I SA/Bd 384/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwrocie dofinansowania z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu.
Skarżący domagał się uchylenia decyzji o zwrocie dofinansowania, zarzucając organowi naruszenie przepisów proceduralnych i nieproporcjonalną korektę finansową. Sąd administracyjny, badając legalność decyzji, stwierdził naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na udziale w postępowaniu odwoławczym pracownika, który brał udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Sprawa dotyczyła skargi H. K. na decyzję Zarządu Województwa, która utrzymała w mocy decyzję o zwrocie dofinansowania przyznanego na realizację projektu pn. "Wzmocnienie konkurencyjności firmy [...] poprzez wprowadzenie innowacyjnego i kompleksowego procesu zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowym dedykowanego podmiotom gospodarczym". Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów dotyczących korekty finansowej oraz szereg naruszeń proceduralnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi o wyłączeniu pracownika organu od udziału w postępowaniu, jeśli brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił, że pracownik B. K., która brała udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji, uczestniczyła również w wydaniu decyzji drugiej instancji (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W związku z tym, postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik taki podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Uzasadnienie
Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma na celu zapewnienie bezstronności i rzetelności postępowania, zapobiegając sytuacji, w której pracownik, który już wydał decyzję, wpływałby na ponowne rozpatrzenie sprawy. Udział w wydaniu decyzji obejmuje nie tylko podpisanie, ale także podejmowanie czynności procesowych mających wpływ na rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
k.p.a. art. 24 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przez udział w wydaniu decyzji rozumie się nie tylko podpisanie, ale także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zaskarżona decyzja ulega uchyleniu m.in. gdy naruszono przepisy postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.f.p. art. 207 § 1
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 184
Ustawa o finansach publicznych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.f.p. art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 60
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 207 § 12a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
ustawa wdrożeniowa art. 24 § 7
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020
rozporządzenie nr 1303/2013 art. 143 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013
rozporządzenie nr 1303/2013 art. 2 § 36
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przez udział pracownika B. K. w wydaniu decyzji w pierwszej instancji oraz w postępowaniu odwoławczym.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (np. zasadność zwrotu dofinansowania, naruszenie przepisów materialnych) nie zostały rozpatrzone przez sąd z uwagi na stwierdzone naruszenia proceduralne.
Godne uwagi sformułowania
"Ratio legis" instytucji wyłączenia z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest zatem ochrona prawidłowości i rzetelności postępowania oraz bezstronność orzekania, czyli jedna z najistotniejszych wartości procedury administracyjnej. Przez użyty w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. zwrot "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji, lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym należy stwierdzić, że w postępowaniu wszczętym wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie spawy brał udział pracownik, który uczestniczył w wydaniu pierwszej decyzji, tj. B. K.. Jest to zatem pracownik, który na mocy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. był wyłączony od udziału w postępowaniu wywołanym złożonym przez skarżącego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skład orzekający
Leszek Kleczkowski
sprawozdawca
Tomasz Wójcik
członek
Urszula Wiśniewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.), zwłaszcza w kontekście postępowań dwuinstancyjnych i wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udziału tego samego pracownika w wydaniu decyzji w pierwszej instancji i w postępowaniu odwoławczym w ramach instytucji zarządzającej programem operacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury administracyjnej i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia nawet merytorycznie uzasadnionych decyzji. Podkreśla znaczenie bezstronności organów.
“Błąd proceduralny uchylił decyzję o zwrocie dofinansowania. Sąd wskazuje na kluczową rolę bezstronności w administracji.”
Dane finansowe
WPS: 15 446 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 384/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2023-11-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-08-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/ Tomasz Wójcik Urszula Wiśniewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I GSK 342/24 - Wyrok NSA z 2025-03-19 Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 24 par. 1 pkt 5, art. 145 par. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Wójcik sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 listopada 2023r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Z. W. K. - P. z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania pobranego nienależnie oraz wykorzystanego z naruszeniem procedur 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Z. W. K. – P. na rzecz H. K. kwotę 15.446 zł (piętnaście tysięcy czterysta czterdzieści sześć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Zarząd Województwa [...], pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2014-2020 orzekł o zwrocie dofinansowania, przyznanego na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia [...] r., pobranego nienależnie oraz wykorzystanego z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: "u.f.p.") w ramach realizacji projektu pn. "Wzmocnienie konkurencyjności firmy [...] poprzez wprowadzenie innowacyjnego i kompleksowego procesu zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowym dedykowanego podmiotom gospodarczym". We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił naruszenie przez organ przepisów art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (dalej: "ustawa wdrożeniowa") w zw. z art. 143 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej: "rozporządzenie nr 1303/2013") przez zastosowanie nieproporcjonalnej korekty finansowej obejmującej 100% uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem zgłoszonych przez niego zastrzeżeń pokontrolnych. Decyzją z dnia [...] r. Zarząd Województwa [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że podpisując w dniu [...] r. umowę o dofinansowanie, beneficjent zapoznał się zarówno z przysługującymi mu prawami, jak również z ciążącymi na nim obowiązkami. Co za tym idzie - beneficjent wiedział, że musi nie tylko realizować projekt zgodnie z przedmiotową umową, ale również osiągnąć cel projektu oraz zakładane wskaźniki, zaś przy realizacji projektu kierować się aktami prawnymi wskazanymi zarówno w ogłoszeniu o konkursie, jak i samej umowie o dofinansowanie. Pomimo powyższego, skarżący - prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] [...] z siedzibą w G. – naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie projektu pn. "Wzmocnienie konkurencyjności firmy [...] poprzez wprowadzenie innowacyjnego i kompleksowego procesu zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowym dedykowanego podmiotom gospodarczym", skutkujące jej rozwiązaniem (pismem z dnia [...] r.). Zdaniem organu ww. naruszenia stanowiły nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. W zaskarżonej decyzji wskazano, że na etapie czynności kontrolnych, wbrew ciążącym obowiązkom, beneficjent nie okazał całości zakupionego w ramach projektu sprzętu i nie umiał wskazać, gdzie aktualnie ten sprzęt się znajduje, a także nie udostępnił działającej innowacyjnej aplikacji, zakupionej w ramach umowy o dofinansowanie. Organ podkreślił, że kilkukrotnie zwracał się do beneficjenta o udostępnienie do wglądu zakupionej w ramach projektu aplikacji celem weryfikacji podmiotów z niej korzystających oraz jej funkcjonalności. Po kilkukrotnych wezwaniach organ uzyskał dostęp wyłącznie do wersji testowej aplikacji. Ponadto, w opinii organu, przedstawienie zrzutów ekranów z aplikacji mobilnej nie stanowi potwierdzenia użytkowania aplikacji przez klientów beneficjenta. Beneficjent na przesłanych zrzutach z aplikacji nie przedstawił żadnego z użytkowników aplikacji, których wykazał w przedłożonym do IZ RPO WK-P raporcie powdrożeniowym z dnia [...] r.; przedstawił na zrzutach jedynie pracownika swojej firmy [...] - A. A.. Beneficjent w swoich wyjaśnieniach składanych e-mailowo w korespondencji z organem wskazał, że nie posiada wiedzy na temat lokalizacji zakupionego sprzętu (poza laptopami), mimo tego, że część z nich miała działać z wykorzystaniem aplikacji. Co istotne, wideorejestratory posiadały moduł GPS oraz opcje transmisji. Tym samym powyższe elementy powinny umożliwić nie tylko ustalenie lokalizacji, w której znajdował się każdy z wideorejestratorów, ale i umożliwić ustalenie sprzętu znajdującego się najbliżej, celem dokonania wizji w miejscu pracy tego urządzenia. Organ podał, że pomimo przekazania przez beneficjenta drogą elektroniczną w dniu [...] r. danych i hasła do zalogowania się do aplikacji jako nowy użytkownik, organ nie miał możliwości podglądu danych innych użytkowników, którzy zostali wskazani przez beneficjenta w ww. raporcie. Powyższe nie pozwoliło na stwierdzenie z całą pewnością, że beneficjent świadczy przy pomocy aplikacji usługi zgodnie z zakresem wskazanym we wniosku o dofinansowanie. Co więcej, po przeprowadzeniu 7 rozmów telefonicznych z użytkownikami/podmiotami, wskazanymi przez beneficjenta jako korzystającymi z aplikacji zakupionej w ramach przedmiotowego projektu, osoby te nie potwierdziły korzystania z tej aplikacji i nie potwierdziły, że są klientami skarżącego. Zatem wskazani przez beneficjenta użytkownicy aplikacji nie potwierdzili, iż korzystają z aplikacji oraz z jakichkolwiek usług oferowanych przez beneficjenta. W konsekwencji, przedłożone przez skarżącego dokumenty oraz zakres dostępu do aplikacji, jaki został udzielony zespołowi kontrolującemu nie pozwala na stwierdzenie, że aplikacja działa zgodnie z założeniami wskazanymi w dokumentacji projektowej. Prośba o możliwość wglądu do mobilnej aplikacji z pozycji administratora nie uzyskała zgody beneficjenta. Reasumując, organ stwierdził, że mimo ciążącego na beneficjencie ustawowego i umownego obowiązku, skarżący nie okazał całości zakupionego w ramach projektu sprzętu, a także nie potwierdził aktywnie działającej aplikacji i korzystania z niej przez klientów firmy [...]. Instytucja zarządzająca nie potwierdziła, że beneficjent jest w posiadaniu wszystkich środków trwałych, jakie zakupił i rozliczył w ramach projektu. Brak wskazania jakiejkolwiek lokalizacji w stosunku do zakupionych urządzeń, tj. wideorejestratorów z opcją transmisji i modułem GPS, skanerów, kamer termowizyjnych, urządzeń do mierzenia ciśnienia w hydrantach z manometrami stanowi podstawę do uznania, że skarżący nie świadczy usług z wykorzystaniem ww. sprzętu zakupionego w ramach projektu. Ponadto IZ RPO WK-P stwierdziła, że zakupione w ramach projektu środki trwałe zostały wydzierżawione "H. [...]" S.A., co wskazuje na korzystanie ze środków trwałych przez inny podmiot gospodarczy, nieuprawniony zapisami umowy z dnia [...] r. o dofinansowanie projektu. Beneficjent nie zakładał też w projekcie, że dokona przekazania zakupionych w ramach projektu środków trwałych innemu podmiotowi na podstawie umowy dzierżawy, a także, że będzie otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie. Beneficjent przewidywał wzrost przychodów i bazy klientów, w związku z rozszerzeniem zakresu świadczonych usług oraz zakupem określonych środków trwałych, natomiast zakładał on jedynie przekazanie wideorejestratorów, które w ramach usługi assistance miały być montowane w pojazdach klientów na potrzeby późniejszego sprawniejszego dochodzenia roszczeń w sytuacji, np. wypadku. Na podstawie przedstawionych przez beneficjenta dokumentów oraz własnych ustaleń faktycznych organ nie potwierdził, iż została wdrożona innowacyjna usługa z wykorzystaniem dedykowanej aplikacji mobilnej, przeznaczonej do obsługi brokerskiej. W czasie przeprowadzonej kontroli nie potwierdzono bowiem, że za pomocą ww. aplikacji beneficjent świadczy usługi zgodnie z założeniami wskazanymi w dokumentacji aplikacyjnej. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła do ustalenia, że aplikacja, na którą beneficjent otrzymał dofinansowanie, okazała się zwykłą platformą do gromadzenia dokumentów. W konsekwencji, IZ RPO WK-P stwierdziła naruszenie przez beneficjenta zasady trwałości projektu, niezrealizowanie wskaźników i celu projektu oraz naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie. W tych okolicznościach organ zobowiązał beneficjenta do zwrotu kwoty dofinansowania w związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., czyli wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., tj. z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie oraz pobranie dofinansowania nienależnie. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") polegające na zaniechaniu przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w szczególności zaniechanie przeprowadzenia weryfikacji tożsamości osób, z którymi zostały przeprowadzone rozmowy telefoniczne przez przedstawicieli zespołu kontrolującego; 2) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności przez stwierdzenie przez organ drugiej instancji, że protokoły montażu przedstawione przez skarżącego nie miały znaczenia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Zarząd Województwa [...] 3) art. 8 § 1, art. 11 i art. 12 § 1 k.p.a. polegające na braku przeprowadzenia ponownego postępowania w sposób budzący zaufanie strony do władzy publicznej oraz braku wyczerpującego wyjaśnienia stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się organ drugiej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy; 4) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r., co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób; 5) art. 138 § 2 k.p.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości, pomimo tego, że decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; 6) art. 24 ust. 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 przez zastosowanie nieproporcjonalnej korekty finansowej obejmującej 100% uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze z zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na rozprawie. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie uznał, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu dofinansowania w kwocie [...]zł, przyznanego na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej w dniu [...] r. na realizację projektu "Wzmocnienie konkurencyjności firmy [...] poprzez wprowadzenie innowacyjnego i kompleksowego procesu zarzadzania ryzykiem ubezpieczeniowym dedykowanego podmiotom gospodarczym" wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy zauważyć, że na podstawie art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W myśl natomiast art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są dochody budżetu państwa, budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowego funduszy celowych, w tym należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Z regulacji tych nie wynika, aby w rozpatrywanej sprawie wyłączone było stosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w odniesieniu do pracownika. Podkreślenia jednak wymaga, że NSA w uchwale siedmiu sędziów z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. akt II GPS 2/16 stwierdził, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania do członka zarządu województwa, który to organ pełni funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, biorącego udział w postępowaniu prowadzonym w następstwie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 207 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] r., w sytuacji gdy uczestniczył on w wydaniu zaskarżonej decyzji. Tym samym art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do członka zarządu województwa. W konsekwencji zarząd województwa jako instytucja zarządzająca może podjąć decyzję w składzie, w jakim brał udział przy podjęciu decyzji, co do której został złożony wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Z tych względów podniesiony w skardze zarzut, że "organ rozpatrujący sprawę podjął rozstrzygnięcie w tym samym składzie co w pierwszej instancji", nie zasługuje na uwzględnienie. Natomiast nie ma powodów, aby art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie miał zastosowania do pracowników w ścisłym tego słowa znaczeniu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2194/13). Zgodnie 24 § 1 pkt 5 k.p.a pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w spawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z kolei zgodnie z art. 207 ust. 12a u.f.p. w przypadku wydania w pierwszej instancji przez instytucję zarządzająca, służy wniosek do tej instytucji o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem dana sprawa jest dwukrotnie rozpatrywana przez instytucję zarządzającą, co powoduje, że pracownik tej instytucji, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym i wydaniu decyzji w tym postępowaniu. Regulacja zawarta w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyraża zasadę bezstronności. Zasada ta stanowi europejski standard procedury administracyjnej. Zgodnie z Kartą Praw Podstawowych prawo do dobrej administracji wymaga, by sprawy indywidualne załatwiane były bezstronnie (art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej). Zasadę tę wymienia również Europejski Kodeks Dobrej Administracji. Także rekomendacja Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 20 lipca 2007 r. CM/Rec (2007) 7 - Prawo do dobrej administracji, zobowiązuje organy publiczne do bezstronności (Z. Kmieciak, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne a prawo europejskie, Warszawa 2010, s. 64 i n.). Treść art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazuje, iż ustawodawca uznał za niepożądaną sytuację, w której w drugiej instancji przy rozpatrywaniu sprawy merytorycznie, w jej całokształcie, będzie zaangażowany pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w niższej (pierwszej) instancji. Daje to gwarancję, że ponowne rozpatrzenie sprawy nie będzie iluzoryczne i nie będzie sprowadzać się do bezrefleksyjnego utrzymywania w mocy zaskarżonej decyzji. Celem regulacji przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. było zatem uniknięcie sytuacji, gdy treść rozstrzygnięcia decyzji organu drugiej instancji mogłaby być zdeterminowania wcześniejszym udziałem tej samej osoby w wydaniu decyzji w poprzedniej fazie postępowania. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma bowiem przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Może to z kolei nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu. "Ratio legis" instytucji wyłączenia z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest zatem ochrona prawidłowości i rzetelności postępowania oraz bezstronność orzekania, czyli jedna z najistotniejszych wartości procedury administracyjnej. Przez użyty w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. zwrot "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji, lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1164/10). Wystarczy zatem udział w wydaniu decyzji, niekoniecznie natomiast decyzja musi pochodzić od urzędnika i być przez niego podpisaną. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do fazy wydania decyzji jest nieuzasadnione ze względu na tę szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różnych pracowników, którzy mogą mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie (A. Wróbel, Komentarz do art. 24, (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023). Podobny pogląd wyraził również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07, stwierdzając, że przez analizowane określenie należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika, lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe stanowisko znajduje też uzasadnienie w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt I GPS 2/12. Wprawdzie uchwała ta dotyczy art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, jednakże treść tego przepisu jest podobna do regulacji zawartej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. NSA w powyższej uchwale potwierdził, że wymieniona przesłanka wyłączenia pracownika wskazuje, iż niepożądaną jest sytuacja, gdy przy rozpatrywaniu sprawy - i to bez względu na to, czy chodzi o jej rozpoznanie w ramach dwóch instancji, czy też w ramach jednej instancji - zaangażowany w merytoryczne rozpoznanie w jej całokształcie jest pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w poprzedniej fazie. Uczestniczyłby on nie tylko w dokonywaniu ponownej oceny materiału dowodowego, ale również miałby odnieść się do zarzutów stawianych poprzedniej decyzji przez stronę. Jest oczywistym, że w tego rodzaju przypadkach może istnieć bardzo prawdopodobna obawa, że ze względu na wyrażone wcześniej poglądy, nie będzie on obiektywny przy ocenie podniesionych zarzutów. W świetle przedstawionego wyżej znaczenia analizowanego przepisu nie może budzić wątpliwości, że podpis złożony na dokumencie potwierdzającym zrealizowanie określonej czynności dowodzi udziału w tej czynności osoby, która złożyła podpis. Podpis złożony na decyzji potwierdza więc udział składającej go osoby w procesie wydania decyzji i wpływ na jej treść. Bez znaczenia jest przy tym powód, dla którego określona osoba uczestniczy w wydaniu rozstrzygnięcia, chociażby poprzez jego akceptację, czy też zatwierdzenie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 525/16; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 1172/16; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 2200/18). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż w wydaniu decyzji z dnia [...] r. brała udział m.in. B. K. – Z-ca Dyrektora Departamentu Finansów, o czym świadczy podpis tej osoby. Na skutek wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] r. wydana została decyzja utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] r. Z akt sprawy wynika, że w wydaniu decyzji z dnia [...] r. także brała udział B. K. – Z-ca Dyrektora Departamentu Finansów, co potwierdza jej podpis. W związku z tym należy stwierdzić, że w postępowaniu wszczętym wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie spawy brał udział pracownik, który uczestniczył w wydaniu pierwszej decyzji, tj. B. K.. Jest to zatem pracownik, który na mocy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. był wyłączony od udziału w postępowaniu wywołanym złożonym przez skarżącego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji uznać należy, że w powyższym zakresie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1067/04; wyrok WSA w Opolu z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt I SA/Op 97/07). Z uwagi na charakter stwierdzonych naruszeń prawa, przedwczesne byłoby odnoszenie się co do zasadności zarzutów sformułowanych w skardze. Ponownie rozpatrując sprawę instytucja zarządzająca będzie miała na uwadze wywody Sądu zawarte w tym wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz b) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI