I SA/Bd 38/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2021-04-20
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatku naliczonegofakturapozorna transakcjaturbiny wiatrowepostępowanie podatkowekontrola podatkowasąd administracyjny

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki w sprawie dotyczącej prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktury za zakup turbin wiatrowych, uznając transakcję za pozorną.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktury za zakup turbin wiatrowych. Organ uznał, że spółka była faktycznym nabywcą turbin od holenderskiej firmy, a pośrednicząca spółka była jedynie ogniwem stworzonym dla uzyskania korzyści podatkowych. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, uznając transakcję za pozorną i odmawiając prawa do odliczenia VAT.

Sprawa dotyczyła prawa spółki S. Sp. z o.o. do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktury wystawionej przez spółkę [...] Sp. z o.o. na zakup turbin wiatrowych. Organ podatkowy pierwszej instancji oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali, że spółka [...] była jedynie pozornym ogniwem w transakcji, a faktycznym nabywcą turbin od holenderskiej firmy była spółka S. Sp. z o.o. W związku z tym odmówiono prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, powołując się na art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd administracyjny, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Potwierdzono, że wszystkie czynności związane z nabyciem turbin, w tym oględziny, negocjacje, demontaż i transport, były organizowane i finansowane przez spółkę S. Sp. z o.o., a spółka [...] nie wykazała rzeczywistego zaangażowania w transakcję. Sąd podzielił stanowisko organów, że faktura wystawiona przez spółkę [...] nie odzwierciedlała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego i nie mogła stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Dodatkowo, sąd odniósł się do kwestii refaktury kosztów demontażu turbin, uznając ją również za nieprawidłowo rozliczoną. W konsekwencji, sąd oddalił skargę spółki.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, faktura taka nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż spółka była faktycznym nabywcą turbin od holenderskiej firmy, a pośrednicząca spółka była jedynie pozornym ogniwem. W związku z tym faktura wystawiona przez tę spółkę nie odzwierciedlała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego i nie dawała prawa do odliczenia VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten stanowi podstawę do odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdy faktura stwierdza czynności, które nie zostały dokonane.

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten nakłada obowiązek zapłaty podatku na wystawcę faktury wykazującej kwotę podatku, nawet jeśli czynność nie została faktycznie wykonana.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ogólna zasada prawa do odliczenia podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja kwoty podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 96 § 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do wykreślenia podatnika z rejestru VAT.

u.p.t.u. art. 97 § 16

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do wykreślenia podatnika z rejestru VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcja zakupu turbin wiatrowych była pozorna, a spółka była faktycznym nabywcą od holenderskiego podmiotu. Faktura wystawiona przez pośredniczącą spółkę nie odzwierciedlała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego. Spółka nie wykazała rzeczywistego zaangażowania w transakcję, a cała logistyka i finansowanie pochodziły od niej. Refaktura kosztów demontażu turbin była nieprawidłowo rozliczona.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Twierdzenie, że spółka pośrednicząca była faktycznym sprzedawcą turbin. Argumentacja o braku wpływu obecnych wspólników na wybór kontrahenta i treść umowy.

Godne uwagi sformułowania

pozorne ogniwo transakcji nie odpowiada rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia gospodarczego nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie miała finansowej samodzielności i potencjału pozwalającego uznać, że to ona we własnym imieniu i na własny rachunek nabyła turbiny

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

sprawozdawca

Jarosław Szulc

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie rzeczywistego charakteru transakcji w VAT, weryfikacja pozorności transakcji, odpowiedzialność podatnika za udowodnienie faktycznego charakteru zdarzenia gospodarczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakupu towarów z zagranicy z wykorzystaniem pośrednika, który okazał się podmiotem pozornym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują złożone transakcje międzynarodowe pod kątem ich rzeczywistego charakteru i zapobiegania oszustwom podatkowym. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o VAT w kontekście unikania opodatkowania.

Pozorna transakcja VAT: Jak sąd rozpoznał oszustwo przy zakupie turbin wiatrowych?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 38/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/
Jarosław Szulc /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1548/21 - Wyrok NSA z 2025-05-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 710
art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. wydał w dniu [...] czerwca 2019 r. decyzję dla S. T. (Skarżąca, Spółka), którą dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. określając kwotę do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika oraz określił wysokość kwoty podatku, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: u.p.t.u.), z tytułu wystawienia wymienionej w sentencji zaskarżonej decyzji faktury VAT w lipcu 2016 r. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiło – jak wynika z decyzji - bezpodstawne odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktury z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...], zaewidencjonowanej w rejestrze zakupów i rozliczonej w deklaracji VAT-7 w kwietniu 2016 r., wykazującej nabycie przez Skarżącą turbin wiatrowych [...], wystawionej przez [...] Sp. z o.o. w W. oraz błędne zastosowanie przez Skarżącą na fakturze z dnia [...] lipca 2016 r., Nr [...], wystawionej na rzecz [...] Sp. z o.o. podatku wg stawki 23% tytułem refaktury kosztów związanych z demontażem turbin wiatrowych wykonanym przez firmę Online.
Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zlecił Naczelnikowi przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Naczelnik przekazał do organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w wyniku przeprowadzonego postępowania uzupełniającego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że spór sprowadza się do ustalenia zasadności pozbawienia Spółki prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w zakwestionowanej fakturze, wystawionej przez [...] Sp. z o.o. na łączną kwotę [...]zł, VAT [...] zł. W uwagach do tej faktury zawarto informacje, iż wystawiono faktury zaliczkowe:
- z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...], na kwotę netto [...] zł, podatek VAT [...] zł,
- z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...], na kwotę netto [...] zł, podatek VAT [...] zł,
- z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...], na kwotę netto [...] zł, podatek VAT [...] zł.
Wobec powyższego Spółka w kwietniu 2016 r. dokonała bezpodstawnego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanej faktury w kwocie [...]zł.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej to Spółka [...] była faktycznym nabywcą turbin wiatrowych od holenderskiej firmy. Natomiast [...] Sp. z o.o. stanowiła jedynie pozorne ogniwo transakcji, które zostało wykreowane w celu uzyskania przez Spółkę korzyści podatkowych. Wszystkie sprawy związane z nabyciem turbin wiatrowych począwszy od dokonania oględzin, poprzez podpisanie umowy, demontaż, przewóz i montaż zostały zorganizowane przez P. P. – pełnomocnika Spółki [...]. Ponadto Spółka [...] w I kwartale 2016 r. wykazując w deklaracji VAT-7K faktury zaliczkowe z tytułu rzekomego zakupu turbin wiatrowych nie wpłaciła należnego podatku, natomiast za II kwartał 2016 r. w którym powinna ostatecznie rozliczyć wskazany zakup poprzez rozliczenie faktury z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] Spółka [...] wykazała w deklaracji kwotę do przeniesienia, po czym nie podejmowała kierowanej do niej korespondencji. Bezsprzecznie zatem Spółka [...] uchylała się od podatkowych i finansowych skutków zafakturowanej transakcji, a w ścisłej konsekwencji takiego stanu rzeczy – uchylała się od kontaktów z organem podatkowym w celu uniemożliwienia weryfikacji przywołanych zdarzeń gospodarczych, ze wszystkimi tego konsekwencjami.
Organ wskazał, że Spółka zawarła w dniu [...] stycznia 2015 r. umowę z [...] Sp. z o.o., dotyczącą nabycia trzech turbin wiatrowych [...] lub alternatywnie dwóch turbin wiatrowych [...]. Aneksem z dnia [...] stycznia 2016 r. Spółka oraz Spółka [...] zmieniły przedmiot umowy określony w treści § 1 i ustaliły, że umowa dotyczy sprzedaży dwóch turbin wiatrowych [...]. Termin dostawy określono na dzień [...] kwietnia 2016 r., a wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie [...]zł netto. Strony zmieniły również brzmienie § 5 umowy przez dodanie ust. 8 o treści: "Zamawiający wpłaci wykonawcy zaliczkę na poczet wynagrodzenia w kwocie [...]zł (słownie: trzy miliony złotych). Zaliczka zostanie wpłacona na rachunek bankowy Wykonawcy do dnia [...] stycznia 2016 r.". Postanowiono także o odpowiedzialności zamawiającego w przypadku rozwiązania umowy w wysokości [...] zł.
W aneksie z dnia [...] marca 2016 r. strony ww. umowy ustaliły, że miejscem jej wykonania będzie wskazane przez Spółkę miejsce montażu turbin wiatrowych, z zastrzeżeniem, że będzie to terytorium [...], a wykonanie umowy potwierdzone będzie pisemnym protokołem. Strony ustaliły także zakres zobowiązań [...] Sp. z o.o., który obejmuje wszystkie czynności związane z przygotowaniem do realizacji i realizacją przedmiotu umowy. Natomiast Spółka na własny koszt dokona demontażu i transportu przedmiotu umowy do miejsca montażu, a w miejscu montażu strony dokonają sprawdzenia przedmiotu umowy.
Organ odwoławczy podkreślił, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego dążąc do rzetelnego wyjaśnienia sprawy podjął próby przesłuchania wspólników Spółki, tj. A. P. i C. B. oraz świadka P. P., jednak C. B. skorzystał z przysługującego prawa odmowy wyrażenia zgody na przesłuchanie, natomiast korespondencja kierowana do A. P. i do P. P. wracała z adnotacją "awizo – nie podjęto w terminie". Postawa wspólników Spółki [...] jednoznacznie obrazuje negatywną postawę wobec czynności organu podatkowego służących weryfikacji spornej transakcji, o której bezsprzecznie mieli wiedzę.
Wobec powyższego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. włączył do akt sprawy materiał przekazany przez Prokuraturę Rejonową T. [...] w postaci protokołu przesłuchania świadka A. P. z dnia [...] grudnia 2017 r., protokołu przesłuchania świadka P. P. z dnia [...] listopada 2017 r. z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz protokołów przesłuchania świadka C. B. z dnia 21 i [...] grudnia 2017 r. Organ wskazał, że z zeznań złożonych przez wymienione osoby wynika, iż zarówno A. P., jak i C. B. posiadają niewielką wiedzę na temat wykazanej transakcji dotyczącej nabycia turbin, gdyż, jak zgodnie zeznali, sprawami Spółki zajmował się P. P., który otrzymał pełnomocnictwo notarialne od Spółki do jej reprezentowania we wszystkich sprawach formalno-prawnych, a zatem był odpowiedzialny za negocjacje i ustalanie warunków kontraktu – dotyczące nabycia turbin. P. P. w dniu [...] listopada 2017 r. zeznał do protokołu, iż nie był obecny przy zawieraniu umowy z dnia [...] stycznia 2015 r., natomiast osobiście organizował podpisywanie wszystkich aneksów. Jednocześnie zeznał, że turbiny zostały dostarczone, umowa wykonana i faktura wystawiona została w dniu [...] kwietnia 2016 r. Zatem potwierdził, iż w jego kompetencji był nadzór oraz pełna organizacja transakcji, tj. rozmontowanie, transport i przewóz turbin wiatrowych do [...].
P. P. przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] kwietnia 2016 r. przez pracowników Urzędu Skarbowego [...] zeznał, iż nie wie, od kogo firma [...] nabyła lub zamierza nabyć przedmiotowe turbiny wiatrowe. Wie natomiast, że w dniu przesłuchania znajdują się w [...] w miejscowości K., a ich oględzin dokonał osobiście. Transport przedmiotowych turbin zgodnie z umową został zlecony i opłacony przez Spółkę [...], natomiast demontaż i montaż turbin prowadzi firma [...] K. K.. Przesłuchany w dniu [...] lutego 2020 r. na wniosek zawarty w odwołaniu z dnia [...] września 2019 r. P. P. zeznał również, iż podczas oględzin byli obecni przedstawiciele firmy [...].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, iż zgromadził dodatkowy materiał dowodowy w sprawie w związku z wystąpieniem z zapytaniem do administracji holenderskiej, w postaci m.in. umowy sprzedaży dwóch turbin wiatrowych [...] zawartą pomiędzy [...] z siedzibą przy [...] a [...] Sp. z o.o. Umowa ta została podpisana przez P. P. w dniu [...] lutego 2016 r., a zatem świadek podczas przesłuchania w dniu [...] kwietnia 2016 r. posiadał wiedzę, od kogo zakupione zostały turbiny wiatrowe. Ponadto w piśmie z dnia [...] września 2020 r. P. P. wskazał, iż "Z uwagi na wartość transakcji oraz fakt zaangażowania finansowego przed przeniesieniem własności turbin na spółkę [...], a także z uwagi na brak zabezpieczeń zrealizowania transakcji przez [...] spółka z o.o., została podjęta decyzja o nadzorowaniu procesu zakupu turbin przez [...] spółka z o.o. poprzez udzielenie pełnomocnictwa do tej czynności, osobie wskazanej przez spółkę [...] – P. P.". Organ wskazał, że P. P. nigdy nie informował, iż posiada takie pełnomocnictwo ani nie przedłożył pełnomocnictwa udzielonego mu przez Spółkę [...]. Również w treści umowy sprzedaży turbin wiatrowych z dnia [...] lutego 2016 r. nie wskazano by [...] udzieliła pełnomocnictwa P. P. do jej reprezentowania. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej twierdzenie Spółki, iż wszystkie formalności związane z przygotowaniem turbin wiatrowych do sprzedaży organizował A. D. (prezes Spółki [...] jest sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Na żadnym z dokumentów przedłożonych przez administrację holenderską nazwisko [...] nie występuje, co świadczy wbrew stanowisku Spółki, że wszelkie formalności załatwiał wyłącznie przedstawiciel Spółki – P. P..
Organ wskazał również, że powołane zeznanie P. P. niezgodne jest też z zeznaniami K. K. (przedsiębiorca, który wykonał demontaż turbin w [...]), który przesłuchany w dniu [...] grudnia 2016 r. potwierdził wykonanie dla Spółki usług w zakresie demontażu w kwietniu 2016 r. dwóch turbin wiatrowych [...] przy [...] w miejscowości K. w [...]. Jednak zeznał, iż oględziny turbin przed demontażem w [...] były dokonane wspólnie z P. P. – bez przedstawiciela ze strony firmy [...]. Wyjazd odbył się na koszt i samochodem P. P., a wstępne rozmowy prowadzone były w grudniu 2015 r. Powyższe K. K. potwierdził podczas przesłuchania w dniu [...] lutego 2020 r.
Ponadto, jak ustalił Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W., na podstawie pisma z dnia [...] czerwca 2016 r. przedłożonego za pośrednictwem urzędu pocztowego przez firmę [...], rzekomy zakup przez tę firmę przedmiotowych turbin został sfinansowany z zaliczek otrzymanych od Spółki oraz częściowo z pożyczek, w tym też od Spółki [...]. A zatem [...] nie posiadała własnych środków mogących sfinansować chociażby w części zakup elektrowni (np. niezbędnej zaliczki gwarantującej rezerwację towaru). Cała logistyka związana z transakcją — oględziny, transport, demontaż, montaż, koszty i zaangażowanie osobowe leżały po stronie Spółki [...], także finansowanie zakupu pochodziło głównie od Spółki [...]. Firma [...] swoją aktywność ograniczyła do wystawienia spornej faktury i wykazania obrotów środków pieniężnych, jednakże bez własnego ich zaangażowania w elementarne obszary wykazanych transakcji.
Kolejno pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. poinformował, iż wszelkie pisma kierowane do firmy [...] w celu ustalenia prawidłowości i rzetelności transakcji zawartych ze Spółką zostały nieodebrane i powróciły do tamtejszego organu z adnotacją "nie podjęto awizowanego pisma". Jednocześnie poinformowano, że firma [...] za I kwartał 2016 r. posiada zaległość w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, natomiast w deklaracji VAT-7K za II kwartał 2016 r. – tj. w kwartale, w którym ostatecznie powinna być rozliczona sprzedaż turbin na rzecz Spółki, wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Ponadto, z przedmiotowego pisma wynika, iż [...] Sp. z o.o. nie podejmowała korespondencji i w związku z tym została wykreślona z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 2 i art. 97 ust. 16 ustawy o podatku od towarów i usług, z uwagi na wątpliwe jej istnienie. Co więcej, Spółka [...] nie podjęła czynności podatkowo-prawnych w celu wykazania swojej rzeczywistej działalności w zamiarze przywrócenia statusu czynnego podatnika VAT i zgodnego z prawem rozliczenia swoich zobowiązań podatkowych.
Poczynione ustalenia, w ocenie Dyrektora jednoznacznie wskazują, że dostawa turbin wiatrowych miała miejsce na terenie [...], a transakcja została dokonana bezpośrednio przez Spółkę [...] z podmiotem holenderskim.
Zdaniem Dyrektora materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania podatkowego potwierdza, iż wystawienie spornej faktury przez Spółkę [...] na rzecz Spółki [...] miało na celu wyłudzenie zwrotu podatku VAT, gdyż gdyby Spółka [...] otrzymała dokument nabycia turbin wiatrowych od kontrahenta holenderskiego, nie nabyłaby prawa do ubiegania się o zwrot podatku od towarów i usług, ponieważ transakcja ta zostałaby opodatkowana w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, co byłoby neutralne z punktu widzenia podatku VAT – podatek należny i naliczony od transakcji równoważyłyby się.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] Sp. z o.o. stanowiła jedynie pozorne ogniwo prawdziwej transakcji zawartej przez Spółkę z holenderską firmą. Pełnomocnik Spółki w piśmie z dnia [...] września 2020 r. wskazał, iż "Holenderski właściciel turbin przedłożył dokumenty, z których wynika, że wystawił fakturę sprzedaży na [...] Sp. z o.o. i otrzymywał płatności od [...] Spółka z o.o.". Organ podał, że są to znane mu dowody, jednak z materiału dowodowego wynika, iż to P. P. – pełnomocnik Spółki [...] wykonywał wszystkie czynności – począwszy od dokonania oględzin, podpisania (w imieniu [...] Sp. z o.o.) umowy sprzedaży turbin wiatrowych przez zawarcie i realizację umów w imieniu Spółki [...] na ich demontaż na terenie [...], transport i montaż w [...], więc był obecny na każdym etapie przeprowadzonej transakcji, a nie Spółka [...].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał ponadto, iż w umowie z dnia [...] lutego 2016 r. jako "Strony" widnieją [...] – reprezentująca sprzedającego i [...] Sp. z o.o. – kupujący. Spółka [...] zatem zgodnie z punktem 2.2 wskazanej umowy zobowiązana była dokonać demontażu turbin wiatrowych marki [...] o mocy 2,5 MW (turbiny [...]) na własny koszt i ryzyko oraz usunąć niezwłocznie turbiny [...] oraz wszystkie części turbin wymienione w umowie. Ponadto zgodnie z ww. umową kupujący "...zorganizuje oraz zapewni na własny koszt siłę roboczą, materiały, sprzęt, prace tymczasowe, oraz wszystko pozostałe wymagane do przeprowadzenia procesu demontażowego oraz transportu turbin [...] o charakterze tymczasowym lub stałym.".
W ocenie organu powyższe czynności zostały zorganizowane przez Spółkę [...] i na jej rzecz wykonane. I tak, firma [...] K. K. w dniu [...] marca 2016 r. zawała umowę ze Spółką [...] o demontaż turbiny wiatrowej [...] 2,5MW, która obejmowała: przygotowanie do demontażu, demontaż rotora, demontaż śmigieł od rotora, demontaż gondoli z wieży, demontaż wieży, obsługę załadunku poszczególnych elementów na ciężarówki. Umowę w imieniu Spółki [...] podpisał Pan P. P.. Umowa została zrealizowana. Kolejno, transport turbin wiatrowych na rzecz Spółki [...] wykonała firma "[...]" D. C., czego dowodem są faktury VAT, wystawione przez firmę D. C. i płatności dokonane na rzecz tej firmy przez Spółkę [...].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, iż na rzecz Spółki [...] zostały również wystawione faktury przez holenderską firmę [...] dokumentujące – zgodnie z wyjaśnieniami P. P. (e-mail z dnia [...] października 2016 r.) – przygotowanie odpowiednich dokumentów np. "safety plan" oraz przeprowadzenie nadzoru nad demontażem osoby z holenderskimi uprawnieniami BHP, tkz MVK. Podkreślić należy, iż zgodnie z pkt. 2.3 umowy sprzedaży turbin wiatrowych z dnia [...] lutego 2016 r. "Kupujący zapewni, na własny koszt oraz ryzyko, wszystkie pozostałe zatwierdzenia oraz zezwolenia, które mogą okazać się wymagane dla celów demontażowych oraz transportu turbin [...].". Organ odwoławczy ponownie wskazuje, iż formalnie kupującym zgodnie z umową była Spółka [...]. Zatem fakt wystawienia faktury na dokumentację i nadzór nad demontażem przez [...], nie na rzecz Spółki [...], lecz na rzecz Spółki [...] jest kolejnym dowodem, że to Spółka [...] bez "pośrednictwa" firmy [...] dokonała zakupu turbin wiatrowych bezpośrednio od firmy holenderskiej.
Reasumując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy, potwierdzony zgromadzonym materiałem dowodowym, doszedł do przekonania, że Spółka [...] dokonała zakupu turbin wiatrowych bezpośrednio od holenderskiej spółki. W konsekwencji faktura wystawiona przez [...] Sp. z o.o. na rzecz Spółki [...] w zakresie dostawy turbin wiatrowych [...] wykazuje transakcję, która nie odpowiada rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia gospodarczego, wobec czego nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w niej wykazany. Pomiędzy podmiotami wskazanymi na zakwestionowanych fakturach nie doszło bowiem do żadnych transakcji w zakresie dostaw turbin wiatrowych. Organ odwoławczy stwierdził, że Spółka [...] nie nabyła turbin wiatrowych od wystawcy spornej faktury, tj. firmy [...], a wykazane transakcje pomiędzy tymi podmiotami miały charakter nierzeczywisty – a ich celem było wytworzenie pozorów, że turbiny wiatrowe, wykazane na spornej fakturze zostały przekazane Spółce [...] przez wystawcę faktury. Powyższe z kolei skutkuje stwierdzeniem, że Spółka [...] świadomie weszła w posiadanie dokumentacji, która następnie miała dać możliwość uzyskania nieuprawnionych korzyści podatkowych, w postaci bezpodstawnego odliczenia podatku naliczonego w kwocie [...]zł.
W konsekwencji, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, do tak ustalonego stanu faktycznego w sprawie zastosowanie znajdzie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Organ wskazał, że podstawę do dokonania odliczenia podatku naliczonego może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym. W przedmiotowej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia, bowiem nie doszło do dokonania przez firmę [...] faktycznej dostawy turbin wiatrowych na rzecz Spółki [...], wobec czego zakwestionowane faktury dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane pomiędzy podmiotami wskazanymi w ich treści. Skoro faktury wystawione na rzecz Spółki przez firmę [...] w zakresie dostaw turbin wiatrowych wykazują transakcje, które nie miały miejsca, to nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich wykazany w łącznej kwocie [...]zł.
Jednocześnie z uwagi na zmianę przez organ odwoławczy podstawy prawnej właściwej do zakwestionowania prawa Spółki do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez [...] Sp. z o.o. w zakresie dostaw turbin wiatrowych podniesione przez Spółkę zarzuty naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej organ pierwszej instancji niezasadnie zastosował art. 22 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wykazaniem transakcji, które nie miały miejsca pomiędzy spółkami [...] i [...].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie znalazł też podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki z dnia [...] sierpnia 2020 r. o przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień holenderskiej spółki [...], w sprawie udzielenia odpowiedzi, na czyje zlecenie pośredniczyła w sprzedaży turbin wiatrowych przez holenderskiego właściciela i z kim się kontaktowała przy wykonaniu umowy pośrednictwa, co znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r.
W przedmiotowej sprawie jednoznacznie wykazano, że Spółka dokonała bezpodstawnego odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktury wykazującej dostawy towarów, na których jako sprzedawca widnieje wskazany podmiot tj. [...] Sp. z o.o. – ponieważ czynność ta nie została wykonana przez ten podmiot. Poczynione ustalenia wskazują, że dostawa turbin do Spółki [...] miała miejsce na terenie [...]. Cała organizacja demontażu oraz transportu należała do Spółki [...], co świadczy o tym, że Spółka jako nabywca rozporządzała turbinami na terenie [...] jak właściciel, gdyż rozpoczęła demontaż turbin i transport na swój koszt i rachunek i pomimo postanowień aneksu do umowy z dnia [...] marca 2016 r. – również na swoje ryzyko, co wynika z umów zawartych m.in. pomiędzy Spółką [...] a [...] K. K.. Organ podkreślił, iż Spółka [...] nie zawierała żadnych umów z firmami mającymi dokonać demontażu, przewozu czy montażu turbin wiatrowych na terytorium [...]. Co więcej, materiał dowodowy wykazał, iż [...] była niesamodzielnym gospodarczo podmiotem bez zaplecza finansowego umożliwiającego realizację spornych transakcji, a jej wspólnik będący jednocześnie jedynym udziałowcem i Prezesem Zarządu Spółki [...], nie miał woli jakiejkolwiek współpracy z organem podatkowym.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu Spółki dotyczącego naruszenia prawa Strony do czynnego udziału w postępowaniu przez uniemożliwienie udziału w przesłuchaniu świadka K. K.. Pracownicy Urzędu Skarbowego w R. przeprowadzili dowód z przesłuchania świadka K. K. w dniu [...] grudnia 2016 r. O przeprowadzeniu powyższego dowodu Spółka została zawiadomiona postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., doręczonym osobiście P. P. w dniu [...] listopada 2016 r. Przedstawiciel Spółki, pomimo prawidłowego zawiadomienia o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka, nie uczestniczył w przesłuchaniu. Fakt ten nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że nie nastąpiło prawidłowe zawiadomienie o terminie przesłuchania.
Ponadto w toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zlecił przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania świadka K. K., który przeprowadzony został przez pracowników Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. dnia [...] lutego 2020 r. Pełnomocnik Spółki, pomimo skutecznego zawiadomienia o miejscu i terminie przesłuchania, również w nim nie uczestniczył.
Organ podał, iż Spółka do akt sprawy nie przedłożyła dokumentu, na który się powołuje, w postaci umowy na zakup turbin wiatrowych zawartą pomiędzy [...] a holenderską spółką. P. P. – pełnomocnik Spółki, jeszcze przed podpisaniem w dniu [...] stycznia 2016 r. umowy zakupu 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki – przez A. P. i C. B., był z K. K. na oględzinach turbin wiatrowych na terenie [...]. Zatem oględziny w grudniu 2015 r. powinny być dokonane przez J. S., a nie przez obecnego przedstawiciela Spółki. To właśnie P. P. był osobą decyzyjną w zakresie realizacji transakcji zawartych w rzeczywistości przez Spółkę [...].
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Spółka nie może skutecznie powoływać się na zmiany właścicielskie oraz zmiany członków zarządu w Spółce, jakie miały miejsce po zawarciu umowy sprzedaży turbin wiatrowych z dnia [...] stycznia 2015 r. Nowi członkowie zarządu, A. P. i C. B. podpisali w imieniu Spółki dwa aneksy do rzeczonej umowy z dnia [...] stycznia 2015 r., odpowiednio z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] marca 2016 r. dotyczące przedmiotu umowy oraz miejsca jej wykonania. Zatem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ uznał, iż nowi członkowie zarządu podpisując aneksy do umowy z dnia [...] stycznia 2015 r. mieli świadomość, iż Spółka [...] była fikcyjnym podmiotem "stworzonym" w celu wystawienia faktury VAT niedokumentującej rzeczywistej transakcji. Zdaniem Dyrektora Spółka reprezentowana przez nowych członków zarządu aktywnie uczestniczyła w ujawnionym procederze, polegającym na wykorzystaniu konstrukcji prawnej podatku od towarów i usług do uzyskania nieuzasadnionych korzyści podatkowych, a rola spółki [...] ograniczała się wyłącznie do stworzenia dokumentacji mającej urealnić zakup przez Spółkę [...] turbin wiatrowych od [...], którego w istocie dokonała sama Spółka [...] na terenie [...]. Świadczy o tym m.in. treść umowy zakupu wiatraków zawartej w dniu [...] lutego 2016 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. i "[...]", podpisanej odpowiednio przez P. P., jako kupującego oraz przez przedstawiciela holenderskiej spółki.
Organ podał, że z analizy danych zawartych w KRS wynika, iż P. P. nie posiadał prawa do reprezentacji [...] Sp. z o.o. – nie przedłożył żadnego pełnomocnictwa, a podpisał umowę i zajmował się czynnościami demontażu i przewozu turbin w imieniu [...] Sp. z o.o.
Zgodnie z zeznaniami członków zarządu Spółki A. P. oraz C. B. złożonymi w Komendzie P. T. Śródmieście – P. P. zajmował się sprawami Spółki [...] oraz posiadał pełnomocnictwo notarialne od Zarządu Spółki do jej reprezentowania we wszystkich sprawach formalno-prawnych. Natomiast pełnomocnictwo udzielone P. P. przez Spółkę [...] nie było ujawnione ani w ogólnodostępnych danych rejestrowych, ani wobec organu podatkowego.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej również powyższe okoliczności potwierdzają, że transakcja zakupu turbin wiatrowych została dokonana bezpośrednio przez Spółkę [...] od holenderskiego podmiotu, a więc bez udziału wystawcy spornej faktury na rzecz Spółki, tj. Spółki [...].
Dlatego też, niezasadne zdaniem organu odwoławczego jest powoływanie się przez Spółkę na art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż wszystkie czynności dotyczące przeprowadzonej transakcji były dokonywane przez pełnomocnika Spółki [...], tj. jak wcześniej wskazano – oględziny, podpisanie umowy sprzedaży turbin wiatrowych, demontaż, transport i montaż. Spółka [...] nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dokumentów, które świadczyłyby o udziale przedstawiciela [...] – A. D. na którymkolwiek z etapów zawarcia transakcji ze spółką holenderską. Wezwania organu pierwszej instancji kierowane do osób reprezentujących Spółkę nie były podejmowane (A. P.), bądź skorzystano z prawa odmowy składania zeznań (C. B.). W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej podatnik również powinien aktywnie uczestniczyć w podejmowanych działaniach, mających na celu ustalenie stanu faktycznego oraz wszelkich okoliczności towarzyszących sprawie, zwłaszcza jeżeli formułuje twierdzenia stojące w opozycji do argumentacji organu. Spółka [...] nie podjęła również wymiernych działań, aby nakłonić przedstawiciela Spółki [...] do złożenia korzystnych dla [...] zeznań bądź wyjaśnień mających potwierdzić przebieg transakcji zgodny z treścią wystawionej faktury VAT.
Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, iż wszelkie dokumenty zawarte pomiędzy [...] a Spółką zostały sporządzone w celu uprawdopodobnienia rzekomej transakcji zawartej pomiędzy tym podmiotem a firmą holenderską. Tym samym przeniesienie własności na Spółkę nastąpiło na terenie [...].
Spółka w odwołaniu wskazała na konieczność przeprowadzenia dowodu z dokumentu – protokół kontroli podatkowej Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. na okoliczność treści pisma Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. z [...] kwietnia 2016 r. o ujęciu faktur wystawionych przez [...] Sp. z o.o. na rzecz Spółki w ewidencji sprzedaży VAT.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, iż Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. przesłał protokół kontroli podatkowej, w którym wskazano, iż Spółka [...] w deklaracji VAT-7K za I kwartał 2016 r. wykazała 3 faktury zaliczkowe: [...] z [...] stycznia 2016 r., nr [...] z [...] stycznia 2016 r. oraz [...] z [...] stycznia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dokonując kontroli podatkowej w Spółce w zakresie podatku od towarów i usług za styczeń 2016 r. – zwrot w terminie 25 dni – nieprawidłowości nie stwierdził. Jednakże przy ustalaniu stanu faktycznego na dzień podpisania protokołu, tj. [...] kwietnia 2016 r. nie dysponował materiałem dowodowym, który obecnie zgromadzony został w toku postępowania podatkowego i odwoławczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyciągnął odmienne wnioski, niż uczynił to Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], które oparł m.in. na piśmie Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] listopada 2017 r., z którego wynika, iż wszystkie pisma kierowane do firmy [...] w celu ustalenia prawidłowości i rzetelności transakcji zawartych ze Spółką zostały nieodebrane i powróciły do tamtejszego organu z adnotacją "nie podjęto awizowanego pisma". Jednocześnie poinformowano, że firma [...] za I kwartał 2016 r. posiada zaległość w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, natomiast w deklaracji VAT-7K za II kwartał 2016 r. – w kwartale, w którym ostatecznie powinna być rozliczona sprzedaż turbin na rzecz Spółki, wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Ponadto, z przedmiotowego pisma wynika, iż [...] Sp. z o.o. nie podejmowała korespondencji i w związku z tym została wykreślona z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 2 i art. 97 ust. 16 ustawy o podatku od towarów i usług, z uwagi na wątpliwe jej istnienie. Reasumując, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy prowadził postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddał rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Zatem w ocenie Dyrektora zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne.
Organ odwoławczy wskazał, iż znajdujące się w aktach sprawy dokumenty w postaci potwierdzeń płatności przez firmę [...] na rzecz holenderskiej spółki, protokół kontroli sporządzony przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. podpisany w dniu [...] sierpnia 2017 r. oraz protokół kontroli podatkowej sporządzony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (podpisany w dniu [...] kwietnia 2016 r.), w którym powołano się na pismo Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. są dowodami w sprawie i zostały ocenione w odniesieniu do całości zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił również stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie do refaktury kosztów związanych z demontażem turbin wiatrowych przez firmę Online. Spółka wystawiła dla firmy [...] Sp. z o.o. fakturę z dnia [...] lipca 2016 r., Nr [...], o wartości netto [...] zł, podatek VAT 23% [...] zł. Przedmiotowa faktura została wprowadzona do obiegu prawnego, tj. została przyjęta do rozliczenia przez kontrahenta – firmę [...] Sp. z o.o. Prace związane z demontażem turbin wiatrowych wykonywane były na terenie [...], a zatem nieprawidłowo w przypadku tej transakcji zastosowany został krajowy podatek według stawki 23%, co w konsekwencji powoduje, że nabywca niezasadnie odliczył podatek naliczony wykazany w tej fakturze.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zasadnie w odniesieniu do przedmiotowej faktury zastosowano art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Zatem kwota podatku w wysokości [...] zł, wykazana na fakturze Nr [...], stanowi zobowiązanie za lipiec 2016 r., podlegające wpłacie na mocy art. 108 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług.
W skardze do tut. Sądu Skarżąca zaskarżyła wskazaną decyzję w całości i wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w całości w celu ponownego rozpatrzenia. Wniosła także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wydruk korespondencji mailowej członka zarządu Spółki z [...] z [...] i [...] listopada 2020 r. w sprawie pośredniczenia w transakcji nabycia elektrowni wiatrowych przez [...] Sp. z o.o. Skarżąca zarzuciła:
1) nierozpoznanie istoty sprawy;
2) naruszenie przepisu art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej przez ich niezastosowanie, pomimo wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z rażącym
naruszeniem prawa, a nawet bez podstawy prawnej;
3) naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o podatku od towarów i usług przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż zakwestionowane faktury stwierdzają czynności,
które nie zostały dokonane, a zatem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu podatku;
4) naruszenie art. 191 oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie polegające na pobieżnym zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie i dowolnej nie zaś swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego;
5) naruszenie art. 180 ust. 1, art. 187 ust. 1 oraz 188 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów zgłoszonych przez Skarżącą, a istotnych dla rozpatrzenia sprawy i poczynienie ustaleń na podstawie niepełnych danych, przez odmowę przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień [...] w sprawie udzielenia odpowiedzi na czyje zlecenie pośredniczył w sprzedaży turbin wiatrowych przez holenderskiego właściciela i z kim się kontaktował przy wykonaniu umowy pośrednictwa;
6) naruszenie prawa Skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu przez:
a. niepoinformowanie Skarżącej w toku postępowania o rozważaniu zmiany podstawy prawnej decyzji;
b. odmowę przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień [...] w sprawie udzielenia odpowiedzi na czyje zlecenie pośredniczył w sprzedaży turbin wiatrowych przez holenderskiego właściciela i z kim się kontaktował przy wykonaniu umowy pośrednictwa.
W skardze wniesiono też o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – załączonego do skargi wydruku korespondencji mailowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z [...] marca 2021 r. strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podać należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Ponadto stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1829), począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Bydgoszcz, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 3 marca 2021 r. (k. 50) skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma. Strona skarżąca skorzystała z tej możliwości i wypowiedziała się w sprawie w piśmie z 15 marca 2021 r. (k. 52-55 i 60-64 akt sądowych).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 22 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18, w takiej sytuacji skierowanie sprawy celem rozpoznania na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony. Podobnie orzekł NSA w postanowieniu z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II FSK 2207/18 (orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe stanowisko ma oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19.
Tutejszy Sąd podziela ww. poglądy. W tych okolicznościach skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym jest zgodne z prawem i nie ma charakteru dowolnego.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych kryteriów uznać należy, że – wbrew zarzutom skargi – organy nie naruszyły ani podanych w niej przepisów Ordynacji podatkowej, ani ustawy o podatku od towarów i usług. Sąd podziela stanowisko organu, który prawidłowo ustalił stan faktyczny i wywiódł z niego trafne wnioski.
Zasadniczy spór w sprawie koncentruje się wokół zasadności pozbawienia Spółki prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w zakwestionowanej fakturze dokumentującej nabycie turbin wiatrowych od spółki [...]. Jako podstawę organ odwoławczy podał art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy o podatku od towarów i usług.
Organ prezentuje stanowisko, że iż to Skarżąca była faktycznym, tj. bezpośrednim nabywcą turbin wiatrowych od holenderskiej firmy. Natomiast [...] Sp. z o.o., jakkolwiek to ona wystawiła na rzecz Skarżącej fakturę dokumentującą sprzedaż turbin, zdaniem organu stanowiła jedynie pozorne ogniwo transakcji, które zostało wykreowane w celu uzyskania przez Skarżącą korzyści podatkowych. Dlatego faktura wystawiona przez [...] zdaniem organu nie może stanowić podstawy do doliczenia podatku. Z kolei kwestionując tezy postawione w zaskarżonej decyzji, Skarżąca stawia zarzuty o charakterze procesowym, a także zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. przez jego niewłaściwe zastosowanie.
W zaistniałym na tym tle sporze rację należy przyznać organowi.
3. Stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu jest ustalony prawidłowo i nie budzi wątpliwości.
Odnosząc się do zagadnienia związanego z zakwestionowaniem przez organ spornej faktury należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie naruszył art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Skarżącej organ odwoławczy powinien był stwierdzić nieważność decyzji organu pierwszej instancji.
Ustosunkowując się do tego zarzutu po pierwsze należy przypomnieć, że organ odwoławczy nie mógł naruszyć art. 247 O.p. – nawet bowiem gdyby stwierdził naruszenie prawa tak istotne, jak zarzucano w odwołaniu (rażące naruszenie prawa lub działanie bez podstawy prawnej) – to właściwym rozstrzygnięciem byłoby uchylenie decyzji, a nie stwierdzenie jej nieważności. Po rozpatrzeniu odwołania organ wydaje bowiem jedną z decyzji wymienionych w art. 233 O.p. Wśród nich nie przewidziano decyzji stwierdzającej nieważność decyzji organu pierwszej instancji. Nawet zatem wystąpienie takiej wady decyzji, jaką Skarżąca zarzucała w odwołaniu, nie mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji, lecz jej uchyleniem. Zastosowanie art. 247 O.p. nie leżało w gestii organu odwoławczego. Stwierdzenie nieważności decyzji wchodzi w rachubę dopiero wówczas, gdy od decyzji nie przysługuje zwykły środek zaskarżenia. Stwierdzenie nieważności może dotyczyć decyzji ostatecznych, w przypadkach określonych w ustawie. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej działał jako organ odwoławczy, a nie jako organ rozpatrujący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Spółka wniosła bowiem w ustawowym odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, nie zaś wniosek o stwierdzenie nieważności, który jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, służącym do eliminowania z obrotu wadliwych decyzji ostatecznych. Reasumując, organ odwoławczy nie mógł naruszyć – i nie naruszył - art. 247 o.p., gdyż zastosowanie tego przepisu w postępowaniu odwoławczym było niemożliwe.
4. Skarżąca kwestionowała prawidłowość materialnoprawnej podstawy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy również uznał tę podstawę prawną za chybioną i wskazał inny przepis jako podstawę pozbawienia Skarżącej prawa do odliczenia podatku. Mimo to jednak rozstrzygnięcie w postaci utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji było zdaniem Sądu prawidłowe. Skoro bowiem organ odwoławczy nie zmienił treści rozstrzygnięcia organu I instancji (tj. nie zmienił kwot wynikających z rozliczenia podatku przez organ), a skorygował tylko materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia – to w rzeczywistości utrzymał stanowisko organu pierwszej instancji. Zmodyfikował podstawę prawną, nie zmieniając kwot stanowiących meritum rozstrzygnięcia. Zatem, prawidłowo jest sformułowana sentencja decyzji organu odwoławczego, mówiąca o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Wskazanie przez Naczelnika niewłaściwej jednostki redakcyjnej tekstu ustawy w postaci art. 88 ust. 3a pkt 2 oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, zamiast art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. nie skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem nie zmienia to ustaleń organu pierwszej instancji dających podstawę odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego, z których wynikało, iż Skarżąca była faktycznym nabywcą turbin wiatrowych od holenderskiej firmy. Argumenty świadczące o słuszności takiego stanowiska zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę w toku kontroli instancyjnej był ustawowo legitymowany do weryfikacji podstawy prawnej ustaleń, natomiast zarzut niepoinformowania Skarżącej o zamiarze zmiany z urzędu podstawy przez organ drugiej instancji nie znajduje oparcia w procedurze podatkowej.
Nie stanowiło uchybienia niepoinformowanie Skarżącej o tym, że organ odwoławczy "rozważał" zmianę podstawy prawnej decyzji – tj. przepisu, w oparciu o który Skarżącej odmówiono prawa do odliczenia podatku. Zdaniem Sądu organ ma umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, o czym stanowi w szczególności art. 200 O.p., jednak nie ma obowiązku uprzedzać strony o tym, jakie będzie ostateczne rozstrzygnięcie. Przepisy regulujące postepowanie podatkowe nie przewidują obowiązku zapoznania strony z projektem decyzji. Organ odwoławczy nie uchybił swoim obowiązkom w zakresie umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i zajmowania stanowiska co do zgromadzonego materiału dowodowego. Organ odwoławczy miał prawo odmiennie niż organ pierwszej instancji zakwalifikować stan faktyczny w świetle przepisów prawa materialnego i nie musiał notyfikować stronie tego, że możliwa jest odmienna ocena niż ocena organu pierwszej instancji. Organ zajmuje ostateczne stanowisko w decyzji, nie zaś w toku czynności poprzedzających jej wydanie. To decyzja stanowi wyraz ostatecznego stanowiska organu, rozstrzygając sprawę co do jej istoty.
5. Przechodząc do zarzutów odnoszących się do ustaleń faktycznych organu, zdaniem Sądu Skarżąca nie podważyła skutecznie wniosków, jakie organ wysnuł na podstawie ustalonego przez siebie przebiegu wydarzeń. Rację ma organ, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że to Skarżąca na terenie [...] nabyła turbiny bezpośrednio od holenderskiej spółki, nie znajduje zaś uzasadnienia stwierdzenie, że od holenderskiego podmiotu nabyła turbiny [...], a następnie – już w kraju - sprzedała je Skarżącej.
Organ prawidłowo ustalił, że wszystkie sprawy związane z nabyciem turbin wiatrowych począwszy od dokonania oględzin, poprzez podpisanie umowy, demontaż, przewóz i montaż zostały zorganizowane przez Pana P. P. - pełnomocnika Spółki [...]. Dowody w tej mierze zostały zgromadzone prawidłowo, a wnioski nie naruszają art. 191 O.p.
W ocenie Sądu twierdzenie Skarżącej, iż wszystkie formalności związane z przygotowaniem turbin wiatrowych do sprzedaży organizował A. D. (prezes Spółki [...], jest sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Na żadnym z dokumentów przedłożonych przez administrację holenderską nazwisko [...] nie występuje, co świadczy - wbrew stanowisku Skarżącej – o tym, że wszelkie formalności załatwiał wyłącznie przedstawiciel Skarżącej – P. P.. Powołane zeznanie P. P. niezgodne jest również z zeznaniami K. K., który przesłuchany w dniu [...] grudnia 2016 r. potwierdził wykonanie dla Skarżącej usług w zakresie demontażu w kwietniu 2016 r. dwóch turbin wiatrowych [...] przy [...] w miejscowości K. w [...]. K. K. zeznał, iż oględziny turbin przed demontażem w [...] były dokonane wspólnie z P. P. – bez przedstawiciela ze strony firmy [...]. Wyjazd odbył się na koszt i samochodem P. P., a wstępne rozmowy prowadzone były w grudniu 2015 r. Powyższe K. K. potwierdził podczas przesłuchania w dniu [...] lutego 2020 r.
Skarżąca podniosła także, iż nie jest trafny "argument" dotyczący sfinansowania zakupu przez Spółkę [...] turbin, "częściowo z zaliczek oraz pożyczki" otrzymanych od Skarżącej – wskazując, iż w obrocie gospodarczym kwestią powszechną jest wpłacanie zaliczek na zakup towarów, podobnie jak pożyczka czy kredyt. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż w niniejszej sprawie organy oceniły sposób finansowania wykazanego zakupu przez Spółkę [...] turbin w odniesieniu do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Faktem jest, że to [...] przelała środki na rzecz holenderskiego kontrahenta, ale pozostaje faktem, że pieniądze pochodziły od Skarżącej. Taki sposób sfinansowania transakcji nie wzmacnia stanowiska Skarżącej, że to [...] rzeczywiście nabyła turbiny od podmiotu holenderskiego – a wręcz przeciwnie – w połączeniu z pozostałymi dowodami, wzmacnia tezę organu o tym, że [...] nie nabyła prawa do dysponowania towarem jak właściciel. Nie miała finansowej samodzielności i potencjału pozwalającego uznać, że to ona we własnym imieniu i na własny rachunek nabyła turbiny od podmiotu holenderskiego. Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W., na podstawie pisma z dnia [...] czerwca 2016 r. przedłożonego za pośrednictwem urzędu pocztowego przez firmę [...] ustalił, iż rzekomy zakup przez tę firmę przedmiotowych turbin został sfinansowany z zaliczek otrzymanych od Skarżącej oraz częściowo z pożyczek, w tym też od Skarżącej. A zatem Spółka [...] nie posiadała własnych środków pozwalających jej sfinansować chociażby w części zakup (np. opłacenie niezbędnej zaliczki gwarantującej rezerwację towaru). Podkreślić należy, iż powyższy fakt finansowania zakupu turbin nie był podstawą – jak twierdzi Skarżąca – do wniosku o pozorności transakcji. Ustalenia dotyczące sfinansowania zakupu turbin wiatrowych przez Spółkę [...] z zaliczek i pożyczek otrzymanych od Skarżącej zawarte w zgromadzonym materiale dowodowym stanowiły jeden z dowodów w sprawie. W połączeniu z pozostałymi dowodami, które wykazały, iż cała logistyka związana z transakcją – oględziny, transport, demontaż, montaż, koszty i zaangażowanie osobowe leżały po stronie Skarżącej zdaniem Sądu zasadnie uznano, że firma [...] swoją aktywność ograniczyła do wystawienia spornej faktury i wykazania obrotów środków pieniężnych, jednakże bez własnego ich zaangażowania w elementarne obszary wykazanych transakcji. Poczynione ustalenia, w ocenie Sądu jednoznacznie wskazują, że dostawa turbin wiatrowych miała miejsce na terenie [...], a transakcja została dokonana bezpośrednio pomiędzy Skarżącą a podmiotem holenderskim. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 122, 187 § 1 ani art. 191 O.p.
6. Zauważyć trzeba, że Stronami umowy z dnia [...] lutego 2016 r. są [...] – reprezentująca sprzedającego ([...]) i [...] Sp. z o.o. – kupujący. Spółka [...] zatem zgodnie z punktem 2.2 wskazanej umowy zobowiązana była dokonać demontażu turbin wiatrowych marki [...] o mocy 2,5 MW (turbiny [...] na własny koszt i ryzyko oraz usunąć niezwłocznie turbiny [...] oraz wszystkie części turbin wymienione w umowie. Ponadto zgodnie z ww. umową to kupujący miał za zadanie zorganizować oraz zapewnić na własny koszt siłę roboczą, materiały, sprzęt, prace tymczasowe oraz wszystko pozostałe wymagane do przeprowadzenia procesu demontażowego oraz transportu turbin [...] o charakterze tymczasowym lub stałym. Z akt sprawy jednoznacznie zaś wynika, iż powyższe czynności zostały zorganizowane przez Skarżącą i na jej rzecz wykonane. To Skarżąca wykazywała aktywność i zaangażowanie – a nie [...]. I tak, firma [...] K. K. w dniu [...] marca 2016 r. zawarła umowę ze Skarżącą o demontaż turbiny wiatrowej [...] 2,5MW, a umowę w imieniu Skarżącej podpisał P. P.. Umowa została zrealizowana. Transport turbin wiatrowych na rzecz Skarżącej wykonała firma "[...]" D. C., czego dowodem są faktury VAT, wystawione przez firmę D. C. i płatności dokonane na rzecz tej firmy przez Skarżącą. Ponadto na rzecz Skarżącej zostały wystawione faktury przez holenderską firmę [...] dokumentujące – zgodnie z wyjaśnieniami P. P. – przygotowanie odpowiednich dokumentów oraz przeprowadzenie nadzoru nad demontażem osoby z holenderskimi uprawnieniami BHP, tkz MYK. Z powyższego wyraźnie wynika, że to faktycznie Skarżąca bez "pośrednictwa" firmy [...] dokonała zakupu turbin wiatrowych bezpośrednio od firmy holenderskiej.
7. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. poinformował, iż wszelkie pisma kierowane do firmy [...] w celu ustalenia prawidłowości i rzetelności transakcji zawartych ze Skarżącą zostały nieodebrane i powróciły do tamtejszego organu z adnotacją "nie podjęto awizowanego pisma". Jednocześnie poinformowano, że firma [...] za I kwartał 2016 r. posiada zaległość w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, natomiast w deklaracji VAT-7K za II kwartał 2016 r. – tj. w kwartale, w którym ostatecznie powinna być rozliczona sprzedaż turbin spółki, wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Ponadto, z przedmiotowego pisma wynika, iż [...] Sp. z o.o. nie podejmowała korespondencji i w związku z tym została wykreślona z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 2 i art. 97 ust. 16 ustawy o podatku od towarów i usług, z uwagi na wątpliwe jej istnienie. Spółka [...] nie podjęła żadnych czynności w celu wykazania swojej rzeczywistej działalności w zamiarze przywrócenia statusu czynnego podatnika VAT i zgodnego z prawem rozliczenia swoich zobowiązań podatkowych.
8. W ocenie Sądu rację należy przyznać organowi, że [...] Sp. z o.o. stanowiła jedynie pozorne "ogniwo" faktycznej transakcji zawartej przez Skarżącą z holenderską firmą. Pełnomocnik Skarżącej w piśmie z dnia [...] września 2020 r., wskazał, iż "Holenderski właściciel turbin przedłożył dokumenty, z których wynika, że wystawił fakturę sprzedaży na [...] Sp. z o.o. i otrzymywał płatności od [...] Spółka z o.o.". Zauważyć jednak trzeba, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż to P. P. jako pełnomocnik Skarżącej wykonywał wszystkie czynności począwszy od dokonania oględzin, podpisania (w imieniu [...] Sp. z o.o.) umowy sprzedaży turbin wiatrowych, poprzez zawarcie i realizację umów w imieniu Skarżącej na ich demontaż na terenie [...], transport i montaż w [...]. To on był obecny na każdym etapie przeprowadzonej transakcji, a nie Spółka [...]. Wskazać należy, iż A. D. był wielokrotnie wzywany do złożenia wyjaśnień, jednak nie podejmował kontaktu z urzędem skarbowym od momentu złożenia deklaracji VAT-7K za II kwartał 2016 r.
W ocenie Sądu nie do przyjęcia jest argumentacja Skarżącej, iż "Nie można wykluczyć na przykład, że Pan A. D. nie żyje. Jak powszechnie wiadomo kontakt z osobami nieżyjącymi jest utrudniony" mająca zdaniem Skarżącej uzasadniać brak kontaktu z tą osobą w roku 2019 czy 2020.
Skarżąca w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła żadnych informacji czy wyjaśnień dotyczących A. D. – w celu wyjaśnienia faktycznego przebiegu spornej transakcji.
Podkreślić należy, iż Skarżąca dopiero na etapie skargi podnosi taką okoliczność, jednak wcześniej nie podjęła również wymiernych działań aby nakłonić przedstawiciela Spółki [...] do złożenia zeznań, bądź wyjaśnień mających znaczenie w sprawie, tj. potwierdzających faktyczny przebieg wykazanych transakcji.
9. Reasumując, organy słusznie doszły do przekonania, że Skarżąca dokonała zakupu turbin wiatrowych bezpośrednio od holenderskiej spółki. W konsekwencji sporna faktura wystawiona przez [...] Sp. z o.o. na rzecz Skarżącej w zakresie dostawy turbin wiatrowych [...] wykazuje transakcję, która nie odpowiada rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia gospodarczego, wobec czego nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w niej wykazany. Pomiędzy podmiotami wskazanymi na zakwestionowanej fakturze nie doszło bowiem do transakcji w zakresie dostaw turbin wiatrowych. Powyższe z kolei skutkuje stwierdzeniem, że Skarżąca świadomie weszła w posiadanie dokumentacji, która następnie miała dać możliwość nieuprawnionego odliczenia podatku naliczonego w kwocie [...]zł.
10. Zdaniem Sądu do tak ustalonego stanu faktycznego zasadnym było, wbrew twierdzeniu Skarżącej, zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Trzeba podkreślić, że podstawę do dokonania odliczenia podatku naliczonego może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym. Oznacza to, iż faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów i usług lub świadczenia usług pomiędzy konkretnymi podmiotami w zakresie ściśle określonego towaru lub usługi oraz w zakresie ilości danego towaru lub usługi. W przedmiotowej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Bowiem nie doszło do dokonania przez firmę [...] faktycznej dostawy turbin wiatrowych na rzecz Skarżącej, wobec czego zakwestionowane faktury dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane pomiędzy podmiotami wskazanymi w ich treści.
Przepis art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług daje podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Przy czym kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Należy jednak podkreślić, że tylko prawdziwe zdarzenia gospodarcze stanowią podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących te zdarzenia. Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie wynika z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi od wystawcy faktury. Faktura stanowiąca podstawę do odliczenia podatku naliczonego musi być więc poprawna nie tylko z formalnego punktu widzenia, ale także prawidłowo odzwierciedlać przebieg zdarzeń gospodarczych. W przypadku, gdy podatek wynika z faktury, która nie odzwierciedla faktycznego zdarzenia u jej wystawcy, faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Samo dysponowanie przez nabywcę fakturą stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który jednak nie stanowi prawa do odliczenia podatku, jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy. Czynności, które nie zaistniały, nie mogą więc rodzić skutku podatkowego polegającego na prawie do obniżenia podatku. Dlatego sporna faktura z [...] kwietnia 2016 r. wystawiona na rzecz Skarżącej przez firmę [...] w zakresie dostaw turbin wiatrowych wykazuje transakcję, która nie miała miejsca, wobec czego nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w niej wykazany w łącznej kwocie [...]zł.
Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania podatkowego potwierdza, iż wystawienie spornej faktury przez Spółkę [...] na rzecz Skarżącej miało stwierdzić czynność, która nie została dokonana między [...] a Skarżącą. Wyczerpana zatem została dyspozycja art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. Skoro w niniejszej sprawie brak było takiej faktycznej czynności u wystawcy faktury, nie może z jej tytułu powstać obowiązek podatkowy. Tym samym Skarżąca nie ma prawa do odliczenia podatku z takiej faktury.
Skarżąca dokonała bezpodstawnego odliczenia podatku naliczonego, wynikającego ze spornej faktury wykazującej dostawy towarów, na których jako sprzedawca widnieje wskazany podmiot tj. [...] Sp. z o.o. – ponieważ czynność ta nie została wykonana przez ten podmiot. Poczynione ustalenia jednoznacznie wskazują, że dostawa turbin wiatrowych miała miejsce na terenie Holandii, a transakcja została dokonana bezpośrednio przez Spółkę [...] z podmiotem holenderskim.
11. Wracając do oceny ustaleń faktycznych, pan P. P. w dniu [...] lutego 2016 r. w imieniu kupującego podpisał umowę kupna-sprzedaży, nie mając żadnych pełnomocnictw od spółki [...], która to [...] – rzekomo – miała być kupującym. Organy prawidłowo więc ustaliły, że Skarżąca w [...] kupiła turbiny. Pan P. P. występował jako reprezentant kupującego, tj. w istocie rzeczy – prawidłowo organy przyjęły, że Skarżącej. Pan P. P. nie posiadał bowiem prawa do reprezentacji [...] Sp. z o.o., nie przedłożył żadnego pełnomocnictwa, a jednak podpisał umowę – rzekomo w imieniu [...], i zajmował się czynnościami demontażu i przewozu turbin. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził zaangażowania spółki [...] w transakcję, a potwierdził zaangażowanie reprezentanta Skarżącej, tj. Pana P. P. oraz finansowe zaangażowanie [...]. Z prezesem spółki [...] Panem [...] nigdy nie udało się skontaktować, nadto – jego podpis nie figuruje na dokumentach związanych z transakcją, co organ prawidłowo ustalił na podstawie dokumentów dostarczonych przez administrację holenderską. Pan K. K. dokonujący demontażu turbin w [...] na zlecenie Skarżącej potwierdził osobiste zaangażowanie P. P. i brak zaangażowania spółki [...]. Strona Skarżąca nie podważyła też ustalenia, że zakup został sfinansowanych ze środków, która sama wcześniej przekazywała (zaliczki, pożyczki).
12. Pełnomocnik Skarżącej w piśmie z dnia [...] września 2020 r., wskazał iż "Holenderski właściciel turbin przedłożył dokumenty, z których wynika, że wystawił fakturę sprzedaży na [...] Sp. z o.o. i otrzymywał płatności od [...] Spółka z o.o.". W ocenie Sądu rację ma organ, że to nie może przekreślić jednoznacznych w swej wymowie faktów, że to Pan P. P. - pełnomocnik Skarżącej, wykonywał wszystkie czynności począwszy od dokonania oględzin, podpisania (w imieniu [...] Sp. z o.o.) umowy kupna – sprzedaży turbin wiatrowych, poprzez zawarcie i realizację umów w imieniu Skarżącej na ich demontaż na terenie [...], transport i montaż w [...]. Zatem to on był obecny i zaangażowany na każdym etapie przeprowadzanej transakcji zakupu turbin, a nie Spółka [...]. Dalej, to na rzecz Skarżącej zostały również wystawione faktury przez holenderską firmę [...].V. dokumentujące - zgodnie z wyjaśnieniami Pana P. P. (e-mail z dnia [...] października 2016 r.) - przygotowanie odpowiednich dokumentów np. "safety plan" oraz przeprowadzenie nadzoru nad demontażem osoby z holenderskimi uprawnieniami BHP, tkz MYK. To wzmacnia ocenę organu, że faktycznym nabywcą turbin była Skarżąca, skoro to na jej rzecz wystawiono te faktury, a nie na rzecz [...], która - formalnie – była kupującym.
13. Skarżąca w skardze podnosi, że obecni wspólnicy i zarząd Spółki [...] nie mieli wpływu na wybór kontrahenta (tj. spółki [...] jako dostawcy turbin), ani na treść zawartej z nim umowy, ponieważ dopiero [...] stycznia 2016 r. kupili udziały w funkcjonującej spółce [...], a umowa pomiędzy [...] a [...] została podpisana wcześniej, tj. [...] stycznia 2015 r. W skardze stwierdzono, że obecni właściciele [...] po prostu wykonali wcześniejszą umowę, a o pozorności nie może być mowy. Zdaniem Sądu jednak kwestia nabycia udziałów pozostaje bez wpływu na ustaloną przez organ rolę [...] i pana P. P. w całej transakcji, która jednoznacznie wskazuje na to, że brak w niej było rzeczywistego zaangażowania spółki [...].
W skardze niezasadnie strona twierdzi, że organy "demonizują rolę" Pana P. P. - pełnomocnik Spółki. Jego rola w zrealizowanej transakcji jawi się jako istotna, wręcz kluczowa, a był przecież przedstawicielem [...]. Jeszcze przed podpisaniem w dniu [...] stycznia 2016 r. umowy zakupu 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki - przez Panią A. P. i Pana C. B., był z Panem K. K. na oględzinach turbin wiatrowych na terenie [...].
Spółka w piśmie z dnia [...] października 2020 r. podkreślała, że w chwili zawarcia umowy Spółka [...] miała zupełnie inny zarząd oraz wspólników niż w chwili realizacji umowy. Jeśli trzeba zauważyć, że już oględziny w grudniu 2015 r. nie były dokonane przez spółkę w "starym" składzie, lecz już przez P. P.. To właśnie Pan P. P. był osobą decyzyjną w zakresie realizacji transakcji zawartych w rzeczywistości przez Spółkę [...],
14. Nie można w całej sprawie tracić z oczu tego, że [...] w I kwartale 2016 r. wykazując w deklaracji VAT-7K faktury zaliczkowe z tytułu rzekomego zakupu turbin wiatrowych nie wpłaciła należnego podatku, natomiast za II kwartał 2016 r. w którym winna ostatecznie rozliczyć zakup turbin poprzez rozliczenie spornej faktury z dnia [...] kwietnia 2016 r., wystawionej na rzecz [...], Spółka [...] wykazała w deklaracji kwotę do przeniesienia, po czym nie podejmowała kierowanej do niej korespondencji, stała się dla organów nieuchwytna, nie zareagowała również na wykreślenie jej z urzędu z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 2 i art. 97 ust. 16 ustawy o podatku od towarów i usług.
15. Sąd nie dostrzega też uchybienia w nieprzeprowadzeniu wnioskowanego przez Skarżącą dowodu z wyjaśnień holenderskiej spółki [...] (postanowienie z [...] listopada 2020 r. o oddaleniu wniosku dowodowego). W sprawie jednoznacznie wykazano, że dostawa turbin od podmiotu holenderskiego do Skarżącej miała miejsce na terenie [...]. Cała organizacja demontażu oraz transportu należała do Skarżącej, co świadczy o tym, że to Skarżąca jako nabywca rozporządzała turbinami na terenie [...] jak właściciel, gdyż rozpoczęła demontaż turbin i transport na swój koszt i rachunek i pomimo postanowień aneksu do umowy z dnia [...] marca 2016 r. – również na swoje ryzyko, co wynika z umów zawartych m.in. pomiędzy Skarżącą a [...] K. K.. Podkreślić należy, iż Spółka [...] nie zawierała żadnych umów z firmami mającymi dokonać demontażu, przewozu czy montażu turbin wiatrowych na terytorium [...]. Co więcej, materiał dowodowy wykazał, iż [...] była niesamodzielnym gospodarczo podmiotem bez zaplecza finansowego umożliwiającego realizację spornych transakcji, a jej wspólnik będący jednocześnie jedynym udziałowcem i Prezesem Zarządu Spółki [...], nie miał woli jakiejkolwiek współpracy z organem podatkowym. Zasięganie wyjaśnień u [...] było bezcelowe i bezprzedmiotowe, dlatego wniosek dowodowy w tym zakresie słusznie został oddalony. Nawet gdyby holenderska spółka potwierdziła, że pośredniczyła w sprzedaży turbin na zlecenie [...], a nie na zlecenie Skarżącej – to pozostałoby to bez wpływu na wynik sprawy w obliczu wykazanego przebiegu transakcji i stopnia zaangażowania w nią Skarżącej, przy braku zaangażowania na etapie wykonania umowy ze strony [...].
W nawiązaniu do tego wątku należy przypomnieć, że po złożeniu przez Skarżącą wniosku o przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień holenderskiej spółki pośredniczącej w transakcji, organ wezwał Skarżącą (konkretnie P. P.) do przedłożenia dokumentów, z których wynikałoby, że [...] pełniła rolę pośrednika w transakcji – strona Skarżąca stwierdziła wówczas, że Pan P. P. nie ma i nie może mieć tych dokumentów, gdyż nie był stroną transakcji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, że to P. P. podpisał umowę pomiędzy [...] a podmiotem holenderskim, zatem faktycznie uczestniczył w transakcji, nie mówiąc już o tym, że wiedział, od kogo turbiny były kupione, skoro podpisał umowę sprzedaży.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu przedstawione w zaskarżonej decyzji uzasadnienie jest wyczerpujące, spójne, poparte dowodami zebranymi w toku postępowania i zgodne z przepisami prawa. Z tych względów zarzuty skargi, co do naruszenia prawa procesowego i materialnego są nieuprawnione.
16. Zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z wydruku korespondencji e-mail z [...] Sąd oddalił przede wszystkim dlatego, że wydruk e-maila nie stanowi dokumentu, jak tego wymaga art. 106 § 3 p.p.s.a. Rzetelność, wiarygodność tego dowodu wymagałaby dodatkowej weryfikacji, co wykracza poza ramy postępowania przed sądem administracyjnym. Po drugie, do przeprowadzenia tego rodzaju dowodu Skarżąca mogła dążyć już na etapie postępowania podatkowego – jednak tego nie zrobiła. Otóż Skarżąca posiadała wiedzę, że [...] była pośrednikiem w transakcji co najmniej (!) od [...] sierpnia 2020 r. (zapoznanie z materiałem dowodowym, t. 3, k. 426). Zatem jeszcze w toku postępowania odwoławczego Skarżąca mogła wystąpić e-mailowo do pośrednika holenderskiego, tym bardziej że organ odwoławczy w dniu [...] sierpnia 2020 r. wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentacji wskazującej że [...] pełniła rolę pośrednika w sprzedaży turbin wiatrowych pomiędzy [...] z siedzibą w [...] a [...] Sp. z o.o. Jednak Skarżąca w toku postępowania odwoławczego pismem z dnia [...] września 2020 r. (t. 3, k, 467) poinformowała, że nie posiada wskazanych dokumentów, i nie podjęła żadnych czynności w celu uzyskania informacji w tym zakresie. Po trzecie wreszcie, treść emaila nie może sama w sobie "wyjaśnić istotnych wątpliwości", jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. W treści emaila mowa jest o tym, że pan [...] (prezes [...], nieuchwytny tak jak sama spółka [...] już w 2014 r. kontaktował się z holenderskim podmiotem w sprawie zakupu turbin. Tego rodzaju treść podana w mailu nie wyjaśnia istotnych wątpliwości ani nie rzuca nowego światła na przebieg transakcji, ponieważ od momentu kiedy transakcja ta nabrała realnych kształtów, jej wykonaniem po stronie kupującego zajmowała się Skarżąca i działający w jej imieniu P. P.. Art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala sądowi przeprowadzić dowód z dokumentu, jeśli istnieją "istotne wątpliwości". Sąd - podobnie jak organ – nie ma wątpliwości co do rzeczywistej roli odgrywanej przez Skarżącą, będącą faktycznym nabywcą turbin w [...]. Tylko na marginesie można odnotować, że w końcówce e-maila mowa jest o tym, że Pan P. "tylko negocjował" umowę (!). Reasumując, załączony do skargi wydruk emaila, pomijając nawet jego wiarygodność i brak waloru "dokumentu" w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., nie niesie w sobie takiej treści, która mogłaby "rozwiać istotne wątpliwości". W tej sytuacji przeprowadzanie dowodu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. było niecelowe i niezasadne.
17. Końcowo, mimo że skarga nie zawiera w tym zakresie zarzutów, Sąd pragnie wskazać, że nie budzi wątpliwości poprawność stanowiska organów co do stwierdzonych
nieprawidłowości dotyczących refaktury kosztów związanych z demontażem turbin wiatrowych przez firmę Online, wykazanych w fakturze VAT nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. i zasadności zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Było to drugie sporne zagadnienie w niniejszej sprawie. Spółka wystawiła dla firmy [...] Sp. z o.o. fakturę z dnia [...] lipca 2016 r., Nr [...], o wartości netto [...] zł, podatek VAT 23% [...] zł. Faktura ta została wprowadzona do obiegu prawnego, tj. została przyjęta do rozliczenia przez kontrahenta - firmę [...] Sp. z o.o. Prace związane z demontażem turbin wiatrowych wykonywane były na terenie [...], a zatem nieprawidłowo w przypadku tej transakcji zastosowany został krajowy podatek według stawki 23%, co w konsekwencji powoduje, że nabywca niezasadnie odliczył podatek naliczony wykazany w tej fakturze. Określenie Skarżącej kwot do wpłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., z tytułu wystawienia dla firmy [...] Sp. z o.o. faktury z dnia [...] lipca 2016 r. było w tej sytuacji zasadne, bowiem zgodnie z art. 108 ust. 1 u.p.t.u., w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
18. Reasumując, zdaniem Sądu w sprawie nie wystąpiły ani uchybienia zarzucane w skardze, ani też innego rodzaju przesłanki, które powinny skutkować uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę