I SA/BD 428/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Inspektora Sanitarnego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, stwierdzając, że organ ten nie miał podstaw do wydania orzeczenia kasacyjnego, a powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie. Sąd nie podzielił jednak stanowiska skarżącej co do sposobu naliczania odsetek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., wydając postanowienie kasacyjne zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazano, że błędy formalne w tytule wykonawczym, takie jak błędne oznaczenie rodzaju należności czy nieprawidłowy dziennik ustaw, nie stanowiły podstawy do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji, ponieważ nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy i nie stwarzały ryzyka niezgodnego z prawem wyegzekwowania należności. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę co do istoty. Jednocześnie Sąd odrzucił argumentację skarżącej dotyczącą sposobu naliczania odsetek, wskazując na prawidłową wykładnię art. 48a ust. 7 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którą odsetki nalicza się od dnia wydania decyzji, a nie jej doręczenia. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, błędy formalne w tytule wykonawczym, które nie wpływają na możliwość wyegzekwowania należności ani nie naruszają gwarancji zobowiązanego, nie stanowią podstawy do wydania postanowienia kasacyjnego przez organ odwoławczy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymogi formalne tytułu wykonawczego mają na celu zagwarantowanie zobowiązanemu, że postępowanie egzekucyjne jest zgodne z prawem i dotyczy właściwej kwoty. Błędy, które nie naruszają tej gwarancji, nie mogą być podstawą do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie kasacyjne jest dopuszczalne wyjątkowo.
u.z.z.z.l. art. 48a § 7
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Kary pieniężne stanowią dochód budżetu państwa i są wpłacane w terminie 7 dni od dnia wydania decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy przekazania wierzycielowi przez organ egzekucyjny zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ wskazał w podstawie prawnej postanowienia art. 34 § 2 ww. ustawy bez doprecyzowania, który punkt stanowi podstawę wydania postanowienia.
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, gdy określenie obowiązku jest niezgodne z treścią obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych postanowienia, w tym rozbieżności między sentencją a uzasadnieniem.
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 110 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyraźnie odróżnia 'wydanie' decyzji od jej 'doręczenia'.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
u.p.e.a. art. 28b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa sytuacje, w których wierzyciel sporządza zmieniony tytuł wykonawczy.
k.p.a. art. 124
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasad k.p.a. w konstrukcji podstawy prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy wydał postanowienie kasacyjne z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., podczas gdy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie. Błędy formalne w tytule wykonawczym nie stanowiły podstawy do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że odsetki od kary pieniężnej należy liczyć od dnia doręczenia decyzji, a nie jej wydania.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie kasacyjne nie może być podjęte w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w powołanym przepisie. Ten rodzaj orzeczenia jest dopuszczalny wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w celu zagwarantowania zobowiązanemu, że prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne znajduje podstawy prawne i że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której jest on rzeczywiście zobowiązany.
Skład orzekający
Tomasz Wójcik
przewodniczący
Agnieszka Olesińska
członek
Leszek Kleczkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania postanowień kasacyjnych przez organy odwoławcze w postępowaniu administracyjnym, a także kwestia błędów formalnych w tytułach wykonawczych i momentu naliczania odsetek od kar pieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym i stosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i egzekucyjnego, a także jak sąd administracyjny kontroluje prawidłowość stosowania przepisów przez organy.
“Błędy formalne w egzekucji administracyjnej – kiedy sąd uchyla decyzję organu?”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 428/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi P. Rz.p.w. W.P. w O. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 27 maja 2022 r. nr NHŚ.906.2.3.2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B.na rzecz P.Rz. p.w. W. P.w O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
W przedmiotowej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., po rozpatrzeniu zarzutów wniesionych pismem z dnia [...] lutego 2022 r. przez [...], w związku z egzekucją administracyjną prowadzoną na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. – oddalił zgłoszone zarzuty w całości.
Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. Inspektor Sanitarny uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ podał, że przyczyną uchylenia postanowienia są przede wszystkim błędy formalne jakich dopuścił się Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. W części D.2 tytułu wykonawczego – "Rodzaj należności pieniężnej", organ I instancji błędnie zaznaczył, że jest to należność podatkowa (winno być "inna"). Ponadto w ww. tytule wykonawczym, organ wskazał w części D.13 jako podstawę prawną artykuł z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – Dz.U. z 2020 r. poz. 1845 ze zm., a akt ten wygasł w dniu 16 listopada 2021 r. Obecnie obowiązuje tekst jednolity cytowanej ustawy – Dz.U. z 2021 r. poz. 2069 ze zm. Organ dodał, że w kwestii zarzutu strony dotyczącego błędnie wypełnionych pozycji części D1 tytułu wykonawczego, strona słusznie wskazała, iż organ nieprawidłowo wskazał w pozycji 2 - datę, od której nalicza się odsetki. Skoro, stosownie do zapisów w tytule wykonawczym, data powstania należności pieniężnej to [...] grudnia 2021 r. (pozycja 5), to organ błędnie wskazał w pozycji 2, iż data, od której nalicza się odsetki to [...] grudnia 2021 r. Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności (zgodnie z przepisami o Ordynacji podatkowej), czyli w przedmiotowej pozycji winna być wpisana data – [...] grudnia 2021 r.
Organ wskazał na art. 48a ust. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i uznał, że zarzuty dotyczące naliczania odsetek od chwili doręczenia decyzji, nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał także, iż wbrew temu, co podnosi strona, część D pozycja 2 tytułu wykonawczego – "Rodzaj należności pieniężnej", została wypełniona prawidłowo. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wybrał z katalogu dostępnych w formularzu opcji generowanych poprzez portal internetowy Ministerstwa Finansów zapis dotyczący rodzaju należności pieniężnej w postaci "opłaty za badania laboratoryjne oraz inne czynności", co jest prawidłowe. Nie ma możliwości wyboru wyłącznie zapisu "inne czynności" z pominięciem "opłat za badania laboratoryjne". W tym przypadku "inne czynności" obejmują, w szerokim tego określenia znaczeniu, sprawowanie nadzoru związanego z zapobieganiem epidemii, którego skutkiem są konsekwencje dla strony w postaci nałożenia kary pieniężnej za nieprzestrzeganiem zakazów związanych ze zwalczaniem COVID-19.
Ponadto organ podał, iż podstawa prawna zaskarżonego postanowienia została sporządzona w sposób wadliwy. Po pierwsze Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny niewłaściwie przytoczył art. 34 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Treść tego artykułu dotyczy przekazania wierzycielowi przez organ egzekucyjny zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, czynności tej dokonał Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. pismem z dnia [...] lutego 2022 r. Po drugie, organ wskazał w podstawie prawnej postanowienia art. 34 § 2 ww. ustawy bez doprecyzowania, który punkt stanowi podstawę wydanego postanowienia, co może budzić uzasadnione wątpliwości strony odnośnie do rozstrzygnięcia. Zdaniem organu podstawa prawna została skonstruowana w sposób nieprawidłowy, co narusza zasady k.p.a. (art. 124). Zarzuty strony dotyczącej tej kwestii organ uznał więc za zasadne.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, iż w analizowanej sprawie nie ma przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i uznania zarzutu nieistnienia obowiązku w całości, a jedynie z uwagi na wskazane wyżej uchybienia konieczne stało się wyłącznie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zasadność działań Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego jest niepodważalna i w ocenie organu II instancji prowadzenie postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie jest jak najbardziej konieczne.
W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uchylenie postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] marca 2022 r. poprzedzającego zaskarżone postanowienie oraz uchylenie postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] czerwca 2022 r. następującego po zaskarżonym postanowieniu (postanowienie zapadłe po ponownym rozpoznaniu sprawy). Zarzuciła:
a) naruszenie art. 138 § 2 zdanie pierwsze w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") przez wydanie postanowienia kuratoryjnego w sytuacji, gdy postanowienie organu a quo było dotknięte wadami prawnymi tego rodzaju, że organ ad quem powinien był zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i orzec co do istoty sprawy przez zastosowanie art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.;
b) naruszenie art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sam organ ad quem dostrzegł, iż w sprawie zachodzą przesłanki uznania zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, którego podstawą jest art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a., tj. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego;
c) naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez dopuszczenie się istotnej rozbieżności pomiędzy sentencją a uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia, tj. unaocznienie w tenorze rozstrzygnięcia, że postanowienie ma charakter kasatoryjny, pomimo tego, że organ ad quem w uzasadnieniu wypowiedział się co do istoty sprawy (o zasadności zgłoszonych zarzutów w określonych kwestiach);
d) naruszenie art. 138 § 2 zdanie drugie i § 2a k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez:
- nakazanie organowi a quo wydanie rozstrzygnięcia o określonej treści po ponownym rozpoznaniu sprawy, podczas gdy organ ad quem, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania – a więc wydając rozstrzygnięcie o charakterze stricte procesowym, a nie merytorycznym – może jedynie wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy rozpoznaniu sprawy bądź określić wytyczne co do wykładni określonych przepisów;
- udzielenia organowi a quo błędnych wytycznych, co do wykładni art. 48a ust. 7 zdanie pierwsze ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i nakazanie mu obliczanie odsetek od dnia [...] grudnia 2021 r. (tj. od dnia po upływie siódmego dnia licząc od dnia wydania decyzji), podczas gdy wykładnia prokonstytucyjna tegoż przepisu prawa materialnego, jak i koherentna z przepisami procedury administracyjnej (art. 110 § 1 k.p.a.), musi prowadzić do wniosku, że termin wskazany w art. 48a ust. 7 zdanie pierwsze tej ustawy liczony być powinien od dnia wejścia decyzji do obrotu prawnego, a więc in casu od dnia jej doręczenia pełnomocnikowi strony, czyli od dnia [...] grudnia 2021 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo.
Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ odwoławczy zasadnie wydał postanowienie o charakterze kasacyjnym na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W świetle art. 138 § 2 k.p.a. konstrukcja prawna rozstrzygnięcia kasacyjnego opiera się na wystąpieniu dwóch przesłanek łącznie, a mianowicie konieczności ustalenia przez organ odwoławczy, że postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania przy jednoczesnym stwierdzeniu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie kasacyjne nie może być podjęte w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w powołanym przepisie. Żadne inne wady postępowania czy wady rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania postanowienia kasacyjnego. Ten rodzaj orzeczenia jest dopuszczalny wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Kierując się tymi uwarunkowaniami w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że organ odwoławczy może wydać orzeczenie kasacyjne wówczas, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to nie kwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Trzeba też podkreślić, że orzeczenie wydane w trybie art. 138 § 2 k.p.a. nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Stanowi wręcz przeszkodę do jego ostatecznego ukształtowania.
Uchylając zaskarżone postanowienie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że przyczyną tego były przede wszystkim błędy formalne jakich dopuścił się organ pierwszej instancji. Mianowicie w tytule wykonawczym z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w części D.2 – "Rodzaj należności pieniężnej", organ pierwszej instancji błędnie zaznaczył, że jest to należność podatkowa, a winno być "inna". Ponadto w ww. tytule wykonawczym, w części D.13 wskazano nieprawidłowy dziennik ustaw, w którym opublikowano ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 1845 ze zm., zamiast Dz.U. z 2021 r. poz. 2069 z późn.zm.
Należy jednak zauważyć, że wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w celu zagwarantowania zobowiązanemu, że prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne znajduje podstawy prawne i że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której jest on rzeczywiście zobowiązany. Naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania innej kwoty niż obciążająca zobowiązanego. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który tę gwarancję istotnie narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2222/15). Zarzuty wadliwości postępowania egzekucyjnego opartego na niespełniającym wymogów formalnych tytule wykonawczym należy więc oceniać przez pryzmat wypełnienia funkcji gwarancyjnej oraz pewności co do tego, czy wyegzekwowana zostanie faktycznie obciążająca zobowiązanego kwota. Może bowiem zdarzyć się sytuacja, w której dostrzegalne są pewne braki bądź niedokładności tytułu wykonawczego, jednak ich nieistotność nie zagraża naruszeniu zasad legalizmu i prowadzenia przez organy postępowania w sposób budzący zaufanie (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 2215/18). Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie, ponieważ wskazane wyżej uchybienia w żaden sposób nie stwarzają ryzyka niezgodnego z prawem wyegzekwowania dochodzonej należności. Zdaniem Sądu takiego ryzyka nie stwarza też podnoszona w skardze kwestia błędnego określenia w tytule wykonawczym rodzaju dochodzonej należności pieniężnej ("opłata za badania laboratoryjne oraz inne czynności" zamiast "kara pieniężna"). Z tegoż bowiem tytułu wynika, że podstawą prawną obowiązku jest decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...]. Nie budzi wątpliwości, że decyzją tą nałożono na [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Skoro zatem wskazane w zaskarżonym postanowieniu uchybienia formalne w tytule wykonawczym w ogóle nie rzutowały na wadliwość postępowania egzekucyjnego, to nie stanowiły też podstawy do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Zdaniem Sądu podstawy do wydania takiego rozstrzygnięcia nie dawało również przytoczenie przez organ pierwszej instancji w sposób niewłaściwy podstawy prawnej wydanego przez niego postanowienia, tj. nieprawidłowego powołania art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz braku wskazania odpowiedniej jednostki redakcyjnej art. 34 § 2 u.p.e.a. Należy zauważyć, że czym innym jest wydanie postanowienia bez podstawy prawnej, co skutkuje stwierdzeniem jego nieważności, a czym innym niewłaściwe jej powołanie. Nieprawidłowe powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie ma wpływu na wynik sprawy i nie może skutkować uchyleniem postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Łd 2951/94; B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, t. II, Toruń 2007, str. 419).
Ponadto, jako przyczynę wydania postanowienia w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał nieprawidłowe określenie w tytule wykonawczym daty, od której powinno naliczać się odsetki, mianowicie powinny być one naliczane od dnia [...] grudnia 20221 r., a nie – jak podano w tytule wykonawczym – od dnia [...] grudnia 2021 r. Jednak wbrew treści art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy w tym zakresie ani nie wskazał naruszonych przepisów postępowania, ani koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy. W istocie w sposób merytoryczny rozstrzygnął sprawę odsetek, przyznając rację stronie.
Wskazać też należy, że wadliwe określenia daty, od której powinny być naliczane odsetki nie stanowi podstawy do wystawienia nowego tytułu wykonawczego. Sytuacje, w których wierzyciel sporządza zmieniony tytuł wykonawczy określa art. 28b u.p.e.a. Wynika z niego, że taki tytuł powinien być sporządzony, jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydana decyzja, postanowienie lub inne orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym. Wydane przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego postanowienie kasacyjne nie należy do postanowień określających lub ustalających inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym. Ma ono charakter wyłącznie procesowy. Organ w ogóle nie wskazał w oparciu o jakie przepisy należało wystawić nowy tytuł wykonawczy. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że wadliwe określenie okresu za jaki należne są odsetki, oznacza objęcie tytułem wykonawczym obowiązku nieistniejącego w części (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1749/18). Stanowi to podstawę do umorzenia przez organ egzekucyjny w tej części postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2038/15).
Powyższe rozważania prowadzą do konstatacji, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do wydania orzeczenia kasacyjnego, doszło zatem do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny powinien był wydać rozstrzygnięcie merytoryczne (co do istoty sprawy).
Jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że odsetki od kary pieniężnej należy liczyć od dnia doręczenia decyzji, a nie jej wydania. W myśl art. 48a ust. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi kary pieniężne stanowią dochód budżetu państwa i są wpłacane w terminie 7 dni od dnia wydania decyzji.
Zgodnie z zasadami wykładni językowej zwrotom poddawanym interpretacji winno się przypisywać znaczenie, jakie posiadają w języku potocznym. Odwołując się do wykładni językowej oraz opierając na słowniku języka polskiego (S. Skorupka, H. Auderska, Z. Łempicka, Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1968, str. 922), można stwierdzić, że czynność "wydania" oznacza ustanowienie, uchwalenie, sformułowanie czegoś, jak również przekazanie w formie publikacji, ogłoszenie, opublikowanie drukiem. W przypadku omawianego zwrotu należy uwzględnić kontekst wypowiedzi normatywnej zawartej w art. 48a ust. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r., tj. wydania decyzji jako aktu administracyjnego. Pojęcie decyzji administracyjnej, wobec braku definicji ustawowej na gruncie k.p.a., winno być definiowane przez pryzmat dorobku doktryny, która w ujęciu materialnym przez decyzję administracyjną uznaje "oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie" (J. Lang (w:) J. Służewski (red.), Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1995, s. 190; uchwała SN z dnia 5 lutego 1988 r" III AZP 1/88). Tak rozumiana decyzja administracyjna powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 107 k.p.a. W rezultacie pojęcie "wydania" decyzji użyte w art. 48a ust. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. odnosi się do sporządzenia aktu, którego wyrazem jest m.in. złożenie pod decyzją podpisu przez upoważnioną osobę oraz opatrzenie jej datą wydania (por. uchwała NSA z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I FPS 5/07; wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2021 r., III FSK 2962/21). Strona dla uzasadnienia swojego stanowiska odwołuje się do regulacji zawartej w art. 110 § 1 k.p.a., jednakże w przepisie tym wyraźnie odróżnia się "wydanie" decyzji od jej "doręczenia" i pojęciom tym nie można nadawać takiego samego znaczenia.
Sąd nie znalazł też podstaw do uchylenia postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] marca 2022 r., gdyż w sprawie powinno zapaść rozstrzygnięcie merytoryczne, co jest w gestii organu odwoławczego. Nie można także nie zauważyć, że naruszenie przepisu prawa (art. 138 § 2 k.p.a.) dotyczy tylko postanowienia drugoinstancyjnego. Nie ma również podstaw do uchylenia postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] czerwca 2022 r. Jak wynika ze skargi postanowienie to zostanie zaskarżone przez stronę, a zatem ocena jego poprawności zostanie dokonana w odrębnym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI