I SA/Bd 432/21

I SA/Bd 432/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Jarosław Szulc /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 365/22 - Wyrok NSA z 2022-10-28
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 371
par. 10 ust. 2 i 2 a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi A. S.A. w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za luty, marzec i kwiecień 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Skarżąca zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz.1842, ze zm.) - zwanej dalej "ustawą o COVID", z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lutego do 30 kwietnia 2021 r.
Decyzją z [...] czerwca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu ww. składek. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z § 10 ust. 2 i 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 i 713), dalej "rozporządzenie", płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B,
86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń
w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia
28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.O2.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 %
w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. - zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia
1 lutego 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres.
Organ wskazał, że zgodnie z § 11 pkt 3 i 4 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za luty 2021 r., marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Zakład podał, że w dniu 25 maja 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach, w którym wskazała, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD - 55.10.Z. Po analizie konta i weryfikacji w rejestrze KRS organ ustalił, że przeważająca działalność Skarżącej według PKD na 31 marca
2021 r. to 01.43.Z. Organ stwierdził, że ten rodzaj działalności nie znajduje się w wykazie branż, które mogą skorzystać ze zwolnienia za luty 2021 r., marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r. W związku z powyższym ZUS uznał, że Skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.
W skardze do tut. Sądu Skarżąca zarzuciła rażące (istotne) naruszenie prawa w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
I. Prawa materialnego, tj.:
1) art. 31zo ust. 8 i 10, art. 31zq ust. 7, art. 31zy ust.1 ustawy o COVID oraz § 10 ust. 2 i 2a w zw. ust. 3 rozporządzenia, poprzez nieuznanie rzeczywiście prowadzonej przez Skarżącą działalności oznaczonej kodem zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD) 55.10.Z hotele i podobne obiekty zakwaterowania jako przeważającej,
2) art. 31zo ust. 8 i 10, art. 31zq ust. 7, art. 31zy ust.1 ustawy o COVID oraz § 10 ust. 2 i 2a w zw. ust. 3 rozporządzenia, poprzez bezkrytyczne przyjęcie danych statystycznych jedynie na podstawie rejestru KRS co do uwidocznionego w ewidencji rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą jako płatnika na dzień 31 marca 2021 r. Zamiast rzeczowego ustalenia na podstawie obowiązujących przepisów prawa w oparciu o przeprowadzone dowody, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD), Skarżąca jako przedsiębiorca faktycznie (rzeczywiście) prowadziła w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w ewidencji KRS.
II. Przepisy postępowania administracyjnego:
1) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021, poz. 735), dalej "k.p.a.", poprzez naruszenie powyższych przepisów ustawy o COVID oraz rozporządzenia,
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób zupełny i wyczerpujący oraz nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia przez ZUS w G., w sytuacji gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy Skarżąca faktycznie (rzeczywiście) wykonuje przeważającą działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia hoteli i podobnych obiektów zakwaterowania pod kodem PKD 55.10.Z, który to kod PKD uprawnia Skarżącą jako przedsiębiorcę do skorzystania z prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r., co spowodowało wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o nieudowodnione okoliczności, mimo:
a) zgłaszanych przez stronę skarżącą we wniosku z dnia 25 maja 2021 r., że przeważającą działalnością jest działalność oznaczona kodem PKD - 55.10.Z,
b) niewyjaśnienie w trakcie postępowania administracyjnego przez ZUS w G. w sposób zgodny z prawem, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) Skarżąca jako przedsiębiorca faktycznie prowadziła w dniu [...] marca 2021 r.,
c) pominięcie w trakcie postępowania i niebadanie faktu przez ZUS w G., że przeważającym przedmiotem działalności Skarżącej w dniu [...] marca 2021 r. było prowadzenie hoteli i podobnych obiektów zakwaterowania, a zatem działalność opisana kodem PKD 55.10.Z i uznanie, że wyłączne znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy ma aspekt formalny, związany z treścią wpisu w rejestrze KRS na dzień [...] marca 2021r., który wykazuje przeważającą działalność Skarżącej oznaczoną kodem PKD 01.43.Z, choć nie odpowiada on stanowi faktycznemu,
d) pominięcie w trakcie postępowania i niezbadanie faktu, że Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2021 r. wystąpiła do KRS, a w dniu [...] maja 2021 r. dokonała zmiany oznaczenia przeważającej działalności gospodarczej (kod PKD) w rejestrze KRS na działalność oznaczoną kodem 55.10.Z, a tym samym, że w chwili wydania decyzji przez ZUS w G. w dniu [...] czerwca 2021 r., jej przeważającą działalnością była działalność oznaczona kodem 56.10.Z, które to uaktualnienia wpisu w rejestrze KRS powinno być uwzględnione przez ZUS,
3) istotną wadliwość składników zaskarżonej decyzji poprzez naruszenie:
a) art. 268a k.p.a. w zw. z art. 6, art. 19, art. 107 § 1, art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. - brak wskazania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji ZUS w G. pisemnego upoważnienia organu - Prezesa ZUS w W. udzielonego Kierownikowi Wydziału A. M., która podpisała zaskarżoną decyzję ZUS w G., co rodzi wątpliwości czy osoba podpisująca zaskarżoną decyzję jest rzeczywiście upoważniona do jej wydania oraz czy podpis jest złożony przez osobę nieupoważnioną do jej wydania (tzw. niewłaściwy podpis), który może powodować naruszenie właściwości, skutkującej stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji,
b) art. 6, 7, 8, 9 i 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. - brak w treści uzasadnienia faktycznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych oraz wyjaśnienie niepełne i niezgodne ze stanem faktycznym, który nie ma odzwierciedlenia w materiale dowodowym niniejszej sprawy,
c) art. 6, 7, 8, 9 i 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. - brak w uzasadnieniu prawnym przytoczenia treści norm prawnych oraz ich znaczenia ustalonego w drodze wykładni.
Mając na względzie powołane zarzuty, Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie w całości. Strona wniosła także
o uwzględnienie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, w celu wykazania faktu, że rzeczywistą przeważającą działalnością Skarżącej na dzień [...] marca 2021 r., jest działalność w zakresie prowadzenia hoteli i podobnych obiektów zakwaterowania, czyli działalność oznaczona kodem PKD 55.10.Z.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych ustaw (Dz. U. poz. 1090). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z [...] września 2021 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca Spółka została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.
Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja ZUS z dnia [...] czerwca 2021 r. odmawiająca Skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lutego do 30 kwietnia 2021 r. Odmawiając Skarżącej przyznania wnioskowanego zwolnienia organ podniósł, że we wniosku Skarżąca wskazała jako prowadzoną przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 55.10.Z, natomiast zarejestrowaną działalnością była na dzień 31 marca 2021 r. działalność z kodem PKD 01.43.Z. Skarżąca natomiast w skardze wskazała, że faktycznie "od 7 lat prowadzi jako przeważającą działalność oznaczoną kodem zgodnie Polską Klasyfikacją Działalności (PKD) 55.10.Z – hotele i podobne obiekty zakwaterowania, która w sposób szczególny została dotknięta skutkami pandemii wirusa SARS-CoV-2." (...)
Przed przystąpieniem do rozstrzygnięcia powyższego sporu wskazać należy, że analogiczny spór był już przedmiotem rozważań i rozstrzygnięcia m.in. przez WSA w Rzeszowie oraz Białymstoku, które wyrokami z 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 189/21 oraz z 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 140/21 uchyliły decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Analogiczny problem był rozstrzygany także w wyrokach WSA w Bydgoszczy o sygn. I SA/Bd 222/21, sygn. I SA/Bd 221/21 i I SA/Bd/320/21. Podzielając stanowiska i poglądy zawarte w powyższych wyrokach, Sąd w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją zawartą w przywołanych powyżej orzeczeniach.
Zgodnie z § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Stosownie do § 10 ust. 2a pkt 1 tego rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r.
Na podstawie § 10 ust. 3 rozporządzenia, oceny spełnienia warunku, o którym mowa m.in. w ust. 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., a następnie na skutek zmiany tego przepisu na dzień 31 marca 2021 r. (§ 10 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 11 lit. d rozporządzenia z dnia 16 kwietnia 2021 r. (Dz.U.2021.713) zmieniającego rozporządzenie z dniem 4 maja 2021 r.).
Skarżąca, składając w dniu [...] maja 2021 r. wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach, wskazała jako przeważającą – działalność oznaczoną kodem PKD 55.10.Z. Określona zatem przez Skarżącą działalność mieści się wśród rodzajów działalności wymienionych w ww. rozporządzeniu, których wykonawcy mogą skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w tym przepisie. Organ stwierdził jednakże, że wskazany przez Skarżącą we wniosku kod PKD 55.10.Z przeważającej działalności gospodarczej jest niezgodny z rejestrem KRS. Z akt administracyjnych wynika, że na dzień, na który należy dokonać oceny – a więc [...] marca 2021 r. – jako przeważającą działalność w KRS Skarżąca miała podaną działalność oznaczoną kodem 01.43.Z, która nie jest objęta wykazem określonym w § 10 ww. rozporządzenia.
Na podstawie regulacji zawartej w § 10 ust. 3 rozporządzenia oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. (przed zmianą – na dzień 30 listopada).
Zdaniem Sądu, treść powyższych przepisów nie oznacza, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane zawarte w KRS, co do uwidocznionego w ewidencji rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 31 marca 2021 r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w rejestrze. Podkreślenia bowiem wymaga, że zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Organy powinny zatem dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. W ocenie Sądu pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na wymagany dzień w odpowiedniej rubryce KRS-u kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w § 10 rozporządzenia choć rzeczywiście nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem. W konsekwencji organ dopuścił się naruszenia powyższych przepisów dokonując ich błędnej wykładni.
W realiach rozpatrywanego przypadku nie ulega wątpliwości, że na dzień 31 marca
2021 r., zgłoszony przez Skarżącą w KRS kod przeważającej działalności PKD 01.43.Z, nie jest kodem, który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Jak wynika jednak z treści skargi, Skarżąca od 7 lat prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 kodem 55.10.Z. Taką działalność jako przeważającą Skarżąca podała we wniosku (k. 1 akt administracyjnych). Kod ten jest kodem uprawniającym do zwolnienia stosownie do regulacji § 10 ust. 2 i 2a rozporządzenia.
W ocenie Sądu organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Rolą organu w przedmiotowej sprawie było ustalenie faktycznie wykonywanej przez Skarżącą działalności gospodarczej, a nie jedynie oparcie się przy ocenie zasadności przyznania zwolnienia na danych zamieszczonych w rejestrze. W związku z tym doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązku organu co do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Organ powinien był ustalić, czy Skarżąca rzeczywiście wykonuje wskazaną we wniosku działalność gospodarczą, oznaczoną kodem 55.10.Z, co uprawniałoby ją do uzyskania zwolnienia z obowiązku płacenia składek. Wskutek jednak zaniechań organu w zakresie postępowania dowodowego doszło do wskazanego wyżej naruszenia przepisów postępowania, a w konsekwencji do błędnej wykładni i nieprawidłowego zastosowania § 10 ust. 3 rozporządzenia.
Zauważyć należy, że wykładnia powyższego przepisu dokonana przez organ byłaby poprawna jedynie na gruncie jego brzmienia językowego. Zgodnie z taką wykładnią nie jest możliwe zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, jeżeli wskazany na dzień 31 marca 2021 r. w rejestrze REGON rodzaj działalności gospodarczej nie mieści się w wykazie określonym w tym przepisie. Organ posługując się taką wykładnią, odmówił Skarżącej przedmiotowego zwolnienia.
W ocenie Sądu, jednakże wykładnia przyjęta przez organ nie jest poprawna. Należy zwrócić uwagę, że celem wprowadzenia szczególnych rozwiązań w związku z epidemią COVID-19 była pomoc przedsiębiorcom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji z uwagi na zmniejszenie popytu na ich usługi, spadek zainteresowania przedmiotem ich działalności, czy też wprowadzane przez ustawodawcę zakazy prowadzenia określonej działalności gospodarczej w okresie epidemii. Nie ulega wątpliwości, że działania ustawodawcy zmierzały do udzielenia pomocy osobom, które faktycznie wykonują określoną działalność gospodarczą, a skutki epidemii dotknęły ich w szczególności. Wykładnia językowa § 10 ust. 3 rozporządzenia mogłaby prowadzić do absurdalnej sytuacji, w której przedsiębiorca faktycznie wykonujący działalność wskazaną w tym przepisie nie uzyskałby zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek tylko z tego względu, że na dzień 31 marca 2021 r. nie miał zaktualizowanego wpisu w rejestrze, co do przeważającego rodzaju prowadzonej działalności, podczas gdy osoba prowadząca w rzeczywistości działalność nieobjętą wykazem wskazanym w tym przepisie, a posiadająca jedynie odpowiedni wpis w rejestrze takie zwolnienie uzyskałaby.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wykładnia językowa § 10 ust. 3 rozporządzenia może prowadzić do rezultatu prowadzącego do skutków niemożliwych do zaakceptowania z aksjologicznego punktu widzenia. Ponadto należy zwrócić szczególną uwagę na cel ustanowienia tej regulacji, co uprawnia do posłużenia się wykładnią celowościową dla wyjaśnienia znaczenia normy dekodowanej z tego przepisu. W doktrynie przyjmuje się, że działalność ustawodawcza ma charakter celowy, a więc służy realizacji określonych celów, które musi również uwzględniać sąd, dokonując interpretacji przepisu (zob. L. Morawski, Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 2014, s. 152). Zgodnie z wykładnią celowościową wskazanej regulacji, uprawnionym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przedsiębiorca, który na dzień 31 marca 2021 r. faktycznie wykonywał działalność wskazaną w przepisie w § 10 ust. 2, 2a rozporządzenia, niezależnie od wpisu widniejącego w tym dniu w rejestrze. Brak odpowiedniego wpisu w rejestrze nie powinien wpływać na rzeczywiste uprawnienia przedsiębiorcy, o ile rzeczywiście, faktycznie prowadził on działalność objętą preferencją. Aczkolwiek Sąd nie pochwala sytuacji, w której rejestry nie są aktualizowane, to jednak nie można z tego wyciągać tak daleko idących wniosków w zakresie pozbawienia prawa do zwolnienia przedsiębiorcę, który rzeczywiście dany rodzaj działalności prowadził.
Inną kwestią jest, czy faktycznie Skarżąca prowadziła jako przeważającą działalność objętą kodem PKD 55.10.Z. Ocena czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i art. 78 § 1 k.p.a. Uzasadnienie zaś decyzji powinno odpowiadać wymogom z art. 107 k.p.a., w tym w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego. Spółka w skardze powołuje się na dokumenty w postaci obrotów i salda wskazanych kont, rachunek zysków i strat, które mają potwierdzać wskazany we wniosku rodzaj prowadzonej działalności jako przeważający. Nie ma zatem przeszkód, aby tego rodzaju dokumenty zostały poddane ocenie przez organ.
W związku z powyższym doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym rodzaju wykonywanej przez Skarżącą działalności.
Wskazać również należy, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem prawnym i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo - uchyla ją, podając przyczyny, które skłoniły do tego sąd. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do przyznania pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek, gdyż to należy do uprawnień ZUS.
Rozpoznając ponownie wniosek Skarżącej, organ zbada czy istotnie prowadziła ona jako przeważającą działalność oznaczoną kodem uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek, a w razie stwierdzenia przez organ, że Skarżąca rzeczywiście prowadziła działalność objętą treścią § 10 ust. 2 i 2a rozporządzenia., będzie należało uznać, że warunek uzyskania zwolnienia z opłacania składek ze względu na rodzaj prowadzonej działalności, jest spełniony. Obowiązkiem zaś Spółki jest przedłożyć dowody na poparcie jej twierdzeń co do rodzaju prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej.
Za całkowicie bezpodstawne należy uznać zarzuty dotyczące upoważnienia dla osoby, która podpisała decyzję. Sąd zauważa, że organ nie ma obowiązku zamieszczać w każdych aktach upoważnienia udzielonego pracownikowi do wydania decyzji oraz powoływać go w podstawie prawnej decyzji. Ważne jest, aby takie upoważnienia faktycznie zostało udzielone. W tym kontekście organ wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, że upoważnienie takie udzielone zostało przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25 marca 2021 r. i pozostaje aktualne do chwili obecnej. Dokument ma postać elektroniczną i dostępny jest, podobnie jak wszystkie inne upoważnienia udzielone pracownikom organu, na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakładce "Inne" - "Rejestry, ewidencje i archiwa". Sąd podkreśla, że zarzuty powinny być poparte rzetelną informacją i dowodami, a nie gołosłowne - jak w skardze – sugerowanie rzekomego braku upoważnienia dla pracownika podpisującego decyzję.
Na koniec należy stwierdzić, że odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego złożonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym miała swe źródło w art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych, bowiem sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia wątpliwości. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj.: 1) oświadczenia Prezesa Zarządu A. G. z [...].06.2021 r., 2/ obroty i salda konta nr [...] - sprzedaż usług hotelowych A. G. z dnia [...].06.2021 r., za okresy: a) od 2018-01-01 do 2018-12-31, b) od 2019-01-01 do 2019-12-31, c) od 2020-01-01 do 2020-12-31, d) od 2021-01-01 do 2021-05-31, 3) rachunek zysków i strat A. G. za lata: a) 2018 i 2019, b/ 2020, c) 2021 do [...].05.2021, 4) zaświadczenie z KRS z dnia [...].05.2021 r. o zmianie wpisu przedmiotu działalności A. G., 5) dane z wpisu w rejestrze REGON A. G. z [...].06.2021 r. 6) aktualny odpis KRS A. G..
W związku z uwzględnieniem skargi nie ma przeszkód, aby Wnioskodawca wykazywał przed organem, stosownymi dokumentami, że podana we wniosku działalność gospodarcza jest faktycznie przeważającą. Organ obowiązany wówczas będzie także je ocenić. Stronie skarżącej natomiast wyjaśnić należy, że katalog dowodów jest otwarty i w celu wykazania profilu prowadzonej działalności gospodarczej, może przedstawić organowi np. dokumenty księgowe, umowy najmu lokalu, dokumenty z kontroli organów podatkowych (lub innych organów kontrolnych), z których wynikałoby, że prowadziła na dany dzień wskazany rodzaj działalności objęty zwolnieniem.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a., uwzględnił skargę.