I SA/Bd 434/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi O. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z dnia 16 czerwca 2025 r., która odmówiła przyznania zwrotu kosztów leków zakupionych za granicą w dniu 19 listopada 2024 r. Organ NFZ uzasadnił odmowę tym, że wniosek o zwrot kosztów został złożony po upływie 6-miesięcznego terminu określonego w art. 42d ust. 12 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który liczy się od dnia wystawienia rachunku. Skarżąca podniosła szereg zarzutów proceduralnych, w tym naruszenie art. 8 § 2 KPA poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki, art. 9 KPA przez brak wcześniejszego poinformowania o zmianie stanowiska organu, a także art. 42d ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 KPA, argumentując, że nadanie wniosku w polskiej placówce pocztowej w ostatnim dniu terminu powinno być uznane za jego zachowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że termin wskazany w art. 42d ust. 12 ustawy o świadczeniach jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego, co oznacza, że jego przekroczenie skutkuje wygaśnięciem prawa do zwrotu kosztów. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, zgodnie z którym dniem wszczęcia postępowania jest dzień faktycznego wpływu podania do organu, a nie dzień jego nadania na poczcie. Sąd uznał, że ewentualne wcześniejsze błędy organu w stosowaniu prawa nie mogą być powielane w nowych sprawach, a organ nie miał obowiązku informowania strony o interpretacji przepisów przed wszczęciem postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów leków zagranicznych jako terminu prawa materialnego i zasady liczenia tego terminu zgodnie z art. 61 § 3 KPA.
Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu kosztów leków zagranicznych na gruncie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Interpretacja art. 61 § 3 KPA ma szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy termin 6 miesięcy na złożenie wniosku o zwrot kosztów leków zakupionych za granicą, liczony od dnia wystawienia rachunku, jest terminem prawa materialnego, czy procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jest to termin prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin określony w art. 42d ust. 12 ustawy o świadczeniach jest terminem prawa materialnego, którego przekroczenie skutkuje wygaśnięciem prawa do zwrotu kosztów, a nie bezskutecznością czynności procesowej.
Czy w przypadku terminów prawa materialnego stosuje się przepisy KPA dotyczące sposobu obliczania terminów, w tym art. 57 § 5 pkt 2 KPA (nadanie pisma na poczcie)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy KPA dotyczące sposobu obliczania terminów nie mają zastosowania do terminów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że art. 61 § 3 KPA definiuje dzień wszczęcia postępowania jako dzień wpływu pisma do organu, a przepisy art. 57 § 5 KPA mają charakter procesowy i odnoszą się do terminów wynikających z KPA, a nie terminów prawa materialnego.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek informowania strony o zmianie swojej utrwalonej praktyki interpretacyjnej przed wydaniem decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie miał obowiązku informowania strony o przepisach prawa, ich interpretacji i wykładni przed wszczęciem postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie miał obowiązku informowania strony o zmianie stanowiska w kwestii interpretacji przepisów przed wszczęciem postępowania.
Przepisy (8)
Główne
u.ś.o.z. art. 42d § ust. 12
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Wniosek o zwrot kosztów składa się w terminie 6 miesięcy od dnia wystawienia rachunku za świadczenie opieki zdrowotnej, którego dotyczy ten wniosek. Jest to termin prawa materialnego.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 42d § ust. 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Wymienia przesłanki odmowy zwrotu kosztów, w tym złożenie wniosku po upływie terminu.
u.ś.o.z. art. 42b § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa uprawnienie świadczeniobiorcy do zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej udzielonego za granicą.
k.p.a. art. 57 § § 5 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje sposób obliczania terminów, w tym nadanie pisma na poczcie. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do terminów prawa materialnego.
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa, że datą wszczęcia postępowania na wniosek strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin 6 miesięcy na złożenie wniosku o zwrot kosztów leków jest terminem prawa materialnego. • Przekroczenie terminu prawa materialnego skutkuje wygaśnięciem prawa do zwrotu kosztów. • Dniem wszczęcia postępowania jest dzień wpływu wniosku do organu, a nie dzień jego nadania na poczcie (art. 61 § 3 KPA). • Przepisy KPA dotyczące sposobu obliczania terminów (art. 57 § 5 KPA) nie mają zastosowania do terminów prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 8 § 2 KPA poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw. • Naruszenie art. 9 KPA przez niepoinformowanie o zmianie stanowiska organu. • Naruszenie art. 42d ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 KPA poprzez uznanie, że termin nie jest zachowany w przypadku nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej. • Naruszenie art. 107 § 3 KPA poprzez nierówne potraktowanie sprawy w stosunku do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. • Naruszenie art. 7a § 1 KPA poprzez rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść Skarżącej bez uprzedniego poinformowania o wątpliwościach. • Naruszenie art. 42d ust. 2 pkt f ustawy o świadczeniach poprzez wydanie decyzji odmawiającej zwrotu świadczeń gwarantowanych.
Godne uwagi sformułowania
Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżąca zachowała termin do złożenia wniosku w przedmiocie zawrotów kosztów zakupu leków, czy przeciwnie termin został naruszony jak uznaje organ. • W badanej sprawie nie budzi wątpliwości tut. Sądu okoliczność, że termin wskazany w art. 42d ust. 12 ustawy o świadczeniach jest terminem prawa materialnego... • Dniem wszczęcia postępowania administracyjnego jest dzień doręczenia żądania organowi, a zatem dzień faktycznego wpływu podania zawierającego żądanie do kancelarii właściwego organu. • Ewentualny wcześniejszy błąd organu nie powinien być powielany w kolejnych nowo wszczętych sprawach na skutek odrębnych wniosków.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Mirella Łent
przewodniczący
Urszula Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów leków zagranicznych jako terminu prawa materialnego i zasady liczenia tego terminu zgodnie z art. 61 § 3 KPA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu kosztów leków zagranicznych na gruncie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Interpretacja art. 61 § 3 KPA ma szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw pacjentów - zwrotu kosztów leczenia za granicą, a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych, co jest kluczowe dla prawników.
“Czy nadanie wniosku na poczcie w ostatnim dniu terminu wystarczy do zwrotu kosztów leków z zagranicy? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.