I SA/BD 438/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2018-10-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnaskarga WSAadministracja skarbowazajęcie nieruchomościprawo użytkowania wieczystegoprzedawnienieVATkoszty egzekucyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia prawa użytkowania wieczystego, uznając, że skarga w trybie art. 54 u.p.e.a. nie służy do kwestionowania materialnoprawnych podstaw egzekucji, a jedynie jej formalnoprawny przebieg.

Spółka M. sp. z o.o. w likwidacji wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, zarzucając m.in. brak możliwości ustalenia wysokości zaległości, przedawnienie należności oraz nieuwzględnienie nadpłaty VAT. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy oddaliły skargę, wskazując, że tryb skargi na czynności egzekucyjne nie służy do badania merytorycznych podstaw egzekucji, a jedynie jej formalnoprawny przebieg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że zarzuty materialnoprawne powinny być podnoszone w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne lub wniosku o umorzenie postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi M. sp. z o.o. w likwidacji na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, prowadzoną przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. na podstawie różnych tytułów wykonawczych. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku możliwości ustalenia wysokości zaległości, przedawnienia należności, nieuwzględnienia nadpłaty VAT oraz braku wykazania jednego z wierzycieli. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. oddaliły skargę, argumentując, że skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - u.p.e.a.) służy wyłącznie ocenie formalnoprawnych aspektów czynności egzekucyjnych, a nie merytorycznej zasadności dochodzonych należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając skargę, potwierdził, że postępowanie egzekucyjne ma na celu przymusowe wykonanie obowiązków, a nie ich ustalenie. Sąd podkreślił, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny i nie może być stosowana tam, gdzie przewidziano inne środki zaskarżenia, takie jak zarzuty (art. 33 u.p.e.a.) czy wniosek o umorzenie postępowania (art. 59 u.p.e.a.). Sąd stwierdził, że czynność zajęcia nieruchomości została dokonana prawidłowo zgodnie z przepisami (art. 110c u.p.e.a.), a zarzuty dotyczące przedawnienia, wysokości należności czy nadpłaty VAT nie mogły być rozpatrywane w ramach tej skargi. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że skarżąca może dochodzić swoich praw w odrębnych postępowaniach.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynność egzekucyjną służy wyłącznie ocenie formalnoprawnych aspektów czynności egzekucyjnych i nie może być stosowana do kwestionowania merytorycznych podstaw egzekucji, które powinny być podnoszone w trybie zarzutów lub wniosku o umorzenie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne ma na celu przymusowe wykonanie obowiązków, a nie ich ustalenie. Skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny i nie może zastępować innych środków zaskarżenia, takich jak zarzuty czy wniosek o umorzenie postępowania, które służą do badania merytorycznych podstaw egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie ocenie formalnoprawnych aspektów czynności egzekucyjnych, a nie merytorycznych podstaw egzekucji.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja czynności egzekucyjnych jako wszelkich działań organu egzekucyjnego zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 110c § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości.

u.p.e.a. art. 110c § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego do zapłaty należności w terminie 14 dni pod rygorem opisu i oszacowania nieruchomości.

u.p.e.a. art. 110c § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Równoczesne z wysłaniem wezwania, organ egzekucyjny składa do sądu wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji.

u.p.e.a. art. 110c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania zobowiązanemu.

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący umorzenia postępowania egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia przez sąd administracyjny.

u.p.e.a. art. 70 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naruszenie przepisu dotyczącego przedawnienia należności.

O.p. art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przedawnienia zobowiązań podatkowych.

O.p. art. 70 § 8

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący nieprzedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym (uznany za niezgodny z Konstytucją).

u.s.u.s. art. 24 § 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis dotyczący przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na czynności egzekucyjne w administracji służy wyłącznie ocenie formalnoprawnych aspektów czynności egzekucyjnych, a nie merytorycznych podstaw egzekucji. Czynność zajęcia prawa użytkowania wieczystego została dokonana prawidłowo zgodnie z przepisami u.p.e.a.

Odrzucone argumenty

Brak możliwości ustalenia wysokości zaległości. Przedawnienie należności publicznoprawnych. Brak uwzględnienia nadpłaty w podatku VAT. Brak wykazania jednego z wierzycieli.

Godne uwagi sformułowania

skarga w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. nie przysługuje na czynności o charakterze procesowym, w stosunku do których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia skarga ta nie może natomiast stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w niniejszym postanowieniu nie mogą być analizowane zastrzeżenia Spółki dotyczące przedawnienia, wysokości czy istnienia dochodzonych obowiązków kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych skarga na czynności egzekucyjne służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

sprawozdawca

Mirella Łent

członek

Urszula Wiśniewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że skarga na czynności egzekucyjne w administracji ma ograniczony zakres kognicji sądu i nie służy do badania merytorycznych podstaw egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi na czynności egzekucyjne w administracji; zarzuty materialnoprawne należy podnosić w innych trybach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia proceduralne w postępowaniu egzekucyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa, choć sama sytuacja faktyczna nie jest nadzwyczajna.

Kiedy skarga na czynność egzekucyjną nie wystarczy? Ograniczenia proceduralne w egzekucji administracyjnej.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 438/18 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2018-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Mirella Łent
Urszula Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 340/19 - Wyrok NSA z 2023-04-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 54 par. 1  art. 59 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018r. sprawy ze skargi M. sp. z o. o. w likwidacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku M.-S. Sp. z o.o. w likwidacji w T. na podstawie: własnych tytułów wykonawczych, tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., tytułów wykonawczych wystawionych przez Okręgowy Urząd Miar oraz tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G.. Łączna kwota należności głównej dochodzonej na podstawie tytułów wykonawczych wynosi [...] zł. W toku czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w T. przy ul. B. [...]. Wezwanie o zajęciu Spółka odebrała w dniu [...].
Pismem z dnia [...]. Skarżąca wniosła skargę na powyższą czynność egzekucyjną zarzucając: brak możliwości ustalenia wysokości zaległości, bowiem nie zostało wykazane, czy wierzytelności wymienione w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości rzeczywiście istnieją; przedawnienie należności publicznoprawnych, bowiem z opisu okresu należności wynika, że część z nich jest przedawniona; brak uwzględnienia, że wierzytelność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. powinna zostać ograniczona z nadpłaty w podatku VAT w kwocie [...]zł, wynikającej z deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2017r.; brak wykazania, że wierzycielem zobowiązanego ma być Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G..
W związku z tym, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności, przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w skardze oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza względem przedawnionych należności.
Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Organ stwierdził, że w skardze podnosić można wyłącznie zarzuty o charakterze formalnoprawnym odnoszące się do prawidłowości podjętej czynności egzekucyjnej, natomiast Spółka nie sformułowała tego typu zastrzeżeń. Zdaniem organu podniesione przez Skarżącą zarzuty nie mogą być rozpatrywane w trybie określonym w art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r. poz. 1201 ze zm.), dalej: "u.p.e.a." Organ stwierdził, że podjęta czynność egzekucyjna odpowiadała przepisom prawa.
W złożonym zażaleniu Spółka zarzuciła: brak rozpoznania części zarzutów,
w tym przykładowo brak wykazania, że wierzycielem dłużnika ma być Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G.; brak możliwości ustalenia istnienia
i wysokości wierzytelności; brak uzasadnienia dla odmowy uznania zasadności zarzutu przedawnienia należności publicznoprawnych. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skarżonej czynności, ewentualnie o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także
o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza względem przedawnionych należności.
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ analizując treść art. 110c u.p.e.a. stwierdził, że zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. dokonał zajęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości kierując do Spółki wezwanie z dnia [...]. do zapłaty - w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania - należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zawiadomienie zostało doręczone Spółce w dniu [...].,
a więc z tą chwilą stało się skuteczne. Jednocześnie organ egzekucyjny przesłał do Sądu Rejonowego w T. VI Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o dokonanie
w księgach wieczystych wpisu o wszczęciu egzekucji. W świetle powyższego organ uznał, że czynność została dokonana zgodnie z obowiązującą procedurą.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ wskazał, że zgodnie
z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, skarga wniesiona w trybie
art. 54 § 1 u.p.e.a. nie przysługuje na czynności o charakterze procesowym, w stosunku do których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenia na postanowienia lub wniesienie pozwu do sądu. Skarga, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego.
W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych. Skarga ta nie może natomiast stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji. Tym samym w niniejszym postanowieniu nie mogą być analizowane zastrzeżenia Spółki dotyczące przedawnienia, wysokości czy istnienia dochodzonych obowiązków, bowiem stanowią one podstawę do wniesienia zarzutów lub jak
w niniejszej sprawie - wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podnoszona w piśmie z dnia [...]. argumentacja o zaistnieniu podstaw do umorzenia tego postępowania jest obecnie przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w trybie art. 59 u.p.e.a.
W skardze Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego zarzucając: brak rozpatrzenia meritum sprawy; brak wyczerpującego ustalenia wysokości zaległości poszczególnych wierzycieli; naruszenie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201), dalej: "O.p.", w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez kontynuowanie postępowania egzekucyjnego względem przedawnionych należności publicznoprawnych; bezpodstawne pominięcie faktu, że wierzytelność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. powinna zostać ograniczona
z racji nadpłaty w podatku VAT w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu Spółka wskazała, że organ egzekucyjny umorzył częściowo postępowanie egzekucyjne, zatem zarzuty podniesione w sprawie mają istotne znaczenie również w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Skarżąca zarzuciła, że do chwili obecnej nie zostało wykazane, czy wierzytelności wymienione
w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości rzeczywiście istnieją. Biorąc pod uwagę dwukrotne egzekwowanie należności przez jednego z wierzycieli (Okręgowy Urząd Miar), istnieje uzasadnione ryzyko, że podobna sytuacja może mieć miejsce
w przypadku pozostałych wierzycieli, zwłaszcza, iż w zaskarżonym postanowieniu brak jest informacji na temat wierzytelności objętych każdym tytułem wykonawczym. Powyższe jest o tyle istotne, że Skarżącej nie zostały doręczone tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu nieruchomości. Tym samym Spółka nie była w stanie złożyć zarzutów.
Odnosząc się do kwestii przedawnienia Skarżąca podniosła, że zdecydowana większość tytułów wykonawczych pochodzi z okresu 2012r. i wcześniej. Ponieważ zawiadomienie o zajęciu nieruchomości doręczone zostało Spółce w dniu [...]., zatem Skarżąca uznała, że wszelkie należności powstałe do końca 2012r. uległy przedawnieniu. Ponadto wskazała, że obecny art. 70 § 8 O.p. (uprzednio art. 70 § 6 O.p.), zgodnie z którym nie ulegają przedawnieniu zobowiązania zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (wyrok z dnia 8 października 2013r., sygn. akt SK 40/12). Podobnie traktować należy art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017r., poz. 1778), dalej: "u.s.u.s.", którego niekonstytucyjność wywieść należy z tego, że dotyczy on analogicznej sytuacji, jak w przypadku art. 70 § 8 O.p., tj. egzekwowania przedawnionych należności z tytułu składek z przedmiotu hipoteki.
Końcowo Spółka wskazała, że złożyła deklarację VAT-7K za czwarty kwartał 2017r.,
z której wynika, iż istnieje nadpłata w podatku VAT na kwotę [...]zł. Tym samym o taką kwotę winna zostać pomniejszona wierzytelność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z tytułu podatku od towarów i usług.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
I. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia
z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to nie narusza prawa.
II. Sporne w niniejszej sprawie jest zagadnienie dotyczące skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że w stosunku do Skarżącej jest prowadzona egzekucja na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., ZUS, Okręgowy Urząd Miar oraz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G.. W toku postępowania egzekucyjnego, wezwaniem z dnia
[...]. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w T. przy
ul. B. [...], dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Powyższe wezwanie Spółce doręczono w dniu
[...].
Pismem z dnia [...]. pełnomocnik Spółki wniósł do organu skargę na powyższą czynność egzekucyjną zarzucając: 1) brak możliwości ustalenia wysokości zaległości, bowiem nie zostało wykazane, czy wierzytelności wymienione
w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości rzeczywiście istnieją, 2) przedawnienie należności publicznoprawnych, bowiem z opisu okresu należności wynika, że część
z tych należności jest przedawniona, 3) brak uwzględnienia, że wierzytelność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. powinna zostać ograniczona
z nadpłaty w podatku VAT w kwocie [...]zł, wynikającej z deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2017r., 4) brak wykazania, że wierzycielem zobowiązanego ma być Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G.. W związku z powyższym pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza względem przedawnionych należności.
III. Na wstępie należy podać, że na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Ten przedmiot postępowania wyznacza zatem zakres i przedmiot kontroli tut. Sądu. Skoro skarga na czynność egzekucyjną znajduje oparcie w treści art. 54 u.p.e.a., to sprawa może zostać rozpatrzona tylko w tym zakresie. Odnosząc się do przedmiotu sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie sama czynność egzekucyjna została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 110c w związku
z art. 114 tej ustawy.
Warto też wyjaśnić, że procedura ustanowiona w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady, nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia.
Spór w rozpatrywanej sprawie w istocie sprowadza się do charakteru przedmiotowego środka prawnego i zakresu w jakim poruszać się powinien organ egzekucyjny w badaniu skargi złożonej w trybie 54 § 1 u.p.e.a. W przepisie art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zatem na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Przy czym chodzi tu nie tylko o działania jako czynności faktyczne, wykonawcze organu egzekucyjnego i egzekutora, ale i czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochrony niż zażalenie, czy zarzuty.
Z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, których legalną definicję określono
w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z 8 grudnia 2017r., sygn. akt II FSK 3048/15; z dnia 18 sierpnia 2015r., o sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015r., o sygn. akt
II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014r., o sygn. akt II GSK 1377/13 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. lub wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego stosownie do art. 59 § 1 u.p.e.a. (por.: Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54).
IV. Mając na uwadze powyższe rozważania należy skarżoną czynność egzekucyjną zajęcia prawa użytkowania wieczystego gruntu ocenić za zgodną
z przepisami prawa oraz prawidłowo dokonaną.
Podać należy, że na podstawie art. 110c § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości. Z kolei art. 110c § 2 tej ustawy stanowi, że zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Stosownie zaś do treści art. 110c § 3 u.p.e.a., równocześnie z wysłaniem zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek
o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów. Zgodnie z art. 110c § 4 u.p.e.a., zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, z tym że dla zobowiązanego, któremu nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów, z zastrzeżeniem § 5.
Mając na uwadze powyższe regulacje, rację należy przyznać organowi, że zaskarżona czynność egzekucyjna dokonana została prawidłowo. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. dokonał bowiem zajęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości kierując do Spółki wezwanie (z dnia [...]. nr [...]) do zapłaty - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej
w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu
i oszacowania wartości nieruchomości. Zawiadomienie zostało doręczone Spółce
w dniu [...]. (w pliku kart oznaczonych numerem 99), a zatem z tą chwilą stało się skuteczne. Jednocześnie organ egzekucyjny przesłał do Sądu Rejonowego
w T. VI Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o dokonanie w księgach wieczystych wpisu o wszczęciu egzekucji (k. 100 j.w.).
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że kwestionowana czynność egzekucyjna nie zawiera wad formalnych uprawniających do uwzględnienia przedmiotowej skargi. Przedstawione okoliczności faktyczne uzasadniają ocenę co do słuszności oddalenia przez organ egzekucyjny skargi na czynność egzekucyjną.
Z powyższych względów sformułowane w skardze zarzuty są nieusprawiedliwione.
V. Reasumując zdaniem Sądu, skarga na czynności egzekucyjne służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W jej ramach dopuszczalne jest zatem podnoszenie takich zarzutów, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, a nie - jak stara się uczynić to Spółka w niniejszej sprawie - materialnoprawnych, tj. dotyczących: ustalenia wysokości zaległości, istnienia wierzytelności wymienionych w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości, przedawnienia należności publicznoprawnych, ograniczenia wierzytelności ze względu na nadpłatę w podatku VAT w kwocie [...]zł,
a wynikającej z deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2017r., wykazania, że wierzycielem zobowiązanego ma być Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G..
Odnośnie wystąpienia ewentualnej nadpłaty dodać należy, że została ona złożona w dniu [...]., a zatem po skutecznym dokonaniu zaskarżonej czynności egzekucyjnej (zawiadomienie doręczone Spółce w dniu [...].).
Sąd zauważa, że ww. podnoszone okoliczności mogły być ewentualnie przedmiotem zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. lub mogą być ewentualnie rozpoznane przez organ egzekucyjny w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a., po złożeniu przez Spółkę stosownego wniosku. Natomiast w ramach skargi na czynności egzekucyjne zagadnienia te nie są rozpatrywane, bowiem nie dotyczą bezpośrednio skarżonej czynności. Przedmiotem bowiem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy Skarżąca, w ocenie Sądu, zmierza do zakwestionowania wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co mogła realizować na zasadach opisanych w przepisie art. 33 u.p.e.a. lub nadal może na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. ("Postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem
12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.").
W związku z tym należy skonstatować, że Skarżąca nie była i nie jest pozbawiona prawa do podnoszenia zarzutów przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnymi (nie przesądzając rezultatu), jednakże obowiązana jest stosować odpowiednie środki zaskarżenia przewidziane prawem. Z informacji zaś podanej przez organ i nie kwestionowanej przez Stronę wynika, że podnoszona w piśmie z dnia [...]. argumentacja o zaistnieniu podstaw do umorzenia tego postępowania jest obecnie przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w trybie art. 59 u.p.e.a. Organ zatem obowiązany będzie rozpoznać ten wniosek i wydać stosowne postanowienie, a Spółce będzie przysługiwało prawo do jego zaskarżenia (łącznie ze skargą do sądu administracyjnego).
VI. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę