I SA/BD 390/23

I SA/Bd 390/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Leszek Kleczkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Inne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II GZ 98/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-21
II GSK 431/24 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2561
art. 50 ust. 16-17
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 maja 2023 r., nr 81/2023/KL w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił, że skarżący jest zobowiązany do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach: od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r. w łącznej wysokości [...] zł.
Rozpatrując odwołanie, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W wyniku wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 174/19 uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem NSA z dnia 15 września 2020 r., II GSK 1257/19.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wyjaśniającego, a w szczególności na podstawie danych uzyskanych z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych prowadzonego przez Narodowy Fundusz Zdrowia ustalono, iż skarżący we wskazanych wyżej dniach nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu, a co za tym idzie nie posiadał prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Z powyższych danych wynika, że skarżący był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od [...] r. do [...] r., kolejne zgłoszenie nastąpiło w okresie od [...] r. do [...] r.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podał, że skarżący był na bieżąco informowany o przysługujących mu uprawnieniach w przedmiotowej sprawie. Dyrektor [...] Oddział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] r. poinformował zainteresowanego o wszczęciu postępowania administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych na rzecz skarżącego w dniach i w kwocie wskazanej w decyzji Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący wyjaśnił, że był przekonany, iż korzysta z opieki zdrowotnej w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, bowiem posiada National Insurance Numbercard, która wydana została przez National Health Service. Karta ta była ważna do [...] r. Dzięki tej karcie był przekonany, że może korzystać z bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale również i w Polsce. Skarżący wyjaśnił też, że był przekonany, iż jego pracodawca dopilnował wszelkich formalności związanych z polskim ubezpieczeniem zdrowotnym.
W odpowiedzi organ uznał, że zainteresowany działał w błędnym przekonaniu wyłącznie z powodu nieznajomości obowiązujących przepisów, ale nie można uznać, iż brak wiedzy w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jest "usprawiedliwionym błędnym przekonaniem", gdyż skarżący nie dochował należytej staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej, co do posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w tym zakresie stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej kwestii należy odróżnić pojęcie: "działalnie w błędnym przekonaniu" w potocznym znaczeniu od: "usprawiedliwionego błędnego przekonania", o którym mowa w art. 50 ust. 17 ustawy z dnia [...] r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej: "u.ś.o.z."). Usprawiedliwione błędne przekonanie jest stanem o charakterze mentalnym polegającym na usprawiedliwionej niewiedzy danego podmiotu o istnieniu określonych stanów prawnych, w szczególności jest to błędne przeświadczenie o przysługiwaniu jakiegoś prawa. Osoba, składając w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu oświadczenie o prawie do świadczeń, działa w dobrej wierze tylko wtedy, gdy jej działanie nie jest obarczone jakimkolwiek brakiem staranności. W usprawiedliwionym błędnym przekonaniu nie jest natomiast ten, kto zna rzeczywisty stan prawny, albo nawet jeśli go nie zna, mógł się o nim dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności.
Organ wyjaśnił, że karta EKUZ uprawnia ubezpieczonego do świadczeń rzeczowych, które zostaną uznane przez lekarza za niezbędne z medycznego punktu widzenia w czasie pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE-EFTA, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń i czasu trwania pobytu. Posługując się kartą EKUZ można zatem skorzystać ze wszystkich świadczeń, co do których lekarz orzeknie, że są niezbędne. W żadnym wypadku karta EKUZ nie będzie stanowiła dokumentu wystarczającego do uzyskania leczenia planowego. Z korespondencji przesłanej przez świadczeniodawcę - Ośrodek [...] w T., wynika, że u P. W., "(...) któremu udzielono świadczeń po pobycie na Oddziale (...) rozpoznano F41.3 mieszane zaburzenia lękowe oraz F61.0 zaburzenia osobowości mieszane i inne" (korespondencja z dnia [...] r.), oraz "(...) że Pan P. W. (...), któremu udzielono świadczeń nie jest osobą chorą psychicznie ani upośledzoną umysłowo w rozumieniu Ustawy o Ochronie Zdrowia Psychicznego" (korespondencja z dnia [...] r.). Zatem – według organu - świadczenia udzielone zainteresowanemu nie były niezbędne ze wskazań medycznych, jak również nie były to świadczenia udzielone osobie chorej psychicznie lub upośledzonej umysłowo zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...] r. o ochronie zdrowia psychicznego, a więc nie mogą być rozliczone na podstawie art. 12 pkt 4 u.ś.o.z. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o przesłanie certyfikatu zastępującego kartę EKUZ w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. W odpowiedzi [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] r. poinformował, że wystąpił do brytyjskiej instytucji o wystawienie ww. dokumentu, ale strona brytyjska odmówiła potwierdzenia uprawnień zainteresowanego ww. okresie.
W ocenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zostały podjęte odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego. Postępowanie prowadzone zarówno przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, jak i przez organ drugiej instancji oparte zostało o bezsporny fakt jakim było korzystanie przez skarżącego ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w dniach, gdy nie posiadał prawa do świadczeń. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone dokumentacją zgromadzoną w trakcie prowadzonego postępowania oraz przez dane zawarte w systemie CWU.
W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, tj. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność działania przez niego w usprawiedliwiony błędnym przekonaniu, że posiada on prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej, niewyjaśnienia kwestii okresu podlegania przez skarżącego pod angielski fundusz ubezpieczenia zdrowotnego;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. przez przyjęcie, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego nie jest celowe i konieczne i nie prowadzi do zakwestionowania dotychczasowych ustaleń w sprawie w sytuacji, gdy dowód z przesłuchania skarżącego ze względu na przedmiot dowodu, czyli usprawiedliwionego błędnego przekonania skarżącego, dostarczyłby organowi materiału dowodowego na temat działania przez skarżącego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada on prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej oraz tego, że świadczenia zdrowotnego skarżącemu było niezbędne ze wskazań medycznych;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. przez przyjęcie, że skarżący nie pozostawał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o prawie do świadczeń dlatego, że nie znał rzeczywistego stanu prawnego i nie zachował należytej staranności i nie podjął działań w celu poznania rzeczywistego stanu prawnego w sytuacji, gdy znajomość przepisów z zakresu świadczeń opieki zdrowotnej nie jest wiedzą powszechnie znaną, wskazane przepisy są trudne do interpretacji nawet dla osób posiadających wykształcenie prawnicze i nie można wymagać od przeciętnego pacjenta znajomości tych przepisów;
- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. przez ograniczenie się do przeprowadzenia dowodu z korespondencji przesłanej przez świadczeniodawcę - Ośrodek [...] w T. na fakt niezbędności udzielonego świadczenia skarżącemu w sytuacji, gdy ocena nagłości lub jej braku wymaga wiadomości specjalnych z zakresu nauk medycznych, a to oznacza potrzebę zwrócenia się przez organ administracji publicznej do biegłego lub biegłych o wydanie opinii w tym zakresie;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. przez arbitralne twierdzenie, że świadczenie udzielone skarżącemu, jako osobie, która nie choruje psychicznie nie jest świadczeniem niezbędnym ze wskazań medycznych w sytuacji, gdy to nie można utożsamiać choroby psychicznej z oceną nagłości udzielonego świadczenia lecz oceny nagłości świadczenia należy dokonywać w odniesieniu do stanu zdrowia pacjenta niezależnie od rodzaju schorzenia;
- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nierozpoznanie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, tj. pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dowodów z dokumentów, tj. angielskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego, zwolnień lekarskich skarżącego oraz wypowiedzenia umowy o pracę, które uzasadniają działanie skarżącego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiadał prawo do korzystania ze świadczeń z opieki zdrowotnej;
- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez arbitralne twierdzenie, że świadczenia wykonane u skarżącego nie miały charakteru świadczeń udzielonych w trybie nagłym w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził dowodu z dokumentacji medycznej skarżącego, a tym samym nie był uprawniony do oceny czy leczenie podjęte przez skarżącego miało charakter nagły, czy planowany;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ust 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jest dokumentem uprawniającym do skorzystania ze świadczeń, które ze względów medycznych stały się niezbędne w czasie pobytu, czyli udzielone w trybie nagłym w sytuacji, gdy z przepisu tego nie wynika, że leczenie podjęte poza właściwym państwem członkowskim musi być udzielone w trybie nagłym;
- art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący podczas korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia wymaga, że przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącej pisemne wypowiedzenie się w sprawie, wyznaczając jej 10- dniowy termin.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie obciążył skarżącego kosztami świadczeń opieki zdrowotnej.
Z akt sprawy wynika, że w okresie od 2006 r. do 2013 r. skarżący mieszkał i pracował w Wielkiej Brytanii. W połowie 2013 r. zachorował na zaburzenia nerwicowe i – jak wyjaśnił - z uwagi na średnią znajomość języka angielskiego chciał kontynuować leczenie w Polsce. Skarżący był przekonany, że ma prawo do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w Polsce, gdyż posiadał Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego wystawioną w Wielkiej Brytanii, ważną do dnia [...] r. Z zaskarżonej decyzji wynika, że P. W. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. Kolejne zgłoszenie nastąpiło w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. W rezultacie organ uznał, że skarżący nie był uprawniony do świadczeń finansowanych ze środków publicznych w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji (począwszy od [...] r., a skończywszy na [...] r.) i zobowiązał go do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości [...] zł.
Podkreślenia wymaga, że sprawa ta była już rozpoznawana przez WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r., VI SA/Wa 174/19 uchylił poprzednią decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r. Skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem NSA z dnia 15 września 2020 r., II GSK 1257/19. W wyroku tym NSA uznał za zasadne stanowisko Sądu pierwszej instancji, że decyzja objęta skargą w ogóle nie odnosi się do sytuacji uregulowanej dyspozycją art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., zatem nie ocenia wniosku z punktu widzenia przesłanek zawartych w tym przepisie.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 50 ust. 16 u.ś.o.z., w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku:
posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo
1a) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo
2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6
- osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1 u.ś.o.z.
Jednakże w myśl art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. obowiązku, o którym mowa powyżej nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w odniesieniu do wyjątku uregulowanego w art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., skorzystanie z niego wiąże się z koniecznością ustalenia istnienia po stronie osoby nieuprawnionej "usprawiedliwionego błędnego przekonania", jednakże ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń". Wskazuje się, że - co do zasady – "na ulgowe traktowanie powinny zasługiwać te sytuacje, w których brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca przedmiotowe oświadczenie, czyli np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne". Nie są to jednak jedyne przypadki, do których ma zastosowanie omawiany wyjątek. Skoro bowiem ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń", to każdy przypadek należy analizować i oceniać indywidualnie (D. Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017, z. 2, s. 7- 13; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2019 r., II GSK 1001/19).
Z kolei art. 19 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, stanowi, że o ile przepisy ust. 2 nie stanowią inaczej, ubezpieczony i członkowie jego rodziny przebywający w innym państwie członkowskim niż państwo właściwe są uprawnieni do świadczeń rzeczowych, które z powodów medycznych stają się niezbędne w czasie ich pobytu, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń oraz przewidywanego czasu pobytu. Zgodnie natomiast z art. 25 lit. A pkt 3 rozporządzenia nr 987/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, świadczenia rzeczowe, o których mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, oznaczają świadczenia rzeczowe, które są udzielane w państwie członkowskim miejsca pobytu, zgodnie z jego ustawodawstwem, a które stają się niezbędne ze wskazań medycznych, z myślą o zapobieżeniu przymusowemu powrotowi ubezpieczonego do właściwego państwa członkowskiego przed końcem planowanego pobytu w celu uzyskania niezbędnego leczenia.
Z regulacji unijnych wynika, iż Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego uprawnia ubezpieczonego do świadczeń rzeczowych, które zostaną uznane przez lekarza za niezbędne z medycznego punktu widzenia w czasie pobytu na terenie innego państwa członkowskiego, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń i czasu trwania pobytu. W judykaturze wskazuje się, że Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego stanowi dowód na to, że jej posiadacz jest uprawniony w państwie członkowskim pobytu do świadczeń rzeczowych z tytułu choroby, które stają się niezbędne ze względów medycznych i które są udzielane podczas pobytu czasowego w innym państwie członkowskim. Świadczenia te udzielane są w imieniu instytucji właściwej przez instytucję miejsca pobytu, zgodnie z przepisami stosowanego przez nią ustawodawstwa, tak jakby zainteresowane osoby były ubezpieczone na mocy wspomnianego ustawodawstwa (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 marca 2023 r., II SA/Go 30/23).
Trzeba również zauważyć, że zgodnie z decyzją Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr S1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego (por. preambuła - pkt 6, zasady ogólne - pkt 1), europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego stanowi poświadczenie uprawnienia ubezpieczonego i emeryta lub rencisty, jak również członków ich rodzin, przebywających w państwie członkowskim innym niż właściwe państwo członkowskie, do świadczeń rzeczowych, które stają się niezbędne z powodów medycznych, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń oraz przewidywanego czasu pobytu. Natomiast europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego nie można używać w przypadku, gdy celem pobytu czasowego - niezależnie od celu pobytu, który może mieć związek z turystyką, działalnością zawodową czy nauką - jest poddanie się leczeniu.
Należy zatem stwierdzić, że Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego w pewnych sytuacjach uprawnia osobę, na którą została wystawiona do skorzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim. Dotyczy to jednak tylko świadczeń niezbędnych z medycznego punktu widzenia.
Z informacji udzielonych przez Ośrodek [...] z o.o. (pisma z dnia [...] r. i z dnia [...] r.) wynika, że skarżący przebywał w tym ośrodku na Oddziale Dziennym Leczenia Zaburzeń Nerwicowych i rozpoznano u niego mieszane zaburzenia lękowe oraz zaburzenia osobowości mieszane i inne. Nie jest on jednak osobą chorą psychicznie, ani upośledzoną umysłowo w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Korzystając z świadczeń opieki zdrowotnej skarżący składał oświadczenie, że posiada prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W świetle powyższego należy zgodzić się z organem, że udzielone skarżącemu świadczenia nie były niezbędne. Z pisma P. W. z dnia [...] r. wynika bowiem, że w połowie 2013 r. zachorował na zaburzenia nerwicowe i przybył do Polski w celu kontynuowania leczenia. Jednak Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego nie można używać w przypadku, gdy celem pobytu jest poddanie się leczeniu. Co więcej skarżący w dniach udzielania mu świadczeń opieki zdrowotnej nie przedkładał świadczeniodawcy Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego wystawionej w Wielkiej Brytanii, a tym samym nie powoływał się na posiadanie ubezpieczenia w tym kraju (por. pismo NFZ – [...] Oddziału Wojewódzkiego w B. z dnia [...] r.).
Podkreślenia też wymaga, że w celu ustalenia, czy skarżący posiadał uprawnienia do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, organ zwrócił się do brytyjskiej instytucji ubezpieczeniowej o wydanie Certyfikatu Tymczasowo Zastępującego Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Instytucja brytyjska nie potwierdziła prawa skarżącego do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od [...] r. do [...] r. i odmówiła wydania certyfikatu (por. dokument S045). Należy także zauważyć, że w związku z tymi działaniami organ zwracał się do skarżącego (dwukrotnie) o podanie jego adresu zamieszkania w Wielkiej Brytanii. Mimo odebrania w tym względzie pism, nie udzielił on informacji o swoim adresie.
Zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. W ocenie skarżącego o tym, że działał on w usprawiedliwionym przekonaniu, iż miał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce, świadczyło posiadanie przez niego brytyjskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Należy jednak zauważyć, że strona korzystając ze świadczeń opieki zdrowotnej nie okazywała tej karty świadczeniodawcy. Co więcej brytyjska instytucja ubezpieczeniowa nie potwierdziła prawa skarżącego do świadczeń opieki zdrowotnej, co poddaje w wątpliwość możliwość posługiwania się przez zainteresowanego brytyjską Kartą Ubezpieczenia Zdrowotnego (por. wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 5 marca 2014 r., VI Ca 69/14). W skardze strona w ogóle nie odniosła się do informacji, przekazanej przez brytyjską instytucję ubezpieczeniową, podważającej jej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
Przy tym to skarżący powinien dopilnować wszelkich formalności związanych ze swoim zagranicznym ubezpieczeniem zdrowotnym. Powinien też zachować należytą staranność odnośnie ustalenia, na jakich zasadach i warunkach posiada uprawnienie do świadczeń zdrowotnych w Polsce. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze okolicznością usprawiedliwiającą brak aktywności w tym względzie P. W. nie może być to, że w tym czasie cierpiał on za zaburzenia lękowe i zaburzenia osobowości. Podkreślić należy, że skarżący nie był chory psychicznie, a zaburzenia nie przeszkadzały mu w odbyciu podróży do Polski, zgłoszenia się do spółki "Remedis", składania oświadczeń o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej itp. Skarżący był zatem w stanie dokonywać różnych czynności natury faktycznej i prawnej. Należy również zauważyć, że udzielane mu świadczenia nie miały charakteru incydentalnego, korzystał z nich w okresie od listopada 2013r. do kwietnia 2014 r. Mógł zatem wyjaśnić swój status ubezpieczeniowy, tym bardziej, że miał świadomość, iż system eWUŚ nie potwierdził jego prawa do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej (z tego powodu składał oświadczenia o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej). Skarżący twierdzi też, że przed przyjazdem do Polski był na angielskim zwolnieniu lekarskim i z tego tytułu otrzymywał angielski zasiłek chorobowy. Angielskich zwolnień lekarskich skarżący jednak nie przedłożył (w aktach sprawy znajdują się tylko polskie zwolnienia lejarskie wraz z tłumaczeniami na język angielski), natomiast brytyjska instytucja ubezpieczeniowa nie potwierdziła jego prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
Nie są także uprawnione podniesione w skardze zarzuty co do braku powołania przez organ biegłego na okoliczność niezbędności udzielania skarżącemu świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce. Świadczenia niezbędne to takie, bez których nie można się obejść. Udzielane skarżącemu świadczenia nie wynikały z ich niezbędności w czasie pobytu w kraju, lecz z chęci kontynuowania przez niego leczenia w Polsce, co sam przyznał w piśmie z dnia [...] r.
Nie jest również zasadny zarzut braku przesłuchania skarżącego na okoliczność działania przez niego w usprawiedliwionym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej. Ta okoliczność, jak i powody pozostawania w tym przekonaniu, były podnoszone przez stronę w toku postępowania administracyjnego (np. w odwołaniu, piśmie z dnia [...] r.), a zatem były one znane organowi.
Zdaniem Sądu, organ zgromadził w sprawie wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Podniesiony przez skarżącego zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Organ wskazał przy tym na przyczynę odmiennej od strony oceny zgromadzonych dowodów. Nadto, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w uzasadnieniu decyzji przytoczył zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Organ nie uchybił też wymienionym w skardze przepisom prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.