I SA/Bd 418/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy uchylił decyzję SKO w Toruniu odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej, wskazując na brak wyczerpującego ustosunkowania się organu do zarzutu braku bezstronności Burmistrza.
Skarżący domagał się umorzenia zaległości podatkowych, podnosząc m.in. zarzut braku bezstronności Burmistrza Miasta [...]. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, SKO ponownie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny uznał jednak, że SKO nie odniosło się w sposób wystarczający do zarzutu braku bezstronności Burmistrza, co stanowiło naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sprawa dotyczyła wniosku C. M. o umorzenie zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał m.in. brak bezstronności Burmistrza Miasta [...], wskazując na długotrwały konflikt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając sprawę po raz kolejny (po wcześniejszym uchyleniu decyzji), stwierdził, że SKO nie odniosło się w sposób należyty do zarzutu braku bezstronności Burmistrza. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien był szczegółowo zbadać i wyjaśnić, dlaczego wskazane przez skarżącego okoliczności nie wypełniają przesłanek wyłączenia organu z mocy art. 132 Ordynacji podatkowej. Brak takiej analizy i argumentacji w uzasadnieniu decyzji SKO stanowił naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym zasady przekonywania i obowiązku ustosunkowania się do istotnych zarzutów strony. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że rozstrzygnięcie kwestii umorzenia zaległości podatkowej jest przedwczesne bez wyjaśnienia zarzutu dotyczącego właściwości organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy (SKO) nie wykazał w sposób przekonujący, że Burmistrz był właściwy do rozpoznania wniosku, ponieważ nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutu braku bezstronności i przesłanek wyłączenia organu z art. 132 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego zarzucany przez stronę konflikt z Burmistrzem nie wypełnia przesłanek wyłączenia organu z mocy prawa, co stanowiło naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i uzasadniało uchylenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
t.j. Ordynacja podatkowa art. 132 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis reguluje instytucję wyłączenia samorządowych organów podatkowych od załatwiania spraw dotyczących ich zobowiązań podatkowych lub innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w tym wniosków o umorzenie zaległości.
t.j. Ordynacja podatkowa art. 132 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rozszerza zastosowanie § 1 na przypadki dotyczące małżonka, rodzeństwa, wstępnych, zstępnych, powinowatych, osób podlegających opiece lub kurateli, a także osób, z którymi istnieje stosunek prawny mogący wpłynąć na rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, w tym naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy w sprawie.
Dz.U. 2024 poz. 1267 art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad aktami administracyjnymi.
Dz.U. 2024 poz. 1267 art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad aktami administracyjnymi.
t.j. Ordynacja podatkowa art. 67a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki umorzenia zaległości podatkowych.
t.j. Ordynacja podatkowa art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wyraża zasadę przekonywania, nakazującą organom rzetelne omawianie i analizowanie istotnych dla strony okoliczności.
t.j. Ordynacja podatkowa art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nakłada obowiązek odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zastrzeżeń strony, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy (SKO) nie odniósł się w sposób wystarczający do zarzutu braku bezstronności Burmistrza Miasta [...] i jego wyłączenia od rozpoznania sprawy, co stanowiło naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i wskazówek sądu z poprzedniego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie przesądza, czy Skarżący ma rację, czy jej nie ma. Stwierdza jedynie, że Kolegium nie odniosło się w sposób rzeczywisty do zarzutu Skarżącego dotyczącego braku bezstronności Burmistrza [...] i jego wyłączenia od rozpatrzenia sprawy. Organ podatkowy, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 124 Ordynacji podatkowej. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy...
Skład orzekający
Tomasz Wójcik
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kleczkowski
sędzia
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia organu podatkowego z powodu braku bezstronności (art. 132 Ordynacji podatkowej) oraz obowiązków organów w zakresie ustosunkowania się do zarzutów strony i wskazań sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między podatnikiem a organem pierwszej instancji (Burmistrzem) oraz procedury umorzenia zaległości podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest bezstronność organów i jak sąd egzekwuje obowiązek organów do rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów strony, nawet w kontekście długotrwałego konfliktu.
“Konflikt z burmistrzem blokuje umorzenie długu? Sąd administracyjny przypomina o obowiązku bezstronności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 418/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-09-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz Leszek Kleczkowski Tomasz Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 132 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2024r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 6 maja 2024 r. nr SKO-53-176/24 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie C. M. (dalej: Skarżący, Strona) wystąpił do Burmistrza Miasta [...] (dalej także Burmistrz) z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu I i II raty za 2022 rok. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. W odwołaniu Skarżący zarzucił brak bezstronności organu, co w jego ocenie powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Podał, że wielokrotnie w składanych pismach obszernie i szczegółowo opisywał okoliczności wydawania decyzji przez Burmistrza [...], które wskazują na brak jego bezstronności i uzasadniają wyłączenie go od orzekania w sprawie. Skarżący wskazał, że od 2018 r. istnieje konflikt pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta [...], który spowodował rażącą negatywną stronniczość, a wręcz wrogość Burmistrza w stosunku do niego. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: SKO, Kolegium, organ) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozpatrując wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 152/23 uchylił zaskarżona decyzję. Sąd stwierdził, że w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, że Burmistrz nie jest bezstronny i powinien być wyłączony z mocy prawa od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał na przesłanki umorzenia zaległości podatkowych wymienione w art. 67a § 1 ustawy z dnia [...] r. Ordynacja podatkowa. Podał, że w dniu [...] r. wpłynął do organu pierwszej instancji wniosek strony o umorzenie zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu I i II raty za 2022 rok. Nie zostało w nim zawarte żadne uzasadnienie. Do złożonego wniosku o udzielenie ulgi strona nie dołączyła żadnych dokumentów potwierdzających sytuację ekonomiczną, majątkową, rodzinną czy też zdrowotną. Strona wskazała tylko, iż Burmistrzowi Miasta [...] znana jest jej sytuacja materialna z wcześniej składanych oświadczeń majątkowych, która nie uległa zmianie. W odpowiedzi organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku, przez złożenie będących w jego posiadaniu wszelkich dowodów obrazujących jego aktualną sytuację finansową, majątkową, rodzinną, tj. uzyskiwanych dochodów własnych i osób pozostających w gospodarstwie domowym (np. odcinków rent, emerytur, wynagrodzeń za pracę, decyzji z MOPS o przyznanych zasiłkach, wyciągów z rachunków bankowych), wydatków własnych i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (np. rachunków za opłaty, spłaty kredytów, pożyczek, wydatków na leki) oraz o wypełnienie oświadczenia o stanie majątkowym wg przedłożonego wzoru. Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu [...] r. Strona, w odpowiedzi wskazała, że dane złożone we wcześniejszym oświadczeniu o stanie majątkowym nie uległy zmianie i są nadal aktualne. Ponadto, wezwaniem z dnia [...] r. organ podatkowy wezwał stronę do: przedłożenia rocznego zeznania podatkowego za 2021 rok; wyciągów z rachunków bankowych bądź odcinków potwierdzających wysokość otrzymywanej emerytury; kopii postanowienia komornika sądowego o zajęciu świadczenia emerytalnego; kopii umów zawartych z bankami - potwierdzających wysokość zaciągniętych zobowiązań albo harmonogramu spłaty; wyjaśnienie w jakiej wysokości strona ponosi wydatki na tzw. media; wyjaśnienie czy w gospodarstwie domowym strony pozostaje inna osoba oraz o przedstawienie i udokumentowanie innych, nieprzedstawionych w piśmie z dnia [...] r. wydatków. Postanowienie doręczono stronie w dniu [...] r. Strona w odpowiedzi wskazała, iż nie posiada żądanych kopii dokumentów oraz że złożone wcześniej oświadczenie o stanie majątkowym, dochodach i zobowiązaniach i inne są aktualne. Strona nie przedłożyła jakichkolwiek rozstrzygnięć z opisywanych w odwołaniu postępowań sądowych (w tym również po zawiadomieniu Kolegium z dnia [...] r. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego), w których argumentacja zaprezentowana w odwołaniu uznana zostałaby za zasadną. W odwołaniu Skarżący również nie przedłożył żadnych dokumentów mogących podlegać ocenie z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze wskazany stan faktyczny, w tym skierowane wezwania do strony do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację materialną, ekonomiczną i zdrowotną, Kolegium stwierdziło, że trudno jest zaakceptować zarzut braku pozytywnego rozpatrzenia złożonego wniosku o zastosowanie ulg w oparciu tylko o złożony wniosek. Organ podatkowy ze swej strony przez wezwanie wnioskodawcy do przedłożenia wskazanych powyżej informacji i dokumentów dążył do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Uczynił to dwukrotnie. Organ podjął działania - zgodne z prowadzeniem postępowań w przedmiocie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych - takie same jak w przypadku wniosku złożonego przez jakiegokolwiek podatnika. Nie można się zatem dopatrzeć tego, aby przez opisywany przez Skarżącego "konflikt" organ podatkowy traktował go inaczej, aniżeli jakiegokolwiek innego podatnika wnioskującego o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy, że jego sytuacja materialna znana jest organom z uwagi na wcześniej prowadzone postępowania Kolegium podało, że przed organem prowadzone były postępowania odwoławcze od decyzji Burmistrza Miasta [...] dotyczące odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości oraz odmowy umorzenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W postępowaniach tych strona również nie przedłożyła organowi podatkowemu pierwszej i drugiej instancji - pomimo wezwań - dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podało, że Skarżący w poprzednich odwołaniach od decyzji Burmistrza i skargach na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazywał na całkowity brak bezstronności M. P. - B. Miasta [...] w stosunku do jego osoby. Skarżący wskazał na konflikt z Ł. P. - P. Rady Miasta [...] i postępowania z jego udziałem. Podniósł, że od 2018 r. istnieje konflikt pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta [...], który spowodował rażącą negatywną stronniczość, a wręcz wrogość burmistrza w stosunku do niego. Skarżący wskazał, iż M. P. wykorzystując cały swój potencjał władzy i możliwości sprawczych struktur Gminy Miasto G.-D. uknuł wobec niego intrygę by pozbawić go pracy na 1,5 roku przed osiągnięciem wieku emerytalnego oraz przedstawić w odbiorze publicznym jako nieudacznika, kłamcę, oszołoma, donosiciela, stanowiącego zagrożenie dla lokalnej społeczności. W ocenie organu odwoławczego, Burmistrz Miasta [...] uprawniony był do rozpoznania wniosku strony o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej i wydania decyzji. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, iż strona nie złożyła wniosku o wyłączenie pracownika organu podatkowego. Na żadnym etapie postępowania nie były formułowane wątpliwości co do bezstronności pracowników Urzędu Miasta [...] - N. F., B. M. oraz Skarbnika Miasta – J. D.. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, iż żadnej czynności (włącznie z wydaniem decyzji) nie podejmował osobiście Burmistrz Miasta [...], a tylko działający z jego upoważnione osoby. Ponadto, organ podatkowy pierwszej instancji dążył do zebrania materiału dowodowego niezbędnego do rozpatrzenia wniosku strony. W tym celu, co zostało wykazane powyżej, wzywał stronę do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną. Ponadto odnosząc się do zarzutu stronniczości radcy prawnego Urzędu Miasta [...], Kolegium podało, że nie tylko nie jest on organem podatkowym, ale (co wynika z akt sprawy i metryki) nie prowadził postępowania podatkowego. Przytoczone przez stronę okoliczności, w świetle rozpatrywania zarzutu bezstronności organu, nie mają jakiegokolwiek znaczenia. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do organu pierwszej instancji, z wyłączeniem jej rozpoznania przez Burmistrza [...], tj. wyznaczenie innego organu niezależnego i bezstronnego, poza obszarem działania Burmistrza [...]. W uzasadnieniu Skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację dotyczącą zarzutu braku bezstronności Burmistrza Miasta [...]. Wskazał na toczące się obecnie procesy sądowe wobec Prokuratora Okręgowego, przewodniczącego rady miasta Ł. P. oraz przeciwko Gminie Miasto G.-D.. Wskazując na przekazanie przez Prokuratora jego prywatnej korespondencji do CBA Skarżący stwierdził, że ma prawo uznać Burmistrza [...] za organ całkowicie niewiarygodny, stronniczy, kierujący się zasadami "mafijnymi" i mający na celu jedynie wyrządzania mu krzywd za zawiadomienie CBA o kulisach przetargu publicznego. Odnosząc się do przesłanek umorzenia zaległości podatkowych Skarżący wskazał na składane przez siebie przed sądami powszechnymi i WSA w Bydgoszczy wnioski o przyznanie prawa pomocy i wydawane postanowienia w zakresie zwolnienia od kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie odmówił C. M. umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym (w zakresie pierwszej i drugiej raty za 2022 r.). W skardze Skarżący podniósł, że w świetle przywołanych w skardze orzeczeń WSA w Bydgoszczy oraz Sądu Okręgowego w T. o przyznaniu mu jako stronie w toczących się przed tymi sądami pomocy publicznej, które wiążą organ w niniejszej sprawie spełnia on warunki do otrzymania takiej pomocy w rozpoznawanej sprawie, co w istocie należy rozumieć jako spełnienia warunków dla umorzenia zaległości podatkowej. Ponadto Skarżący wskazał na konieczność wyłączenia Burmistrza Miasta [...] od rozpoznania sprawy umorzenia powyższej zaległości, z uwagi na brak jego bezstronności. Należy również zauważyć, że sprawa ta była już rozpoznawana przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Bd 152/23 uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego wydaną w tej sprawie. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle tego przepisu ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Sąd nie może zatem formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu oraz reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. W pierwszym rzędzie należy odnieść się do drugiego ze wskazanych wyżej spornych zagadnień, ponieważ stanowi najdalej idący zarzut i jego uwzględnienie czyni przedwczesnym rozpoznawanie zarzutu bezprawnego pozbawienia Skarżącego ulgi w zapłacie zobowiązania podatkowego. W powołanym wyżej wyroku z dnia [...] r. Sąd wskazał, że Kolegium nie odniosło się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, że Burmistrz nie jest bezstronny i powinien być wyłączony z mocy prawa do rozpoznania jego sprawy z wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Oznacza to, że organ rozpoznający sprawę w postępowaniu odwoławczym nie poczynił niebudzących wątpliwości ustaleń w odniesieniu do istotnej dla wyniku sprawy okoliczności, dotyczących właściwości organu wydającego decyzję, chociaż był do tego zobowiązany. Formułując wskazania do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd zobowiązał organ do dokonania oceny zarzutów co do braku bezstronności Burmistrza i w zależności od wyniku tej oceny w dalszej kolejności ponownej oceny sprawy. Sąd zastrzegł przy tym, że nie przesądza czy faktycznie Skarżący ma rację w zakresie braku bezstronności Burmistrza. Stwierdził tylko, że brak jest stosownej oceny w tym zakresie w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zauważa, że tut. Sąd wypowiadał się w sprawie Skarżącego na tle analogicznego stanu faktycznego (por. prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 169/24), toteż podzielając przedstawione w nim poglądy posłuży się zaprezentowaną w tym wyroku argumentacją. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że stosownie do kluczowego w sprawie przepisu art. 132 Ordynacji podatkowej, przytoczonego także przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta, marszałek województwa, ich zastępcy oraz skarbnik jednostki samorządu terytorialnego podlegają wyłączeniu od załatwiania spraw dotyczących ich zobowiązań podatkowych lub innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego (§ 1). Zgodnie zaś z przepisem art. 132 § 2 Ordynacji podatkowej przepis § 1 znajduje także zastosowanie w sprawach dotyczących: 1) małżonka, rodzeństwa, wstępnych, zstępnych albo powinowatych do drugiego stopnia osób wymienionych w § 1; 2) osób związanych stosunkiem przysposobienia, opieki lub kurateli z osobami wymienionymi w § 1; 3) osób pozostających z osobami wymienionymi w § 1 w takim stosunku prawnym, że może to mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Jak wskazuje się w literaturze powyższy przepis reguluje instytucję wyłączenia samorządowych organów podatkowych od załatwiania spraw dotyczących zobowiązań podatkowych, a także ulg, odroczeń, umorzeń lub zaniechania poboru należności. Wyłączenie organu powoduje utratę przez ten organ zdolności do rozpatrzenia sprawy. Organ staje się wówczas niewłaściwy w sprawie. Katalog przesłanek powodujących wyłączenie jest zamknięty (por. Ordynacja podatkowa. Komentarz, L. Etel (red.), LEX/el 2023, art. 132). W zaskarżonej decyzji, aktualnie będącej przedmiotem kontroli sądowej, Kolegium obszernie przytoczyło treść wyroku z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 152/23 i następnie przedstawił stanowisko Skarżącego obrazujące tło i charakter konfliktu między nim a Burmistrzem M. P. wraz z wymienieniem szeregu postępowań sądowych przed sądami powszechnymi w sprawach karnych oraz z zakresu prawa pracy. Podsumowując powyższe SKO stwierdziło, że Burmistrz [...] uprawniony był do rozpoznania wniosku Strony o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej i wydania decyzji. Kolegium podkreśliło również, że Strona nie złożyła wniosku o wyłączenie pracownika organu podatkowego. Na żadnym etapie postępowania nie były także formułowane wątpliwości co do bezstronności pracowników Urzędu Miasta [...] - N. F., B. M. oraz Skarbnika Miasta - J. D.. Organ ponadto zaznaczył, że Burmistrz żadnej czynności w toku postępowania (włącznie z wydaniem decyzji) nie podejmował osobiście. Czynności tych dokonywały natomiast inne osoby działające z jego upoważnienia. W ocenie Sądu wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Organ podatkowy, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 124 Ordynacji podatkowej. Nadto, gdy strona postępowania przypisuje określonym okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, narusza art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej takie niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, które w uzasadnieniu nie odnosi się w sposób rzeczywisty do sformułowanych przez nią zastrzeżeń. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja narusza wymienione przepisy prawa. Kolegium poprzestając w istocie rzeczy na przytoczeniu treści uzasadnienia wyroku z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 152/23 oraz stanowiska Skarżącego odnośnie konfliktu między nim a organem pierwszej instancji, w ogóle nie wyjaśniło, nie wytłumaczyło dlaczego konflikt ten oraz wskazane przez stronę powody wyłączenia organu nie odpowiadają przesłankom wymienionym w art. 132 Ordynacji podatkowej. Skoro organ stawia konkluzję, że "Burmistrz Miasta [...] uprawniony był do rozpoznania wniosku Strony o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej i wydania decyzji", to tym samym przyjmuje, iż wskazywane przez Skarżącego okoliczności nie odpowiadają żadnej z przesłanek wyłączenia organu. W takiej sytuacji to organ powinien wyjaśnić, dlaczego tak uważa. W rezultacie Kolegium nie wykazało zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, tj. czy w świetle regulacji zawartych w art. 132 Ordynacji podatkowej. Burmistrz [...] był właściwy do rozpoznania wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej. Brak w tym zakresie stosownej argumentacji organu. Zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że Burmistrz [...] był uprawniony do rozpoznania wniosku Strony nie zostało poparte żadnym wywodem pozwalającym uznać je za zasadne. Za rzeczywiste odniesienie się do zarzutu Skarżącego nie można również uznać twierdzenia, że na żadnym etapie postępowania nie były formułowane wątpliwości co do bezstronności wymienionych wcześniej pracowników Urzędu Miasta [...] oraz że Burmistrz [...] nie podejmował osobiście żadnej czynności, a tylko działający z jego upoważnienia pracownicy. Skoro pracownicy działaliby z upoważnienia Burmistrza, to podejmowane przez nich czynności należy przypisać samemu Burmistrzowi. Nadto, jeżeli organ (Burmistrz) nie byłby właściwy do rozpoznania wniosku Skarżącego, to nie sposób przyjąć, aby do załatwienia sprawy "właściwi" byliby pracownicy zatrudnieni w urzędzie obsługującym ten organ. Przekonujących wyjaśnień nie zawiera także pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., w analogicznej sprawie, (por. k. 9 akt admin. do sprawy I SA/Bd 262/24) odmawiające wyłączenia Burmistrza [...] od prowadzenia sprawy z wniosku Strony o umorzenie zaległości podatkowej. Pismo to nie jest wiążące dla Sądu. Wskazano w nim, że odmowa wyłączenia organu nastąpiła w oparciu o "przekazane informacje i wniosek Pana C. M.. Nie wiadomo jednak na podstawie jakich "przekazanych informacji" Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego tak zdecydował. Należy ponownie podkreślić, że Kolegium powinno dokonać niezbędnych dla rozpatrzenia zarzutu Skarżącego ustaleń i odnieść się do niego. Zarzut ten musi być rzetelnie omówiony i wnikliwie przeanalizowany w kontekście poszczególnych przesłanek wyłączenia organu podatkowego wymienionych w art. 132 Ordynacji podatkowej, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Sąd nie przesądza, czy Skarżący ma rację, czy jej nie ma. Stwierdza jedynie, że Kolegium nie odniosło się w sposób rzeczywisty do zarzutu Skarżącego dotyczącego braku bezstronności Burmistrza [...] i jego wyłączenia od rozpatrzenia sprawy. To z kolei czyni zaś przedwczesnym – jak to już zaznaczono – dokonanie oceny nieudzielenia wnioskodawcy ulgi w zapłacie zobowiązania podatkowego w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium uwzględni wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sądowych nie orzeczono, ponieważ Skarżący został zwolniony z ich ponoszenia. L. Kleczkowski T. Wójcik H. Adamczewska-Wasilewicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI