I SA/BD 424/24

I SA/Bd 424/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek /sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski
Mirella Łent /przewodniczący/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi P. O. T. i R. M. D. Sp. z o.o. o. p. N. P. P.-P. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2024 r. nr SKO-4230/53/2024 w przedmiocie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w latach 2021-2022 oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2024 r. Prezydent M. B. określił organowi prowadzącemu [...] w B. (dalej także jako: "Skarżący") wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w latach 2021-2022 w kwocie [...]zł oraz zobowiązał Skarżącego do jej zwrotu do budżetu Miasta B. na wskazany rachunek bankowy, w ciągu 15 dni od daty nabycia przez decyzję przymiotu ostateczności, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. formułując zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2024 r. SKO (dalej także jako: "SKO", "Kolegium") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium podało, że zobowiązania podatkowe objęte zaskarżoną decyzją nie uległy przedawnieniu.
Dalej Kolegium podało, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej, niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Ponadto SKO podało, że stosownie do art. 15 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2029; dalej także jako: "u.f.z.o.") określone w przepisach prawa podmioty, które prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od dotacji, o których mowa w art. 16-21, art. 25 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 i art. 28-30, dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości równej kwocie przewidzianej na takie dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej odpowiednio dla gminy lub powiatu. Zdaniem SKO dotacja nie jest przeznaczona na ogólne sfinansowanie zadań placówki. Aby dotację można było uznać za wydatkowaną zgodnie z art. 15 u.f.z.o. beneficjent musi spełnić dwa warunki. Po pierwsze dotacja musi zostać wydatkowana na przeprowadzenie i realizację wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Po drugie dofinansowanie to powinno dotyczyć wydatków bieżących. Inaczej rzecz ujmując dotacja musi być przeznaczona na wydatki bieżące służące realizacji zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. SKO podkreśliło, że wydatkowanie dotacji jest ograniczone poprzez wskazanie celów, którym ma ona służyć. Rola dotacji oświatowej nie polega zatem na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez jednostkę prowadzącą placówkę oświatową czy też pokrywania wszelkich jej wydatków. Istotne jest, z uwagi na fakt wydatkowania w ramach prowadzonej działalności środków o charakterze publicznym, że podmiot prowadzący taką działalność zobowiązany jest do dokonywania czynności zgodnie przepisami prawa a także powinien w sposób niebudzący wątpliwości dokumentować wszystkie wydatki związane z określoną działalnością. Tak więc prowadzący działalność zobowiązany jest w toku postępowania wykazać nie tylko sam fakt poniesienia wydatku, który wydatkowany jest ze środków publicznych, ale także zasadność takiego wydatku. Dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny zatem jasno wynikać z dokumentacji organizacyjnej dotyczącej przebiegu procesu kształcenia, wychowania i opieki oraz finansowania jednostek.
Zdaniem SKO Prezydent Miasta B. w sentencji zaskarżonej decyzji w prawidłowy sposób określił wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w latach 2021-2022 przez organ prowadzący [...] w B. w kwocie [...]zł oraz zobowiązał do jej zwrotu do budżetu Miasta B. na wskazany rachunek bankowy, w ciągu 15 dni od daty nabycia przez decyzję przymiotu ostateczności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W przedmiotowej sprawie stwierdzona niezgodność polegała na pobraniu dotacji na wczesne wspomaganie rozwoju dziecka (dalej także jako: "WWR"), pomimo nieprzeprowadzenia zajęć z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju w wymiarze co najmniej 4 godzin w miesiącu.
Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż w [...] w B. w okresie objętym toczącym się postępowaniem, w ramach realizacji wczesnego wspomagania wystąpiły niezgodności skutkujące uznaniem dotacji na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju za dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Chodzi tu o sytuacje, w których nie zrealizowano z dzieckiem zajęć z zakresu wczesnego wspomagania w rozwoju w przewidzianym przez obowiązujące przepisy minimalnym wymiarze wynoszącym 4 godziny miesięcznie. Wskazane nieprawidłowości dotyczyły następujących wychowanków:
1. S. J. - opinia nr [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju z dnia [...] września 2020 r. wydana przez Poradnię [...] Nr [...] w B.. Dotacja na dziecko była pobierana od stycznia 2021 r. do stycznia 2022 r. oraz od marca 2022 r. do sierpnia 2022 r. Stawka dotacji w 2021 r. wynosiła [...] zł, a w 2022 r. wynosiła [...] zł. Z dokumentacji poradni wynika, że forma pomocy dziecku miała obejmować: - w roku szkolnym 2020/2021 - 4 godz. zajęć w miesiącu: fizjoterapię (60 min. zajęć w tygodniu; - w roku szkolnym 2021/2022 - 6 godz. zajęć w miesiącu: fizjoterapię (90 min. zajęć w tygodniu); - następnie po wprowadzeniu zmian od dnia [...] marca 2022 r. - 6 godz. zajęć w miesiącu: fizjoterapię 30 min. zajęć w tygodniu, integrację sensoryczną (60 min. zajęć w tygodniu). Z akt sprawy wynika, że w 2021 r. po zsumowaniu liczby godzin przeprowadzonych zajęć z J. S., stwierdzono, że ogólna liczba godzin zajęć WWR w okresie od stycznia do grudnia 2021 r. wyniosła 45 godzin i była niższa niż ustalony wymiar godzin na ten okres tj. 48 godzin łącznie. Wobec powyższego kwota [...]zł ([...] zł: 4 = [...] zł x 3 godziny niezrealizowane = [...] zł) stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi do budżetu M. B..
2. M. A. - opinia nr [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju z dnia [...] lipca 2020 r. wydana przez Poradnię [...] Nr [...] w B.. Dotację na dziecko była pobierana od stycznia 2021 r. do sierpnia 2021 r. Stawka dotacji w 2021 r. wynosiła [...] zł. Z dokumentacji poradni wynika, że forma pomocy dziecku miała obejmować: - w roku szkolnym 2020/2021 - 4 godz. zajęć w miesiącu: terapia psychologiczna (60 min. zajęć w tygodniu). Z akt sprawy wynika, że w 2021 r. po zsumowaniu liczby godzin przeprowadzonych zajęć z A. M., stwierdzono, że ogólna liczba godzin zajęć WWR w okresie od stycznia do sierpnia 2021 r. wyniosła 26 godzin i była niższa niż ustalony wymiar godzin na ten okres tj. 32 godzin łącznie. Wobec powyższego kwota [...]zł ([...] zł: 4 = [...] zł x 6 godziny 10 niezrealizowane = [...] zł) stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi do budżetu M. B..
3. R. A. - opinia nr [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju z dnia [...] lipca 2020 r. wydana przez Poradnię [...] w [...]. Dotację na dziecko była pobierana od października 2021 r. do grudnia 2022 r. Stawka dotacji w 2021 r. wynosiła [...] zł, a w 2022 r. wynosiła [...] zł. Z dokumentacji poradni wynika, że forma pomocy dziecku miała obejmować: - w roku szkolnym 2021/2022 - 6 godz. zajęć w miesiącu: terapia ogólnorozwojowa (60 min. zajęć w tygodniu), fizjoterapię (30 min. zajęć w tygodniu), - po wprowadzeniu zmian od [...] kwietnia 2022 r. - 6 godz. zajęć w miesiącu: fizjoterapię (30 min. zajęć w tygodniu, terapię logopedyczną (60 min. zajęć w tygodniu). Z akt sprawy wynika, że w 2021 r. po zsumowaniu liczby godzin przeprowadzonych zajęć z A. R., stwierdzono, że ogólna liczba godzin w okresie od października do grudnia 2021 r. wyniosła 11 godzin i była niższa niż minimalny wymiar godzin na ten okres tj. 12 godzin łącznie. Wobec powyższego kwota [...]zł ([...] zł: 4 = [...] zł x 1 godzina niezrealizowana = [...] zł) stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi do budżetu M. B..
4. M. F. - opinia nr [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju z dnia [...] maja 2021 r. wydana przez Poradnię [...] nr [...] w B.. Dotację na dziecko była pobierana od kwietnia 2022 r. do lipca 2022 r. Stawka dotacji w 2022 r. wynosiła [...] zł. Z dokumentacji poradni wynika, że forma pomocy dziecku miała obejmować: - w roku szkolnym 2021/2022 - 3 godz. zajęć w miesiącu: fizjoterapię (45 min. zajęć w tygodniu), - po wprowadzeniu zmian od [...] czerwca 2022 r. - 5 godz. zajęć w miesiącu: fizjoterapię (45 min. zajęć w tygodniu, terapię logopedyczną (30 min. zajęć w tygodniu). Z akt sprawy wynika, że w 2022 r. po zsumowaniu liczby godzin przeprowadzonych zajęć z F. M., stwierdzono, że ogólna liczba godzin WWR w okresie od kwietnia do lipca 2022 r. wyniosła 15 godzin i była niższa niż minimalny wymiar godzin na ten okres tj. 16 godzin łącznie. Wobec powyższego kwota [...]zł ([...] zł: 4 = [...] x 1 godzina niezrealizowana = [...] zł) stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi do budżetu M. B..
Reasumując, zdaniem Kolegium z akt sprawy wynika, że dotacja w łącznej kwocie [...]zł, stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi do budżetu M. B..
Następnie Kolegium podało, że w analizowanej sprawie dniem stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości jest dzień doręczenia stronie wystąpienia pokontrolnego Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2024 r., co nastąpiło w dniu [...] stycznia 2024 r. Zdaniem SKO stosownie do obowiązujących przepisów, naliczanie odsetek rozpoczyna się po upływie 15 dni od tej daty, a więc od dnia [...] stycznia 2024 r.
Odnosząc się do odwołania Skarżącego Kolegium wskazało, że organ I instancji w rozpoznawanej sprawie przeprowadził postępowanie z zachowaniem niezbędnych wymogów postępowania wyjaśniającego. Zdaniem SKO organ nie odmówił uznania dowodów przedłożonych przez Skarżącego, lecz dokonał ich analizy i weryfikacji zgodnie z obowiązującymi przepisami. Prezydent Miasta B. w wydanej decyzji nie powołuje się "wprost i wyłącznie" na protokół z kontroli, co zostało zarzucone w odwołaniu, lecz na dokumenty stanowiące załączniki do tego protokołu, potwierdzające okoliczność pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Zdaniem SKO decyzja organu I instancji zawiera odniesienie się do poszczególnych dowodów, spośród których można przykładowo wskazać: arkusz obserwacji dziecka 2020/2021, zarządzenie nr [...], wniosek o zorganizowanie zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka z dnia [...] października 2020 r., wyciąg z systemu ODPN itp. Prezydent Miasta B. w wydanej decyzji wielokrotnie odwołuje się bezpośrednio do twierdzeń pełnomocnika Skarżącego ujętych w zastrzeżeniach do protokołu z kontroli i odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne, w celu wyjaśnienia dlaczego stanowisko Skarżącego nie zostało uwzględnione. W ocenie Kolegium niesprawiedliwy był również zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej także jako: "k.p.a.") poprzez brak należytego i dokładnego uzasadnienia do wydanej decyzji, brak wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych wydanej decyzji oraz ogólne braki w uzasadnieniu co do dowodów, okoliczności i podstaw dokonanych ustaleń. W ocenie Kolegium organ I instancji rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego. W ocenie Kolegium motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący. Ponadto Kolegium wyjaśniło znaczenie w niniejszej sprawie zasad prowadzenia postępowania: dwuinstancyjności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli, informowania, swobodnej oceny dowodów.
Uwzględniając powyższe zdaniem Kolegium należało uznać, że zarzuty przedstawione w odwołaniu zarówno co do naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego są nieuzasadnione.
W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta B., zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 i 8 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego i błędne ustalenie stanu faktycznego co do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości;
2) art. 15 k.p.a. przez brak przeprowadzenia własnego postępowania przez organ II instancji, bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia samodzielnego i wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie oraz bez
starannego wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do bezrefleksyjnego przyjęcia w ślad za organem I instancji, że dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości, oraz pomimo braku wskazania materialnej podstawy prawnej tej decyzji;
3) art. 75, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. polegającym na pominięciu przedstawianych dowodów, nieuwzględnienie jako dowodów dokumentów w sprawie, braku rozpatrzenia dowodów w sprawie poza protokołem kontroli, w konsekwencji niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo tego, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
4) art. 76 § 1 w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 10 i 11 k.p.a. przez uznanie, że wewnętrzne dokumenty kontroli w postaci protokołu kontroli, wystąpienia pokontrolnego czy wyników kontroli, stanowią dokumenty urzędowe zgodne z treścią wskazanego przepisu, podczas gdy stanowią one jedynie normalne dokumenty, dowody w sprawie, podlegające badaniu i ocenie na równi z innymi dowodami w postępowaniu o stwierdzenie zwrotu dotacji;
5) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 k.p.a. przez wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o protokół kontroli, bez uwzględnienia dowodów zebranych w ramach postępowania administracyjnego;
6) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez brak należytego i dokładnego uzasadnienia do wydanej decyzji, brak wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych wydanej decyzji oraz ogólne braki w uzasadnieniu co do dowodów, okoliczności i podstaw dokonanych ustaleń;
II. przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1) art. 15 u.f.z.o. w zw. z art. art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869; dalej także jako: "u.f.p.") i w zw. z art. 34 u.f.z.o. przez błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że dotacja została pobrana na uczniów posiadających opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w nadmiernej wysokości;
2) § 6 ust. 1 rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz.U. z 2017 r. poz. 1635; dalej także jako: "Rozporządzenia MEN") przez błędne zastosowanie w sprawie, gdy przepis ten nie stanowi podstawy prawnej do uznania dotacji oświatowej za pobraną w nadmiernej wysokości;
3) § 1, § 4, § 5, § 6 ust. 4, § 8 Rozporządzenia MEN przez całkowite pominięcie zadań poradni w organizowaniu wczesnego wspomagania, współpracy i wsparcia rodziny dziecka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie SKO w odpowiedzi na skargę złożyło wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pełnomocnik Skarżącego w piśmie z [...] września 2024 r. wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Z tych względów zarządzeniem z dnia [...] września 2024 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] października 2024 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione.
Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia czy organ prawidłowo uznał, że kwota dotacji za 2021 r. i 2022 r. w wysokości [...] zł stanowi dotację pobraną przez Skarżącego w nadmiernej wysokości.
Wskazać należy, że w myśl art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W rozpoznawanej sprawie jako podstawę zwrotu wskazano art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., uznając, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości. Stosownie do art. 252 ust. 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub sfinansowanie dotowanego zadania. Ponadto stosownie do art. 252 ust. 5 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
W kontrolowanej sprawie organ uznał, że kwota dotacji za 2021 r. i 2022 r. w wysokości [...] zł stanowi dotację pobraną przez organ prowadzący [...] w B. w nadmiernej wysokości. Szczegółowo kwestie te zostały przedstawione w decyzji organu pierwszej instancji na str. 12 – 18, zaś w formie skróconej w części wstępnej uzasadnienia wyroku (str. 3 – 4). Należy przy tym zauważyć, że organ nie zobowiązał w tym względzie Skarżącego do zwrotu całej kwoty dotacji, a jedynie jej części, tj. w zakresie zajęć, których nie przeprowadzono.
W myśl art. 15 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły podstawowe, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, które zgodnie z art. 127 ust. 5 ustawy - Prawo oświatowe prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od dotacji, o których mowa w art. 16-21, art. 25 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 i art. 28- 30, dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości równej kwocie przewidzianej na takie dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej odpowiednio dla gminy lub powiatu.
Z powyższych regulacji wynika, że dla otrzymania dotacji na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju niezbędne jest prowadzenie zajęć w zakresie wczesnego wspomagania, które powinny odpowiadać wymogom przewidzianym w Rozporządzeniu MEN. Z przepisów Rozporządzenia MEN wynika, że wczesne wspomaganie rozwoju ma na celu pobudzenie psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do czasu podjęcia przez nie nauki w szkole (§ 1). Nadto stanowi się w nich, że dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju organizowane są specjalne zajęcia w wymiarze od 4 do 8 godzin w miesiącu (§ 4 i § 6) prowadzone - indywidualnie z dzieckiem i jego rodziną - przez m.in. pedagoga, psychologa oraz logopedę. Minimalny zatem miesięczny wymiar zajęć z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju, których zorganizowanie jest niezbędne wynosi 4 godziny.
W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że w odniesieniu do wskazanych wyżej dzieci liczba godzin zajęć w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka była mniejsza niż 4 godziny w miesiącu. Ustalenia organu w tym zakresie zostały wywiedzione – wbrew twierdzeniom Skarżącego – z całokształtu materiału dowodowego sprawy a nie wyłącznie z protokołu kontroli z [...] listopada 2023 r. kwestionowanego przez Skarżącego. Protokół ten jest tylko jednym z dowodów w sprawie. Jak wskazało SKO w decyzji ostatecznej nieprzeprowadzenie przez Skarżącego zajęć WWR dla wymienionych w decyzji dzieci wynika z dokumentów pochodzących od Skarżącego, które zostały wytworzone celem utrwalenia przebiegu prowadzenia zajęć WWR w placówce. Dokumenty te, m.in. Arkusz obserwacji dziecka wraz z Dziennikiem zajęć specjalistycznych dla poszczególnych dzieci (S. J., M. A., R. A., M. F.). Dokumenty te stanowiły wprawdzie załączniki nr [...] do protokołu kontroli z [...] listopada 2023 r. jednak zostały poddane ocenie przez organy bez nadawania im szczególnego charakteru dokumentu urzędowego, na który wskazuje Skarżący. Dokumenty te potwierdzają stanowisko organów, iż względem ww. dzieci nie przeprowadzono zajęć WWR w wymaganym przez przepisy Rozporządzenia MEN wymiarze godzin.
W tym kontekście podać należy, iż zakres prowadzonej dokumentacji relewantnej dla ustalenia wymiaru zorganizowanych zajęć WWR dla poszczególnych dzieci określa § 4 Rozporządzenia MEN, który stanowi, że zespół szczegółowo dokumentuje działania prowadzone w ramach programu, w tym prowadzi arkusz obserwacji dziecka, który zawiera: 1) imię i nazwisko dziecka; 2) numer opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz datę wydania tej opinii; 3) ocenę sprawności dziecka w zakresie: motoryki dużej, motoryki małej, percepcji, komunikacji, rozwoju emocjonalnego i zachowania; 4) ocenę postępów oraz trudności w funkcjonowaniu dziecka, w tym identyfikowanie i eliminowanie barier i ograniczeń w środowisku utrudniających jego aktywność i uczestnictwo w życiu społecznym; 5) informacje dotyczące poszczególnych zajęć realizowanych w ramach wczesnego wspomagania.
Zdaniem Skarżącego brak adnotacji w dzienniku terapii o nieobecności dziecka należy uznać za usterkę w prowadzeniu dokumentacji, a nie dowód na to, że zajęcia nie zostały zorganizowane. Ponadto Skarżący wskazuje na to, że Rozporządzenie MEN stanowi o "organizacji" a nie o "realizacji" zajęć WWR.
W ocenie Sądu stanowisko Skarżącego nie jest zasadne w świetle treści § 4 pkt 5 Rozporządzenia MEN, zgodnie z którym zespół wczesnego wspomagania rozwoju dziecka szczegółowo dokumentuje działania prowadzone w ramach programu poprzez prowadzenie arkusza obserwacji dziecka, który zawiera informacje dotyczące poszczególnych zajęć realizowanych w ramach wczesnego wspomagania (§ 4 pkt 5 Rozporządzenia MEN). Skoro zatem w arkuszu obserwacji dziecka brak informacji o zrealizowaniu zajęć to słusznie organy przyjęły, że zajęcia te nie zostały zrealizowane.
Wskazać również należy, że środki publiczne muszą być przeznaczone na rzeczywiste wykonywanie zadań w postaci wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Nie jest to możliwe bez przeprowadzania zajęć, których miesięczny wymiar godzinowy ustala zespół wczesnego wspomagania rozwoju dziecka każdemu dziecku w indywidualnym programie. Jak wynika z akt kontrolowanej sprawy, [...] w B. prowadziła indywidualne teczki dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, jednak dane z nich wynikające nie wskazują na przeprowadzenie wymaganej ilości zajęć WWR dla dzieci wymienionych w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu brak adnotacji o zrealizowaniu minimalnej ilości zajęć WWR dla dzieci wymienionych w zaskarżonej decyzji słusznie został oceniony przez Kolegium jako uchybienie Skarżącego skutkujące koniecznością zwrotu dotacji. Wbrew twierdzeniom Skarżącego brak jest podstaw prawnych do uznania w tym zakresie "usterki w dokumentacji" skoro przepisy Rozporządzenia MEN w tym zakresie wskazują na konieczność dokumentowania informacji dotyczących "poszczególnych zajęć realizowanych w ramach wczesnego wspomagania".
Organ zasadnie zatem uznał, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości. Podkreślenia wymaga, że dotacja na realizację zajęć WWR ma służyć określonym celom, tj. pobudzeniu psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka. W przypadku gdy zajęcia trwają krócej niż wymaga liczba godzin, cele te nie są realizowane lub są realizowane w mniejszym niż to należałoby oczekiwać zakresie. Istnieje ścisły związek między dotacją na zajęcia WWR a celami na jakie jest ona przeznaczona.
Organ nie naruszył art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 24 u.f.z.o. Zdaniem Sądu organ prawidłowo zastosował przepis prawa, gdyż wykazał, że dotacje zostały pobrane w nadmiernej wysokości.
W kwestii określenia przez organ terminu, od którego należy naliczać odsetki wskazać należy, że zgodnie z art. 252 ust. 6 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że dniem stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości jest dzień zapoznania kontrolowanego z protokołem kontroli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1610/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 797/19). Sąd w składzie orzekającym ten pogląd podziela. W rozpatrywanej sprawie doręczenie Skarżącemu protokołu kontroli nastąpiło w dniu [...] listopada 2023 r. (k. 125 akt administracyjnych). Skarżący złożył zastrzeżenia do protokołu z dnia [...] grudnia 2023 r. (k. 126 akt administracyjnych). Następnie protokół kontroli podlegał skorygowaniu. Wskutek powyższego w rozpatrywanej sprawie organ przyjął, że datą relewantną dla ustalenia daty początkowej naliczania odsetek jest [...] stycznia 2024 r., tj. dzień w którym doręczono Skarżącemu wystąpienie pokontrolne (k. 171-173 akt administracyjnych). Wskazanie to nie budzi wątpliwości Sądu z uwagi na ujawnioną w aktach konieczność skorygowania protokołu kontroli.
Nieuzasadnione są zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Organ zgromadził wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał w decyzji bezpodstawność twierdzeń Skarżacego. Podniesiony przez Skarżącego zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Fakt, że ocena ta jest niezgodna z oczekiwaniami Skarżącego, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów państwowych. Nadto, w uzasadnieniu decyzji przytoczono zarówno zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołano się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia też wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
Nie został także naruszony art. 15 k.p.a. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozpatrzeniu tej samej sprawy administracyjnej. SKO nie naruszyło tej zasady rozpoznając odwołanie Skarżącego. Okoliczność, że SKO podzieliło ustalenia i ocenę zawartą w decyzji Prezydenta Miasta B. nie oznacza, że została naruszona zasada dwuinstancyjności.
Końcowo podać należy, że Sąd dokonał kontroli kwestii przedawnienia zobowiązania Skarżącego i nie stwierdził w tym zakresie uchybień. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja dotyczy obowiązku zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w latach 2021 - 2022. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, które zostały wymienione w art. 60 u.f.p. Stosownie do art. 67 do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą (u.f.p.) stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 879). W związku z powyższym, w kwestii przedawnienia w kontrolowanej sprawie zastosowanie znajduje art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Skoro zatem obowiązek zwrotu dotyczy dotacji udzielonej w 2021 r. i 2022 r. to zobowiązania objęte zaskarżoną decyzją nie uległy przedawnieniu przed zakończeniem postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
J. Ziołek M. Łent L. Kleczkowski