I SA/BD 346/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-09-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacje oświatoweuchwała rady gminyRIOnadzór nad samorządemfinansowanie oświatyprawo miejscowezasady techniki prawodawczejWSA

WSA w Bydgoszczy uchylił uchwałę RIO stwierdzającą nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie dotacji oświatowych, uznając zarzuty RIO za niezasadne lub nieistotne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO), która stwierdziła nieważność uchwały Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim dotyczącej udzielania i rozliczania dotacji dla podmiotów oświatowych. Sąd uznał, że zarzuty RIO dotyczące braku uszczegółowienia pojęcia "system informatyczny" oraz swobody organu wykonawczego w żądaniu dodatkowych informacji nie były zasadne lub nie stanowiły istotnego naruszenia prawa. Sąd zakwestionował jedynie nieprawidłowe sformułowanie dotyczące wejścia uchwały w życie, uznając je za naruszenie nieistotne.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Solec Kujawski na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO) w Bydgoszczy, która stwierdziła nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie udzielania i rozliczania dotacji dla podmiotów oświatowych. RIO uznała, że uchwała Rady Miejskiej naruszyła przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz zasady techniki prawodawczej, wskazując na brak uszczegółowienia pojęcia "system informatyczny" oraz na pozostawienie organowi wykonawczemu nadmiernej swobody w zakresie żądania dodatkowych informacji przy rozliczaniu dotacji. RIO zakwestionowała również sposób określenia wejścia uchwały w życie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną uchwałę RIO. Sąd uznał, że zarzuty RIO dotyczące braku uszczegółowienia "systemu informatycznego" są niezasadne, gdyż akty prawa miejscowego nie mogą mieć charakteru kazuistycznego, a wskazywanie konkretnego systemu lub jego parametrów przekraczałoby kompetencje rady gminy. Sąd nie stwierdził również naruszenia prawa w zapisie § 7 ust. 5 uchwały, który uprawnia Burmistrza do żądania dodatkowych informacji i wyjaśnień do rozliczenia dotacji, uznając go za jasny i mieszczący się w zakresie delegacji ustawowej. Jedynie § 16 uchwały, dotyczący wejścia w życie, został uznany za naruszający przepisy o ogłaszaniu aktów normatywnych, jednakże naruszenie to nie miało charakteru istotnego, co wykluczało stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w całości z tego powodu. W konsekwencji, Sąd uchylił uchwałę RIO, uznając, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała może zawierać ogólne sformułowanie dotyczące "systemu informatycznego", a szczegółowe określanie jego parametrów lub wybór konkretnego systemu przekraczałoby kompetencje rady gminy i wkraczałoby w kompetencje organu wykonawczego.

Uzasadnienie

Akty prawa miejscowego powinny zawierać normy generalne i abstrakcyjne, a nie kazuistyczne. Wskazywanie konkretnego systemu informatycznego lub jego parametrów w uchwale rady gminy byłoby ewidentnym przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 38 ust. 1 u.f.z.o.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.f.z.o. art. 38 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji.

Pomocnicze

u.o.a.n. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Akt normatywny ogłoszony w dzienniku urzędowym wchodzi w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny zawiera postanowienie o innym terminie wejścia w życie.

ZTP art. 6

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

ZTP art. 45 § ust. 1

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

ZTP art. 143

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 98 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 98 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 148

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty RIO dotyczące braku uszczegółowienia "systemu informatycznego" są niezasadne, gdyż akty prawa miejscowego nie mogą być kazuistyczne, a szczegółowe określenie systemu przekraczałoby kompetencje rady gminy. Zapis o prawie Burmistrza do żądania dodatkowych informacji do rozliczenia dotacji jest jasny i mieści się w delegacji ustawowej. Naruszenie dotyczące wejścia uchwały w życie nie ma charakteru istotnego naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

akty prawa miejscowego nie mogą mieć charakteru kazuistycznego, lecz muszą zawierać normy generalne i abstrakcyjne wskazywanie w uchwale Rady konkretnego systemu informatycznego, czy opisywanie jego konkretnych właściwości, musiałoby zostać ocenione, jako ewidentnie przekraczające zakres delegacji termin wejścia w życie uchwały ex defnitione nie jest bowiem terminem końcowym, lecz początkowym

Skład orzekający

Urszula Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Kleczkowski

sędzia

Joanna Ziołek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchwał rady gminy w sprawie dotacji oświatowych, zakresu delegacji ustawowej dla organów stanowiących, a także zasad tworzenia prawa miejscowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z finansowaniem zadań oświatowych i kompetencjami organów samorządowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i interpretacyjnych w prawie samorządowym i finansowaniu oświaty, które są istotne dla prawników i urzędników samorządowych.

Czy rada gminy może swobodnie decydować o systemach informatycznych do dotacji oświatowych? WSA w Bydgoszczy wyjaśnia granice kompetencji.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 346/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski
Urszula Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 439
art. 38 ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2025r. sprawy ze skargi Gminy Solec Kujawski na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr XII/58/2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim nr XII/95/25 z dnia 21 marca 2025r. w sprawie udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych podmiotów oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Solec Kujawski przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania uchyla zaskarżoną uchwałę
Uzasadnienie
Uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2025r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej (dalej: "Kolegium", "organ nadzoru") stwierdziło nieważność uchwały Nr XIl/95/25 Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim z dnia 21 marca 2025r. w sprawie udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych podmiotów oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Solec Kujawski przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania w całości. Kolegium wskazało, że rozstrzygniecie nadzorcze wydane zostało w związku z naruszeniem przez Radę Miejską w Solcu Kujawskim art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 439, dalej: "u.f.z.o.") i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) w związku z § 6, § 45 ust. 1, § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283). W uchwale stwierdzono nieprawidłowości, które miały charakter istotnego naruszenia prawa, co z definicji wyklucza zastosowanie art. 11 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych.
W ocenie organu nadzoru wstępne badanie uchwały wskazało na naruszenie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez pozostawienie organowi wykonawczemu swobody w zakresie ustalania trybu udzielania dotacji w zakresie wskazania systemu informatycznego, za pomocą którego organ prowadzący placówki składa wniosek o udzielenie dotacji, informację o faktycznej liczbie uczniów oraz rozliczenie wykorzystania dotacji. Kolegium wyjaśniło, że istotą badanej sprawy jest ocena, czy pojęcie "system informatyczny" zdefiniowany w uchwale jako "program informatyczny wskazany przez Urząd Miejski w S. K., służący do gromadzenia danych niezbędnych do naliczenia i rozliczenia dotacji, udostępniony jednostkom dotowanym", może zostać uznany za kompletną i wyczerpującą regulację. Zdaniem Kolegium nie jest dopuszczalnym przenoszenie zastrzeżonych dla organu stanowiącego kompetencji na organ wykonawczy. Z treści uchwały wynika tymczasem jedynie, że system elektroniczny będzie wskazany przez Urząd Miejski w S. K. i udostępniony jednostkom dotowanym. Beneficjent dotacji w treści uchwały, będącej aktem prawa miejscowego, nie otrzymuje istotnych informacji o systemie, w tym: jakie są zasady jego udostępniania i użytkowania (czy zostanie on udostępniony jednostkom dotowanym odpłatnie, czy nieodpłatnie, ewentualnie jakie są zasady sfinansowania nakładów niezbędnych do jego nabycia przez beneficjenta), jakimi parametrami będzie się cechować, a także jakie będą wymagania względem sprzętu komputerowego do obsługi systemu. Nie jest podana również forma ani miejsce wskazania systemu, tudzież zakreślony termin, w którym system zostanie przez organ wykonawczy wskazany. W ocenie Kolegium wskazanie systemu elektronicznego, do którego stosowania zobowiązuje się beneficjentów dotacji nie musi być rozumiane jako konieczność określenia konkretnego systemu, z podaniem jego nazwy. Niemniej, jeśli wymaga się od beneficjentów dotacji posługiwania się systemem elektronicznym, to uchwała taka winna wskazywać jego minimalne cechy, które nie pozostawią organowi wykonawczemu nieuzasadnionej swobody w kwestii ustalania trybu udzielania dotacji w zakresie wskazania systemu informatycznego, za pomocą którego organ prowadzący składa wniosek o udzielenie dotacji, informację o faktycznej liczbie uczniów oraz rozliczenie wykorzystania dotacji. W niniejszej sprawie kluczowym jest ustalenie, w czyjej kompetencji leży wskazanie systemu informatycznego, do którego stosowania zobowiązani będą potencjalni beneficjenci dotacji. Organ nadzoru stoi na stanowisku, że skoro ustawodawca powierzył określenie trybu udzielania dotacji organowi stanowiącemu, to w pojęciu tym mieści się wskazanie w jaki sposób mają być składane m.in wnioski o udzielenie dotacji. Przepis art. 38 u.f.z.o. nie odnosi się w żadnym miejscu do tego, by składanie wniosków miało odbywać się z wykorzystaniem systemu informatycznego. Zabieg taki (w przeciwieństwie do delegacji z art. 42 ust. 3 ww. ustawy) należy do odczytywać w taki sposób, że ustawodawca pozostawił radzie gminy większą swobodę w zakresie określenia trybu udzielania dotacji. Jeżeli jednak organ stanowiący zdecyduje się na zastosowanie formuły składania wniosków w postaci elektronicznej, to powinien zrobić to w sposób wyczerpujący i kompleksowy tak, aby adresaci uchwały nie byli zaskakiwani późniejszymi wytycznymi organu wykonawczego, który na etapie wykonywania uchwały miałby określić szczegółowe elementy trybu udzielania dotacji.
Ponadto zdaniem Kolegium, w zakresie § 7 ust. 5 uchwały i treści: "Burmistrz ma prawo żądania dodatkowych informacji i wyjaśnień do złożonego rozliczenia dotacji", Rada Miejska w Solcu Kujawskim wykroczyła poza zakres upoważnień ustawowych, gdyż uchwalona norma pozostawia swobodę organowi wykonawczemu w zakresie ustalania trybu rozliczania dotacji poprzez umożliwienie żądania nieokreślonych informacji i wyjaśnień. Zgodnie z przytoczonym art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobierania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania. Przyjęte przez Radę zapisy, dotyczące dodatkowych informacji i wyjaśnień, powodują, że katalog informacji, jakich organ wykonawczy mógłby żądać na etapie rozliczania się przez beneficjentów z otrzymanej dotacji, jest katalogiem otwartym. Co za tym idzie – podmiot otrzymujący dotację nie wie jakie dodatkowe informacje i wyjaśnienia mogą być od niego wymagane podczas rozliczania dotacji.
Odnosząc się do użytego w § 16 badanej uchwały sformułowania "uchwała wchodzi w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego" Kolegium uznało, że stanowi to nie tylko modyfikację zapisu ustawowego bez wskazania przez organ stanowiący uzasadnionego przypadku oraz modyfikację zapisów rozporządzenia, ale może być również uznane za określenie nieostre. Sformułowanie "uchwała wchodzi wżycie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia" może prowadzić do uznania, że wejście uchwały w życie możliwe jest w dowolnym dniu, w trakcie trwania ww. 14-dniowego terminu. Zdaniem Kolegium sformułowanie "w terminie 14 dni" oznacza, że określony skutek prawny ma nastąpić do określonej daty lub w określonym czasie. Akty prawa miejscowego zgodnie z ww. przepisami wchodzą w życie z zasady "po upływie 14 dni" od ich prawidłowej publikacji, zatem skutek prawny w postaci wejścia w życie został przez ustawodawcę określony jako dzień następujący po 14 dniach od publikacji aktu w Dzienniku Urzędowym Województwa i bez uzasadnionej przyczyny termin ten nie może być skracany, ani tym bardziej niedookreślony.
Skargę na powyższą uchwałę złożyła G. K. (dalej: "Skarżąca", "Gmina"). Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie:
- art. 38 ust. 1 u.f.z.o. przez stwierdzenie nieważności uchwały wydanej w granicach i w zgodzie z delegacją wynikającą z tego przepisu;
- art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych izbach obrachunkowych przez zignorowanie i niezastosowanie tego przepisu wobec stwierdzenia uchybień, które nawet jeśli przyjąć, że faktycznie wystąpiły, nie można kwalifikować do istotnych.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie ma najmniejszego oparcia w literalnym brzmieniu art. 38 ust. 1 u.f.z.o., referuje się do kwestii technicznych i wykonawczych, które ingerowałyby w sposób nieuprawniony w kompetencje organu wykonawczego, a ponadto całkowicie odbiega od powszechnej praktyki. Wątpliwa zdaniem Skarżącej jest też zasadność kwestionowania wprowadzenia do trybu rozliczania dotacji możliwości żądania dodatkowych informacji i wyjaśnień do złożonego rozliczenia dotacji. Tym bardziej, jeśli uzasadnieniem dla tej wątpliwości czyni się argument przekroczenia upoważnienia wynikającego z art. 38 ust. 1 ww. ustawy. Skoro chodzi o możliwość żądania dodatkowych informacji w procedurze rozliczania dotacji, niewątpliwie chodzi o element trybu rozliczania dotacji, a delegacja art. 38 ust. 1 uprawnia radę gminy do określenia właśnie trybu rozliczania dotacji. Analogiczne, czy wręcz identyczne (do § 7 ust. 5 uchwały nr XII/95/25) postanowienia zawierają bardzo liczne uchwały rad gmin wydawanych na podstawie art. 38 ust. 1u.f.z.o., a ich dopuszczalność nie jest kwestionowana w toku kontroli nadzorczej czy sądowej. Inkryminowane postanowienie § 7 ust. 5 uchwały Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim w żaden też sposób nie koliduje z powoływanym stanowiskiem orzeczniczym, "że uchwały stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego muszą zawierać sformułowania czytelne, wyczerpujące, uniemożliwiające stosowanie niedopuszczalnego, sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego". W ocenie Skarżącej sformułowanie § 7 ust. 5 nie rodzi żadnych wątpliwości, jest jasne i czytelnie uprawnia organ wykonawczy do żądania dodatkowych informacji i wyjaśnień. Zupełnie czym innym jest zagadnienie, czy uchwała wydawana na podstawie art. 38 ust. 1 ww. ustawy powinna określać, jakich dodatkowych informacji lub wyjaśnień można żądać w procedurze rozliczania dotacji. Zdaniem Skarżącej nawet gdyby uznać, że byłoby to dopuszczalne, to nie ma podstaw do twierdzenia, że zawieranie w uchwale takiego kazuistycznego wyliczenia jest konieczne. Odnosząc się natomiast do zarzutu, jakoby sformułowanie "Uchwała wchodzi w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia" skracał minimalne, 14-dniowe vacatio legis, Gmina wskazała, że zarzut ten ignoruje zasadę obliczania terminu wyrażonego w dniach, zgodnie z którą, termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Podobnie nie jest zasadne twierdzenie, iż rzeczone sformułowanie może prowadzić do uznania, że wejście uchwały w życie możliwe jest w dowolnym dniu, w trakcie trwania ww. 14-dniowego vacatio legis. Termin wejścia w życie uchwały ex definitione nie jest bowiem terminem końcowym, lecz początkowym, zatem określa od kiedy obowiązuje uchwała, a nie do kiedy trwa vacatio legis. Skarżąca zwróciła też uwagę, iż sam ustawodawca w zasadzie zamiennie używa wyrażenia "po upływie" i "w terminie", a co więcej czyni to w samym art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, gdzie choć w ust. 1 rzeczywiście posługuje się wyrażeniem: "wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia", to w ust. 2 używa sformułowania: "... mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni (...)".
W ocenie Skarżącej nawet jeśli hipotetycznie uznawać zgłoszone względem uchwały Rady Miejskich w Solcu Kujawskim zarzuty w jakiejś części za uzasadnione, nie powinno to prowadzić do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, w uzasadnieniu podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uchwale Nr XII/58/2025 z dnia 22 kwietnia 2025r. Organ podkreślił, że argumenty przytoczone w uzasadnieniu skargi stanowią powielenie zastrzeżeń podnoszonych przez G. K. na etapie badania nadzorczego i zostały one rozpatrzone przez Kolegium, co znalazło wyraz w treści zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Na wstępie rozważań nad zasadnością skargi należy odnieść się do – podniesionej w odpowiedzi na skargę – kwestii podstaw do jej odrzucenia. W ocenie Sądu – wbrew argumentacji wywiedzionej w odpowiedzi na skargę - w istocie w sprawie brak jest podstaw do odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2012 roku, sygn. akt I OSK 106/12), skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze, wniesiona przed podjęciem uchwały lub wydaniem stosownego zarządzenia, nie może zostać odrzucona, jeżeli w późniejszym terminie taki akt zostanie uchwalony i przekazany do sądu administracyjnego. Pogląd ten został przyjęty zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała SN z dnia 27 lutego 1992r., sygn. akt III AZP 8/91, LEX 9538, postanowienie SN z dnia 9 kwietnia 1992r., sygn. akt III ARN 13/92, LEX nr 10908; postanowienie SN z dnia 5 października 1994r., sygn. akt III ARN 53/94, OSNP/1994/12/186; postanowienie SN z dnia 21 września 1994r., sygn. akt II ARN 43/94, OSNP/1994/12/185; postanowienie SN z dnia 7 lipca 1994r., sygn. akt III ARN 42/94, OSNP/1994/9/138), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005r., sygn. akt II OSK 290/05, OSP 2007/1/6, postanowienie NSA z dnia 6 wrzesień 2007r., sygn. akt I OSK 1158/07, postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2450/10). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądy te podziela. Stąd uznać należy za nieuzasadniony wniosek o odrzucenie skargi, skoro organ stanowiący podjął w dniu 30 maja 2025r. uchwałę Nr XIV/106/25 Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim w sprawie złożenia skargi na uchwałę nr XII/58/2025 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 22 kwietnia 2025r. (doręczoną w dniu [...] kwietnia 2025r.). Skarżąca gmina mogła, wbrew twierdzeniom organu nadzoru podjąć uchwałę, o której mowa w art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024r. poz. 1465 ze zm. dalej: "u.s.g.") , także po upływie terminu przepisanego do złożenia przez nią skargi. Złożenie w/w uchwały do Sądu przed dniem wydania orzeczenia kończącego postępowanie winno zatem powodować skutek w postaci uznania przez sąd, że złożona przez stronę skarga nie jest już obciążona tego rodzaju brakiem, a w konsekwencji jej merytorycznym rozpoznaniem.
Skarga w rozpoznawanej sprawie wniesiona została w trybie art. 98 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu, do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Powyższe przepisy pozostają w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem; o nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, w trybie określonym w art. 90. Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
Dla dopuszczalności podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność wskazanych wyżej aktów organów gminy znaczenie prawne ma zatem rozgraniczenie kategorii ich wad na istotne oraz nieistotne naruszenie prawa. Mimo że tylko istotne naruszenie prawa uprawnia organ nadzoru do stwierdzenia nieważności, ustawa o samorządzie gminnym nie określa rodzaju naruszeń które należy za takie kwalifikować. W orzecznictwie sądowym i doktrynie do takich zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim z dnia 21 marca 2025r. nr XII/95/25. Kolegium uznało, że podjęta przez Radę Miejską w Solcu Kujawskim uchwała narusza art. 38 ust. 1 u.f.z.o. i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) w związku z § 6, § 45 ust. 1, § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283). W uchwale stwierdzono nieprawidłowości, które miały charakter istotnego naruszenia prawa.
W rozpatrywanej sprawie zakres przedmiotowy badanej uchwały określa art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Przepis ten wyznacza jednocześnie organowi stanowiącemu bezwzględny zakres kompetencji. W myśl tego przepisu, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Niewątpliwie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może uregulować w uchwale inne kwestie niż podstawa obliczania dotacji i zakres danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji, jednakże przedmiotem regulacji może być wyłącznie tryb udzielania i rozliczania dotacji. Ustawodawca w omawianym przepisie upoważnił organ jednostki samorządu terytorialnego do określenia jedynie w sposób techniczny zakresu danych, które wniosek musi zawierać. Organ wykonujący kompetencję prawodawczą jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Komentowany przepis nie daje uprawnienia do wskazywania w uchwale dodatkowych kryteriów czy też zmian zasad obliczania dotacji, jak i regulowania tego, co zostało już uregulowane ustawowo, modyfikowania ustawowych zasad ustalania i udzielania dotacji, czy też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Uchwała powinna nadto uwzględniać istniejący stan prawny, a także brać pod uwagę istotę dotacji i jej charakter. Przez tryb udzielania dotacji należy rozumieć m.in. wymagania formalne, jakich powinny dopełnić podmioty ubiegające się o dotację (a zatem głównie formę wniosku, jeżeli jest wymagany przez przepis ustawy do przyznania dotacji na podstawie omawianego przepisu), a także organ, do którego wniosek powinien być skierowany, formę i tryb jego załatwienia oraz terminy przekazywania dotacji uwzględniające obowiązującą regulację ustawową. Tryb rozliczania dotacji będzie oznaczać zwłaszcza zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji oraz sprawozdawczości dla organu dotującego. Pojęcie "trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania" dotacji również trzeba interpretować ściśle. Komentowany przepis nie przyznaje organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego kompetencji do regulowania zakresu przeprowadzanej kontroli. Ustawodawca w sposób wyraźny ograniczył upoważnienie dla prawodawcy miejscowego do regulowania jedynie trybu przeprowadzania kontroli, a nie jej zakresu. Zakres kontroli w sposób kompleksowy regulują przepisy ustawowe, zwłaszcza art. 36 ustawy. Pilich Mateusz (red.), Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz: WKP 2020 i przywołane tam orzecznictwo.
Kolegium zarzut naruszenia art. 38 u.f.z.o. upatruje m.in. w braku uszczegółowienia pojęcia "system informatyczny" bowiem jego zdefiniowanie w § 2 pkt 7 uchwały jako "program informatyczny wskazany przez Urząd Miejski w S. K., służący do gromadzenia danych niezbędnych do naliczenia i rozliczenia dotacji, udostępniony jednostkom dotowanym" uznano za niekompletne. W ocenie Sądu stanowisko to nie zasługuje na aprobatę.
Zarzut braku wskazania w uchwale konkretnego systemu informatycznego, czy choćby tylko niewskazania jakie są zasady jego udostępniania i użytkowania (czy zostanie on udostępniony jednostkom dotowanym odpłatnie, czy nieodpłatnie, ewentualnie jakie są zasady sfinansowania nakładów niezbędnych do jego nabycia przez beneficjenta), jakimi parametrami będzie się cechować, a także jakie będą wymagania względem sprzętu komputerowego do obsługi systemu, pozostaje, zdaniem Sądu, w sprzeczności z ugruntowaną w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wytyczną formułowaną wobec organów stanowiących gminy, zgodnie z którą akty prawa miejscowego nie mogą mieć charakteru kazuistycznego, lecz muszą zawierać normy generalne i abstrakcyjne. Zgodzi się należy ze Skarżącą, że wskazywanie w uchwale Rady konkretnego systemu informatycznego, czy opisywanie jego konkretnych właściwości, musiałoby zostać ocenione, jako ewidentnie przekraczające zakres delegacji (upoważnienia) udzielonej radzie gminy w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Nie może budzić wątpliwości, że ww. przepis nie przewiduje, by w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego miało następować określenie jakim system informatycznym ma posługiwać się jednostka samorządu terytorialnego na potrzeby udzielania i rozliczania dotacji. W świetle zaś przytoczonego wyżej rozumienia pojęcia " tryb udzielenia dotacji" trudno byłoby też uznać, by decyzja co do wyboru lub zmiany takiego systemu, mieściła się w pojęciu "tryb udzielania i rozliczania dotacji". W konsekwencji wskazanie konkretnego systemu informatycznego przez radę gminy, czy choćby narzucanie jego właściwości, parametrów, czy technicznych zasad udostępniania, nie tylko nie ma oparcia w delegacji art. 38 ust. 1 u.f.z.o. ale wkraczałoby w wyłączne kompetencje organu wykonawczego.
Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 38 ust. 1 u.f.z.o. w zakresie regulacji zawartej w § 7 ust. 5 uchwały Rady Miejskiej poprzez pozostawienie swobody organowi wykonawczemu w zakresie ustalania trybu rozliczenia dotacji poprzez umożliwienie mu żądania nieokreślonych informacji i wyjaśnień. Zgodnie z brzmieniem § 7 ust. 5 "Burmistrz ma prawo do żądania dodatkowych informacji i wyjaśnień do złożonego rozliczenia dotacji". Treść kwestionowanej regulacji, zdaniem Sądu, jasno i czytelnie wskazuje, że dodatkowe informacje mogą dotyczyć "rozliczenia dotacji" a zatem niewątpliwie chodzi tu o zakres który został przekazany do regulacji organowi jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Sposób sformułowania § 7 ust. 5 nie rodzi żadnych wątpliwości, jest jasne i czytelnie uprawnia organ wykonawczy do żądania dodatkowych informacji i wyjaśnień we wskazanym zakresie. Zdaniem Sądu szczegółowe wymienienie jakich dodatkowych informacji czy wyjaśnień może żądać organ wykonawczy w procedurze rozliczenia dotacji miałoby charakter kazuistyczny, który jest niedopuszczalny w aktach prawa miejscowego. Ponadto, co już wyjaśniano wyżej, zakres informacji możliwych do uzyskania w toku kontroli w sposób kompleksowy regulują przepisy ustawowe, zwłaszcza art. 36 u.f.z.o.
Odnosząc się do zarzutu, że zawarte w § 16 uchwały sformułowanie: "Uchwała wchodzi w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia" w istocie skraca minimalne, 14 dniowe vacatio legis, Sąd uznał, że jest ono bezpodstawne. Zasadnie podniesiono w skardze, że nie jest także zasadne twierdzenie, iż rzeczone sformułowanie może prowadzić do uznania, że wejście uchwały w życie możliwe jest w dowolnym dniu, w trakcie trwania ww. 14-dniowego vacatio legis. Termin wejścia w życie uchwały ex defnitione nie jest bowiem terminem końcowym, lecz początkowym, zatem określa od kiedy obowiązuje uchwała, a nie do kiedy trwa vacatio legis. Rację ma natomiast organ, że przepisowi o wejściu w życie aktu prawnego można nadać tylko takie brzmienie jakie odpowiada jednemu spośród sformułowań wymienionych w § 45 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej. Naruszenie to wbrew kwalifikacji dokonanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym nie stanowi istotnego naruszenia prawa, zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim w całości.
Mając na uwadze poczynione powyżej wywody Sąd stwierdził, że zapisy § pkt 7 i § 7 ust. 5 uchwały z dnia 21 marca 2025r. nie naruszają regulacji wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego a tym samym nie naruszają prawa. Natomiast § 16 narusza art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) w związku z § 6, § 45 ust. 1, § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" ale naruszenie to nie ma charakteru istotnego.
Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 22 kwietnia 2025r. nr XII/58/2025 na podstawie art. 148 p.p.s.a. O kosztach nie orzeczono z uwagi na barak wniosku Skarżącej w tym zakresie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI