I SA/Ol 445/09

I SA/Ol 445/09 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2009-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Błesiński /przewodniczący/
Wiesława Pierechod /sprawozdawca/
Wojciech Czajkowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 33 par. 1i 2 ,  art. 122,  art. 187 par. 1,  art. 191,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 lipca 2009 r., sprawy ze skarg W. R. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"nr "[...]" oraz z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oddala skargi.
Uzasadnienie
Dwiema decyzjami odpowiednio: z dnia "[...]" oraz z "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołań W. R. reprezentowanego przez pełnomocnika - radcę prawnego, od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia: "[...]" Nr "[...]" orzekającej o zabezpieczeniu na majątku podatnika, przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. w wysokości 897.543 zł wraz z należnymi odsetkami od tego zobowiązania oraz "[...]", nr "[...]" orzekającej o zabezpieczeniu na majątku podatnika, przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2006r. w wysokości 927.016 zł wraz z należnymi odsetkami od tego zobowiązania, z uwagi na uzasadnioną obawę, że zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług mogą nie zostać wykonane, utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, kierując się treścią art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej orzekł o dokonaniu zabezpieczenia na majątku W. R., przybliżonej kwoty zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. płaconym według stawki 19% oraz w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2006r. Organ podatkowy I instancji, oceniając zgromadzony materiał dowodowy tj. fakt, iż z przeprowadzonych zestawień wynikało, że podatnik nie zawsze wywiązywał się z terminów zapłaty należnych zobowiązań podatkowych oraz zaliczek na podatek, nadto biorąc pod uwagę wysokość przybliżonych kwot zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych jak i podatku od towarów i usług oraz fakt, że strona zmieniła miejsce obowiązku podatkowego uznał, że istnieją przesłanki, które wskazują, iż zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane, biorąc pod uwagę przybliżone kwoty zaniżenia zobowiązań podatkowych.
W odwołaniach od powyższych decyzji W.R. zarzucił naruszenia art. 33 §1 Ordynacji podatkowej. Wskazał, iż z wykładnia gramatyczna ww. przepisu prowadzi do wniosku, iż wykorzystanie instytucji zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego na majątku podatnika nie jest obligatoryjne. Jedynie w uzasadnionych przypadkach organ podatkowy może (nie musi) skorzystać z przepisu art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Przy czym ustawodawca wyraźnie określił, iż dokonanie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego na majątku podatnika może mieć miejsce jedynie w przypadku wystąpienia uzasadnionej obawy, iż zobowiązanie to nie zostanie wykonane. "Uzasadniona obawa" musi mieć swoje oparcie w określonych dowodach i nie może opierać się wyłącznie na swobodnych przypuszczeniach organu podatkowego. Przywołany przepis pozostawia ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, w konkretnym przypadku, do uznania organu podatkowego. Uznanie to nie może jednak oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. ( ... ) Tym samym, zdaniem skarżącego wyłącznie wynik przeprowadzonego zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej oraz związanymi z nią przepisami art. 187 § 1 wym. ustawy, może stanowić podstawę do zastosowania omawianej instytucji. Na poparcie swojego stanowiska odwołujący się powołał orzecznictwo WSA i NSA. Nadto stwierdził, iż w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej ustawodawca wskazał przykładowe przesłanki uściślające pojęcie "uzasadnionej obawy" pozwalające na zastosowanie ww. przepisu. W jego ocenie za uzasadnienie takie nie mogą być uznane okoliczności opisane w zaskarżonej decyzji, tj. fakt, iż podatnik kilkakrotnie dokonał wpłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od łącznej kwoty wypłat dokonanych pracownikom po terminie, wpłacając jednocześnie należne odsetki za zwłokę. Przy czym wpłaty te dotyczyły niewielkich kwot (około kilkuset złotych), natomiast zabezpieczenie na majątku podatnika wyniosło ponad 1.234.554 zł. Podobnie w ocenie odwołującego się okoliczność zmiany miejsca zamieszkania nie stanowi uprawdopodobnienia powstania uzasadnionej obawy. Podkreślił, że organ podatkowy I instancji nie miał prawa do wskazania, iż podatnik dokonał zaniżenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług poprzez odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących czynności, które miały miejsce w rzeczywistości. Ponadto stwierdził, iż nie fakt posiadania ewentualnego zobowiązania podatkowego uzasadnia wydanie decyzji w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej lecz wystąpienie uzasadnionej obawy, iż nie zostanie ono wykonane. Zaprzeczył również twierdzeniu organu I instancji, że kontrola podatkowa dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. wykazała nierzetelność w rozliczeniu należności publicznoprawnych oraz określiła przybliżoną kwotę zobowiązania w wysokości 897.543,00 zł. Podkreślił, że wskazane ustalenia kontroli stanowiły podstawę do wydania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji z dnia "[...]"., nr "[...]" w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r., która została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]".
Uzasadniając zarzut naruszenia zasad postępowania podatkowego pełnomocnik podatnika zwrócił uwagę, iż decyzja o zabezpieczeniu na majątku jest wyjątkowym środkiem pozwalającym zabezpieczyć wykonanie zobowiązań publicznoprawnych. Zastosowanie tego środka bez właściwego uzasadnienia prowadzi do negatywnych skutków nie tylko dla samych podatników lecz również dla Skarbu Państwa. Rozstrzygnięcie organu podatkowego nie może opierać się jedynie o przypuszczenia organu nie mające potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy. Podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Rozpoznając odwołania Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej do Naczelnika Urzędu Skarbowego, o informacje na temat aktualnej sytuacji finansowej podatnika, posiadanym majątku i jego wartości oraz ustalenie czy wystąpiły transakcje polegające na wyzbywaniu się majątku. Naczelnik Urzędu Skarbowego, przy piśmie z dnia 31 marca 2009r., nr "[...]" oraz z dnia 23 kwietnia 2009r., nr "[...]" przekazał dowody świadczące, że W.R. nie jest już właścicielem: 15 samochodów ciężarowych, 6 przyczep ciężarowych oraz samochodu osobowego. Nie jest też właścicielem nieruchomości położonej w E. przy ulicy C., składającej się z działki o powierzchni 0,4322 ha zabudowanej domem mieszkalnym o powierzchni 318 m2, przekazanej w formie darowizny z dnia "[...]" W. R. i M. R. (wartość czynności 1.000.000,00 zł).
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzje o zabezpieczeniu stwierdził, że instytucja zabezpieczenia ustalona w art. 33 Ordynacji podatkowej ma na celu ochronę interesów Skarbu Państwa, a w szczególności zapewnienie warunków koniecznych do skutecznego prowadzenia przewidywanego postępowania egzekucyjnego. Podniósł, iż zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności, polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zauważył przy tym, iż przesłanki wystąpienia uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, wymienione w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, są przykładowe i nie wyczerpują pełnego katalogu tych podstaw, zaś ocena ich zaistnienia należy do organu podatkowego.
Mając na uwadze powyższe stwierdził, że podstawę dokonania zabezpieczenia stanowiła sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego, działania dokonywane przez podatnika oraz ustalenia z postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, wobec odwołującego się.
Wskazał, że przeprowadzona kontrola wykazała nierzetelne wypełnianie przez W.R. obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Wystąpiły bowiem nieprawidłowości mające wpływ na ustalenia podatkowe, zarówno w podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również w podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy wskazał, iż dokonał szczegółowej analizy sytuacji finansowej i majątkowej podatnika. Na podstawie zeznań podatkowych PIT-36L złożonych za lata 2005-2007 ustalił, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej strona wykazała w 2005r. stratę w kwocie 69.215,50 zł, natomiast za lata 2006-2007 dochód w kwocie odpowiednio: 4.408.318,61 zł i 2.283.523,61 zł. Powyższe dane w ocenie organu odwoławczego świadczyły o dobrej kondycji firmy, co powinno przekładać się na brak trudności związanych z wywiązywaniem się z bieżących zobowiązań podatkowych. Natomiast z zebranego materiału dowodowego dotyczącego sposobu regulowania przez podatnika płatności podatkowych wynikało, że podatnik nie wywiązywał się terminowo z obowiązków podatkowych i często regulował swoje zobowiązania po obowiązującym terminie. Część wpłat była dokonywana nawet w toku postępowania egzekucyjnego, pomimo zdolności do bieżącego regulowania zobowiązań.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, iż odwołujący się przeniósł siedzibę swojej firmy, o tym samym profilu, z E. do G. Z informacji udzielonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wynikało, że prowadzi działalność gospodarczą - skup i sprzedaż surowców wtórnych - na terenie dzierżawionym od Urzędu Miejskiego, posiada w leasingu samochód ciężarowy Toyota Dina bus, nie występuje w ewidencji czynności majątkowych. Ponadto, z wykazu dotyczącego informacji o czynnościach majątkowych, przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego organ odwoławczy ustalił, że W.R., po zmianie miejsca zamieszkania, w dniu "[...]" przekazał w formie darowizny swoim rodzicom nieruchomość położoną w E. przy ulicy Cz., składającą się z działki o pow. 0,4322 ha zabudowanej domem mieszkalnym o powierzchni 318 m2, o wartości 1.000.000,00 zł. Nadto w dniach 6 października 2008r. i 19 października 2008r. dokonał zbycia na rzecz P. R.: samochodu osobowego marki Mercedes CL 600, rok produkcji 2002; samochodu ciężarowego marki Honda Civic, rok produkcji 2003; dwóch samochodów ciężarowych marki Man, rok produkcji 2000; dwóch przyczep ciężarowych marki Hueffermann, rok produkcji 1999 i 2000 oraz na rzecz Spółki z o.o. "A" z siedzibą w G., której jest udziałowcem, dokonał zbycia siedmiu samochodów ciężarowych, w tym: marki Scania, Volvo FH12, Man, FS Lublin (data sprzedaży 18.12.2008r.), Mercedes-Benz Sprinter 2.90, lata produkcji 1994, 1996, 1998, 1999 i 2003; dwóch przyczep ciężarowych marki Hueffermann, rok produkcji 1983 i przyczepy ciężarowej kompenhans, rok produkcji 1993. Również pojazdy nabyte i zarejestrowane przez W.R. po okresie objętym kontrolą, tj. po 30 kwietnia 2007r. zostały sprzedane na rzecz P.R.: trzy samochody ciężarowe marki Man, Renault Clio, Toyota Land Cruiser, rok produkcji 2001, 2004 i 2005; przyczepa ciężarowa Schmitz rok produkcji 2002 oraz Spółce z o.o. "A": dwa samochody ciężarowe marki Mercedes Sprinter i Renault Clio, rok produkcji 1999 i 2000. Powyższe okoliczności, w ocenie organu II instancji, świadczyły o wyzbywaniu się majątku.
Zgromadzony materiał dowodowy w ocenie organu odwoławczego dawał podstawy do uznania, iż zachodzą obawy co do dobrowolnego uiszczenia podatku pomimo, iż deklarowane dochody uzyskiwane z prowadzonej działalności gospodarczej (z wyjątkiem 2005r., gdzie w zeznaniu PIT-36L wykazana została strata w wysokości 69.215,50 zł), były wysokie. Wskazał przy tym, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nie tylko kwota zaliczki na podatek dochodowy od wypłat dokonanych pracownikom w wysokości 122,80 zł została uregulowana po terminie płatności. Po terminie płatności regulowane były też zaliczki na podatek dochodowy za 2006r. i 2007r., a nawet 2008r., zobowiązanie podatkowe wynikające z zeznania PIT-36L za rok podatkowy 2006 i 2007 oraz podatek od towarów i usług za lata 2006-2008. Również należności wynikające z deklaracji na podatek od towarów i usług za miesiąc 09 i 10/2008 zostały wpłacone po terminie wraz z odsetkami. Ponadto, dokonanie darowizny działki zabudowanej nieruchomością o wartości 1.000.000,00 zł, a także zbywanie środków trwałych (samochodów osobowych i ciężarowych oraz przyczep) na rzecz P.R. oraz Spółki z o.o. "A", której udziałowcem jest zobowiązany, świadczyły zdaniem organu odwoławczego o wyzbywaniu się majątku. Działania zmierzające do zminimalizowania obciążeń podatkowych za okres objęty kontrolą poprzez ujmowanie w ciężar kosztów transakcji, które w rzeczywistości nie miały miejsca, nieterminowe regulowanie zobowiązań wobec budżetu państwa za lata 2005-2008, jak również zmiana miejsca zamieszkania i siedziby prowadzenia działalności gospodarczej, to sytuacje dające podstawy do wydania decyzji w sprawie zabezpieczenia w oparciu o art. 33 Ordynacji podatkowej orzekającej o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 927.016,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 307.538,00 zł. i w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 897.543,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 214.648,00 zł. Tym samym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, spełnione zostały przesłanki, o których mowa wart. 33 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, konieczne do wydania decyzji w sprawie zabezpieczenia. Z powyższych względów za bezzasadny uznał zarzut nie podjęcia wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a przez to powierzchowną analizę zgromadzonego materiału dowodowego. W ocenie organu odwoławczego zebrane dowody świadczyły o zaistnieniu uzasadnionej obawy, iż przedmiotowe zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane. Wobec powyższego nie uznał za zasadne zarzutów podniesionych w odwołaniach i dotyczących naruszenia art. 33 § 1, art. 122 w związku z art. 187 § 1, art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa. Podkreślił, że w tym postępowaniu ocenie podlegają wyłącznie okoliczności wskazujące na zaistnienie przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 33 Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 33d § 1 wymienionej ustawy wykonanie decyzji o zabezpieczeniu następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. W związku z powyższym, w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) mogą być podnoszone i składne żądania dotyczące wykonania decyzji w sprawie zabezpieczenia.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. R. działając przez pełnomocnika –radcę prawnego, wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i zasądzenie kosztów procesu.
Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie:
– art. 33 § Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie przesłanek do zabezpieczenia na majątku podatnika w sytuacji braku wystąpienia tych przesłanek,
– art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zwanej dalej w skrócie OP, poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej,
– art. 121 §1 OP poprzez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych.
W obszernym uzasadnieniu skarg pełnomocnik skarżącego przytoczył przebieg postępowania oraz szczegółowo uzasadnił przedstawione zarzuty. Wskazał, że zastosowanie art. 33 § 1 OP może nastąpić jedynie w przypadku wystąpienia uzasadnionej obawy, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane. Zawarte w tym przepisie stwierdzenie "uzasadniona obawa" oznacza, że musi wystąpić obawa, która ma swoje oparcie w określonych dowodach i nie może opierać się wyłącznie na swobodnych przypuszczeniach organu podatkowego. Nie może być domyślna, ale powinna być uprawdopodobniona w sposób jasny i czytelny dla podatnika. Nadto wskazał, że decyzje o zabezpieczeniu powinny być wszechstronnie uzasadnione, na poparcie swojego stanowiska powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r., z którego wynikało m.in., że brak uzasadnienia decyzji stanowi o naruszeniu art. 121, art. 124, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 OP i taką wadą dotknięta jest zaskarżona decyzja.
Stwierdził, że norma wymieniająca przesłankę uprawniającą do zastosowania zabezpieczenia w postaci trwałego nie uiszczania przez podatnika zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, nie może być interpretowana rozszerzająco. Nie każde opóźnienie w zapłacie podatku czy też incydentalne nieuregulowanie zobowiązania podatkowego może być automatycznie traktowane jako uzasadnienie zastosowania art. 33 OP. Również druga przesłanka polegająca na zbywaniu majątku, które może utrudnić lub udaremnić egzekucję musi być interpretowana ściśle. Nie każde zbycie majątku automatycznie konstytuuje przesłankę do dokonania zabezpieczenia. Jedynie takie, które nie stanowi przejawu działalności gospodarczej podatnika, lecz wskazuje na zamiar uniknięcia wykonania zobowiązania publicznoprawnego może być rozpatrzone w kategorii uzasadnienia zastosowania art. 33 § 1 OP. Dodatkowo czynność ta musi rodzić uzasadnioną obawę, że skutkiem jej dokonania będzie utrudnienie lub uniemożliwienie egzekucji, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ustawodawca posługując się pojęciem "uzasadnionej obawy" nie formułuje jego definicji. Zatem organy podatkowe każdorazowo przed zastosowaniem art. 33 OP powinny zebrać materiał dowodowy i zbadać wszystkie okoliczności sprawy. Uzasadniając powyższe skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 726/08 publ. LEX nr 483233.
W ocenie skarżącego organy podatkowe bezzasadnie dokonały zabezpieczenia na jego majątku na podstawie art. 33 § 1 OP. Po pierwsze organy podatkowe nie miały prawa do wskazania, że skarżący dokonał zaniżenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym skoro Dyrektor Izby Skarbowej w decyzjach uchylających decyzje określające organu I instancji uznał, że ustalenia w tym zakresie są niewystarczające. Nadto ustalenia kontroli oparte zostały na materiale dowodowym zebranym w toku działań Centralnego Biura Śledczego.
Po drugie sam fakt wystąpienia hipotetycznego zobowiązania podatkowego nie stanowi podstawy do dokonania jego zabezpieczenia bez konieczności wystąpienia dodatkowych przesłanek.
Skarżący podkreślił, iż skoro z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynikało, że dane finansowe świadczą o "(...) dobrej kondycji firmy", to okoliczność ta wyłącza zastosowanie art. 33 § 1 OP.
Zaakcentował, że kilkukrotne uiszczenie zobowiązań podatkowych po terminie nie oznacza trwałego nie płacenia zobowiązań publicznoprawnych. Nadto wyjaśnił, że przyczyną nieterminowego opłacania podatków są opóźnienia w spłacaniu zobowiązań przez kontrahentów.
Odnosząc się do poczynionych przez organ ustaleń w kwestii czynności zbywania majątku wyjaśnił, że nie mogą być one uznane za utrudniające ewentualna egzekucję, ale wręcz stanowią działania o przeciwnym skutku. Zbycie wskazanych składników majątku stanowiło element normalnej działalności firmy. Ze względu na drastyczny spadek cen surowca skarżący podjął działania mające wpłynąć na poprawę efektywności ekonomicznej firmy oraz dostosowanie jej do aktualnych warunków rynkowych. W tym celu pozbył się części taboru- głownie starych i awaryjnych pojazdów zmniejszając tym samym koszty firmy. Jednocześnie w firmie pozostawił nowe samochody, które w obecnej sytuacji gospodarczej są wystarczające do prowadzenia firmy. Dodatkowo wskazał, że pojazdy te zostały zbyte po cenach rynkowych, zaś środki uzyskane ze sprzedaży zasiliły środki firmy.
Podniósł, że bezpodstawne jest twierdzenie organu odwoławczego, że dokonane czynności utrudniały lub udaremniły ewentualną egzekucję. Wskazał, że posiada wystarczający majątek do zaspokojenia ewentualnych zobowiązań podatkowych tj: Stacja Demontażu Pojazdów Wycofanych z Eksploatacji N-18 o wartości 800.000 zł, wartość użytkowania wieczystego gruntu to 500.000 zł, baza przeładunkowa przy kolei, z czynną bocznicą, wiatą stalową o powierzchni 14 tys. m2, budynkiem biurowo-socjalnym, budynkami warsztatowymi, specjalistyczna prasonożycą do zgniatania karoserii i wagą samochodową 50 ton – wartość całkowita około 2.000.000 zł, magazyn otwarty i zamknięty w K. z wagą samochodową 50 ton, budynek biurowy w E. wartość rynkowa około 1.600.00 zł oraz w 2009 r. pozytywnie zaopiniowano wniosek o wydanie pozwolenia na zbieranie zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego.
Zarzucając naruszenie zasad postępowania podatkowego pełnomocnik skarżącego bardzo szeroko, odwołując się zarówno do orzecznictwa jak i stanowiska doktryny, przedstawił rozumienie jak i stosowanie art. 122 OP statuującego zasadę prawdy materialnej i odnoszących się do tej zasady art. 187 § 1, art. 191 OP.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii zaistnienia przesłanek do wydania decyzji zabezpieczającej w oparciu o art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, dalej zwanej w skrócie OP, oraz prawidłowości postępowania poprzedzającego jej podjęcie. Jak wynika z art. 33 §1 OP, zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że organ podatkowy musi wykazać istnienie jednoznacznych przesłanek uzasadniających zastosowanie zabezpieczenia Ma też obowiązek określenia w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w taki sposób, by fakt ziszczenia się przesłanki dokonania zabezpieczenia mógł podlegać kontroli sądowej.
Decydujące znaczenie dla podjęcia decyzji o zabezpieczeniu ma obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Dalsze wyliczenie przesłanek ma charakter jedynie przykładowy. Postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, jest postępowaniem odrębnym od postępowania kontrolnego, czy postępowania wymiarowego zmierzającego do określenia stronie zobowiązania podatkowego. Zabezpieczenie jest instytucją, mającą za zadanie ochronę przyszłych interesów wierzyciela. Ma ono zagwarantować wykonanie przez zobowiązanego (podatnika) ciążącego na nim obowiązku.
W przedmiotowej sprawie rozstrzygając o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego organy podatkowe, zwłaszcza Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zasadnie stwierdził, iż istnieje obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Przede wszystkim świadczy o tym działanie skarżącego polegające na nieterminowym opłacaniu zobowiązań podatkowych a zwłaszcza, jak ustaliły to organy podatkowe, na wyzbywaniu się majątku.
Niewątpliwe jest, że po wydaniu przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji wymiarowych dotyczących roku 2006, które zostały następnie uchylone skarżący dokonał zbycia 15 samochodów ciężarowych, 1 samochodu osobowego, 6 przyczep ciężarowych oraz nieruchomości położonej w E. na rzecz członków rodziny czy też "A" sp. z o.o., której jest udziałowcem. Mimo możliwości prawnych nie zaoferował dobrowolnego zabezpieczenia. Odnosząc się w tym zakresie do argumentów podniesionych w skardze a dotyczących posiadanego wciąż znacznego majątku, stwierdzić należy, że twierdzenia te nie zostały poparte żadnymi dowodami. A wręcz należy zauważyć, że stoją one w sprzeczności z oświadczeniem samego skarżącego złożonym do "Protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego" z dnia 23.03.2009 r., w którym to W.R. oświadczył, że prowadzi działalność na terenie dzierżawionym od Urzędu Miasta, na którym znajduje się barak gospodarczy ("brak wyposażenia przedstawiającego wartość handlową"), – w złym stanie technicznym. Posiada ponadto tylko samochód ciężarowy Toyota DINA bus w leasingu. Ponadto oświadczył, że żadnych innych składników majątkowych nie posiada. Podkreślić przy tym należy, że składając powyższe oświadczenie skarżący został pouczony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy na podstawie art. 233 Kodeksu karnego. Zauważyć przy tym trzeba, że oświadczenie to stoi również w sprzeczności z ustaleniami organu podatkowego, który stwierdził, że na dzień 20 kwietnia 2009 r. W.R. był właścicielem nieruchomości w E. przy ul. D. (data nabycia 23.11.2006 r.) i w P. (data nabycia 08.02.2007 r.) oraz samochodu Toyota Avensis rok produkcji 2006. Rację ma zatem organ odwoławczy, stwierdzając, iż fakt sprzedaży samochodów ciężarowych i osobowych, przyczep oraz darowizny nieruchomości o wartości 1.000.000 zł w trakcie toczącego się postępowania podatkowego (kontrolnego) stwarzało obawę niewykonania przyszłych zobowiązań podatkowych i niezrealizowania roszczeń Skarbu Państwa w drodze ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Nie zmienia tej oceny kwestia posiadanego jeszcze przez skarżącego majątku i ewentualnie jego wartości, faktem bowiem jest, że podatnik wyzbył się znacznej części majątku. Zwłaszcza, że wysokość przyszłych zobowiązań zarówno w podatku od towarów i usług (927.016 zł wraz z należnymi odsetkami od tego zobowiązania w wysokości 307.538 zł) jak i prowadzonego równolegle postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych (przybliżona wartość zobowiązania 897.543,00 zł) są wysokie nawet w sytuacji gdy jak wynika z zeznań dochód skarżącego za lata 2005-2007 wyniósł odpowiedni: 4.408.318,61 zł i 2.283.523,61 zł. Podkreślić przy tym należy, że dochody skarżącego, jak wynika ze zgromadzonego przez organy podatkowe materiału dowodowego, wahają się znacząco w poszczególnych latach, zaś ewentualne zobowiązanie w podatku od towarów i usług jak i w podatku dochodowym od osób fizycznych jest wysokie.
Trafnie również organ odwoławczy ocenił fakt, iż nieterminowe opłacanie zobowiązań podatkowych nawet w sytuacji gdy kondycja firmy była dobra i pozwalała na terminowe opłacanie zobowiązań publicznoprawnych stwarzała uzasadnioną obawę, że określone ewentualne zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług nie zostanie zrealizowane. Podkreślić należy, że użyty w art. 33 § 1 Op zwrot "obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" oznacza, że chodzi o obawę dobrowolnego wykonania zobowiązania, a nie w wyniku egzekucji.
Ponadto, jak już wcześniej podniesiono, dokonanie zabezpieczenia uzasadniała nie tylko znaczna wysokość przewidywanego zobowiązania podatkowego, ale również działania skarżącego, które doprowadziły do uznania prawdopodobieństwa określenia tego zobowiązania. Z materiału zebranego przez organy podatkowe, jak też organy ścigania wynikało, iż w skarżący w miesiącach styczeń-marzec oraz czerwiec- wrzesień 2006 r. zaewidencjonował faktury VAT wystawione przez Spółkę "B", które nie potwierdzały rzeczywistych transakcji i tym samym zawyżył koszty uzyskania przychodu na łączną kwotę 4.213.705,30 zł oraz podatku VAT w wysokości 927.015,17 zł.
Zdaniem Sądu przytaczając powyższe okoliczności organ dowiódł istnienia uzasadnionej obawy niewykonania przez skarżącego określonych w przybliżeniu zobowiązań podatkowych i jest to wystarczająca w ocenie Sądu podstawa do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej.
Za dodatkową przesłankę uzasadniającą zastosowanie instytucji zabezpieczenia należy przyjąć fakt zmiany miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu nietrafne są zarzuty dotyczące naruszenia zasad prowadzenia postępowania podatkowego.
Częściowo odnoszą się one właściwie do postępowania, w wyniku którego decyzjami określono już wysokość zobowiązań, które to decyzje zostały uchylone. Zdaniem Sądu w świetle art. 33 § 1 O.p. nie stanowi naruszenia art. 122, 187 §1 i 191 O.p. nie zbadanie przez organy podatkowe jaki był cel zbywania środków trwałych w działalności i majątku osobistego. Z całą pewnością, obiektywnie rzecz ujmując pozbycie się tych składników majątku udaremniło zabezpieczenie zobowiązań przez ustanowienie zastawu skarbowego bądź hipoteki przymusowej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji