I SA/Bd 469/07

I SA/Bd 469/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2007-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ewa Kruppik-Świetlicka
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art105par1ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.Dz.U. z 2000r.,Nr.98 poz1071 ze zmianami
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Jacka K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] 2007 r. do Biura Powiatowego w T. wpłynął wniosek Jacka K. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt wraz z oświadczeniem, w którym zobowiązał się on do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego rozpoczętego przez Andrzeja K. (ojca skarżącego). Do wniosku został załączony akt notarialny, zgodnie z którym Andrzej K. i Elżbieta K. przekazali gospodarstwo rolne synowi Jackowi K. w dniu [...] 2007 r.
Decyzją z dnia [...] 2007 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. odmówił Jackowi K. przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że nie został spełniony warunek zawarty w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809), gdyż Jacek K. nie złożył w ciągu 35 dni od dnia przejęcia gospodarstwa wniosku wraz z oświadczeniem do właściwego Kierownika Biura Powiatowego Agencji.
Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. Skarżący wskazał, że nie zgadza się z wydaną decyzją. Wyjaśnił, że niedotrzymanie terminu złożenia wniosku spowodowane było niezależnymi od niego czynnikami zewnętrznymi. Powołał się na pogorszenie stanu zdrowia ojca na przełomie lutego i marca, co spowodowało częste wizyty u lekarza. Jednocześnie podniósł, że jest osobą uczącą się, a brak czasu był jedną z przyczyn dostarczenia wniosku w terminie późniejszym.
Decyzją z dnia [...] 2007 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. uchylił zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej, co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia z dnia 17 maja 1999 r. nr 1257/1999/WE w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160). Na podstawie art. 23 w/w rozporządzenia wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej pięciu lat.
Organ wskazał, że Andrzej K. składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych przyjął pięcioletnie zobowiązanie realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Zgodnie z aktem notarialnym - umową darowizny i zobowiązania do ustanowienia służebności z dnia [...] 2007r. Andrzej i Elżbieta K. darowali swojemu synowi Jackowi K. gospodarstwo rolne zaprzestając tym samym prowadzenia działalności rolniczej. Stosownie do § 14 ust. 1 i 3 ww. rozporządzenia, w sytuacji, gdy doszło do przeniesienia posiadania całości lub części gospodarstwa rolnego po dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania złoży wniosek i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem. W przedmiotowej sprawie nie doszło jednak do skutecznego przejęcia zobowiązania, ponieważ producent rolny, który przejął posiadanie gospodarstwa rolnego, nie złożył wniosku w terminie przewidzianym rozporządzeniem. Jacek K. przejął gospodarstwo rolne od swojego ojca Andrzeja K. w dniu [...] 2007r., natomiast wniosek o przyznanie płatności złożył w Biurze Powiatowym w T. w dniu [...] 2007 r. Zatem okres od dnia przeniesienia posiadania do dnia złożenia wniosku wyniósł 41 dni, z czego wynika, że w/w przesłanki nie zostały spełnione.
Organ II instancji wyjaśnił, że termin 35 dni jest terminem, który nie może ulec przedłużeniu, dlatego też argumenty podniesione przez skarżącego dotyczące braku możliwości złożenia wniosku w ustawowym terminie nie mogą stanowić przesłanki pozytywnej dla załatwienia sprawy. Złożenie wniosku po upływie tego terminu powoduje, że postępowanie w sprawie staje się bezprzedmiotowe, w związku z czym organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że wydanie decyzji o odmowie przyznania płatności przez Kierownika Biura Powiatowego zostało dokonane z naruszeniem prawa, ponieważ postępowanie w sprawie z wniosku Jacka K. należało umorzyć.
Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu skarżący przyznał, że złożenie wniosku o przyznanie płatności nastąpiło z przekroczeniem o 6 dni terminu wskazanego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Podkreślił, że niedotrzymanie terminu spowodowane było brakiem informacji ze strony organu o obowiązku dotrzymania 35-dniowego terminu, chorobą ojca w okresie luty-marzec oraz kontynuacją nauki. Zwrócił się o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ podkreślił, że termin 35 dni nie może ulec przedłużeniu. Argumenty skarżącego dotyczące braku możliwości złożenia wniosku w ustawowym terminie (choroba ojca oraz kontynuowanie nauki) nie mogą stanowić przesłanki pozytywnej dla załatwienia sprawy. Organ wskazał również, że Andrzej K. zobowiązał się do niezwłocznego informowana na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, pobieranie lub wypłacanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, co potwierdził podpisem na formularzu wniosku. Organ I instancji do dnia [...] 2007 r. nie był w posiadaniu wiedzy, że Andrzej K. przekazał ziemię swojemu synowi Jackowi K. Tym samym nie miał możliwości udzielenia informacji producentowi rolnemu o terminie złożenia wniosku-kontynuacji. Dlatego też organ nie uznał podniesionego przez skarżącego zarzutu, że uchybienie terminowi złożenia wniosku było wynikiem braku informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa materialnego i procesowego w takim stopniu, który nakazywałby ją uchylić.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżącemu przysługuje prawo do przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżący w dniu [...] 2007r. zawarł umowę darowizny, na mocy której Andrzej i Elżbieta K. przekazali skarżącemu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) gospodarstwo rolne, zaprzestając tym samym prowadzenia działalności rolniczej (przez darczyńców).
Nie ulega również wątpliwości, że ojciec skarżącego w dniach [...] 2005r. oraz [...] 2006 r. złożył w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wnioski o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. przyznał Andrzejowi K. wnioskowane płatności.
Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Rady nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. U. UE L z dnia 26 czerwca 1999 r.) wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej pięciu lat.
Sytuację, w której nastąpiła zmiana posiadacza gospodarstwa rolnego regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Na podstawie ust. 3 tego artykułu, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych nastąpiło po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej.
Powyższe przepisy regulują zatem sytuację, w której następuje zmiana posiadacza gospodarstwa rolnego. Producent rolny chcący zachować prawo do przyznanej poprzedniemu posiadaczowi płatności zobowiązany jest w terminie 35 dni od dnia przeniesienia gospodarstwa rolnego złożyć odpowiedni wniosek i zobowiązać się do kontynuacji realizacji rozpoczętego projektu.
Z zebranego w sprawie materiału wynika, że skarżący złożył stosowny wniosek i zobowiązanie w dniu 12 marca 2007 r., jednak po terminie wskazanym w art. 14 ust. 1 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów. Mając na uwadze datę zawarcia umowy darowizny (dnia 30 stycznia 2007 r.) jak również przywołany przepis, skarżący powinien był złożyć wniosek do Kierownika Biura Powiatowego Agencji w T. i zobowiązać się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego, jednakże wniosek ten powinien złożyć w terminie do dnia 06 marca 2007 r. włącznie. Ponieważ skarżący nie zachował terminu 35-dniowego, zasadnie organ I instancji odmówił przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.
Prawidłowe jest stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., że wskazane przez skarżącego okoliczności uchybienia terminowi do złożenia wniosku, jak nieznajomość przepisów prawa o obowiązku dotrzymania 35-dniowego terminu, choroba ojca w okresie luty-marzec 2007r. oraz kontynuacja nauki, nie mogą stanowić przesłanki pozytywnej dla załatwienia sprawy. Termin 35-dniowy nie może ulec przedłużeniu, a jego zachowanie leży w interesie wnioskodawcy i to on powinien dołożyć starań, aby go dochować. Trudno wymagać od organu, aby poinformował skarżącego o obowiązku złożenia w terminie 35-dniowym wniosku, skoro okoliczność przekazania gospodarstwa rolnego przez poprzedniego producenta nie była znana temu organowi.
Rozpatrując niniejszą sprawę należy odnieść się również do treści sentencji decyzji organu II instancji. Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji (odmawiającą przyznania płatności) i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu powołał się na bezprzedmiotowość postępowania, lecz jednocześnie szczegółowo podał przyczyny, z powodu których nie ma podstaw do przyznania płatności.
Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Należy zauważyć, że instytucję umorzenia postępowania wiąże się w piśmiennictwie z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania. Wskazany przepis kładzie jednak akcent na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II).
Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z różnych przyczyn. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych, takich jak np. śmierć osoby fizycznej lub utrata przez nią zdolności do nabycia uprawnień o charakterze osobistym, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zniesienie danej kategorii uprawnień lub obowiązków, uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach, czy też niedopuszczalność wzruszenia decyzji w trybach nadzwyczajnych wynikającą z przepisów odrębnych albo z oceny prawnej orzeczenia sądu administracyjnego. Bezprzedmiotowe jest również postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94 (ONSA 1996, nr 2, poz. 80) stwierdził, że "Z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy".
W wyroku z dnia 17 lutego 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2627/05 WSA stwierdził, że przepis art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie może być traktowany rozszerzająco, a bezprzedmiotowość postępowania zachodzi jedynie w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (podobnie WSA w wyroku z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/05).
Analiza akt administracyjnych, w tym w szczególności złożonego wniosku oraz treść przepisów prawa odnoszących się do żądania przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt nie pozwala na stwierdzenie, aby w sprawie zaistniała jakakolwiek ze wskazanych powyżej przyczyn uzasadniających umorzenie postępowania zamiast odmowy przyznania płatności.
Nawet w przypadku stwierdzenia złożenia wniosku z uchybieniem terminu o charakterze materialnoprawnym, co powoduje wygaśnięcie uprawnień, należy sprawę rozpatrzyć merytorycznie, a nie umorzyć postępowanie. Może to być bowiem wyłącznie podstawa do odmowy przyznania uprawnień, a nie podstawa do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i umorzenia postępowania (WSA w wyroku z dnia 07 października 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 1499/05).
Prawidłowo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W tej sytuacji organ odwoławczy obowiązany był utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
Wprawdzie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, jednak w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wyraźnie wskazano, że uchybienie terminowi w złożeniu wniosku stanowiło podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku i poczyniono szczegółowe wywody adekwatne do decyzji odmawiającej przyznania płatności, tym samym podzielono merytoryczne stanowisko organu I instancji. Przywołano zaistniałe okoliczności faktyczne i stosowne przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. W konsekwencji należy stwierdzić, że wskazany błąd organu odwoławczego nie stanowi podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.