I SA/Bd 387/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-09-12
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyCITnieodpłatne świadczenieprzychódnieruchomośćnajemkontrola podatkowaskarżony organ

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że spółka uzyskała przychód z tytułu nieodpłatnego korzystania z nieruchomości, mimo nieuregulowanego stanu prawnego.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję określającą wyższą kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o CIT, twierdząc, że nie mogła ponosić kosztów najmu z powodu nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości. Sąd uznał jednak, że spółka uzyskała przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, gdyż korzystała z nieruchomości bez ponoszenia opłat, a argumenty o nieuregulowanym stanie prawnym nie zwalniały jej z tego obowiązku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze skargi spółki "D." sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję określającą spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. w kwocie 113.441,00 zł. Spółka wykazała w zeznaniu zobowiązanie niższe o ok. 10.000 zł. Organ kontroli skarbowej uznał zaniżenie podstawy opodatkowania o 36.069,48 zł. Spółka w odwołaniu zarzuciła naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że spółka wynajmowała nieruchomość, a po zmianie użytkownika wieczystego przestała ponosić koszty czynszu, co stanowiło przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka faktycznie korzystała z nieruchomości nieodpłatnie, a nieuregulowany stan prawny nie zwalniał jej z obowiązku rozpoznania przychodu. Sąd podkreślił, że wartość nieodpłatnego świadczenia ustala się na podstawie cen rynkowych, uwzględniając stan nieruchomości i poniesione nakłady, co zostało uwzględnione przez organ podatkowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, korzystanie z nieruchomości bez ponoszenia opłat, nawet w sytuacji nieuregulowanego stanu prawnego, stanowi przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, jeśli podatnik uzyskuje z tego tytułu korzyści majątkowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieuregulowany stan prawny nieruchomości nie zwalnia podatnika z obowiązku rozpoznania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Podkreślono, że świadczenie ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym i obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.p. art. 12 § 1 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przychody obejmują w szczególności wartość nieodpłatnych świadczeń. Pojęcie świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym i obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 12 § 6 pkt 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wartość nieodpłatnych świadczeń ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych przy udostępnianiu rzeczy i praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i zużycia.

Ord.pod. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów - organ podatkowy dokonuje oceny dowodów w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania, opartego na wszechstronnym rozważeniu całego zebranego materiału dowodowego, ale nie w sposób dowolny.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.c. art. 660

Kodeks cywilny

k.c.

Kodeks cywilny

Dla umowy najmu nie zastrzega się obowiązku zawierania jej w formie pisemnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Korzystanie z nieruchomości bez ponoszenia opłat czynszowych, mimo nieuregulowanego stanu prawnego, stanowi przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu ustawy o CIT. Wartość nieodpłatnego świadczenia ustala się na podstawie cen rynkowych, z uwzględnieniem stanu i zużycia nieruchomości. Organ podatkowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

Odrzucone argumenty

Nieuregulowany stan prawny nieruchomości uniemożliwiał zapłatę czynszu i wyłączał możliwość uznania korzystania z nieruchomości za świadczenie nieodpłatne. Spółka poniosła znaczne wydatki na infrastrukturę (stacja transformatorowa), co powinno wpływać na wartość czynszową. Organ podatkowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, dowolnie oceniając materiał dowodowy.

Godne uwagi sformułowania

nieodpłatne świadczenie stanowi podstawę opodatkowania świadczenie ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym nieuregulowany stan prawny nieruchomości nie miał wpływu na uzyskiwane przez nią korzyści zasada swobodnej oceny dowodów nie uprawnia jednak organu podatkowego do oceny dowodów w sposób dowolny

Skład orzekający

Teresa Liwacz

sprawozdawca

Urszula Wiśniewska

członek

Zdzisław Pietrasik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieodpłatnego świadczenia w podatku dochodowym od osób prawnych, zwłaszcza w kontekście korzystania z nieruchomości w sytuacji nieuregulowanego stanu prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów obowiązujących w 2003 roku. Wartość nieodpłatnego świadczenia jest ustalana indywidualnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego z nieodpłatnym korzystaniem z zasobów, a interpretacja pojęcia 'nieodpłatnego świadczenia' jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców.

Nieuregulowany stan prawny nieruchomości? Uważaj, bo możesz zapłacić podatek od 'nieodpłatnego' świadczenia!

Dane finansowe

WPS: 113 441 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 387/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Teresa Liwacz /sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Zdzisław Pietrasik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr) asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 września 2006 r. sprawy ze skargi D. sp. z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [..] 2006r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. Nr [...] określającą dla "D." Sp. z o.o. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 01 stycznia do 31 grudnia 2003r w kwocie 113.441,00 zł (słownie: sto trzynaście tysięcy czterysta czterdzieści jeden złotych.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika w podatku dochodowego od osób prawnych Cit-8 za 2003r. skarżąca wykazała zobowiązanie podatkowe w wysokości 103.702,00 zł (słownie: sto trzy tysiące siedemset dwa złotych).
W wyniku przeprowadzonej w Spółce kontroli Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uznał, iż wystąpiły nieprawidłowości w ustaleniu wysokości przedmiotowego zobowiązania podatkowego w postaci zaniżenia podstawy opodatkowania o kwotę 36.069,48 zł (słownie: trzydzieści sześć tysięcy sześćdziesiąt dziewięć 48/100 złotych) i decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] określił dla Spółki zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r. w kwocie 113.441,00 zł (słownie: sto trzynaście tysięcy czterysta czterdzieści jeden złotych.
Pismem z dnia [...] 2006r. skarżąca wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż "D." Sp. z o.o. na podstawie umowy najmu nieruchomości z dnia [...] 2000r. zawartej pomiędzy Spółką a Zakładami "K." Spółka z o.o. w upadłości we W., wynajmowała część nieruchomości położonej we W. przy ulicy [...].Stawka czynszu wynosiła niezmiennie 5.645,50 zł (słownie: pięć tysięcy sześćset czterdzieści pięć 50/100 złotych) miesięcznie. Ponadto skarżąca zobowiązała się partycypować w kosztach ochrony w wysokości 500,00 zł (słownie: pięćset złotych) miesięcznie plus VAT.
Począwszy od lipca 2001 r. faktury dotyczące dzierżawy wystawiane były przez "R." S. A. z siedzibą w K. i opiewały na tę samą kwotę.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w trakcie kontroli ustalono, że po dniu [...] 2001r. Spółka nie była obciążana kosztami związanymi z dzierżawą nieruchomości. Stwierdzenie, iż Spółka jako podatnik użytkowała ww. nieruchomość nie ponosząc z tego tytułu żadnych obciążeń takich jak, czynsz najmu czy też opłaty dzierżawne nie jest przez Spółkę kwestionowane.
Wobec powyższego zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji słusznie uznał, iż Spółka korzystając nieodpłatnie z przedmiotowej nieruchomości osiągała z tego tytułu przychody w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził również, iż wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nieuregulowany stan prawny nieruchomości z której korzystała skarżąca pozostaje bez wpływu na uzyskane przez nią korzyści, które stanowią zgodnie z powołanymi wyżej przepisami jej przychód. Organ podkreślił, iż w okresie będącym przedmiotem kontroli użytkownikiem wieczystym nieruchomości użytkowanej przez Spółkę był "R." S.A., natomiast zawarcie przedwstępnych umów sprzedaży pozostaje bez wpływu na ocenę stanu faktycznego i prawnego gdyż do zmiany właściciela nie doszło. Bezpodstawne są twierdzenia skarżącej, iż korzystała z przedmiotowej nieruchomości bezumownie, ponieważ ustalono, iż Spółka zawarła w formie pisemnej jedynie umowę najmu z Zakładami "K." Sp. z o.o. w upadłości we W. w dniu [...] 2000r., które były wówczas użytkownikiem wieczystym ww. nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż przepisy kodeksu cywilnego dla umowy najmu nie zastrzegają obowiązku zawierania jej w formie pisemnej.
Z nowym właścicielem czyli "R." S.A. Spółka nie zawierała umowy w formie pisemnej, jednak w związku z podejmowanymi przez strony czynnościami, które dotyczyły sposobu korzystania z nieruchomości oraz obciążania Spółki kosztami związanymi z dzierżawą organ stwierdził, iż nowy właściciel przyjął do wiadomości fakt korzystania przez Spółkę z jego nieruchomości i akceptował jej warunki ustalone umową z dnia [...] 2000r. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, iż Spółkę łączyła z wieczystym użytkownikiem nieruchomości "R." S.A. umowa najmu zawarta w trybie art. 660 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16 póz. 93 z późn. zm.) na czas nieokreślony.
Ponieważ strony umowy nie zmieniły jej postanowień dotyczących sposobu
korzystania z nieruchomości należało przyjąć, iż "R." S.A. zaprzestając pobierania czynszu realizował postanowienia § 5 przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia [...] 2001 r. (od dnia [...] 2001r. nabywca Robert R. zobowiązał się do ponoszenia wszelkich kosztów i opłat związanych z posiadaniem i użytkowaniem nieruchomości), wedle których można przyjąć, iż umawiające się strony czyli "R." S.A. i Robert R. zwolniły Spółkę z obowiązku ponoszenia opłat związanych z najmem nieruchomości. Bezspornym w ocenie organu pozostaje fakt, iż do przeniesienia własności nieruchomości nie doszło, w związku z czym właścicielem przedmiotowej nieruchomości w kontrolowanym okresie była "R." S.A. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej faktyczne zaprzestanie wystawiania faktur, czego Spółka nie kwestionuje było wyrazem rezygnacji ze świadczenia wzajemnego dając podstawę do ustalenia, iż użytkując w 2003r. wynajęte obiekty i pobierając z nich pożytki bez ponoszenia świadczenia wzajemnego Spółka otrzymała świadczenie nieodpłatne, którego wartość wyraża się kwotą niezapłaconego czynszu. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż skarżąca zdawała sobie sprawę i przyjmowała do wiadomości, iż użytkując przedmiotowe nieruchomości uzyskuje nieodpłatnie świadczenie będące jej przychodem z uwagi na fakt, iż w 2003r. do przychodów zaliczyła kwotę 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych) tytułem podatku od nieruchomości należnego od użytkowanych budynków. Podkreślił również, iż organ pierwszej instancji ustalając wartość nieodpłatnego świadczenia oparł się na wynikach analiz dotyczących wysokości stawek czynszu na podstawie informacji uzyskanych od szeregu podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tej samej okolicy, co skarżąca. Wziął po uwagę funkcje użytkowe obiektów, cechy charakterystyczne podmiotu wynajmującego stan użytkowanych obiektów i nakłady poniesione przez Spółkę takie jak, budowa przyłącza energetycznego ustalając stawkę czynszu miesięcznego w wysokości 3,91 zł co stanowi kwotę niższa niż stawka 5,51 zł ustalona umową z Zakładami "K." Sp. z o.o. w upadłości we W. i jest zgodna z przepisem art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nie zaliczenie przez Spółkę do przychodów w 2003r. kwoty nieodpłatnego świadczenia ustalonego na kwotę 36.069,48 zł (słownie: trzydzieści sześć tysięcy sześćdziesiąt dziewięć 48/100 złotych) z tytułu nieodpłatnego korzystania z ww. nieruchomości przez odwołującą się narusza art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym przychodami jest w szczególności wartość nieodpłatnych świadczeń.
Pismem z dnia [...] 2006r. "D." Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na powyższą decyzje.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez niewłaściwe jego zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, iż w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o świadczeniach nieodpłatnych, albowiem nikt Spółce nie umarzał żadnego zobowiązania, nie czynił darowizn i nie zezwalał na nieodpłatne korzystanie z nieruchomości. Jedyną przyczyną dla której Spółka nie regulowała należności czynszowych był fakt nie uregulowanego stanu prawnego nieruchomości i wynikająca stąd niejednoznaczność co do osoby uprawnionej do odbioru świadczenia.
Sytuacja była bowiem taka, że formalny użytkownik wieczysty "R." S.A. pobrała już całą należność za nieruchomość i gdyby chciała wycofać się z transakcji poniosłaby dotkliwe straty, nie mogła natomiast doprowadzić do finalizacji transakcji z powodu braku zgody wierzycieli zabezpieczonych hipoteką nieruchomości, której częścią były budynki wykorzystywane przez spółkę. Robert R. jako nabywca zapłacił już całą cenę i był zainteresowany ostatecznym nabyciem nieruchomości w celu uzyskiwania pożytków cywilnoprawnych od spółki, nie był jednak formalnym użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Jego zgoda na rozwiązanie przedwstępnych umów z kolei oznaczałaby utratę możliwości korzystania przez skarżącą z nieruchomości. Gdyby w tej sytuacji korzyści z nieruchomości chciał czerpać dotychczasowy właściciel, naraziłby się na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec nabywcy, któremu musiałby ostatecznie otrzymane korzyści faktycznie przekazywać. Z kolei faktycznie uprawniony nabywca nie mógł wykazać tytułu prawnego do nieruchomości, a to oznaczałoby, że umowa najmu z nim zawarta mogłaby być uznana za nieważną z konsekwencjami w zakresie braku możliwości odliczenia naliczonego VAT. Do czasu ustalenia tytułu prawnego do nieruchomości przez Pana Roberta R., który umożliwiałby zawarcie umowy, spółka wykorzystywała nieruchomość bezumownie, co nie znaczy, że bezpłatnie. Za bezumowne korzystanie z nieruchomości należy się uprawnionemu odszkodowanie. Z odszkodowania tego ani "R." S.A., ani Robert R. nie rezygnowali. Kwestia ta jednak pozostaje nadal otwartą, gdyż wartość tego odszkodowania będzie musiała być oszacowana po ustaleniu komu będzie przysługiwało. W związku z powyższym zdaniem Spółki sytuacja prawna nieruchomości była tak niejednoznaczna, że spełnienie świadczeń związanych z korzystaniem z nieruchomości do rąk wieczystego użytkownikaczy też prawdopodobnego nabywcy bez ostatecznego rozwikłania sprawy sporu miedzy nimi może ją narazić na konieczność zapłaty świadczenia podwójnego.
Ponadto Spółka podniosła, iż poniosła znaczne wydatki na wykonanie trafostacji i koszty na zaopatrzenie w energię elektryczną związane z pracą agregatu prądotwórczego, w związku z czym poniesienie wymienionych wydatków winno wpływać na wartość czynszową albowiem skarżąca otrzymała nieruchomość nie w pełni zdatną do użytku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269).
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe słusznie uznały, iż skarżąca Spółka zaniżyła podstawę opodatkowania w 2003r. o kwotę 36.069,48 zł (słownie: trzydzieści sześć tysięcy sześćdziesiąt dziewięć 48/100 złotych) z tytułu nieodpłatnego korzystania z części nieruchomości położonej we W. przy [...], dla której prowadzona jest w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego we W. księga wieczysta nr [...].
Bezspornym w sprawie pozostaje fakt, iż skarżąca Spółka w 2003r. korzystała z części nieruchomości położonej we W. przy [...] nie ponosząc z tego tytułu obciążeń finansowych, gdyż jak podkreśliła sytuacja ww. nieruchomości była na tyle zagmatwana, iż miała uzasadnione podstawy do uznania, że spełnienie świadczeń związanych z korzystaniem z nieruchomości do rąk wieczystego użytkownika "R." S.A. czy też prawdopodobnego nabywcy Roberta R. może narazić ją na konieczność zapłaty świadczenia podwójnego. Dlatego w jej przekonaniu w sprawie nie może być mowy o świadczeniu nieodpłatnym, ponieważ Spółka wykorzystywała nieruchomość bezumownie.
Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 54, poz. 654) (zwana dalej u.p.d.o.p.) przychodem jest w szczególności wartość nieodpłatnych świadczeń. Z treści cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, iż nieodpłatne świadczenie stanowi podstawę opodatkowania, nie precyzując jednak co należy przez nie rozumieć. Należy jednak wskazać, iż w treści art. 12 ust. 4 w sposób wyczerpujący wskazano te przychody, które nie będą miały wpływu na wysokość dochodu który stanowi podstawę opodatkowania. W związku z użyciem w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy wyrażenia "świadczenie" podkreślenia wymaga to, że podany wyżej zakres przedmiotowy pojęcia przychodów podlegających opodatkowaniu wskazuje, że rozumienie go w ścisłym cywilistycznym ujęciu nie jest na gruncie tej ustawy dopuszczalne. W myśl przepisów kodeksu cywilnego świadczenie jest przedmiotem stosunku zobowiązaniowego i polegać może na działaniu lub zaniechaniu (nieczynieniu) osoby zobowiązanej np.: przeniesienie własności rzeczy lub innego prawa, wydanie rzeczy do używania, zapłata sumy pieniężnej, bądź to niewykonywaniu pewnych uprawnień lub czynności czy znoszeniu określonych zachowań uprawnionego. Zatem co do rozumienia pojęcia świadczenie podzielić należy poglądy Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 13 czerwca 2002 r. III RN 106/01, OSNAPIUS 2003, nr 11, poz. 261) jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała z dnia 18 listopada 2002 r., FPS 9/02, ONSA 2003 r. nr 2, poz. 47) iż "ma ono szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono nie tylko świadczeni w znaczeniu cywilistycznym, ale także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne tj. nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenia majątku tej osobie mające konkretny wymiar finansowy".
Zdaniem Sądu organy podatkowe słusznie uznały, iż skarżąca Spółka zaniżyła podstawę opodatkowania w okresie objętym kontrolą w związku z korzystaniem z nieruchomości z uwagi na fakt, iż uzyskane korzyści w pełni wyczerpują wskazaną powyżej wykładnię zwrotu "świadczenie nieodpłatne". Argumenty Spółki w postaci nieuregulowanego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości nie miały wpływu na uzyskiwane przez nią korzyści, które w świetle przytoczonych powyżej przepisów stanowiły jej przychód bowiem zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego jeżeli dłużnik wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego czego w niniejszej sprawie skarżąca nie uczyniła. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w kontrolowanym okresie Spółka de facto korzystała nieodpłatnie z ww. nieruchomości. Nie można twierdzić, iż Spółka korzystała bezumownie z przedmiotowej nieruchomości. Zawarte z "K." Sp. z o.o. w upadłości umowa najmu była kontynuowana z kolejnym właścicielem nieruchomości "R." S.A. czego wyrazem było uiszczanie czynszu w wysokości ustalonej z poprzednim właścicielem. Z oświadczenia dyrektora "R." S.A. z dnia 01.06.2002r. znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż w zarządzanej przez niego nieruchomości położonej we W. przy [...] zlokalizowane są obiekty użytkowane przez "D." Sp. z .o.o. na podstawie przedwstępnej umowy sprzedaży a w/w wyraża zgodę na wskazanie wymienionej nieruchomości jako siedziby firmy "D." Sp. z o.o. Zatem zaprzestając uiszczania czynszu Spółka uczyniła to za zgodą właściciela oraz potencjalnego nabywcy Pana Roberta R. akceptujących również wykonanie inwestycji transformatorowej. W związku z powyższym Spółka osiągnęła przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu, iż przy ustalaniu wartości nieodpłatnego świadczenia pominięto wpływ jaki na jego wartość miał fakt ponoszenia przez Spółkę kosztów związanych z brakiem zasilania w wyniku czego skarżąca była zmuszona do wybudowania własnej stacji transformatorowej i koniecznością pracy agregatu prądotwórczego należy uznać za nietrafny.
Z treści przepisu art. 12 ust. 6 pkt 4 u.p.d.o.p. w sposób jednoznaczny wynika w jaki sposób ustala się wartość nieodpłatnych świadczeń. Przepis ten wskazuje, że wartość tego świadczenia ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych przy udostępnianiu rzeczy i praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i zużycia. Z akt administracyjnych wynika, iż organ podatkowy ustalając w niniejszej sprawie wysokość nieodpłatnego świadczenia w pełni zastosował się do wytycznych zawartych w powyższym przepisie, a mianowicie wystąpił do szeregu podmiotów gospodarczych prowadzących działalność gospodarczą na terenie Włocławka o udzielenie informacji dotyczących stosowanych stawek czynszu dotyczących wynajmowania i dzierżawienia pomieszczeń, budynków oraz nieruchomości położonych na terenach przemysłowych. Wziął po uwagę funkcje użytkowe obiektów, cechy charakterystyczne podmiotu wynajmującego stan użytkowanych obiektów i nakłady poniesione przez Spółkę takie jak, budowa przyłącza energetycznego ustalając stawkę czynszu miesięcznego w wysokości 3,91 zł co stanowi kwotę niższa niż stawka 5,51 zł ustalona umową z Kujawskimi Zakładami "K." Sp. z o.o. w upadłości we W. Opierając się na powyższych ustaleniach organ podatkowy ustalił, iż w przedmiotowym postępowaniu Spółka zaniżyła podstawę opodatkowania o kwotę 36.069,48 zł (słownie: trzydzieści sześć tysięcy sześćdziesiąt dziewięć 48/100 złotych).
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej a więc naruszenia przez organy podatkowe zasady swobodnej oceny dowodów należy również uznać za całkowicie chybiony. Z treści przedmiotowego przepisu wynika, że organ podatkowy przy ocenie wiarygodności i mocy dowodów nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów, lecz dokonuje tej oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania, opartego na wszechstronnym rozważeniu całego zebranego materiału dowodowego. Zasada swobodnej oceny dowodów nie uprawnia jednak organu podatkowego do oceny dowodów w sposób dowolny. Organ ma obowiązek opierać się na całym zebranym w sprawie materiale dowodowym, oceniając na jego podstawie, czy dana okoliczność została udowodniona. Powinien więc wziąć pod uwagę wszystkie zebrane w sprawie materiały w ich wzajemnej łączności, bez pomijania któregokolwiek z nich. Natomiast wyciągane z nich wnioski powinny odpowiadać zasadom logiki oraz nie powinny być sprzeczne z innymi zgromadzonymi dowodami. W ocenie Sądu organ podatkowy wydając zaskarżoną decyzję wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody którym dał wiarę oraz podał przyczyny dla których odmówił wiarygodności twierdzeniom Spółki.
Z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne i prawne w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując niniejszą sprawę nie naruszył przepisów podatkowych. Organ dokonał wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, uwzględnił wszystkie okoliczności mające znaczenie dla oceny ich mocy oraz wiarygodności, a nadto zapewnił podatnikom czynny udział w postępowaniu podatkowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI