I SA/BD 356/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Skarżący domagał się wynagrodzenia w określonej kwocie, wskazując jako podstawę § 6 ust. 1 lit. f) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. Organ odwoławczy, opierając się na art. 250 § 2 p.p.s.a. oraz przepisach rozporządzenia, obniżył przyznane wynagrodzenie, uznając, że rola pełnomocnika była ograniczona i nie uzasadniała wnioskowanej kwoty. Skarżący zarzucił naruszenie art. 250 § 2 p.p.s.a. oraz przepisów Ordynacji podatkowej i rozporządzenia, kwestionując mechanizm wyliczania wynagrodzenia i jego adekwatność do kosztów prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że art. 138n § 3 Ordynacji podatkowej odsyła jedynie do przepisów rozporządzenia z 2018 r., które nie przewidują możliwości miarkowania (obniżania) wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Sąd podkreślił, że przepis § 4 rozporządzenia z 2018 r. nie daje podstaw do obniżenia wynagrodzenia, a jedynie do jego podwyższenia w określonych sytuacjach, z uwzględnieniem nakładu pracy. Sąd odrzucił możliwość stosowania art. 250 § 2 p.p.s.a. w drodze analogii lub wykładni systemowej do postępowania przed organami podatkowymi, wskazując, że uprawnienie do obniżenia wynagrodzenia przysługuje wyłącznie sądom. W konsekwencji, Sąd uchylił postanowienie organu odwoławczego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego w postępowaniu administracyjnym i sądowym, interpretacja przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2018 r. oraz art. 138n O.p. i art. 250 p.p.s.a.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego pełnomocnika szczególnego w postępowaniu administracyjnym, ale jego argumentacja dotycząca braku możliwości miarkowania wynagrodzenia przez organy może mieć szersze zastosowanie w kontekście interpretacji przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu, w powiązaniu z art. 138n § 3 Ordynacji podatkowej, pozwalają na miarkowanie (obniżenie) wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązujące przepisy rozporządzenia z 2018 r. nie przewidują możliwości miarkowania (obniżania) wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Przepis § 4 rozporządzenia nie daje podstaw do obniżenia wynagrodzenia, a jedynie do jego podwyższenia w określonych sytuacjach. Uprawnienie do obniżenia wynagrodzenia przysługuje wyłącznie sądom na podstawie art. 250 § 2 p.p.s.a., który nie ma zastosowania w postępowaniu przed organami podatkowymi.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni językowej § 4 rozporządzenia z 2018 r., który nie zawiera postanowień o możliwości obniżenia wynagrodzenia. Odesłanie z art. 138n § 3 Ordynacji podatkowej jest zawężone do przepisów rozporządzenia, a nie innych przepisów dotyczących wynagrodzeń pełnomocników. Art. 250 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie tylko w postępowaniu sądowym, a jego stosowanie w drodze analogii w postępowaniu administracyjnym jest niedopuszczalne.
Czy organ podatkowy może obniżyć wynagrodzenie tymczasowego pełnomocnika szczególnego, stosując art. 250 § 2 p.p.s.a. w drodze analogii lub wykładni systemowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie może stosować art. 250 § 2 p.p.s.a. w drodze analogii ani wykładni systemowej do ustalania wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w postępowaniu sądowym, a jego stosowanie w postępowaniu administracyjnym byłoby niedopuszczalne i miałoby charakter prawotwórczy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a analogia w prawie administracyjnym jest niedopuszczalna, szczególnie gdy wpływa na prawa jednostki. Odesłanie w art. 138n § 3 O.p. jest ograniczone do przepisów rozporządzenia, a brak jest podstaw do rozszerzania kompetencji organów podatkowych.
Przepisy (4)
Główne
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu § § 4 ust. 2
Sąd uznał, że przepis ten nie przewiduje możliwości obniżenia wynagrodzenia, a jedynie jego podwyższenia z uwzględnieniem nakładu pracy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu § § 6 ust. 1 pkt 1 lit.f)
Określa wysokość wynagrodzenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zależności od wartości przedmiotu sprawy.
O.p. art. 138n § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu, wydanych na podstawie art. 41b ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 250 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uznał, że przepis ten przyznaje sądom uprawnienie do obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika, ale nie ma zastosowania w postępowaniu przed organami administracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy rozporządzenia z 2018 r. nie przewidują możliwości miarkowania (obniżania) wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego. • Art. 250 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie wyłącznie w postępowaniu sądowym i nie może być stosowany w drodze analogii przez organy administracji. • Odesłanie w art. 138n § 3 O.p. jest ograniczone do przepisów rozporządzenia, a nie innych przepisów dotyczących wynagrodzeń pełnomocników.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy błędnie zastosował art. 250 § 2 p.p.s.a. do obniżenia wynagrodzenia. • Organ odwoławczy błędnie zrównał wynagrodzenie doradcy podatkowego prowadzącego samodzielną działalność z wynagrodzeniem pracownika etatowego. • Organ odwoławczy zastosował samowolny mechanizm wyliczania wynagrodzenia.
Godne uwagi sformułowania
przepisy rozporządzenia z 2018 r. nie przewidują możliwości miarkowania (obniżania) wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego • art. 250 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie tylko w postępowaniu sądowym • analogia w prawie administracyjnym jest niedopuszczalna
Skład orzekający
Urszula Wiśniewska
przewodniczący
Leszek Kleczkowski
sprawozdawca
Joanna Ziołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego w postępowaniu administracyjnym i sądowym, interpretacja przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2018 r. oraz art. 138n O.p. i art. 250 p.p.s.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego pełnomocnika szczególnego w postępowaniu administracyjnym, ale jego argumentacja dotycząca braku możliwości miarkowania wynagrodzenia przez organy może mieć szersze zastosowanie w kontekście interpretacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii wynagrodzenia pełnomocników ustanowionych z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia granice kompetencji organów administracji w porównaniu do sądów.
“Czy organ administracji może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu? WSA odpowiada: tylko sąd!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.