I SA/Bd 411/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, uznając, że organ podatkowy prawidłowo skorzystał z uznania administracyjnego.
Skarga dotyczyła odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2000-2005. Podatnik argumentował trudną sytuacją materialną wynikającą z niemożności prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości z powodu zakwaterowania lokatorów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Burmistrz odmówili umorzenia, uznając, że instytucja umorzenia jest nadzwyczajna i zależy od uznania organu, a sytuacja podatnika nie uzasadnia przyznania ulgi. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że organ prawidłowo zastosował zasady uznania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi Tadeusza G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2000-2005. Podatnik powoływał się na swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z faktu, że jego nieruchomość była zasiedlona lokatorami, co uniemożliwiało mu prowadzenie działalności gospodarczej i generowanie dochodów na spłatę podatku. Organy podatkowe uznały, że umorzenie zaległości jest instytucją nadzwyczajną, opartą na uznaniu administracyjnym, a przedstawione przez podatnika okoliczności nie stanowiły wystarczającej podstawy do przyznania takiej ulgi. Sąd administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając skargę, podkreślił, że kontrola sądowa decyzji uznaniowych ogranicza się do badania prawidłowości postępowania, a nie do merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo zebrały materiał dowodowy, rozważyły całokształt okoliczności faktycznych, w tym ważny interes podatnika, i nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. W związku z tym, uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową, uzależnioną od oceny organu podatkowego, a nie obowiązkiem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż organ podatkowy 'może' umorzyć zaległość, co wskazuje na fakultatywność tej instytucji. Kontrola sądowa decyzji uznaniowej obejmuje badanie prawidłowości postępowania, a nie samo rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
Ord.pod. art. 67 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis stanowi podstawę do umorzenia zaległości podatkowych w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, przy czym decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy.
Ord.pod. art. 67a § § 1 pkt 3)
Ordynacja podatkowa
Wskazany przez pełnomocnika jako naruszony przez zawężającą wykładnię, choć w treści orzeczenia odniesiono się do art. 67 § 1.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konsekwencje oddalenia skargi.
Pomocnicze
Ord.pod. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej, zarzut naruszenia przez organy.
Ord.pod. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, zarzut naruszenia przez organy.
Ord.pod. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów, zarzut naruszenia przez organy.
Ord.pod. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji, zarzut naruszenia przez organy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja materialna podatnika uzasadniająca umorzenie zaległości. Niemożność prowadzenia działalności gospodarczej z powodu lokatorów. Naruszenie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zawężającą wykładnię. Naruszenie art. 122, 187 § 1, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Jednostronne rozważenie interesu publicznego. Brak rozważenia sytuacji zagrażającej egzystencji podatnika w wyniku zajęcia dochodów.
Godne uwagi sformułowania
decyzje podejmowane na jego podstawie są decyzjami uznaniowymi kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych obowiązującym systemie prawa podatkowego umorzenie jest instytucja nadzwyczajną ponieważ zasadą jest płacenie podatków nawet brak dochodów lub majątku w dacie rozpoznanie wniosku o umorzenie zaległości nie jest sam w sobie wystarczającą przesłanką uwzględnienia wniosku o udzielenie ulgi Sąd orzeka w sprawie zgodności z prawem wskazanego przez skarżącego, aktu administracyjnego umorzenie - podobnie jak przedawnienie - stanowi nieefektywny sposób wygaśnięcia zobowiązań podatkowych Sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego wyboru.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
członek
Mirella Łent
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego w sprawach umorzenia zaległości podatkowych oraz zakresu kontroli sądowej decyzji uznaniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i zastosowania art. 67a Ordynacji podatkowej. Wynik zależy od konkretnych okoliczności faktycznych i oceny organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie instytucji uznania administracyjnego w prawie podatkowym, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Umorzenie podatku: czy zawsze zależy od dobrej woli urzędnika? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 411/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2006-11-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/ Izabela Najda-Ossowska Mirella Łent /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Asesor sądowy Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Tadeusza G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2000-2005 oddala skargę Uzasadnienie I SA/Bd 411/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] 2006r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta A. z [...] 2006r. o odmowie umorzenia zaległości w w podatku od nieruchomości za lata 2000-2005. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. zważyło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 67 § l Ordynacji podatkowej, którego konstrukcja wskazuje na to, iż decyzje podejmowane na jego podstawie są decyzjami uznaniowymi, a więc uzależnionymi nie tylko od spełnienia przez wnioskodawcę przewidzianych prawem warunków, lecz również od uznania organu podatkowego. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie mogłyby wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz, czy w ramach uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Organ, oceniając na tej płaszczyźnie zaskarżoną decyzję, stwierdził, iż organ I instancji z zachowaniem obowiązujących zasad zbadał sytuacje materialną i rodzinną strony, podał ocenie rację powoływane przez podatnika w celu ustalenia sytuacji materialnej i rodzinnej, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu Wskazał, że obowiązującym systemie prawa podatkowego umorzenie jest instytucja nadzwyczajną ponieważ zasadą jest płacenie podatków. Każdorazowe odstąpienie przez organ podatkowy od tej reguły oznacza rezygnację z dochodów budżetu. Organ ustalił, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z wynajmowania lokalu na działalność gospodarczą w wysokości 1000zł miesięcznie. Na skutek zastosowania środka egzekucyjnego dochód został zajęty na poczet zaległości podatkowych. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, która jest również bezrobotna. Zgodnie z oświadczeniem, strona nie posiada żadnego majątku. Rozpatrzył, że w odwołaniu podatnik powołał się na trudną sytuację materialną, oraz fakt, iż nie może prowadzić działalności na swojej nieruchomości z powodu zasiedlenia jej przez lokatorów, co uniemożliwia mu zarobkowanie i zapłacenie podatków. Zauważył, iż nawet brak dochodów lub majątku w dacie rozpoznanie wniosku o umorzenie zaległości nie jest sam w sobie wystarczającą przesłanką uwzględnienia wniosku o udzielenie ulgi. Okoliczność, iż na nieruchomości zakwaterowani są lokatorzy, co uniemożliwia podatnikowi jej pełne wykorzystanie w stosunku do własnych potrzeb nie stanowi przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej. W skardze na tę decyzję, Tadeusz G. wskazał, że jego obecna sytuacja majątkowa wzięła się stąd, że zakazano mu prowadzenia działalności gospodarczej w zakupionej nieruchomości, gdyż ta jest zasiedlona lokatorami. W pismach składanych do Sądu, jego żądanie opiera się na poczuciu krzywdy. Tego, że organy państwowe nie pomogły skarżącemu w rozwiązaniu jego problemów związanych z nieruchomością, z tym, że nie może prowadzić warsztatu. Do pism dołączono kopie podań kierowanych do instytucji państwowych. W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik wskazał na naruszenie art. 67a § 1 pkt 3) ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie zawężającej wykładni oraz art. 122, 187 § 1, 191 i 210 § 4 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu ocenił, że organy rozważyły interes publiczny jednostronnie, a egzekucja nie była prowadzona. Zarzucił brak rozważenia czy zajęcie dochodów nie pozostawi skarżącego w sytuacji zagrażającej jego egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Na początku, w odniesieniu do szerokich wywodów zawartych w skardze i pismach składanych w sprawie, należy uporządkować, że wskutek skargi na decyzję administracyjną, Sąd orzeka w sprawie zgodności z prawem wskazanego przez skarżącego, aktu administracyjnego ( art. 3 § 1 i 2 pkt 1) oraz art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm). Tym aktem jest odmowa umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. O taką ulgę skarżący wniósł do Burmistrza A. i z brakiem pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku, skarżący się nie zgadza. W takim wypadku, Sąd stwierdził, że umorzenie - podobnie jak przedawnienie - stanowi nieefektywny sposób wygaśnięcia zobowiązań podatkowych. Oznacza ono, że organ podatkowy może zrezygnować z wierzytelności podatkowej w zakresie i na zasadach określonych przez prawo. Umorzenie zaległości podatkowych przypomina w pewnym stopniu zwolnienie z długu w zobowiązaniowych stosunkach cywilnoprawnych, gdyż w obu wypadkach następuje wygaśnięcie zobowiązania bez zaspokojenia wierzyciela (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2003, s. 272). W myśl art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości lub odsetki za zwłokę. Treść tego przepisu wskazuje, że decyzja w powyższej kwestii wydawana jest na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Umorzenie zaległości jest prawem organu i brakuje podstaw prawnych do przyjęcia, że istnieje taka sytuacja, w której na organie ciąży obowiązek przyznania tego typu ulgi. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego wyboru. Należy podkreślić, że ważną rolę przy rozpatrywaniu tego rodzaju spraw odgrywa uzasadnienie decyzji. Należyte uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy nie została ona wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął materiałów dowodowych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Należyte uzasadnienie decyzji pełni także inne funkcje: służy realizacji zasady zaufania stron do organów orzekających oraz przekonywania stron. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji takie wymagania spełnia. Stan faktyczny w sprawie był bezsporny. Nie kwestionowano tego, że skarżący utrzymuje się wraz z żoną z wynajmu pomieszczeń, podatek dotyczy nieruchomości zasiedlonej lokatorami i, że skarżący nie może prowadzić działalności gospodarczej na terenie posesji. Takie fakty stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję o odmowie umorzenia zaległości podatkowej, organ odwoławczy dokonał analizy sytuacji materialnej skarżącego oraz wszystkich podnoszonych przez niego argumentów. Sąd stwierdził, że w toku tego postępowania podjęto niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrano dowody w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek tej decyzji. Wydana na ich podstawie decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowych nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. W procesie dochodzenia do tej decyzji organy podatkowe uwzględniły również całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający umorzenie. Wreszcie Sąd przyjął, że w ramach swego uznania organy podatkowe nie naruszyły art. 191 Ordynacji podatkowej, regulującego zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym i decyzja była należycie uzasadniona. Zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na względzie powyższe oraz art. 151 cyt. Prawa, postanowiono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI