poszukiwania okoliczności faktycznych w sposób zapewniający rozstrzygnięcie oparte na prawdziwych elementach stanu faktycznego. Doczekał się bogatego komentarza zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie. Znaczy tyle, że aby ocena materiału dowodowego nie przekroczyła granic swobody, materiał musi być zgromadzony w sposób zupełny, muszą być uwzględnione wszystkie dowody, a ustalenia powinny być dokonywane w świetle pełnego kontekstu sprawy. To, z kolei, zobowiązuje organ, by z własnej inicjatywy uzupełnił materiał dowodowy, również wtedy, gdy jego zdaniem, strona przedstawi go w sposób niepełny. Nie przedstawienie przez stronę dowodów nie może wywołać niekorzystnych dla niej skutków prawnych bez odpowiedniej aktywności organu podatkowego.
Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy.
Organ prawidłowo oparł swe działania o art. 19 ust. l ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie z tym przepisem, podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 15 ust. 2, a w przypadku importu - suma kwot podatku wynikająca z dokumentu celnego. Organ prawidłowo wskazał na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a w szczególności § 41 ust. 5, gdzie nabywcę otrzymującego fakturę korygującą zobowiązuje się do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym tę fakturę otrzymał.
W stanie faktycznym sprawy, istotną okolicznością jest to, kiedy podatnik otrzymał fakturę.
Skarżący podważył wskazany przez organ dowód na to, że otrzymał fakturę z datą jej odbioru, potwierdzonego złożonym podpisem. Skarżący twierdził, że podpis pochodził od osoby nieuprawnionej do odbioru. Zważywszy na to, że na fakturze widnieje imię i nazwisko skarżącego, w sprawie sprowadza się to do tego, że podpis sfałszowano. W takim przypadku, obowiązkiem organu w prowadzonym postępowaniu podatkowym, było podjęcie odpowiednich kroków, by wyjaśnić powstałe wątpliwości. Ani to, że podatnik sam okazał korekty faktur w postępowaniu, ani to, że zarzut fałszerstwa został sformułowany na etapie postępowania odwoławczego nie dowodzi tego, że datą otrzymania faktury była rzeczywiście data widniejąca na tym dokumencie. Taka ocena jest oceną dowolną. Zaprzeczenie twierdzeniu skarżącego, czyli ocena jego wiarygodności, powinna oprzeć się przede wszystkim na przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania go. Dopiero wówczas można by ocenić, kiedy otrzymał fakturę albo stwierdzić, że postępowanie wymaga przeprowadzenia dalszych dowodów. W kontrolowanym działaniu organu, zabrakło tej czynności i zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na rozstrzygnięcie w oparciu o normę prawa, jaka miała zastosowanie w sprawie.
Mając na względzie powyższe okoliczności, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). orzeczono jak sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI