I SA/BD 412/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-09-26
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciazaległości podatkoweVATOrdynacja podatkowadoręczeniaprzedawnieniespółka z o.o.prezes zarządu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki, wskazując na wadliwe doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania.

Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT. Kluczowym zarzutem skarżącego było wadliwe doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania, co sąd uznał za zasadne, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie w podobnej sprawie. Sąd wskazał na konieczność ponownego wyjaśnienia przez organ kwestii prawidłowości awizowania przesyłki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która orzekała o solidarnej odpowiedzialności C. W. jako byłego prezesa zarządu spółki B. T. sp. z o.o. w likwidacji za zaległości podatkowe z tytułu VAT za okres od stycznia do maja 2018 r. Głównym argumentem sądu było wadliwe doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej. Sąd powołał się na prawomocny wyrok z dnia 18 czerwca 2024 r. (sygn. akt I SA/Bd 221/24), w którym stwierdzono podobne wątpliwości co do prawidłowości awizowania przesyłki w innej sprawie dotyczącej tego samego skarżącego. Sąd podkreślił, że w przypadku doręczenia zastępczego w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, nie może być wątpliwości co do miejsca pozostawienia zawiadomienia. W związku z tym, organ będzie musiał ponownie wyjaśnić, gdzie konkretnie zostało pozostawione zawiadomienie o przesyłce. Sąd odniósł się również do zarzutu niewłaściwej jurysdykcji miejscowej organu pierwszej instancji, uznając go za niezasadny, oraz do kwestii niedołączenia akt sprawy podatkowej spółki, uznając te zarzuty za spóźnione, ponieważ nie były podnoszone w toku postępowania przed organem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie zastępcze nie było skuteczne, ponieważ zaznaczenie kilku miejsc pozostawienia zawiadomienia na potwierdzeniu odbioru wyklucza jednoznaczne stwierdzenie, gdzie faktycznie je umieszczono, co jest wymogiem dla skuteczności doręczenia w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na prawomocny wyrok w podobnej sprawie, gdzie stwierdzono, że zaznaczenie kilku miejsc pozostawienia zawiadomienia uniemożliwia uznanie doręczenia za skuteczne. Brak jednoznaczności w tym zakresie narusza przepisy Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (41)

Główne

O.p. art. 116 § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Przepis regulujący odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskazał mienia spółki do zaspokojenia.

t.j. art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa orzekania o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

t.j. art. 116 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zakres odpowiedzialności członków zarządu.

t.j. art. 116 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Stosowanie przepisów o odpowiedzialności do byłego członka zarządu.

Pomocnicze

O.p. art. 150

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący doręczenia zastępczego pisma.

O.p. art. 17a

Ordynacja podatkowa

Przepis określający właściwość miejscową organu podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

u.KAS art. 11 § 4

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Przepis pozwalający na wykonywanie zadań organów KAS przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo dla niektórych kategorii podatników.

u.z.e.i.p. art. 2 § 1, 2, 3

Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Przepisy określające krąg podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu (podatnicy i płatnicy).

u.z.e.i.p. art. 5

Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Obowiązek dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego przez podatników.

u.z.e.i.p. art. 14a

Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Wykorzystanie CRP KEP przez organy KAS.

O.p. art. 7 § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Definicja podatnika.

u.p.t.u. art. 15 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika VAT.

u.e.l. art. 24 § 1 i 2

Ustawa o ewidencji ludności

Obowiązek meldunkowy.

O.p. art. 148 § 1

Ordynacja podatkowa

Sposób doręczania pism osobom fizycznym.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie prawomocnym orzeczeniem sądu.

O.p. art. 70 § 1 i 4

Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych i przerwania jego biegu.

t.j. art. 150 § 1-4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Tryb doręczenia zastępczego.

t.j. art. 17a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Właściwość miejscowa organu w sprawach odpowiedzialności osób trzecich.

u.KAS art. 11 § 4

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Możliwość wykonywania zadań przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo.

Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo

Określa kategorie podatników i płatników, dla których zadania wykonuje inny naczelnik urzędu skarbowego.

u.z.e.i.p. art. 2 § 1, 2, 3

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu.

u.z.e.i.p. art. 5

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Obowiązek zgłoszenia identyfikacyjnego.

u.z.e.i.p. art. 14a

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Wykorzystanie CRP KEP.

O.p. art. 7 § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja podatnika.

u.p.t.u. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika VAT.

u.e.l. art. 24 § 1, 2

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Obowiązek meldunkowy.

O.p. art. 148 § 1

Ordynacja podatkowa

Doręczanie pism osobom fizycznym.

O.p. art. 150 § 1-4

Ordynacja podatkowa

Doręczenie zastępcze.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie prawomocnym orzeczeniem.

O.p. art. 70 § 1, 4

Ordynacja podatkowa

Przedawnienie zobowiązań podatkowych.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2

Umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne

Postępowanie restrukturyzacyjne.

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej z uwagi na niejednoznaczne wskazanie miejsca pozostawienia zawiadomienia na potwierdzeniu odbioru.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa jurysdykcja miejscowa organu pierwszej instancji. Niedołączenie do akt sprawy podatkowej prowadzonej wobec spółki B. T. i brak możliwości odniesienia się do dowodów, na podstawie których organ określił spółce zaległość podatkową (uznane za spóźnione).

Godne uwagi sformułowania

nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie faktycznie je umieszczono, co wyklucza uznanie za skuteczne doręczenia dokonanego w tym wyjątkowym trybie, jakim jest tryb z art. 150 O.p. domniemanie doręczenia wynikające z art. 150 O.p. pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia tylko wówczas, gdy wszystkie przesłanki przewidziane w tym artykule zostały spełnione

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Wójcik

sędzia

Joanna Ziołek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawidłowość doręczeń zastępczych w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście wadliwego wypełnienia dokumentacji przez doręczyciela."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego wypełnienia dokumentacji przez doręczyciela w trybie doręczenia zastępczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania podatkowego - prawidłowości doręczeń, co ma fundamentalne znaczenie dla ochrony praw podatników. Wyrok podkreśla rygoryzm stosowania przepisów proceduralnych.

Ważne orzeczenie WSA: wadliwe doręczenie pisma może unieważnić postępowanie podatkowe!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 412/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-09-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wójcik
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 116 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2025 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 16 maja 2025 r. nr 0401-IEW1.4123.2.2025 w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz C. W. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności C. W. - jako byłego prezesa zarządu B. T. sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w T., za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2018 r. w łącznej kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości [...] zł.
W wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] maja 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności przeanalizował kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych przedmiotowym postępowaniem. W tym zakresie podał, że pięcioletni termin przedawnienia ww. zaległości podatkowych upłynąłby, co do zasady z dniem [...] grudnia 2023 r. Zdarzeniem mającym wpływ na przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za wyżej wymienione miesiące było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. W tej sprawie Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem z dniem [...] września 2020 r. dokonał w P. [...] S.A. w W. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienie zostało doręczone do Banku w dniu [...] września 2020 r, a uznane za doręczone spółce w trybie art. 150 Ordynacja podatkowa w dniu [...] września 2020 r. Stąd, od dnia [...] września 2020 r. rozpoczął się 5-letni bieg terminu przedawnienia. W związku z powyższym organ stwierdził, że ww. zobowiązania podatkowe, za wyżej wymienione miesiące nie uległy przedawnieniu.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu argumentacji, że postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego prezesa zarządu B. T. sp. z o. o. w likwidacji, za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług, jak i wszelkie kolejne czynności podjęte w ramach tego postępowania, nie zostały skarżącemu skutecznie doręczone, a w konsekwencji powyższego zaskarżona decyzja, nie weszła do obrotu prawnego organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro skarżący wskazał określony adres zamieszkania do ewidencji prowadzonej przez organ podatkowy oraz zgłoszenia tego nie zmieniał, nie weryfikował, nie powiadamiał o niczym w tym przedmiocie organu podatkowego, to posłużenie się tym adresem (T. , ul. [...]) w korespondencji z podatnikiem przez organ podatkowy było dostatecznie uzasadnione.
Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w orzeczeniu z dnia 18 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 222/24 uchylającym postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2023 r. nie kwestionował doręczeń skarżącemu wcześniejsze] korespondencji i zaakceptował istnienie w obrocie prawnym postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Kwestia ta została ww. wyrokiem prawomocnie przesądzona, gdyż Sąd rozstrzygał w granicach tej konkretnej sprawy, zatem badał zgodność z prawem zaskarżonego aktu.
Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia wszystkich adresów (zamieszkania/zameldowania na pobyt stały lub czasowy), które skarżący zgłosił w latach 2013-2024 wykazało, że skarżący nie miał adresu zameldowania na pobyt czasowy, a udostępnione przez Prezydenta M. B. dane jednostkowe z PESEL wskazały dwa adresy zameldowania na pobyt stały, z których skarżący został wymeldowany. Skarżący dopiero w pismach z dnia [...] lipca 2023 r. oraz z [...] sierpnia 2023 r. wskazał nowy adres do doręczeń, tj. W., ul. [...].
W świetle powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że brak jest jakichkolwiek podstaw do czynienia zarzutu w zakresie wadliwego i niewywołującego skutków prawnych doręczenia korespondencji w sprawie zakończonej decyzją dnia [...] lutego 2023 r.
Przechodząc do oceny zasadności orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości B. T. sp. z o.o. w likwidacji organ podał, że zebrany materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, iż skarżący najpierw w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] września 2013 r., a następnie od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] sierpnia 2018 r. pełnił funkcję prezesa zarządu B. T. spółka z o. o. w likwidacji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego potwierdzono, że spółka B. T. nie uregulowała zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za okresy, za które orzeczono solidarną odpowiedzialność skarżącego.
W ocenie organu, spełniona została przesłanka do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe B. T. sp. z o.o. w likwidacji, gdyż w terminach płatności nieuregulowanych przez spółkę zobowiązań, skarżący pełnił funkcję jej członka zarządu.
Przechodząc do oceny przesłanki bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec Spółki organ wyjaśnił, że wobec wyczerpania możliwości prowadzenia egzekucji ze składników majątku spółki, Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] września 2020 r., na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki odpowiednio w zakresie: podatku dochodowego od osób fizycznych za okres: od stycznia do kwietnia 2019 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] marca 2020 r.), od maja do sierpnia 2019 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] marca 2020 r.), od września do grudnia 2019 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] marca 2020 r.), podatku od towarów i usług za miesiące: od stycznia do kwietnia 2017 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2020 r.), od marca do czerwca 2017 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2020 r), lipiec, wrzesień, październik 2017 roku (tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2020 r.), od maja do sierpnia 2017 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2020 r.), od września do grudnia 2017 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2020 r.), wrzesień i październik 2017 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2020 r.), od stycznia do kwietnia 2017 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2020 r.), od maja do sierpnia 2017 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2020 r.), podatku od towarów i usług za miesiące: od stycznia do marca 2018 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2020 r.), kwiecień 2018 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2020 r.), od maja do sierpnia 2018 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2020 r.).
W świetle powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji przedstawione w zaskarżonej decyzji w przedmiocie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku spółki, której wykazanie jest warunkiem wstępnym procedowania w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za przedmiotowe zaległości podatkowe, stosownie do treści powołanego przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.
Przechodząc do oceny wystąpienia "negatywnych" przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki organ podał, że przeanalizował zebrany materiał dowodowy pod kątem ustalenia, czy zaistniała w sprawie przesłanka do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki. W tej sprawie, organ pierwszej instancji określając termin niewypłacalności spółki wziął pod uwagę najstarsze nieuregulowane zobowiązania, tj. niezapłacony w terminie podatek od towarów i usług za styczeń i luty 2017 r. (obowiązek zapłaty upływał odpowiednio: w dniu [...] lutego 2017 r. i w dniu [...] marca 2017 r.). Trzymiesięczne opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych wystąpiło w dniu [...] czerwca 2017 r. Zatem, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, tj. w dniu [...] lipca 2017 r. spółka zobowiązana była do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Natomiast, wobec faktu pełnienia przez skarżącego ponownie funkcji prezesa zarządu spółki od dnia [...] września 2017 r., czyli w czasie, gdy spółka pozostawała już w stanie niewypłacalności, to obejmując tę funkcję skarżący winien był zapoznać się z sytuacją ekonomiczną spółki i zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej z upływem trzydziestodniowego terminu wskazanego ustawą z dnia [...] lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, liczonego od dnia objęcia funkcji w zarządzie, tj. do dnia [...] października 2017 r.
W ocenie organu drugiej instancji, skarżący nie wskazał również okoliczności świadczących o braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, mimo, że w okresie pełnienia funkcji członka zarządu, miał realny wpływ na funkcjonowanie spółki. Skoro po podjęciu przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki zachodziły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, a wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został zgłoszony, to brak zgłoszenia tego wniosku we właściwym czasie był spowodowany winą prezesa zarządu spółki, co daje podstawę do przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe B. T. sp. z o. o. w likwidacji z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2018 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził nadto, że w realiach tej sprawy, skarżący nie wykazał istnienia przesłanki egzoneracyjnej określonej w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, albowiem nie wskazał majątku spółki, ani innego prawa majątkowego, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości spółki z tytułu należności podatkowych w znacznej części.
Nie zgadzając się z tą decyzją skarżący złożył skargę do tut. Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj.:
1) art. 17a w związku z art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organ wydający decyzję w pierwszej instancji - Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. - nie jest organem podatkowym miejscowo właściwym w tej sprawie,
2) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") wskutek uznania przez organ, że do doręczeń pism w toku postępowania prowadzonego wobec skarżącego uprawnione było stosowanie wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników, w sytuacji gdy w dwóch wyrokach z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 222/24 i sygn. akt I SA/Bd 221/24 wydanych w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyraził ocenę prawną, że do skarżącego nie mają zastosowania przepisy tej ustawy, a zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie,
3) art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej wskutek prowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania pomimo niedoręczenia skarżącemu postanowienia o wszczęciu tego postępowania, wobec czego uznać należy, że nie było podstaw do wydawania decyzji w tak prowadzonym postępowaniu, a decyzja organu pierwszej instancji nie może być uznana za decyzję w rozumieniu art. 207 Ordynacji podatkowej, co powinien był dostrzec organ drugiej instancji,
4) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organ drugiej instancji nie miał żadnych podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, wobec tego, że nie może być ona uznana za decyzję w rozumieniu art. 207 Ordynacji podatkowej, gdyż wydano ją pomimo niewszczęcia postępowania w sprawie oraz wskutek niedostrzeżenia, że Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego nie był właściwy miejscowo do wydania decyzji w pierwszej instancji,
5) art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek przeprowadzenia całego postępowania przez organ pierwszej instancji bez zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie, wskutek czego skarżący pozbawiony był możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania oraz zgłaszania wniosków dowodowych, a aktywność strony dopiero na etapie postępowania odwoławczego pozbawiłaby stronę możliwości rozpoznania jej sprawy przez dwie instancje, wskutek niedołączenia do sprawy akt sprawy podatkowej zakończonej wydaniem w dniu [...] lipca 2020 r. decyzji wobec spółki B. T. spółka z o. o. w likwidacji w zakresie VAT oraz wskutek niedołączenia akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec tej spółki w wyniku czego skarżący nie miał możliwości oceny prawidłowości decyzji podatkowej wydanej wobec podatnika, za którego zobowiązania podatkowe przypisano mu odpowiedzialność oraz oceny, czy egzekucja zaległości podatkowych wobec spółki B. T. spółka z o. o. w likwidacji była prawidłowo wszczęta, a tym samym czy rzeczywiście doszło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika,
6) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek wydania decyzji na podstawie niekompletnego materiału dowodowego w wyniku niedołączenia do tej sprawy akt sprawy podatkowej prowadzonej wobec B. T. spółka z o. o. w likwidacji zakończonej wydaną [...] lipca 2020 r. decyzją przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w T. oraz akt sprawy egzekucyjnej prowadzonej wobec tej spółki, w konsekwencji czego nie można ocenić szeregu istotnych dla sprawy przesłanek odpowiedzialności skarżącego, w szczególności ocenić czy rzeczywiście doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wskutek zajęcia rachunku bankowego podatnika, gdyż w celu wszczęcia egzekucji niezbędne jest również doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu, a bez akt obu wyżej wymienionych postępowań nie jest to obiektywnie
możliwe,
7) art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 148 § 1 - § 3, art. 149, i art. 150 § 1 - § 3 Ordynacji podatkowej wskutek przyjęcia, że w sprawie doszło do prawidłowego doręczenia zastępczego postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej, podczas gdy w toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji nie doręczył skarżącemu żadnego pisma ani pod adresem miejsca jego zamieszkania, ani pod adresem miejsca do doręczeń w kraju, wobec czego nie mógł zastosować wobec niego doręczenia w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, gdyż adres w T. przy ul. [...] nie był miejscem zamieszkania skarżącego w dacie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, tj. w dniu [...] listopada 2022 r., ani wskazanym przez skarżącego - w prowadzonym wobec niego postępowaniu - miejscem do doręczeń w kraju, a nadto zwrotne potwierdzenie odbioru jest wadliwe, gdyż pod adresem w T. przy ul. [...] nie ma oddawczej skrzynki pocztowej,
8) art. 207 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej wskutek przyjęcia, że w sprawie doszło do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w rozumieniu tego przepisu,
9) art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek przyjęcia, że w sprawie doszło do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji [...] lutego 2023 r., podczas gdy w sprawie nie mamy do czynienia z decyzją, o której mowa w tym przepisie, gdyż decyzja może być wydana tylko w wyniku postępowania, które zostało prawidłowo wszczęte, a w tej sprawie nie doszło do chwili obecnej do wszczęcia postępowania,
10) art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 5, art. 9 i art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników wskutek niewłaściwego zastosowania, gdyż skarżący w tej sprawie nie ma statusu ani podatnika, ani płatnika, tylko osoby trzeciej odpowiedzialnej solidarnie z podatnikiem za zaległości podatkowe podatnika, zatem nie jest adresatem tej ustawy,
11) art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek przyjęcia, że ziściły się przesłanki odpowiedzialności skarżącego określone w tym przepisie, w szczególności, że skarżący ponosi winę za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości podatnika oraz wskutek przyjęcia, że "czasem właściwym" do złożenia takiego wniosku była data powstania zaległości podatkowej w sytuacji, gdy zaległości podatkowe został określona przez organ celno-skarbowy w decyzji wydanej już po zaprzestaniu pełnienia funkcji prezesa zarządu podatnika przez skarżącego, a nadto skarżący nie miał możliwości odniesienia się do dowodów, na podstawie których organ określił zaległości podatkowe oraz nie mógł ocenić, czy w sprawie rzeczywiście prawidłowo wszczęto egzekucję wobec zobowiązanego.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w całości i stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.
Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością jej uchylenia.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie uznał, że skarżący ponosi odpowiedzialności jako członek zarządu B. T. sp. z o.o. w likwidacji za zaległości podatkowego tej spółki w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2018 r. Zdaniem organu w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki do odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za powstałą zaległości.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organu był art. 116 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Stosownie do treści art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz 52a O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. W myśl art. 116 § 4 O.p przepisy art. 116 § 1-2 stosuje się do byłego członka zarządu.
Nie zgadzając się wydaną decyzją skarżący podnosi, że decyzja o odpowiedzialności jako osoby trzeciej została wydana przez niewłaściwy miejscowo organ podatkowy, niedoręczenia mu postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej, oraz niedołączenia do akt sprawy podatkowej prowadzonej wobec spółki B. T. w likwidacji zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. i związku z tym braku możliwości odniesienia się do dowodów, na podstawie których organ określił spółce zaległość podatkową, za którą jako osoba trzecia ponosi odpowiedzialność.
W odniesieniu do pierwszej kwestii strona wskazuje na naruszenie przez organ art. 17a O.p. Zgodnie z tym przepisem organem podatkowo właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej. Zdaniem Sądu, zarzut naruszenia tego przepisu nie jest zasadny, gdyż organem właściwym miejscowo w pierwszej instancji w zakresie odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej był Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B.. W tym względzie należy zauważyć, że zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, w odniesieniu do niektórych kategorii podatników i płatników o istotnym znaczeniu gospodarczym lub społecznym, w szczególności wykonujących określony rodzaj działalności gospodarczej lub osiągających określoną wysokość przychodu netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, zadania organów Krajowej Administracji Skarbowej mogą być wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo. Szczegółowe regulacje dotyczące: kategorii podatników i płatników o istotnym znaczeniu gospodarczym lub społecznym, warunki zaliczania do tych kategorii, właściwość naczelników urzędów skarbowych, którzy obsługują te podmioty, tryb zawiadamiania o zmianie właściwości miejscowej określa rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo. Wśród objętych tym rozporządzeniem podmiotów znajdują się m. in. przedsiębiorcy zagraniczni oraz inne jednostki o przychodach przekraczających określone progi (np. 3 mln euro netto). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że B. T. sp. z o.o. osiągnęła określone w rozporządzeniu kryterium przychodu netto ze sprzedaży towarów. Zaliczenie spółki do powyższej kategorii podatników nastąpiło z dniem [...] stycznia 2020 r. Z uwagi na te regulacje, w sprawie nie znajduje zastosowania powoływany przez stronę art. 17 § 1 O.p. Skoro zatem Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. był organem podatkowo właściwym dla spółki B. T., to był też organem właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej.
Kolejnym zarzutem podniesionym w skardze jest zarzut braku skutecznego doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. o wszczęciu wobec niego postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej. W tym względzie strona wywodzi, że w przedmiotowej sprawie nie jest podatnikiem, lecz osobą trzecią, zatem w nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, postanowienie zostało skierowane na niewłaściwy adres (T. , ul. [...]) i nie weszło do obrotu prawnego.
Podkreślenia wymaga, że tut. Sąd w wyrokach (prawomocnych) z dnia 18 czerwca 2024 r., I SA/Bd 221/24 i I SA/Bd 222/24 rozstrzygał sprawę prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2023 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej C. W.. Zdaniem składu orzekającego zawarte w tych wyrokach poglądy mają odpowiednie zastosowanie także do oceny, czy prawidłowo zostało skarżącemu doręczone postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r. o wszczęciu postępowania podatkowego. W powyższych wyrokach na temat doręczenia tego postanowienia tut. Sąd nie wypowiadał się.
Podzielić zatem należy stanowisko skarżącego, że nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Jak wynika z art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników podmiotami podlegającymi obowiązkowi ewidencyjnemu są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami oraz inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków, a także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych. Ustawa już w art. 1, który określa zakres regulacji, w sposób jednoznaczny odnosi się do zasad ewidencji wyłącznie wyżej wymienionych podmiotów. Zgodnie z art. 5 przywołanej ustawy, podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.
W zaskarżonej decyzji organ przytoczył art. 14a ww. ustawy, stosownie do którego CRP KEP jest wykorzystywany przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz organy Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji celów i zadań ustawowych. W ocenie jednak Sądu, art. 14a ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, nie stanowi podstawy do rozszerzenia zakresu zastosowania ustawy, a katalog podmiotów, do których ustawa znajduje zastosowanie jest zamknięty. Regulacją ustawy objęci są wyłącznie podatnicy i płatnicy, co wynika wprost z art. 1 pkt 1 lit. a, b i c w zw. z art. 2 ust. 1, 2, 3 tej ustawy.
Przypomnieć też należy, że na podstawie art. 7 § 1 O.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Stosownie zaś do art. 7 § 2 O.p., ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1. Z kolei opodatkowanie podatkiem od towarów i usług reguluje ustawa z dnia [...] marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zatem w kontrolowanej sprawie podatnikiem podatku od towarów i usług była B. T. sp. z o.o., a nie skarżący. Skarżącego obciążono jako osobę trzecią solidarną odpowiedzialnością za zaległości spółki w tym podatku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
W świetle powyższego należy zatem stwierdzić, że na adres wykazany w CRP KEP powinny być wysyłane pisma do osób mających status podatnika, a nie osoby trzeciej.
Skarżący występuje w przedmiotowej sprawie jako osoba fizyczna, więc pisma powinny być do niego kierowane, zgodnie z art. 148 § 1 O.p., na adres miejsca jego zamieszkania. Wskazać należy, że w myśl z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, obowiązek meldunkowy polega na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zgłoszeniu wyjazdu poza granice RP oraz powrotu z wyjazdu poza granice RP, z uwzględnieniem art. 36.
Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie adresów zamieszkania (zameldowania) na pobyt stały lub czasowy skarżącego, które zgłosił on w latach 2013-2024. Ustalono (zob. Udostępnienie danych jednostkowych z PESEL – t. 2, k. 746), że C. W. nie miał adresu zameldowania na pobyt czasowy, miał natomiast dwa adresy zameldowania na pobyt stały: w T., ul. [...] (wymeldowanie nastąpiło z dniem [...] grudnia 2013 r.) i W., ul. [...] m [...] (wymeldowanie nastąpiło z dniem [...] lutego 2013 r.). W czasie zatem wszczęcia przez organ wobec C. W. postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej (postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r.) nie miał on ani adresu zameldowania na pobyt czasowy, ani adresu zameldowania na pobyt stały.
Organ pierwszej instancji podjął również próbę ujawnienia danych adresowych skarżącego na podstawie deklaracji PIT-11, tj. Informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2022 r. oraz 2023 r. W składanych przez pracodawcę deklaracjach za ww. lata, w pozycjach dotyczących danych adresowych podatnika nie wskazano żadnych informacji. Pola o numerach 23-27 pozostały niewypełnione. Skarżący dopiero w pismach z dnia [...] lipca 2023 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2023 r. wskazał adres do doręczeń, tj. W., ul. [...] (t. 2, k. 596, 603).
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organ zasadnie wszczynając postępowanie posłużył się adresem zamieszkania: T., ul. [...], wskazanym przez skarżącego w zeznaniu podatkowym (PIT-37) za 2013 r., złożonym w dniu [...] kwietnia 2014 r. (t. 2, k. 659). Do czasu wszczęcia przez organ wobec skarżącego postępowania w sprawie jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej, adres ten nie był zmieniany. Skutki przy tym braku aktualizacji danych adresowych obciążają skarżącego. W rezultacie przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe wykazało, że widniejący w CRP KEP adres skarżącego był także adresem jego zamieszkania.
Inną natomiast kwestią jest prawidłowość doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej. Postanowienie to zostało doręczone stronie w trybie art. 150 O.p. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1).
Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Mając na uwadze powyższą regulację, w okolicznościach niniejszej sprawy, wątpliwości budzi prawidłowość awizowania przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r. Wątpliwości te dotyczą danych, jakie zostały uwidocznione przez doręczającego na potwierdzeniem odbioru przesyłki zawierającej to postanowienie (t. 2, k. 652), po złożeniu przez organ reklamacji (t. 2, k. 647). W wyniku uzupełnienia potwierdzenia odbioru, doręczyciel zaznaczył, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w UP wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono "na drzwiach mieszkania adresata, jego biura, innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe".
Podkreślenia wymaga, że z wyroku tut. Sądu z dnia z dnia 18 czerwca 2024 r., I SA/Bd 221/24 wynika, iż tożsame wątpliwości wystąpiły w związku z doręczeniem skarżącemu decyzji Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2023 r. orzekającej o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Po złożeniu reklamacji doręczyciel na potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej tę decyzję również zaznaczył, że awizo umieszczono "na drzwiach mieszkania adresata, jego biura, innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe". Sąd w powyższym wyroku stwierdził, że wobec zaznaczenia na potwierdzeniu odbioru kilku miejsc, gdzie pozostawiono zawiadomienie o przesyłce, nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie faktycznie je umieszczono, co wyklucza uznanie za skuteczne doręczenia dokonanego w tym wyjątkowym trybie, jakim jest tryb z art. 150 O.p. Wskazany wyrok jest prawomocny. Na podstawie art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Tak samo więc, skoro na potwierdzeniu odbioru postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. zaznaczono kilka miejsc, gdzie pozostawiono zawiadomienie o przesyłce, to nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie faktycznie je umieszczono. Wskazać należy, że domniemanie doręczenia wynikające z art. 150 O.p. pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia tylko wówczas, gdy wszystkie przesłanki przewidziane w tym artykule zostały spełnione, w tym dokonano adnotacji przez doręczyciela, czy i gdzie pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Nie może być więc żadnych wątpliwości, gdzie takie zawiadomienie pozostawiono. W rozpatrywanej sprawie, wobec wskazania kilku miejsc, takie wątpliwości istnieją.
Ponownie rozpatrując sprawę organ wyjaśni zatem, gdzie konkretnie zostało pozostawione zawiadomienie o przesyłce zawierającej wskazane postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r. Brak należytego wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji prawidłowości doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego wobec skarżącego narusza art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Jeżeli z uwagi na upływ czasu organ nie będzie mógł wyjaśnić tej kwestii, to przyjmie, że postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r. nie zostało skutecznie doręczone skarżącemu.
W skardze podniesiono również zarzut niedołączenia do akt sprawy podatkowej prowadzonej wobec spółki B. T. w likwidacji zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. w zakresie podatku od towarów i usług i związku z tym braku możliwości odniesienia się przez skarżącego do dowodów, na podstawie których organ określił spółce zaległość podatkową, za którą jako osoba trzecia ponosi odpowiedzialność. W tym kontekście strona podnosi, np. że miała możliwości oceny, czy prawidłowo w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec spółki B. T. ustanowiono pełnomocnika tymczasowego. Wskazać trzeba, że powyższa decyzja z dnia [...] lipca 2020 r. została wydana w czasie, gdy skarżący nie pełnił już funkcji prezesa zarządu spółki B. T. i wskutek braku wniesienia od niej odwołania stała się ostateczna.
Należy zauważyć, że w wyroku z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 (Adjak) Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 273 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w związku z art. 325 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, prawem do obrony i zasadą proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym i praktyce krajowej, zgodnie z którymi osoba trzecia, która może zostać uznana za solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, nie może być stroną w postępowaniu prowadzonym przeciwko tej osobie prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego, bez uszczerbku dla konieczności, by ta osoba trzecia w toku ewentualnie prowadzonego wobec niej postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej mogła skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach pierwszego postępowania i mieć dostęp do jego akt, z poszanowaniem praw wspomnianej osoby prawnej lub innych osób trzecich.
Wpływem tego wyroku na zakres kontroli sądu administracyjnego prawidłowości decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej zajmował się NSA w wyroku z dnia 12 czerwca 2025 r., III FSK 695/24. W orzeczeniu tym stwierdzono, że odmiennie będzie się kształtować zakres kontroli sądu administracyjnego w zależności od tego, czy członek zarządu w postępowaniu zmierzającym do orzeczenia o jego odpowiedzialności zakwestionuje ustalenia faktyczne lub/i kwalifikacje prawne dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania prowadzonego uprzednio wobec spółki, czy też tego nie uczyni. Jeśli podejmie obronę polegającą na podniesieniu takich zarzutów, wówczas organ prowadzący postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu ma obowiązek zbadać ich zasadność i ustosunkować się do nich w decyzji. W rezultacie skorzystania przez członka zarządu z prawa do obrony, którego substratem (w świetle wyroku w sprawie C-277/24) jest prawo do skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wobec spółki, organ podatkowy w decyzji o odpowiedzialności wypowiada się także o materialnoprawnych i formalnych podstawach, na których określono zobowiązanie spółki. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego, prawidłowość stanowiska organu w tym względzie staje się również przedmiotem oceny sądu. Wszystko to jednak odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o jego odpowiedzialności, członek zarządu poruszył kwestie związane z prawidłowością określenia wysokości zobowiązania spółki. Tylko w takiej sytuacji organ podatkowy jest zobowiązany do stosownej weryfikacji, nie ma zaś takiego obowiązku z urzędu. W świetle wyroku w sprawie C-277/24 możliwość podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wobec spółki jest bowiem elementem prawa do obrony, wykazanie inicjatywy w tym względzie leży więc w gestii strony, a nie organu. Sąd w składzie orzekającym to stanowisko podziela.
Odnosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] lipca 2020 r. określająca spółce B. T. w likwidacji w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do sierpnia 2018 r. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu oraz ustalające dodatkowe zobowiązanie podatkowe (t. 1, k. 15-36). Skarżący miał możliwość zapoznania się z tą decyzją i podniesienia zastrzeżeń wobec ustaleń i wniosków w niej zawartych. Jedynym zarzutem jaki w toku postępowania dotyczącego jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej został podniesiony, był zarzut naruszenia art. 70 § 1 O.p., tj. przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Zarzut ten został rozpoznany przez organ w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 4 O.p), bowiem zawiadomieniem z dniem [...] września 2020 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. B. [...] S.A. w W.. Zawiadomienie to wraz z dowodami jego doręczenia bankowi i spółce znajdują się w aktach sprawy (t. 1, k. 115-122). Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że zobowiązania podatkowe za okresy wymienione w decyzji o odpowiedzialności skarżącego nie uległy przedawnieniu. Podkreślenia wymaga, że w skardze nie podniesiono już zarzutu naruszenia art. 70 § 1 O.p.
Szereg natomiast innych zarzutów związanych z niedołączeniem do akt sprawy dowodów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym w stosunku do spółki B. T. i brakiem możliwości oceny prawidłowości decyzji podatkowej wydanej wobec spółki podniesiono dopiero w skardze. Zarzuty te należy ocenić jako nieskuteczne, bo spóźnione. W postępowaniu w sprawie odpowiedzialności członka zarządu zarzuty te nie były podnoszone przez stronę, toteż organ podatkowy nie miał obowiązku odnieść się w decyzji co do zgodności z prawem określenia VAT spółce. Skoro zaś zarzuty te nie były i nie musiały być z urzędu przedmiotem oceny organu, to organowi podatkowemu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Stąd zarzuty uchybienia art. 116 § 1 O.p., art. 123 § 1 i art. 187 § 1 O.p. należy uznać za nieuzasadnione.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku.
Ze wskazanych wyżej względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI