I SA/Bd 443/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2010-06-30
NSAinneŚredniawsa
płatności bezpośrednierolnictwoARiMRwspólna polityka rolnarozporządzenie UEkontrolateren rekreacyjnypomniejszenie dopłatwznowienie postępowaniak.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję o uchyleniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uznając zasadność wznowienia postępowania i pomniejszenia kwoty dopłat z powodu niezgodności zadeklarowanej powierzchni z faktycznym stanem.

Rolnik zaskarżył decyzję o uchyleniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 rok, kwestionując zasadność wznowienia postępowania i pomniejszenia kwoty dopłat. Sąd uznał, że kontrola na miejscu i zdjęcie lotnicze stanowiły nowe dowody uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdzono, że część działki rolnej była obszarem rekreacyjnym, co skutkowało pomniejszeniem płatności zgodnie z prawem wspólnotowym. Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, a skarżący miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi P. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o uchyleniu decyzji przyznającej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za 2004 rok i pomniejszeniu ich kwoty. Organ I instancji wznowił postępowanie z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stwierdzając, że część deklarowanej działki rolnej (nr 49/2, 48/1, 115) stanowiła obszar rekreacyjny (kort tenisowy, basen, grill), a nie grunt rolny. Kontrola na miejscu z 18 września 2008 r. wykazała niezgodność zadeklarowanej powierzchni z faktycznym stanem. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, wskazując na zawyżenie powierzchni działki rolnej B o 0,46 ha oraz na inne tereny nieużytkowane rolniczo. Pomniejszenie płatności o dwukrotną wykrytą różnicę (11,41%) nastąpiło na mocy art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 156 § 1 pkt 2 (błędne wznowienie postępowania), art. 7 i 77 (niewyjaśnienie stanu faktycznego), art. 8 i 9 (sprzeczność z zasadami prawa), art. 10 i 81 (naruszenie prawa do wypowiedzenia się) oraz art. 24 § 1 pkt 4 (prowadzenie sprawy przez wyłączonego pracownika). Kwestionował zasadność wznowienia postępowania na podstawie zdjęcia lotniczego z 14 kwietnia 2004 r., twierdząc, że organ dysponował nim już wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że kontrola na miejscu i zdjęcie lotnicze stanowiły nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uzasadniające wznowienie postępowania, nawet jeśli dowód został sporządzony po wydaniu pierwotnej decyzji, ale okoliczność faktyczna istniała wcześniej. Podkreślono, że kontrole administracyjne i na miejscu są niezbędne do weryfikacji zgodności z warunkami przyznawania pomocy, zgodnie z prawem wspólnotowym. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych, w tym prawa do wypowiedzenia się strony oraz zarzutu wyłączenia pracownika, uznając, że zeznania w postępowaniu karnym nie musiały świadczyć o braku bezstronności. Rozstrzygnięcie o kosztach nie zostało szczegółowo opisane w dostarczonym fragmencie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, kontrola na miejscu i zdjęcie lotnicze, nawet jeśli zostały sporządzone po wydaniu pierwotnej decyzji, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jeśli ujawniają istotne okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że protokół z kontroli na miejscu i zdjęcie lotnicze, przeprowadzone/wykonane po wydaniu pierwotnej decyzji, stanowiły nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nawet jeśli dowód został sporządzony później, wynikająca z niego okoliczność faktyczna mogła istnieć w dniu wydania decyzji i uzasadniać wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 23 § ust. 1

Kontrole administracyjne i na miejscu przeprowadzane w celu weryfikacji zgodności z warunkami przyznawania pomocy.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 24 § ust. 1

Kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, w tym automatycznie za pomocą narzędzi informatycznych i kontroli krzyżowych.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 art. 138 § ust. 1

Podstawa do pomniejszenia kwoty płatności w przypadku wykrycia różnicy między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią użytkowaną rolniczo.

Pomocnicze

k.p.a. art. 149 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.

Tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 23 § ust. 1

Szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 24 § ust. 2

Procedura uruchamiana po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych, w tym konieczność kontroli na miejscu.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003

Wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004

Szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kontrola na miejscu i zdjęcie lotnicze jako nowe dowody uzasadniające wznowienie postępowania. Niezgodność zadeklarowanej powierzchni działki rolnej z faktycznym stanem (teren rekreacyjny). Możliwość pomniejszenia płatności na podstawie prawa wspólnotowego.

Odrzucone argumenty

Błędne wznowienie postępowania na podstawie okoliczności znanych organowi wcześniej. Naruszenie prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Wyłączenie pracownika prowadzącego sprawę z powodu zeznań w postępowaniu karnym. Niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody stan przedmiotowych działek nie odpowiada stanowi deklarowanemu przedmiotowa działka stanowi obszar rekreacyjny pomniejszona kwota płatności o dwukrotną wykrytą różnicę nie można mówić o żadnej nowej okoliczności ciężar dowodu na mocy k.p.a. obciąża organ administracyjny nie zaistniała w sprawie przeszkoda, której nie można było przezwyciężyć decyzja ta nie narusza prawa materialnego jak i procesowego pracownicy w związku z wykonywaniem swoich obowiązków są przesłuchiwani w postępowaniach karnych

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

sprawozdawca

Dariusz Dudra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie nowych dowodów (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w kontekście płatności rolnych oraz stosowania prawa wspólnotowego w zakresie kontroli i pomniejszania dopłat."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli i dopłat rolnych w ramach wspólnej polityki rolnej UE. Interpretacja art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być stosowana analogicznie w innych sprawach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest dokładne deklarowanie powierzchni gruntów rolnych i jak konsekwencje mogą wynikać z niezgodności zadeklarowanego stanu z faktycznym, nawet po latach. Pokazuje też mechanizmy kontroli w ramach dopłat unijnych.

Czy teren z basenem i kortem tenisowym to nadal pole rolne? Sąd wyjaśnia zasady dopłat unijnych.

Dane finansowe

WPS: 1029,51 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 443/10 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2010-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Dariusz Dudra
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
II GSK 1267/10 - Wyrok NSA z 2011-12-07
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.145 par.1 pkt.5; art.24 par.14 pkt.4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art.24 ust.1, art.23
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]r. Nr [...] o uchyleniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]r. oraz przyznaniu P. Dz. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004r. w łącznej wysokości 1.029,51 zł, w tym z tytułu: Jednolitej Płatności Obszarowej w kwocie 654,75 zł i Uzupełniającej Płatności Obszarowej w kwocie 374,76 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 14 czerwca 2004r. do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. W niniejszym wniosku producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 4,49ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do działki rolnej o powierzchni 1,28ha. Przedmiotowe działki rolne były położone na trzech działkach ewidencyjnych o nr: 49/2, 48/1 i 115, obręb W. – Z., gmina B. K., powiat w.
Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
we W. przyznał wnioskodawcy płatność zgodnie z wnioskiem.
Przeprowadzona w dniu 18 września 2008r. kontrola na miejscu gospodarstwa rolnego B. Dz. - w ramach weryfikacji wniosku o przyznanie płatności
do gruntów rolnych na rok 2008 - wykazała, że działka ewidencyjna nr [...], deklarowana w ubiegłych latach do płatności przez P. Dz., nie jest gruntem rolnym (DR33). Inspektorzy terenowi ustalili, że przedmiotowa działka stanowi obszar rekreacyjny, na który znajduje się m.in. posiadłość, kort tenisowy, basen, grill murowany oraz szałasy do drewna.
Mając na uwadze powyższe ustalenia organ I instancji postanoiweniem z dnia
[...]r. na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej zwana k.p.a.) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2004, a następnie decyzją z dnia
[...]. uchylił decyzję własną z dnia [...]r. oraz przyznał P. Dz. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za 2004r. w pomniejszonej wysokości.
W odwołaniu w oparciu o przepis art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego strona wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 73 § 1 oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał
w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż powierzchnia działki rolnej B - sad, położonej na działce ewidencyjnej nr 48/1 wynosi 2,20 ha, a nie jak strona zadeklarowała we wniosku 2,66 ha. Przeprowadzone w ramach postępowania odwoławczego pomiary powierzchni użytkowanej rolniczo na ortofotomapie potwierdziły ustalenia organu I instancji, iż strona deklarując na działce ewidencyjnej nr [...] działkę rolną B o powierzchni 2,66 ha, zawyżyła powierzchnię deklarowaną o 0,46 ha.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w oświadczeniu z dnia 6 stycznia 2010r. skarżący potwierdził, że na przedmiotowej działce znajduje się dom o powierzchni 200 m2, garaż o powierzchni 100 m2 i 60 m2, zbiornik wodny o powierzchni 150 m2, plac utwardzony o powierzchni ok. 500 m2 i droga dojazdowa o powierzchni ok. 500 m2, co daje powierzchnię nie użytkowaną rolniczo 1510 m2.
Organ wskazał, iż wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych do płatności a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 11,41% w związku z czym na mocy art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców kwota płatności została pomniejszona o dwukrotną wykrytą różnicę.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, iż przed wydaniem decyzji nie miał możliwości zapoznania się ze zdjęciem lotniczym z 14 kwietnia 2004r. organ odwoławczy wyjaśnił, iż przedmiotowe zdjęcie stanowiło załącznik graficzny nr 1/3, po raz pierwszy wysłany do strony wraz z wnioskiem spersonalizowanym o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2006. Tym samym skarżący dysponował nim już w marcu 2006r, kiedy to w dniu 15 maja 2006r. złożył swój własnoręczny podpis potwierdzając datę wypełnienia ww. załącznika. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy załącznik znajdował się w aktach sprawy okazanych skarżącemu w dniu 06 stycznia 2010r. i w dniu 19 stycznia 2010r., co przyznał w sporządzonym przez siebie oświadczeniu o zapoznaniu się z aktami postępowania w dniu 19 stycznia 2010r.
Za bezzasadne Dyrektor ARiMR uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 73 § 1
i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazując, iż strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zebranych dowodów.
W skardze skierowanej do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości zarzucając jej naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie wskutek błędnego ustalenia, że organ administracji zasadnie wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną; 2) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 3) art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób sprzeczny z zasadami prawa; 4) art. 10 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez naruszenie prawa skarżącego do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów; 5) art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zezwolenie na prowadzenie postępowania administracyjnego przez pracownika organu podlegającego wyłączeniu od udziału w sprawie, w której był świadkiem. Ponadto wniesiono o dopuszczenie uzupełniającego dowodu z akt postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuratora Rejonowego we W., w którym pracownik ARiMR p. E. M. występowała w charakterze świadka.
Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjął, że przeprowadzona w dniu 18 września 2008r. kontrola oraz zdjęcie lotnicze z dnia 14 kwietnia 2004r. to nowe okoliczności w sprawie, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wskazano, że zdjęcie lotnicze wykonano w dniu 14 kwietnia 2004r., natomiast wniosek złożono w dniu 14 czerwca 2004r., tym samym organ dysponował powyższym zdjęciem w momencie wydawania decyzji, a więc nie może być mowy o żadnej nowej okoliczności. Strona podniosła również, iż na zdjęciu nie ma żadnej daty, legendy mogącej wskazać czas i miejsce jego wykonania. W ocenie skarżącego organ wznowił postępowanie na podstawie okoliczności znanych mu w dniu wydawania decyzji, co zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych jest niedopuszczalne.
Skarżący podkreślił, że ciężar dowodu na mocy k.p.a. obciąża organ administracyjny. Jeśli przyjąć, że dowodem w tej sprawie może być zdjęcie, to w ocenie strony skarżącej bezsporne jest, że należało je włączyć do materiału dowodowego
w konkretnej sprawie. Nie wystarczyło jedynie załączenie tego zdjęcia do wniosku z 2006r. i przedstawienie go w takiej formie skarżącemu. Strona nie powinna bowiem domyślać się, co jest dowodem w sprawie.
Skarżący podkreślił, iż w oświadczeniu z dnia 6 stycznia 2010r. zawarł szczegółową listę okazanych mu dokumentów. Nie ma tam mowy o jakichkolwiek załącznikach do wniosków z 2006r. Dalej wskazał, iż w dniu 19 stycznia 2010r. domagał się okazania mu przedmiotowego zdjęcia, lecz poinformowano go, że zdjęcie znajduje się w aktach dotyczących wniosku o dopłaty złożonego w 2006r. W ocenie strony należałoby się zastanowić, czy przedmiotowe zdjęcie faktycznie zostało wykonane w 2004r., a nie dopiero w 2006r. i czy powinno być dowodem w postępowaniu za 2006r. czy za 2004r.
Ponadto zdaniem strony skarżącej organ prowadził postępowanie w sposób
nie budzący zaufania obywateli do państwa, łamiąc liczne zasady postępowania administracyjnego. Pracownicy organu byli nieodpowiednio przeszkoleni i nie potrafili przekazać mu odpowiednich informacji. W skardze podkreślono, że skarżący wielokrotnie wypełniał wnioski w oparciu o sugestie pracowników organu, mając zaufanie do ich wiedzy i kompetencji.
Końcowo skarżący podkreślił, iż przedmiotowe postępowanie prowadził urzędnik, który zeznawał przed organami ścigania na niekorzyść strony skarżącej, w związku z czym na mocy kodeksu postępowania administracyjnego winien być wyłączony z prowadzenia przedmiotowej sprawy. Zdaniem strony bez znaczenia pozostaje fakt, że decyzję podpisał Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, gdyż postępowanie tak naprawdę prowadziła E. M.
W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 28 maja 2010r. skarżący podniósł, iż raporty z kontroli administracyjnej na podstawie których wydano zaskarżone decyzje zostały przez organ prowadzący postępowanie zatajone i nie okazano ich stronie podczas zaznajomienia się aktami sprawy. Ponadto strona powtórzyła zarzuty zawarte w skardze.
Pismem z dnia 14 czerwca 2010r. pełnomocnik skarżącego wniósł o odroczenie terminu rozprawy wskazując, iż w tym samym dniu jest obowiązany stawić się w Sądzie Rejonowym we W. II Wydział Karny jako pełnomocnik oskarżonego P. Dz., wobec czego nie może uczestniczyć na rozprawie przed WSA. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, iż w powyższym terminie nie jest w stanie zapewnić zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do wniosków formalnych pełnomocnika Sąd wskazuje, iż postanowieniem wpisanym do protokołu odmówił odroczenia terminu rozprawy. Stosownie do art. 109 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawa ulega odroczeniu , jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą , której nie można przezwyciężyć , chyba ze strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Mając na uwadze treść wniosku strony z dnia 14 czerwca 2010r. w ocenie Sądu nie zaistniała w sprawie przeszkoda, której nie można było przezwyciężyć.
Skarga nie jest zasadna. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa materialnego jak i procesowego w stopniu, który nakazywałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 k.p.a., tj. gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco we wskazanych wyżej przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., IV SA 1885/99, LEX nr 50152).
Niewątpliwie w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 18 września 2008r. ustalono, że stan przedmiotowych działek nie odpowiada stanowi deklarowanemu w złożonym przez producenta rolnego wniosku o przyznanie płatności. Tego rodzaju kontrola i jej wynik przedstawiony w protokole kontroli sporządzonym przez inspektorów terenowych, stanowił bezsprzecznie nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dowód ten, co oczywiste, nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej z 21 marca 2006r., jednakże w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazano na dwie, niezależne od siebie przesłanki w ramach tej podstawy wznowienia, co wynika ze sformułowania: "(...) ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody". Zarówno nowe dowody jak i nowe okoliczności muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, co miało miejsce w kontrolowanej sprawie (protokół z kontroli na miejscu), lecz muszą istnieć w chwili wydania pierwotnej decyzji. Wystarczające jest ujawnienie się albo nowej okoliczności faktycznej albo nowego dowodu, które spełniają - każde z nich - pozostałe przesłanki wznowienia. Każda okoliczność faktyczna może być dowodzona określonym dowodem. Sąd podziela wyrażony w piśmiennictwie pogląd, że "jeżeli więc nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym (jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie - uwaga Sądu), to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna mogła istnieć w dniu wydania decyzji i może uzasadniać wznowienie postępowania" (por. B. Gruszczyński [w]: S. Babiarz, b. Deuter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 616 - komentarz do tożsamo brzmiącej przesłanki wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej).
W realiach rozpoznawanej sprawy nowa okoliczność faktyczna ujawniła się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji pierwotnej – protokół z kontroli.
W aspekcie zarzutu dotyczącego przeprowadzenia kontroli wypada zaznaczyć, że obowiązujące rozwiązania prawne nie obligują Agencji do przeprowadzenia kontroli bezpośredniej już w toku zwykłego postępowania administracyjnego, zainicjowanego złożeniem wniosku o przyznanie płatności. Wbrew twierdzeniom skarżącego, wydanie decyzji ostatecznej z dnia [...]r. nie było poprzedzone żadną inną kontrolą, poza zbadaniem poprawności formalnej wniosku, czyli dokonaniem kontroli administracyjnej. Kontrola administracyjna nie jest tożsama z tak zwaną "kontrolą na miejscu". W szczególności, regulacje dotyczące przeprowadzania kontroli co do płatności rolnych, zostały określone prawem wspólnotowym, w rozporządzeniu Komisji (WE)
Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/ 2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z 2004 r. Nr 141, poz. 18).
Według reguł ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z kolei art. 24 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do dopłat i zadeklarowanych działek i pozwalają uniknąć nienależnego, wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy w ramach programów pomocy wiążących się z zadeklarowaniem powierzchni. Weryfikują one istnienie uprawnień do dopłat i kwalifikacje do otrzymania pomocy. Dotyczą zgodności między działkami zadeklarowanymi w jednym wniosku
a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów. Po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności przeprowadza się także kontrolę na miejscu (ust. 2 art. 24 rozporządzenia). Regulacja dotycząca wykonywania kontroli na miejscu zawarta została w art. 26 i następnych rozporządzenia oraz w pkt 36 preambuły tego aktu. Z przytoczonych unormowań wynika, że celem kontroli przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie jest ustalenie, czy deklarowana powierzchnia upraw i ich rodzaj odpowiada stanowi faktycznemu.
Ponadto jak wynika z akt sprawy niewątpliwie nowy dowodem w niniejszym postępowaniu było również zdjęcie lotnicze wykonane, jak wynika z informacji Departamentu Baz Referencyjnych (k. nr 23 akt administracyjnych) w dniu 14 kwietnia 2004r., a które nie było znane organowi w dniu wydawania pierwotnej decyzji o przyznaniu wnioskowanej dopłaty. Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, iż powyższe zdjęcie lotnicze nie może być dowodem w sprawie przyznania płatności za 2004r.
W tym miejscu należy wskazać, iż rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 marca 2004r. istnieje zapis nakazujący wykorzystanie wszystkich środków dostępnych dla administracji rządowej w celu wyjaśnienia rozbieżności wykrytych w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej.
W celu zlokalizowania działki rolnej w przestrzeni i prawidłowego określenia powierzchni uprawnionej do dopłat oraz wyłączenia gruntów nieuprawnionych do dopłat, zgodnie z rozporządzeniem Komisji obowiązkowe jest wykorzystanie materiałów kartograficznych czyli map i ortofotomap znajdujących się w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Technologia, która umożliwia wykorzystanie map i ortofotomap w postaci elektronicznej, w tym wykonywania pomiarów w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) w trakcie obsługi wniosków to technologia informacji geograficznej (GIS). Jednym ze środków służących weryfikacji błędów kontroli administracyjnej są zgromadzone w systemie ZSZiK dane graficzne GIS. Według Rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 uznawane są jako dane referencyjne, w oparciu o które prowadzone są kontrole administracyjne oraz w oparciu o które prowadzonej jest postępowanie wyjaśniające.
Reasumując skoro ze zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu 14 kwietnia 2004r. oraz przeprowadzonej w dniu 18 września 2008r. kontroli na miejscu wynikało, że działka ewidencyjna nr 48/1, deklarowana w ubiegłych latach do płatności przez skarżącego, nie jest gruntem rolnym, co również potwierdził de facto skarżący w oświadczeniu z dnia 06 stycznia 2010r., że przedmiotowa działka stanowi obszar rekreacyjny, na którym znajduje się m.in. posiadłość, kort tenisowy, basen, grill murowany oraz szałasy do drewna, zasadnie w oparciu o przepis art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców kwota płatności została pomniejszona o dwukrotną wykrytą różnicę.
Sąd za niezasadne uznał również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania zawarte w skardze. Jak wynika bowiem z akt sprawy Kierownik Biura Powiatowego na podstawie z art. 10 k.p.a. poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona skorzystała z przysługującego prawa i w dniu 06 stycznia 2010 r. zapoznała się z aktami sprawy.
Również na etapie postępowania odwoławczego strona skorzystała z powyższego uprawnienia i w dniu 19 stycznia 2010r. ponownie zapoznała się z aktami sprawy spisując na powyższą okoliczność oświadczenie, z którego wynika, iż w aktach sprawy znajdował się załącznik graficzny nr 040104505 – zdjęcie lotnicze.
Za niezasadne, w ocenie Sądu należy uznać także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zarzuty te nie znajdują oparcia w aktach sprawy, bowiem
w przeprowadzonym przez organy postępowaniu ustalono okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzono dowody dotyczące tych okoliczności, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, na jakich dowodach się oparto wydając określone rozstrzygnięcie. W konsekwencji Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., który wyłącza pracownika organu od udziału w sprawie, w której był świadkiem lub biegłym. Z treści tego przepisu wynika, że wskazany w nim powód wyłączenia pracownika zachodzi wówczas, gdy w sprawie będącej przedmiotem postępowania pracownik złożył zeznania jako świadek lub został powołany w tej sprawie jako biegły i przedłożył organowi stosowną opinię. Z przepisu art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wynika, czy wyłączeniu od udziału w sprawie podlega tylko pracownik, który był świadkiem lub biegłym w postępowaniu administracyjnym, czy także wtedy, gdy złożył zeznania jako świadek lub był biegłym w innym postępowaniu, dotyczącym sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu, jeżeli pracownik był biegłym lub świadkiem
np. w postępowaniu karnym, a przedmiot tego postępowania był powiązany ze sprawą administracyjną, wówczas pracownik może podlegać wyłączeniu od udziału
w postępowaniu w tej sprawie na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Ponadto w ocenie składu rozpatrującego niniejszą sprawę okoliczność przesłuchania pracownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postępowaniu karnym w charakterze świadka, sama przez się nie może być uznana za wywołującą wątpliwości, co do bezstronności pracownika. Z charakteru działalności tego organu wynika bowiem, że pracownicy w związku z wykonywaniem swoich obowiązków są przesłuchiwani w postępowaniach karnych prowadzonych tak w stosunku do podmiotów ubiegających się o dopłaty do gruntów rolnych. W tym stanie rzeczy Sąd, kierując się przedstawionymi wyżej względami, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
D. Dudra I. Najda – Ossowska U. Wiśniewska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI