I SA/Bd 481/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatniczki na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który uznał, że umorzenie części pożyczki hipotecznej, zawartej w ugodzie z bankiem w 2023 r., stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podatniczka wnioskowała o zastosowanie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Dyrektor KIS odmówił zastosowania rozporządzenia, argumentując, że dotyczy ono wyłącznie kredytów hipotecznych, a nie pożyczek, a zmiana wprowadzająca pożyczki do zakresu rozporządzenia weszła w życie dopiero pod koniec 2024 r., po dacie zawarcia ugody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd, analizując przepisy rozporządzenia oraz jego późniejszą nowelizację, uznał, że w momencie zawarcia ugody (2023 r.) rozporządzenie nie obejmowało pożyczek hipotecznych, a jedynie kredyty hipoteczne. Sąd podkreślił, że wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisów, w tym uwzględnienie późniejszej nowelizacji, prowadzi do wniosku, że zwolnienie podatkowe nie miało zastosowania do pożyczki. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zasady in dubio pro tributario oraz zasady równości wobec prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów rozporządzenia Ministra Finansów dotyczącego zaniechania poboru podatku dochodowego od kredytów hipotecznych, rozróżnienie między kredytem a pożyczką hipoteczną na gruncie prawa podatkowego, zasady wykładni prawa podatkowego.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją rozporządzenia z 2024 r. i specyficznej sytuacji podatniczki.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umorzenie części pożyczki hipotecznej, zawarte w ugodzie z bankiem w 2023 r., kwalifikuje się do zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie części pożyczki hipotecznej w 2023 r. nie kwalifikuje się do zaniechania poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia z 2022 r., ponieważ rozporządzenie to w brzmieniu obowiązującym w 2023 r. dotyczyło wyłącznie kredytów hipotecznych, a nie pożyczek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisów rozporządzenia z 2022 r. oraz jego późniejszej nowelizacji (z 2024 r.) prowadzi do wniosku, że zwolnienie podatkowe nie obejmowało pożyczek hipotecznych w momencie zawarcia ugody w 2023 r. Dopiero nowelizacja z 2024 r. rozszerzyła zakres rozporządzenia na pożyczki, ale z zastosowaniem do dochodów uzyskanych od 2025 r.
Czy pożyczka hipoteczna może być utożsamiana z kredytem hipotecznym na potrzeby stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 2022 r. o zaniechaniu poboru podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przed nowelizacją rozporządzenia z 2024 r., pożyczka hipoteczna nie mogła być utożsamiana z kredytem hipotecznym na potrzeby stosowania przepisów tego rozporządzenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy prawa cywilnego i bankowego rozróżniają pożyczkę od kredytu. Rozporządzenie z 2022 r. w pierwotnym brzmieniu odnosiło się wyłącznie do kredytów hipotecznych. Dopiero późniejsza nowelizacja z 2024 r. wprowadziła możliwość uznania pożyczki za kredyt mieszkaniowy, ale z ograniczeniem czasowym.
Czy organ interpretacyjny naruszył przepisy postępowania (art. 14c § 1-2, art. 121 § 1 O.p.) poprzez brak należytego uzasadnienia i oceny prawnej?
Odpowiedź sądu
Nie, organ interpretacyjny przedstawił wystarczające uzasadnienie prawne swojej oceny, wskazując tok rozumowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interpretacja indywidualna zawierała wyczerpujący opis stanu faktycznego, ocenę stanowiska wnioskodawcy oraz uzasadnienie prawne, spełniając wymogi art. 14c O.p. Fakt, że skarżąca miała inne argumenty, nie świadczy o naruszeniu przepisów przez organ.
Czy zastosowanie zasady in dubio pro tributario (art. 2a O.p.) lub zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) mogło prowadzić do uwzględnienia skargi?
Odpowiedź sądu
Nie, zasada in dubio pro tributario nie ma zastosowania w sytuacji, gdy wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego nie są niedające się usunąć, a interpretacja organu jest oparta na jasnych przepisach lub ich logicznej wykładni.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie tylko do obiektywnie niedających się usunąć wątpliwości. W tej sprawie interpretacja organu była logiczna i oparta na przepisach, a nie na wątpliwościach. Zasada równości wobec prawa również nie została naruszona.
Przepisy (16)
Główne
Dz.U. 2024 poz. 102 art. 1 § 1 ust.1 lit a i b
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe
Rozporządzenie w brzmieniu obowiązującym w 2023 r. dotyczyło wyłącznie kredytów hipotecznych, a nie pożyczek hipotecznych. Nowelizacja z 2024 r. rozszerzyła zakres na pożyczki, ale z zastosowaniem do dochodów uzyskanych od 2025 r.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa źródło przychodów jako 'inne źródła'.
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty.
u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodu.
k.c. art. 720 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Reguluje umowę pożyczki.
p.b. art. 69 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego.
O.p. art. 14c § § 1 i 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Treść interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie.
O.p. art. 14h
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Stosowanie przepisów O.p. do interpretacji.
O.p. art. 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario.
Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych.
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Orzeczenie sądu zastępujące oświadczenie woli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Ministra Finansów z 2022 r. dotyczyło wyłącznie kredytów hipotecznych, a nie pożyczek hipotecznych w brzmieniu obowiązującym w 2023 r. • Nowelizacja rozporządzenia z 2024 r. rozszerzyła zakres na pożyczki, ale z zastosowaniem do dochodów uzyskanych od 2025 r., co wyklucza zastosowanie do ugody z 2023 r. • Wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisów potwierdza rozróżnienie między kredytem a pożyczką na potrzeby stosowania rozporządzenia.
Odrzucone argumenty
Umorzenie pożyczki hipotecznej powinno być objęte zaniechaniem poboru podatku na podstawie rozporządzenia z 2022 r. • Pożyczka hipoteczna powinna być traktowana tożsamo z kredytem hipotecznym na potrzeby stosowania rozporządzenia. • Organ interpretacyjny naruszył przepisy postępowania i zasady wykładni prawa.
Godne uwagi sformułowania
„Wykładnia językowa wsparta wykładnią systemową i celowościową prowadzić musi do wniosku, że kredyt hipoteczny, którego dotyczą wszystkie przepisy analizowanego rozporządzenia, obejmuje zarówno kredyty jaki pożyczki hipoteczne, gdyż tylko taka wykładnia, przy uwzględnieniu wątpliwości powstałych na gruncie analizowanych przepisów, pozwala na realizację zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji). Nie można także zapominać o zasadzie wyrażonej w art. 2a O.p., zgodnie z którą niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.” (cytat z wyroku I SA/Bd 646/24) • „Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.” • „Językowe znaczenie przepisu prawa wyznacza bowiem granice dopuszczalnej wykładni, gdyż formuła słowna jest granicą wszelkiego dopuszczalnego sensu, jakiego możemy poszukiwać w tekście przepisów prawa.” • „Zaniechanie poboru podatku, o ile zaistnieją stosowne przesłanki, nadal uzależnione jest od uznania Ministra Finansów (jest fakultatywne).”
Skład orzekający
Mirella Łent
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kleczkowski
sędzia
Joanna Ziołek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów rozporządzenia Ministra Finansów dotyczącego zaniechania poboru podatku dochodowego od kredytów hipotecznych, rozróżnienie między kredytem a pożyczką hipoteczną na gruncie prawa podatkowego, zasady wykładni prawa podatkowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją rozporządzenia z 2024 r. i specyficznej sytuacji podatniczki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu 'kredytów frankowych' i ich konsekwencji podatkowych, co jest nadal aktualne dla wielu osób. Pokazuje, jak kluczowe jest rozróżnienie między pojęciami prawnymi (kredyt vs pożyczka) i jak zmiany legislacyjne wpływają na prawa podatników.
“Czy umorzenie długu z 'kredytu frankowego' oznacza podatek? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.