I SA/Bd 472/09

I SA/Bd 472/09 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2009-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FZ 134/10 - Postanowienie NSA z 2010-05-28
II FSK 664/10 - Wyrok NSA z 2011-10-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 7 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 247 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1) oddala skargę, 2) zasądza od Skarbu Państwa Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata L. D. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2005r.
W uzasadnieniu wskazano na dotychczasowy przebieg postępowania. Wójt Gminy G. wydał w dniu [...] decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005r. w kwocie [...] zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona dnia 22 lutego 2005r i nie wniesiono od niej odwołania w terminie.
Wnioskodawczyni p. M. S. w dniu 08 października 2008r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. Podniosła, iż przedmiotowa decyzja dotyczy zadrzewionej i zakrzewionej działki nr [...] o powierzchni [...] ha, na której znajdują się obiekty objęte ochroną na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. Wpis do rejestru zabytków z dnia 04 grudnia 1998r. dotyczył [...] położnego w miejscowości [...] gmina G., nr zabytków [...] oraz drogi. Strona podkreśliła, iż w przedmiotowej nieruchomości nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej a ochronę obiektów zabytkowych zleciła zewnętrznej firmie ochroniarskiej. Uważała, iż organ I instancji nie uwzględnił stanu faktycznego ani przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych a w szczególności art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 10, art. 7 ust. 1 pkt 6, co spowodowało wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. działając jako organ I instancji zwróciło się o wydanie opinii odnośnie utrzymania i konserwacji przedmiotowego [...] w [...] w latach 2004-2007 tj. w latach objętych wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w T. pismem z dnia 15 stycznia 2009r. nr [...] informował, iż w latach 2002 do pierwszej połowy 2007r. obiekt nie był właściwie utrzymany i konserwowany. Zabytek stopniowo niszczał również z powodu braku odpowiedniego zabezpieczenia przed kradzieżami, do których dochodziło wielokrotnie. Właścicielka M. S. nie wykonała obowiązku zabezpieczenia przedmiotowego zabytku nałożonego decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 13 czerwca 2002r. co w konsekwencji doprowadziło do postępowania egzekucyjnego. W wyniku, tego postępowania w drodze licytacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 14 listopada 2007r. przyznał własność przedmiotowej nieruchomości nowemu właścicielowi.
W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Wójta Gminy G. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005r.
Organ rozważał przesłanki wynikające z art. 7 ust 1 pkt. 6 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych tj. zwolnienie z podatku od nieruchomości gruntów i budynków wpisanych do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie
z przepisami o ochronie zabytków z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sprawą bezsprzeczną jest, iż przedmiotowa nieruchomość wpisana była i jest do stosownego rejestru zabytków. Drugi warunek tj. utrzymanie i konserwacja obiektu zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, zdaniem organu nie został wypełniony. Rozważano również kwestię dotyczącą rażącego naruszenia prawa co stanowi istotę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
W odwołaniu wnioskodawczyni wniosła o przeprowadzenie ponownego postępowania w sprawie wydania decyzji uchylającej przedmiotową decyzję w całości
i stwierdzenie nieważności z mocy prawa decyzji Wójta Gminy G. Wskazano, iż Wójt Gminy G. nie dokonał podziału całej nieruchomości na teren zalesiony i zarośnięty krzewami oraz na teren ściśle obejmujący zabudowę obiektu [...]. Podniesiono również, że nie można w sposób jednoznaczny i bezkrytyczny opierać się na stanowisku konserwatora z 2009r. albowiem dotyczy ono ściśle nowego właściciela. Strona podkreśla, że jako właściciel podejmowała kroki zmierzające do ochrony obiektu zgodnie z wymogami konserwacji zabytków. Jednocześnie twierdzi, iż minęło wiele lat i trudno przytoczyć dokumenty a w szczególności zlecenia na ochronę obiektu firmie zewnętrznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie z ustawą z dnia
12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji wójt, burmistrz lub prezydent. Zgodnie z art. 7 ust 1 pkt. 6 w/w ustawy z podatku od nieruchomości zwolnione są grunty i budynki wpisane do rejestru zabytków co w danej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości. Przedmiotowa nieruchomość jest wpisana na listę zabytków. Po analizie istniejących w sprawie dokumentów w danym postępowaniu, organ uważa, iż nie istnieją przesłanki, które dają podstawę do tego aby twierdzenia wnioskodawczyni o utrzymaniu i konserwacji przedmiotowego zabytku w sposób zgodny z przepisami ustawy z dnia 15 lutego 1966r. o ochronie dóbr kultury, uznać za zasadne i udowodnione. Wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnego argumentu, który mógłby być podstawą do zmiany tego stanowiska. Organ podkreślił, iż decyzje Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie obowiązku zabezpieczenia obiektu zabytkowego z 2002r oraz skutki postępowania egzekucyjnego oraz wynik licytacji i w konsekwencji zmiana właściciela nieruchomości były poprzedzone wieloma postępowaniami administracyjnymi zakończonymi decyzjami i postanowieniami, których treść nie może być kwestionowana i podważana w tym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2005r.
Opinia Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w T. nie odnosi się tylko do roku 2008/2009 i nowego właściciela. Opinia z dnia 15 stycznia 2009r. dotyczy lat 2004-2007 czyli czasu kiedy właścicielem obiektu była p. M. S. Jedynie protokół załączony do opinii dotyczy okresu bieżącego czyli nowego właściciela. W ocenie organu argumenty p. M. S. dotyczące podejmowania przez nią kroków zmierzających do ochrony obiektu nie znajdują uzasadnienia i poparcia w aktach sprawy.
Organ wskazał również, iż stanowisko wnioskodawczyni dotyczące braku podziału przez Wójta Gminy G. terenu na zadrzewiony i zarośnięty nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 i Nr 120, poz. 1268), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W związku z powyższym organ wskazał, iż to postępowanie nie jest właściwe do rozstrzygania czy istniejące w rejestrach dane są poprawne. Jeżeli wnioskodawczyni nie zgadzała się z istniejącymi zapisami winna była wystąpić o stosowną zmianę w klasyfikacji gruntów i budynków. Organ podatkowy ustalając podatek od nieruchomości nie określa i nie dzieli rodzaju gruntów i budynków a jedynie przyjmuje stosowne zapisy jako pewne dane do ustalenia wysokości podatku lub zwolnienia z podatku. Tym samym argumenty Wnioskodawczyni dotyczące naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach uznano za chybiony i nie trafny. Również zarzuty dotyczące naruszenie art. 7 ust 1 pkt. 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zdaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie znajduje uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze organ nie stwierdził podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej. Jednocześnie podkreślono, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkowa i jedynie wyjątkowo możne mieć zastosowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, iż decyzja SKO nie uwzględnia stanu faktycznego
i przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. a w szczególności art. 2 ust. 2 art. 7 ust. 1
pkt 10 art. 7 ust. 1 pkt 6 . Skarżąca wskazuje , że w decyzji Wójta Gminy w G. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości występuje niezgodność oznaczenia ze stanem faktycznym. Dokonując analizy definicji "teren różny" zawartej w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków skarżąca podnosi, iż nie odpowiada ona stanowi faktycznemu przedmiotowych terenów. Działka nr 32 spełnia zdaniem strony, wymogi zakwalifikowania do użytków gruntowych jako grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione stosownie do pkt. 2 załącznika nr 6 do wym. rozporządzenia.
Strona nie zgadza się ze stanowiskiem Kolegium , iż organ podatkowy wyznaczający wysokość podatku nie określa i nie ustala rodzaju gruntu. Urząd Gminy znajduje się w strukturze organizacyjnej Starostwa Powiatowego, którego wydział geodezji określił rodzaj gruntu. Zatem Urząd Gminy posiadał i posiada pełną wiedzę na temat terenów będących w jego administracji.
Skarżąca podnosi ponadto, iż nigdy nie złożyła informacji w zakresie posiadanych nieruchomości wraz z ich zaklasyfikowaniem zatem nieprawdą jest, iż organ wydał decyzję na podstawie informacji złożonej przez stronę. Jednocześnie podkreślono, iż strona jest w trakcie składnia wniosku o zmianę klasyfikacji gruntów i budynków.
Końcowo skarżąca wskazuje na nieprawidłowości przy doręczeniu decyzji podatkowych za lata 2003-2007. Przedmiotowe decyzje strona otrzymała dopiero w dniu 28 sierpnia 2008r. Zostały one bowiem wysłane na adres w T. ul. [...], gdzie zainteresowana nigdy nie była zameldowana. Skutek powyższego jest ten, iż po takim czasie strona nie jest w stanie wykazać faktu ochrony obiektu zabytkowego a obiekt ten był faktycznie ochraniany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości. Skarżąca we wniosku z dnia
06 października 2008r. jako podstawę prawną swego żądania wskazała art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja, której dotyczy wniosek wydana została w trybie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa a zatem właściwą podstawę do rozważań w zakresie stwierdzenia nieważności stanowi art. 247 § 1 tej ustawy. W uzasadnieniu wniosku z dnia 06 października 2008r. strona podniosła, iż w jej ocenie zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, iż wskazaną powyżej przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej prawodawca określił za pomocą kryteriów nieostrych, które wywoływały liczne spory. Bogate orzecznictwo, jak i opracowania doktrynalne pozwalają wszakże przyjąć, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy stan prawny sprawy jest zasadniczo możliwy do jednoznacznego ustalenia na podstawie obowiązujących przepisów. Przepisy te nie mogą przy tym wywoływać rozbieżności interpretacyjnych tego rodzaju, że organ podatkowy zmuszony jest wybierać spośród równoważnych interpretacji. Innymi słowy, konsekwencje prawne przepisów powinny być dostatecznie jasno i precyzyjnie ustalone na podstawie ich treści, bez rozbieżności ich wykładni. W tym stanie rzeczy naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego", gdy czynności postępowania organu podatkowego lub istota załatwienie sprawy pozostają w jednoznacznej opozycji do treści obowiązujących, a przy tym stosowanych w sprawie regulacji prawnych (por.: J. Borkowski, op. cit., str. 807-810; H. Dzwonkowski, op. cit., str. 610-613). Nie budzi zatem wątpliwości , iż warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Należy zgodzić się z poglądem prezentowanym powszechnie w orzecznictwie, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, iż treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż
w ocenie skarżącej rażące naruszenie prawa dotyczyło art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia
12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) zgodnie z którym z podatku od nieruchomości zwolnione są grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków , pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków , z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z samej już treści powołanego wyżej przepisu wynika, iż dla ustalenia czy zaszły wskazane w nim przesłanki ( "utrzymywanie zabytków zgodnie z przepisami o ochronie zabytków") niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego. W pierwszej kolejności należy bowiem odwołać się do ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (DZ. U. Nr 162, poz. 1568) celem ustalenia jakie obowiązki spoczywają na właścicielu zabytku a następnie zweryfikowanie tego w świetle konkretnego stanu faktycznego sprawy. Reasumując dla zastosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wobec czego nie można naruszyć powołanego przepisu w sposób rażący.
Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, iż zbędnym było wystąpienie przez organ do [...] Konserwatora Zabytków celem ustalenia czy [...] w miejscowości [...] był utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Powyższe jednak pozostaje bez wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia.
Na marginesie już tylko wypada zaznaczyć , iż wykazanie przez stronę błędów
w ustaleniu stanu faktycznego , nieuwzględnienie istniejących dowodów lub ich pominięcie mogłoby ewentualnie stanowić przesłankę do wznowienia postępowania.
W świetle wyżej przedstawionych argumentów Sąd uznał, że decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
E. Kruppik – Świetlicka I. Najda – Ossowska U. Wiśniewska