III SA/Gl 260/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, uznając, że spółdzielnia produkcyjna jako osoba prawna powinna móc przedstawić deklarację podatkową zamiast decyzji podatkowej.
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna zaskarżyła decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej na szkody w uprawach, spowodowaną brakiem przedłożenia decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego. WSA w Gliwicach uchylił decyzję, stwierdzając, że spółdzielnia jako osoba prawna nie otrzymuje takiej decyzji, a powinna móc przedstawić deklarację podatkową. Sąd uznał, że literalna wykładnia przepisu krajowego zawęża krąg uprawnionych do pomocy w sposób niezgodny z prawem UE.
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna (Skarżąca) wniosła o przyznanie pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. Organy ARiMR odmówiły przyznania pomocy, powołując się na brak przedłożenia przez Skarżącą decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego na 2024 r., zgodnie z § 13 zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując, że jako osoba prawna nie otrzymuje takiej decyzji, a jedynie składa deklaracje podatkowe. Podkreśliła, że przepisy UE (Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472) definiują przedsiębiorstwo szeroko, bez rozróżnienia formy prawnej, a polski przepis krajowy zawęża krąg uprawnionych w sposób niezgodny z prawem wspólnotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, stosując literalnie wymóg przedłożenia decyzji podatkowej, który jest niemożliwy do spełnienia przez osoby prawne. Sąd podkreślił, że prawo UE ma pierwszeństwo przed prawem krajowym i że nie można nakładać obowiązków niemożliwych do wykonania. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz Skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wymóg ten nie jest bezwzględnie obowiązujący dla osób prawnych, które nie otrzymują takich decyzji, a powinny móc przedstawić deklarację podatkową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że literalna wykładnia krajowego przepisu § 13 zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia, wymagającego przedłożenia decyzji podatkowej, prowadzi do niemożliwości spełnienia tego wymogu przez osoby prawne (spółdzielnie produkcyjne), które składają deklaracje podatkowe. Taka wykładnia zawęża krąg uprawnionych do pomocy w sposób niezgodny z prawem UE, które definiuje przedsiębiorstwo szeroko, bez względu na formę prawną. Sąd zastosował zasadę prymatu prawa UE i zakaz wykładni prowadzącej do niemożliwych do wykonania obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472 art. 25 § ust. 1, 2, 4
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Określa kryteria pomocy w sektorze rolnym, w tym dla producentów rolnych.
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472 art. 37 § ust. 1, 2, 3
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Reguluje pomoc na naprawienie szkód spowodowanych przez klęski żywiołowe.
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472 art. Załącznik I § art. 1
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definiuje 'przedsiębiorstwo' jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną, co obejmuje spółdzielnie produkcyjne.
Pomocnicze
rozporządzenie art. 13 zzq § ust. 7 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Wymóg przedłożenia kopii decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego na 2024 r. jest niemożliwy do spełnienia przez osoby prawne, które składają deklaracje podatkowe. W takich przypadkach należy przyjąć deklarację podatkową.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Potwierdza pierwszeństwo prawa UE nad prawem krajowym.
u.p.r. art. 6a § ust. 6
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
Określa organ właściwy do ustalania podatku rolnego w drodze decyzji.
u.p.r. art. 6a § ust. 8
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
Dotyczy wydawania decyzji ustalającej podatek rolny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg powołania podstawy materialnoprawnej decyzji.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przyjmowania przez organ dowodów.
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Literalna wykładnia krajowego przepisu § 13 zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia prowadzi do niemożliwości spełnienia wymogu przez osoby prawne. Polski przepis krajowy zawęża krąg uprawnionych do pomocy w sposób niezgodny z prawem UE, które ma pierwszeństwo. Nie można nakładać na beneficjenta obowiązków niemożliwych do zrealizowania.
Godne uwagi sformułowania
nie można dokonywać wykładni prawa, której rezultat prowadziłby do nałożenia na podmiot obowiązków niemożliwych do wykonania. Lege non distinguente nec nostrum est distinguente (tam gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca, tam nie wolno ich wprowadzać interpretatorowi). nie można dokonywać wykładni prawa, której rezultat prowadziłby do nałożenia na podmiot obowiązków niemożliwych do wykonania.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Dorota Fleszer
sprawozdawca
Adam Pawlyta
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla producentów rolnych, zwłaszcza w kontekście osób prawnych i pierwszeństwa prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku decyzji podatkowej dla osób prawnych i konieczności uwzględnienia deklaracji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem krajowym a unijnym oraz praktyczne problemy interpretacji przepisów, które mogą wykluczyć beneficjentów z dostępu do pomocy.
“Spółdzielnia walczy o pomoc finansową: czy deklaracja podatkowa wystarczy zamiast decyzji?”
Dane finansowe
WPS: 697 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 260/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-11-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-03-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Pawlyta Dorota Fleszer /sprawozdawca/ Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2015 poz 187 art. 13 zzq ust. 7 pkt 3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 21 stycznia 2025 r. nr OR12-2025-007 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia 11 grudnia 2024 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor ARiMR) z dnia 21 stycznia 2025r., nr OR12-2025-007 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. (dalej: Kierownik ARiMR) z 11 grudnia 2024r., nr [...] o odmowie przyznania Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w M. (dalej: Skarżąca) pomocy finansowej. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącej o udzielenie pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2024r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu, które wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rośliny w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok w którym wystąpiły te szkody (...). We wniosku Skarżąca zawarła oświadczenie, że prowadzi gospodarstwo, które w rozumieniu przepisów załącznika I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2022/2472 spełnia kryterium mikroprzedsiębiorstwa i jest przedsiębiorstwem samodzielnym. Do wymienionego wniosku dołączyła Deklarację na podatek rolny na rok 2024 oraz Protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Na podstawie analizy danych Kierownik ARiMR ustalił, że załączona do wniosku Deklaracja na podatek rolny na rok 2024 (DR-1) nie spełnia warunków określonych w art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym., tj. podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 10, ustala w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Z tego powodu wniosek Skarżącej został załatwiony decyzją z 11 grudnia 2024r. odmownie. Od tej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie. Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu przedstawił mające zastosowanie przepisy prawne. W związku z ustaleniem że Skarżąca nie spełniła wymogu określonego § 13 zzq ust. 7 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 poz.187; dalej: rozporządzenie) nie może być jej przyznana wnioskowana pomoc finansowa. Podkreślił przy tym, że konsekwencje wynikające z konkretnego stanu faktycznego są określone przez przepis prawa, który reguluje prawo przyznania pomocy w sposób bezwzględnie obowiązujący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca zaskarżyła w całości decyzję, zarzucając jej: 1. naruszenie przepisu postępowania 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niepowołanie podstawy materialnoprawnej wydanej decyzji, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż świadczy o niezastosowaniu prawa materialnego przez organ drugiej instancji i aprobatę tego samego błędu popełnionego przez organ pierwszej instancji; 2. naruszenie prawa materialnego art. 25 ust. 1, 2, 4 ewentualnie art. 37 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia Komisji Europejskiej (UE) 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L. z 2022 poz. 327 nr.1; dalej: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472) i art. 1 Załącznika I do tego Rozporządzenia w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i odmowę przyznania pomocy finansowej dla producenta rolnego z powołaniem się na § 13zzq ust. 7 rozporządzenia, który nie jest zgodny z przepisami wyższego rzędu; 3. naruszenie przepisów postępowania art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzyjęcie jako dowodu w sprawie złożonej przez Spółdzielnię deklaracji w podatku rolnym za rok 2024 (DR-l), co miało wpływ na wynik postępowania, gdyż doprowadziło do utrzymania w mocy przez organ drugiej instancji decyzji organu pierwszej instancji o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu; Wobec tego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm prawem przypisanych. W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że jest producentem rolnym, a materialnoprawną podstawą wystąpienia przez nią o przyznanie pomocy były przepisy Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472. Podane przez organy obu instancji w podstawie prawnej wydanych decyzji regulacje rozporządzenia w części zamieszczonej w art. 13zzq mają charakter proceduralny i samodzielnie nie rozstrzygają o przesłankach przyznania pomocy w sektorze rolnym. Skarżąca zauważyła przy tym, że Organ II instancji nie powołał w decyzji podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, co nie jest błędem formalnym, ale stanowi dowód na to, że nie zastosował prawa materialnego. W istocie zatem rzeczywista podstawa materialnoprawna wydania zaskarżonej decyzji pozostaje poza kontrolą instancyjną, co stanowi bardzo poważną wadę zaskarżonej decyzji i narusza art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca podniosła, że przedmiotem jej wniosku było przyznanie pomocy finansowej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w opłacaniu trzeciej i czwartej raty podatku rolnego za 2024r. Kryteria pomocy w sektorze rolnym w takich sytuacjach określa m.in. art. 25 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472, ewentualnie przepisy zawarte w jego art. 37, czyli ustawiające program pomocy na naprawienie szkód spowodowanych przez klęski żywiołowe. Według art. 25 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2022/2472 pomoc wypłacana jest bezpośrednio danemu przedsiębiorstwu lub grupie producentów lub organizacji, której przedsiębiorstwo jest członkiem. Z kolei zgodnie art. 1 Załącznika I do Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472 za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Obejmuje to w szczególności - jak stanowi ten przepis - osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem łub inną działalnością, a także spółki lub organizacje prowadzące regularną działalność gospodarczą. Definicja ta obejmuje z całą pewnością spółdzielnie produkcyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz. U. 2024 r, poz. 593). Z kolei kryteria pomocowe na naprawienie szkód spowodowanych przez klęski żywiołowe, o których mowa w art. 2 pkt 38 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472 uregulowane zostały w art. 37 w/w Rozporządzenia. Według jego art. 37 ust. 2 pomoc spełnia następujące warunki; a) wypłaca się ją wyłącznie gdy właściwy organ państwa członkowskiego formalnie uznał dane zdarzenie za klęskę żywiołową; b) gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowy między klęską żywiołową a szkodami poniesionymi przez przedsiębiorstwo. Natomiast zgodnie z ust. 3 pomoc wypłacana jest bezpośrednio danemu przedsiębiorstwu łub grupie producentów lub organizacji, której to przedsiębiorstwo jest członkiem. Zacytowane przepisy są przepisami wyższego rzędu w stosunku do przepisów rozporządzenia, co wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Kolizja przepisów Rozporządzenie Komisji (UE) nr 2022/2472 z przepisami rozporządzeniem wynika z tego, że te pierwsze przepisy nie różnicują podmiotów uprawnionych do pomocy w razie wystąpienia niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego z klęską żywiołową ewentualnie klęski żywiołowej, ze względu na formę organizacyjnoprawną w jakiej prowadzona jest działalność gospodarcza. Tymczasem takie zróżnicowanie wynika pośrednio z rozporządzenia. Jako bowiem jeden z dowodów, który uwzględniany jest w procedurze rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy decyzja ustalająca wysokość podatku rolnego na 2024 r., o której mowa w art. 6a ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Wynika to z § 13zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia. Decyzja taka wydawana jest w myśl art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym tylko w odniesieniu do podatników będących osobami fizycznymi. Natomiast w odniesieniu do osób prawnych, będących zgodnie z ustawą o podatku rolnym również podmiotami tego podatku, taka decyzja wydawana nie jest. Jedynym więc dokumentem potwierdzającym pozostawanie podatnikiem w podatku rolnym przez podmiot pozostający osobą prawną, możliwym do przedłożenia w ramach procedury ubiegania się o pomoc sektorową w rolnictwie, pozostaje deklaracja podatkowa i ewentualnie potwierdzenie wpłat poszczególnych rat podatkowych. C' Skarżąca Spółdzielnia nie mogła zatem spełnić wymagania przedłożenia kopii decyzji podatkowej w podatku rolnym, gdyż jako osoba prawna składa ona deklaracje podatkowe i na tej podstawie - po dokonaniu samoobliczenia podatku - dokonuje wpłat poszczególnych rat podatkowych. Nieprzedłożenie zaś kopii decyzji podatkowej stanowiło przyczynę odmowy uwzględnienia wniosku i utrzymania przez organ drugiej instancji wcześniej wydanej w tym przedmiocie decyzji. Zaistniała więc sytuacja, w której przepis rangi podustawowej prawa krajowego wprowadza zawężenie podmiotów uprawnionych do przyznania pomocy sektorowej w rolnictwie, które jest nieznane prawu wspólnotowemu. Sytuacja taka powinna doprowadzić do odmowy zastosowania niezgodnego z prawem wspólnotowym prawa krajowego i sięgnięcie bezpośrednio do regulacji wynikającej z Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2022/2472. Organy obu instancji, które tak nie postąpiły naruszyły prawo materialne w sposób wskazany zarzucie drugim niniejszej skargi. Konsekwencją niezastosowania prawa materialnego było również naruszenie przepisów postępowania - art. 75 § 1 k.p.a. W tym wypadku Organ II instancji niezasadnie - wskutek niezastosowania prawa materialnego - błędnie nie przyjął jako dowodu w sprawie złożonej przez Spółdzielnię deklaracji w podatku rolnym za rok 2024 (DR-l). W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje Skarga okazała się zasadna Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie). Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora ARiMR z 21 stycznia 2025r., nr OR12-2025-007 utrzymująca w mocy wydaną przez Kierownika ARiMR decyzję z 11 grudnia 2024r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu, w opłacaniu trzeciej i czwartej raty podatku rolnego za 2024r. Przed przystąpieniem do zbadania sprawy należy zauważyć, że w analogicznych do niniejsze sprawach zapadły orzeczenia sądów administracyjnych (wyrok WSA w Opolu z 9 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Op 168/25; wyrok WSA we Wrocławiu z 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 105/25, LEX nr 3907542; wyrok WSA we Wrocławiu z 18 września 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 77/25). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone w nich stanowisko, dlatego też posłuży się użytymi w nich argumentami. Istotą sporu w badanej sprawie jest to, czy brak posiadania przez Skarżącą decyzji, o której mowa w art. 6a ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym zasadnie zostało uznane przez orzekające w sprawie organy jako negatywna przesłanka udzielenia jej pomocy finansowej. Materialnoprawne podstawy, mające zastosowanie w sprawie zawarte zostały § 13 zzq ust. 1 rozporządzenia, według którego Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472; 3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i które wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej. Pomoc, o której mowa w ust. 1 – co wynika z § 13 zzq ust. 2 rozporządzenia - jest udzielana na warunkach określonych w przepisach Rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Z kolei w § 13 zzq ust. 7 rozporządzenia określone zostały dokumenty, które podlegają dołączeniu do wniosku. Wśród nich w pkt 3 wymieniona została kopia decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego na 2024 r., o której mowa w art. 6a ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że podmioty uprawnione do uzyskania pomocy muszą być tymi, o których mowa w załączniku I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2022/2472 (por. § 13zzq ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Z kolei według jego art.1 wynika, że za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Obejmuje to w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub organizacje prowadzące regularną działalność gospodarczą. W art. 2 – 6 w/w Załącznika wyznaczone zostały zasady ustalania pułapów zatrudnienia oraz pułapów finansowych określające kategorię przedsiębiorstwa. Zatem producentem rolnym mogącym ubiegać się o udzielenie pomocy finansowej nie musi być wyłącznie osoba fizyczna. Ma to istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie, ponieważ Skarżąca prowadzi działalność na podstawie Prawa spółdzielczego i nabyła osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Skarżąca wpisana jest do KRS pod nr [...]. Skoro zatem Skarżąca jest osobą prawną, to nie zostanie jej wydawana przez organ podatkowy decyzja ustalająca podatek rolny na dany rok kalendarzowy, o której mowa art. 6a ust. 8 ustawy o podatku rolnym. Decyzja ta wydawana jest bowiem tylko osobie fizycznej. Wobec tego przyjęcie przez orzekające w sprawie organy wykładni literalnej § 13 zzq ust. 7 pkt. 3 rozporządzenia w istocie ingeruje w prawem określony krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania pomocy zawężając go tylko do producentów rolnych będących osobami fizycznymi. Takiej wykładni sprzeciwia się dyrektywa interpretacyjna znana jako zakaz wykładni per non est, która uznawana za jedną z najbardziej podstawowych dyrektyw wykładni. Zgodnie ze wskazaną dyrektywą nie powinno się ustalać znaczenia reguły w taki sposób, aby pewne jej części były traktowane jako zbędne (zob. M. Zirk-Sadowski (w:) R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.) System prawa administracyjnego, Tom 4, Wyładnia w prawie administracyjnym. C.H. Beck, Warszawa 2015 r., s. 220-221). Jej zastosowanie prowadzi do pozbawienia znaczenia normatywnego części regulacji § 13zzq ust. 1 pkt 2 rozporządzenia i wobec tego jest niedopuszczalna. Dodatkowo zauważyć należy, że wprawdzie z § 13zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia wynika, iż do wniosku, o którym mowa w ust. 4 dołącza się kopię decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego na rok 2024, o której mowa w art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym, to jednak jest on wtórny wobec § 13zzq ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, który to określa podmioty uprawnione do otrzymania pomocy finansowej. I który - co należy podkreślić - zawiera wyraźną treść normatywną. W ocenie Sądu, gdyby celem ustawodawcy było ograniczenie w przepisie krajowym zakresu podmiotowego wnioskodawców, z pewnością dokonałby w tym zakresie stosownego wyłączenia w przepisie stanowiącym o podmiotach mających prawo uzyskać pomoc. Skoro takiego wyłączenia nie dokonał, nie rozróżniając tym samym osób fizycznych mogących być wnioskodawcami pomocy finansowej od pozostałych podmiotów, to interpretacja powyższych przepisów nie powinna prowadzić do takiego rozróżnienia, a to w myśl reguły Lege non distinguente nec nostrum est distinguente (tam gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca, tam nie wolno ich wprowadzać interpretatorowi). Reasumując stwierdzić należy, iż zgodnie z § 13zzq ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 1 załącznika I Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2022/2472 pomoc finansowa, o którą ubiegała się Skarżąca przysługuje wszelkim podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, niezależnie od formy prowadzenia takiej działalności i sposobu płatności za podatek rolny. Podkreślić też należy, iż zasada określająca (definiująca przedsiębiorcę) tj. podmiot uprawniony do otrzymania pomocy finansowej, o którym mowa w § 13zzq ust. 1 pkt 2 rozporządzenia jest zawarta w prawie unijnym, które to ma pierwszeństwo przed prawem krajowym i powinno być stosowane bezpośrednio. Stosowanie analizowanych przepisów w taki sposób, jaki to robią orzekające w sprawie organy prowadzi do dyskryminacji podmiotów prowadzących działalność rolniczą w innej formie niż jako osoba fizyczna. W konsekwencji § 13zzq ust. 8 rozporządzenia zgodnie z którym wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, stanowi równowartość kwoty trzeciej i czwartej raty podatku rolnego ustalonego producentowi rolnemu wnioskującemu o pomoc, o której mowa w ust. 1 na 2024 r. należy interpretować ten sposób, że wysokość pomocy stanowi równowartość kwoty trzeciej i czwartej raty podatku rolnego ustalonego producentowi rolnemu - zatem też "ustalonemu" poprzez samoobliczenie w deklaracji (czy też w decyzji określającej tę wysokość). Warto zauważyć, wprowadzenie w § 13zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia wymogu dołączenia do wniosku pomocowego kopii decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego na 2024 r., o której mowa w art. 6a ust. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym powoduje, że w/w regulacja jest niemożliwa do zrealizowania wówczas, gdy wnioskodawcą jest osoba prawna. Tymczasem, jak stwierdził NSA w wyroku z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 51/12 nie można dokonywać wykładni prawa, której rezultat prowadziłby do nałożenia na podmiot obowiązków niemożliwych do wykonania. Nie można zatem interpretować przepisów w taki sposób, aby ich efektem było nałożenie na beneficjenta obowiązków niemożliwych do zrealizowania. Takie działanie prowadzi wprost do naruszenia wyrażonej w art. 2 Konstytucji zasady zaufania do państwa i prawa. Mając na względzie przeprowadzone rozważania prawidłowym odczytaniem znaczenia normy prawnej wynikającej z § 13zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia jest pominięcia literalnego brzmienia powyższego przepisu rozporządzenia i uznanie, że skoro krąg podmiotów uprawnionych do pomocy jest normatywnie dookreślony w § 13zzq ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, to treść przepisu § 13zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia należy odczytywać tak, że osoba prawna dołącza do wniosku kopię deklaracji na podatek rolny. Z tych samych przyczyn wykładnia § 13zzq ust. 8 rozporządzenia wymaga przyjęcia w odniesieniu do wnioskodawców, w stosunku do których nie wydaje się decyzji ustalającej wysokości podatku rolnego, że wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, stanowi równowartość kwoty trzeciej i czwartej raty podatku rolnego wynikającej z deklaracji na podatek rolny (czy decyzji określającej podatek rolny) producentowi rolnemu wnioskującemu o pomoc, o której mowa w ust. 1, na 2024 r. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, ze zaskarżoną decyzją oraz decyzją ją poprzedzającą naruszono prawo materialne w zakresie błędnej wykładni wskazanego przepisu § 13zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia w zw. z § 13zzq ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Naruszenie to miało w sposób oczywisty wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Ponownie rozpoznając sprawę organy przyjmą ocenę prawną w zakresie wykładni spornego przepisu zaprezentowaną w niniejszym wyroku. W szczególności ustalą, czy Skarżąca jest producentem rolnym: będącym mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/2472 i podatnikiem podatku rolnego, któremu nie jest wydawana przez organ podatkowy decyzja ustalająca podatek rolny na dany rok kalendarzowy, lecz który składa corocznie deklarację na podatek rolny, zgodnie z art. 6a ust. 8 ustawy o podatku rolnym. Jeżeli tak, to prawidłowa wykładania § 13zzq ust. 7 pkt 3 rozporządzenia wymagać będzie przyjęcia od Skarżącej deklaracji na podatek rolny. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Wynoszą one 697 zł. i składają się na nie 200 zł wpisu, 480 zł wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) oraz 17 zł opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI