I SA/Bd 342/25

I SA/Bd 342/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski
Urszula Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 278
art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 187, 188, 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi C.Sp. z o. o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr 0401-IOD1.4100.10.2024 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oddala skargę
Uzasadnienie
W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. ("Skarżąca", "Strona", "Spółka") wykazała przychody ze źródeł przychodów położonych na terytorium RP w kwocie [...]zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł, dochód w kwocie [...]zł, podatek należny po odliczeniach w wysokości [...] zł oraz kwotę do zapłaty w wysokości [...] zł.
W dniach od [...] czerwca 2020r. do [...] marca 2021r., przeprowadzono w Spółce kontrolę podatkową w zakresie wywiązywania się z obowiązków dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2016 r. Na podstawie wypisu z KRS ustalono, że Spółka została wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy w O. [...] listopada 2011 r., a w okresie od [...] września 2014 r. do [...] sierpnia 2015 r. Spółka widniała w KRS pod firmą [...] Sp. z o.o., a od [...] sierpnia 2015 r. jako [...] Sp. z o.o. W 2015 r. przedmiotem działalności było wykonywanie instalacji wentylacji mechanicznej, montaż wentylacji i klimatyzacji, dostawa, montaż i uruchomienie instalacji chłodniczej, usługi serwisowe i remontowe. Strona była opodatkowana podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz podatkiem od towarów i usług. Organem uprawnionym do reprezentacji Spółki był jednoosobowy zarząd w osobie R. W..
Organ pierwszej instancji ustalił, że Strona w 2015r. osiągnęła łącznie: przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie [...]zł oraz dochód w wysokości [...] zł. Stwierdzono nieprawidłowości w deklarowanych kwotach w zeznaniu CIT-8 za 2015 r., polegające na zawyżeniu kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej o łączną kwotę [...]zł, przez zaewidencjonowanie w księdze rachunkowej wydatków udokumentowanych 46 fakturami VAT wystawionymi przez firmę [...] M. M., które uznano za nierzetelne, tj. nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, czym naruszono art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 278 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w 2015r., dalej: "u.p.d.o.p.). Ustalono, że firma [...] M. M. brała udział w łańcuchu dostaw fikcyjnych faktur, w którym to zidentyfikowano następujące podmioty: [...] Sp. z o.o. – [...] M. M. – [...] Sp. z o.o.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. decyzją z [...] czerwca 2022r. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. w kwocie [...]zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej także jako: "DIAS") decyzją z [...] lutego 2023r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, z uwagi na konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Organ pierwszej instancji decyzją z [...] sierpnia 2024r. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. w kwocie [...]zł. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ skutecznie zawieszeniu z dniem [...] września 2021 r. na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111, dalej: "O.p."). Zawieszenie nastąpiło z mocy prawa z uwagi na postępowanie karne skarbowe prowadzone przez Prokuraturę (podejrzenie popełnienia przez R. W. – Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. czynu zabronionego), a organ podatkowy poinformował o tym pełnomocnika Spółki w trybie art. 70c O.p. czego dowodem jest potwierdzenie odbioru zawiadomienia znajdującego się w aktach sprawy.
Przedmiotem sporu w sprawie jest wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów Spółki wydatków udokumentowanych 46 fakturami VAT wystawionymi przez firmę [...] M. M. o łącznej wartości [...] zł. Przedmiotem transakcji opisanych na fakturach były m.in. usługi montażu instalacji wentylacyjnych, remont instalacji wentylacyjnych, naprawa i remont izolacji termicznej, montaż instalacji cieplnej oraz instalacji kanałowej, montaż urządzeń i instalacji chłodniczej, wykonanie konstrukcji stalowych. Zakwestionowane przez organ pierwszej instancji sporne faktury odnosiły się do prac, które Spółka w okresie objętym postępowaniem podatkowym świadczyła na następujących inwestycjach: [...]. W ocenie organu, sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, bowiem usługi i towary – opisane w ich treści, nie zostały wykonane i sprzedane przez firmę [...] M. M., który nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej w zakresie remontu i montażu wentylacji. Dostawcą ww. towarów i usług nie był również rzekomy podwykonawca firmy [...] M. M., tj. [...] Sp. z o.o. Ustalono, że ww. podmioty wprowadzały do obrotu gospodarczego nierzetelne faktury VAT.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej firma [...] M. M. nie świadczyła usług oraz nie dokonała sprzedaży towarów na rzecz Strony, opisanych na wystawionych fakturach. Podobnie, przedmiotowych usług nie wykonywało Przedsiębiorstwo [...], rzekomy podwykonawca firmy [...] M. M.. Analiza treści zeznań i wyjaśnień złożonych przez Stronę w konfrontacji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz zeznaniami pozostałych świadków, M. M., pracowników [...], kontrahentów i Inwestorów, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazuje, iż są one sprzeczne z tym materiałem dowodowym.
W ocenie organu, z zebranych dowodów oraz przedłożonych do kontroli dokumentów bezspornie wynika, że firma [...] M. M. jedynie wystawiała i otrzymywała faktury VAT, nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej w zakresie remontu, montażu wentylacji, tj. nie nabywała i nie świadczyła na rzecz [...] usług wymienionych na fakturach VAT wystawionych w okresie objętym postępowaniem podatkowym. Jak ustalono, M. M. uczestniczył w oszustwie podatkowym. Nabywał faktury od [...] tj. od firmy, która jedynie wystawiała "puste faktury", bowiem zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że [...] nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej. Z ustaleń organu wynika, że Przedsiębiorstwo [...] rzekomy podwykonawca firmy [...], nie dysponowała żadnym zapleczem materiałowo-technicznym, nie posiadała niezbędnego sprzętu do wykonania prac, nie dysponowała wystarczającą ilością pracowników, zatrudniając jedynie P. S., B. S. oraz członków rodziny P. S.. Natomiast, jedyny członek zarządu Spółki [...] – B. S., w każdym ze złożonych zeznań podkreślał, że Spółka nie posiadała żadnego specjalistycznego sprzętu, oprócz drobnego sprzętu biurowego.
Organ podkreślił, że przedsiębiorcy z wieloletnim doświadczeniem wystawiali i przyjmowali faktury niezawierające prawidłowego określenia przedmiotu transakcji. Nie zatrzymali żadnych dowodów wyceny czy też rozliczenia zafakturowanych usług, a Spółka w wyjaśnieniach twierdziła, że podstawą wyceny była roboczogodzina (nie ma żadnych wykazów, list, ani rozliczeń), gdy przesłuchany Prezes Spółki – R. W. twierdził, że mechanizm ustalania ceny miał polegać na oferowaniu M. M. kwoty, jaką Skarżąca jest w stanie zapłacić za konkretny zakres prac.
W ocenie DIAS, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zasadnie nie kwestionuje samego faktu wykonania przez Spółkę montażu i uruchomienia instalacji opisanych w fakturach sprzedaży, jak również nie polemizuje z ilością materiału jaki był niezbędny do wykonania tych usług, a jedynie stwierdza, że sprzedaży nie wykonała firma [...] M. M. ani jej podwykonawca. Opisane przedmiotowymi fakturami usługi mogły być wykonane samodzielnie przez Skarżącą lub przez inne podmioty. Organ uznał, że Spółka świadomie posługiwała się fakturami VAT, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W konsekwencji brak jest podstaw do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów faktur wystawionych przez [...] M. M., które miały jedynie na celu zmniejszenie zobowiązań podatkowych. Powyższe potwierdzają materiały zgromadzone w toku kontroli podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2015 r. do grudnia 2016 r. oraz w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2015 i 2016, w tym: zeznania świadków, dokumenty urzędowe wydane wobec podwykonawcy, kontrahentów oraz dowody pozyskane z akt postępowania karno-skarbowego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w T. pod nadzorem Prokuratury Regionalnej w G.. Powyższe pozwoliło również uznać, że M. M. fikcyjne faktury wystawiał w porozumieniu z R. W.. Prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w T. postępowanie karne w sprawie posługiwania się przez M. M. w okresie od stycznia 2015r. do [...] kwietnia 2017r. nierzetelnymi fakturami zakończyło się sporządzeniem aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w G.. Prokuratura Okręgowa potwierdziła stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., że zarówno M. M. prowadzący firmę [...], jak również P. S. w ramach działalności nie wykonywali usług objętych wystawionymi fakturami VAT, a faktury te – wystawione przez oba podmioty nie odzwierciedlają prawdziwego przebiegu zdarzeń gospodarczych. M. M. proceder wystawiania pustych faktur świadczył również dla innych podmiotów, a jeden z trzech kontrahentów przyznał się do zarzucanych mu czynów i poddał się dobrowolnie karze.
O nierzetelności transakcji opisanych na zakwestionowanych fakturach, świadczy szereg okoliczności, m.in.:
- [...] nie posiadała wiedzy, dotyczącej korzystania przez firmę [...] M. M. z usług podwykonawcy,
- umowy Spółki z Inwestorami i Głównymi Wykonawcami robót nie przewidywały możliwości przekazania zleconych prac stronie trzeciej,
- brak pisemnych umów w zakresie transakcji wykazanych na łączną kwotę netto [...] zł i podatek VAT [...] zł,
- podjęcie współpracy z firmą [...], wyłącznie w oparciu o słowne deklaracje, co odbiega od przyjętych standardów w relacjach pomiędzy legalnymi uczestnikami obrotu gospodarczego,
- gotówkowa forma rozliczeń,
- prace wycenione na [...] zł netto, miały polegać na prostych zadaniach, niewymagających żadnych kwalifikacji i uprawnień. Zadania te, według zeznań W. P. (pracownika Spółki [...], były wykonywane przez osoby, które "nie znały się na pracy",
- pracownicy Spółki [...] nie kojarzą firmy [...] M. M. i Spółki [...], zdecydowana większość zaprzeczyła też udziałowi jakichkolwiek osób trzecich w pracach realizowanych przez [...],
- pracownicy Spółki [...], w toku przesłuchania w ramach śledztwa, prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w T., nie rozpoznali na zdjęciach poglądowych żadnego z przedstawicieli Spółki [...] i firmy [...], pomimo, że według zeznań M. M. oraz wyjaśnień Spółki, złożonych w toku kontroli, bywał on na budowach i interesował się pracami swoich ludzi,
- M. C., który zeznał, iż zawsze był obecny na budowach i zajmował się dopuszczaniem pracowników firm podwykonawczych do pracy, również nie kojarzył osób okazanych na zdjęciach,
- Spółka [...] – rzekomy wykonawca prac, zleconych firmie [...] przez [...], nie posiadała żadnego zaplecza technicznego i osobowego do wykonania tych usług, nie posiadała też środków transportu do przewozu towarów zakupionych rzekomo przez Spółkę [...] od [...] M. M.,
- P. S. – udziałowiec a wcześniej także prezes zarządu Spółki [...], unikał kontaktu z organami podatkowymi, nie stawiał się na przesłuchania, nie odbierał wezwań do złożenia pisemnych wyjaśnień,
- z zeznań B. S. – udziałowca i członka zarządu [...] wynika, że mimo pełnionej funkcji, nie miał żadnej wiedzy o skali i wielkości zawieranych przez Spółkę transakcji, ponieważ P. S. ukrywał przed nim wszelką dokumentację,
- wyrokiem z [...] marca 2014 roku, sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w K. zakazał P. S. prowadzenia działalności gospodarczej na okres 10 lat,
- terminy zakończenia prac przez firmę [...] M. M., określone na przedłożonych przez Spółkę zleceniach, wskazywały daty późniejsze, niż termin zakończenia tych inwestycji, określony w umowach zawartych przez Skarżącą z Głównym Inwestorem lub Wykonawcą. D. S. – kierownik projektu umowy zawartej pomiędzy [...] Sp.j. a [...] Sp. z o.o. zeznał, że nie było sytuacji, aby po formalnym odbiorze robót, zakończonych protokołem odbioru, Skarżąca wykonywała nadal prace wynikające z podpisanej umowy. Powyższa okoliczność potwierdza, że przedłożone przez Spółkę dokumenty, dotyczące rzekomej współpracy z firmą [...] są nierzetelne i zostały wygenerowane wyłącznie w celu uprawdopodobnienia transakcji, wykazanych na spornych fakturach.
W skardze wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji oraz zaskarżono postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2025 r. odmawiające przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Stronę. Zarzucono naruszenie:
1. art. 188 O.p. przez nieprzeprowadzenie dowodów z:
1.1. zeznań świadków:
1.1.1. [...], K. G. i K. K. – na okoliczność obecności na inwestycji [...] [...] O., zasad współpracy, wykonywanych prac, formy zatrudnienia i podmiotu zatrudniającego,
1.1.2. R. K. i R. Ś. – na okoliczność wykonywania prac pomocniczych jako siła robocza dostarczana przez [...] M. M. na inwestycjach prowadzonych przez Skarżącą; wskazanie innych osób wykonujących prace na inwestycjach [...], zasad współpracy z [...] M. M.,
1.1.3. K. R. – na okoliczność przeprowadzonych przez Skarżącą robot budowlanych na obiekcie [...] w M., ilości osób wykonujących roboty budowlane i ich danych personalnych oraz pochodzenia materiałów,
1.2. opinii biegłego z zakresu budownictwa o specjalności inżynieria sanitarna na okoliczność ustalenia:
1.2.1. czy w terminach wykonania, dla poszczególnych Inwestorów, wynikających z terminów rozpoczęcia i zakończenia inwestycji, możliwym było wykonanie instalacji wentylacji i klimatyzacji w oparciu o dostarczone Skarżącej projekty wykonawcze, liczbą pracowników zatrudnionych w tym czasie przez Skarżącą; w tym ustalenie pracochłonności (w przeliczeniu na roboczogodziny) robot wykonanych przez Skarżącą dla poszczególnych Inwestorów,
1.2.2. ilości materiałów dostarczonych przez [...] M. M. oraz ilości materiałów zakupionych u innych podmiotów przez Skarżącą w stosunku do ilości materiałów wymaganych przez dokumentację projektową na inwestycjach [...] M. i [...] O. [...]
- celem wykazania faktu wykonywania robot przez Skarżącą przy pomocy pracowników dostarczonych przez [...] M. M. oraz faktycznego zakupu części materiałów niezbędnych do wykonania prac od [...] M. M.,
czym organ uniemożliwił przeprowadzenie dowodów na tezy przeciwne przyjętym przez organ, a wnioskowani świadkowie z dużym prawdopodobieństwem posiadają wiedzę dotyczącą okoliczności istotnych dla sprawy, a nie ustalonych innymi dowodami,
2. art. 187 § 1, 122 i 191 O.p. przez:
2.1. zebranie materiału dowodowego w sprawie w sposób niepełny, co doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ, że faktury wystawione przez [...] M. M. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych,
2.2. nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych w punkcie 1 skargi skutkujące dowolną oceną dowodów, sprzeczną z zasadami logiki oraz zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, a także w oparciu o wybiorczo wybrane dowody,
3. sprzeczność ustaleń stanu faktycznego z zebranym materiałem dowodowym w zakresie:
3.1. uznania, że [...] M. M. nie wykonał zafakturowanych usług i nie dostarczył zafakturowanych materiałów, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z zeznań świadków wynika, że na budowach pracowały osoby z ramienia [...] M. M. oraz dostarczane były materiały na budowę,
3.2. uznania, że Spółka działając wspólnie i w porozumieniu z innymi podmiotami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadziła do obrotu gospodarczego faktury, opisujące fikcyjne transakcje, oraz, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy a także postępowanie przeprowadzone przez organy ścigania, wskazały bowiem jednoznacznie na świadomy i zamierzony udział Spółki w tym procederze, podczas gdy w decyzji nie wskazano wprost, które dowody mają świadczyć o świadomym uczestnictwie Spółki w procederze wystawiania pustych faktur, jak i o działaniu w porozumieniu z innymi podmiotami,
4. art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1, art 19 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmówieniu Stronie prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, wydatków wynikających z faktur wystawionych przez [...] M. M. podczas gdy faktury te potwierdzają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, co potwierdził zebrany materiał dowodowy, w tym w szczególności zeznania świadków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2025 r. organ podtrzymał swoją argumentację sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
Istotą sporu w sprawie jest, kwestia zasadności wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów roku 2015 wydatków udokumentowanych 46 fakturami VAT wystawionymi przez firmę [...] M. M., o łącznej wartości [...] zł, które jak wynika z ich treści dotyczyły mn.in.: usługi montażu instalacji wentylacyjnych, remont instalacji wentylacyjnych, naprawa i remont izolacji termicznej, montaż instalacji cieplnej oraz instalacji kanałowej, montaż urządzeń i instalacji chłodniczej, wykonanie konstrukcji stalowych. Zdaniem organu, sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, bowiem usługi i towary - opisane w ich treści, nie zostały wykonane i sprzedane przez firmę [...] M. M., która nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej w zakresie remontu i montażu wentylacji. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził także, iż dostawcą ww. towarów i usług nie był również rzekomy podwykonawca firmy [...] M. M., tj. [...] Sp. z o.o. Ustalono bowiem, że ww. podmioty wprowadzały do obrotu gospodarczego nierzetelne faktury VAT.
Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 r., I FSK 579/16).
Zgodnie z art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Z regulacji art. 121 § 1 oraz art. 122 O.p. nie wynika przy tym, że organy podatkowe obowiązane są interpretować fakty jedynie w sposób zadowalający dla podatnika, czyli w sposób zbieżny z jego stanowiskiem. Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wynikający z dyspozycji art. 122 O.p. nie ma charakteru nieograniczonego, bezwzględnego. Generalną zasadą postępowania dowodowego jest bowiem to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (wyrok NSA z 29 września 2023r., sygn. akt II FSK 218/21). Natomiast stosownie do art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art. 181 O.p.). Podkreślić w tym miejscu należy, że z przywołanych przepisów nie wynika, aby ustawodawca prymat dał dowodom przeprowadzanym bezpośrednio w danym postępowaniu. (wyrok NSA z 03 kwietnia 2025r., sygn. akt II FSK 965/22). W świetle art. 181 O.p. nie ma podstaw prawnych do pozbawienia wartości dowodowej materiału zgromadzonego w innym postępowaniu (wyrok NSA z 05 marca 2025r., I FSK 1570/25). Z kolei zgodnie z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów. Żeby w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy powinien m.in. kierować się zasadami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny (wyrok NSA z 05 marca 2025 r., sygn. akt II FSK 38/25).
W kontekście poczynionych uwag Sąd nie znajduje uchybienia w zakresie gromadzenia przez organy podatkowe materiału dowodowego, a zebrane dowody uznaje za wystarczające do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydania końcowego rozstrzygnięcia. Sąd zwraca uwagę, że organ odwoławczy dokładnie ustalił i opisał stan faktyczny sprawy. Wynika to z analizy treści zaskarżonej decyzji, w której wskazano z jakich przyczyn nie można było uznać, że dostawa towarów i usług, na rzecz Skarżącej miały charakter rzeczywisty. Organy szczegółowo zbierały i analizowały informacje o spornych transakcjach, kontrahencie, od którego Strona miała nabywać wykazane na spornych fakturach towary i prace związane z montażem instalacji wentylacyjnych, wskazały jakie okoliczności legły u podstaw stwierdzenia, że zakwestionowane faktury nie były związane z rzetelnymi transakcjami realizowanymi pomiędzy Spółką a [...] M. M.. Ustalone w sprawie fakty pozwalały na dokonanie oceny tego, w jaki sposób funkcjonowała firma [...] M. M., jak wyglądały rozliczenia pomiędzy kontrahentami, w jaki sposób transportowano towar czy w końcu jakie relacje istniały pomiędzy osobami wchodzącymi w skład zarządów spółek i jakie miało to przełożenie na realizację zakwestionowanych transakcji i możliwość zaliczenia kwot wynikających z faktur do kosztów uzyskania przychodów.
Strona wskazując na naruszenia prawa procesowego postawiła zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy poprzez brak realizacji wniosków dowodowych Skarżącej. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd miał na uwadze, że zasada prawdy obiektywnej sformułowana w art. 122 O.p. nie oznacza, że organ ma obowiązek uwzględnić każdy wniosek dowodowy strony. Należy mieć na uwadze, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu podatkowym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. II GSK 795/18). Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego (wyrok NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21). Organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów, które z punktu widzenia prawidłowości rozstrzygnięcia nie mają znaczenia dla sprawy, nie są dla niej istotne, bądź z przyczyn niezależnych od organu nie zostały przeprowadzone, a także wówczas, gdy okoliczności dane są stwierdzone wystarczające dowodami już zgromadzonymi przez organ, w tym pozyskanymi od innych organów, prokuratury. Stąd też brak podstaw do kwestionowania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2025 r. DIAS w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów.
Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 188 O.p. z powodu nieprzeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków - R. K. i R. Ś.. Jak bowiem wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji podejmował wielokrotne próby doręczenia korespondencji R. K. (wezwania z dnia: [...] sierpnia 2021 r., [...] maja 2023 r. i [...] czerwca 2023 r.) oraz R. Ś. (wezwania z dnia: [...] sierpnia 2021 r., [...] września 2021 r., [...] maja 2023 r. i [...] czerwca 2023 r.), jednakże osoby te nie podjęły kierowanych do nich wezwań. Nadmienić też należy, że pod adres wskazany przez Spółkę w piśmie z dnia [...] października 2023r., jako "nowy adres" R. Ś., Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wysłał kolejno wezwania z dnia: [...] października 2023 r., [...] listopada 2023r. oraz [...] grudnia 2023 r., jednakże nie zostały one odebrane.
Z akt sprawy wynika, że także K. G. nie podjął żadnego z wezwań organu podatkowego (wezwania z dnia: [...] listopada 2021 r., [...] grudnia 2021 r., [...] października 2022 r., [...] listopada 2022 r., [...] marca 2023 r. oraz [...] kwietnia 2023 r.).
Nieuzasadniony jest też zarzut braku przesłuchania [...], K. K., czy K. R.. W zaskarżonej decyzji w sposób przekonujący wykazano, że dostawcą towarów i wykonawcą usług z całą pewnością nie była firma [...]. Jeżeli organ na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest konieczne. Inaczej mogłoby dojść do sytuacji, w której należałoby prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarczyłby do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, że innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1647/13; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 1553/18).
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 188 O.p. wskutek braku powołania przez organ biegłego z zakresu budownictwa w celu wykazania faktu wykonania robót przez spółkę [...] przy pomocy pracowników dostarczonych przez firmę [...] oraz faktycznego zakupu części materiałów niezbędnych do wykonania prac od tej firmy. Wskazać należy, że organ podatkowy nie kwestionuje tego, iż spółka [...] realizowała prace na wskazanych inwestycjach, wykorzystując do tego potrzebne materiały. Nadto dla wyjaśnienia, czy firma [...] świadczyła usługi oraz była dostawcą towarów na rzecz Skarżącej nie są wymagane wiadomości specjalne, a zadanie ustalenia w tym względzie stanu faktycznego należy do organu podatkowego, a nie do biegłego.
Organ poddał szczegółowej analizie działalność firmy [...]. Przesłuchany w dniu [...] marca 2021r. M. M. zeznał, że prace na rzecz spółki [...] wykonywali pracownicy [...] sp. z o.o., jako podwykonawcy. Współpraca miała być oparta na umowach ustnych, zleceniach na daną usługę i protokołach zdawczo-odbiorczych. Wszelkich ustaleń dokonywał z R. W. - prezesem zarządu spółki [...]. Zeznał także, że dostarczał dla Skarżącej kanały wentylacyjne i wełnę mineralną. Zeznał, że bywał, w miarę potrzeb na budowach, gdzie wykonywane były prace opisane na wskazanych fakturach, m.in. na [...] w M., w szkole w [...] i w obiekcie [...] O.. Wskazał, że do części faktur wystawionych na rzecz spółki [...] były sporządzone protokoły odbioru robot, jednak nie pamięta do jakich. Stwierdził, iż poinformował przedstawicieli Skarżącej, że prace są wykonywane przez podwykonawców, dopiero w 2016r. Według M. M., prace wykazane na spornych fakturach, zostały wykonane przez pracowników [...]. Był to montaż kanałów wentylacyjnych, ich docieplanie, montaż konstrukcji stalowych, wiercenie otworów. Faktury wystawione przez spółkę [...] otrzymywał drogą pocztową lub osobiście dostarczał je "pan [...]". Zapłata następowała przede wszystkim gotówką. Materiały, które firma [...] dostarczała spółce [...] miały być dostarczane na budowy transportem przez [...]. Stwierdził, że prace opisane na fakturach wystawionych przez [...] na rzecz [...] wykonywało od 5 do 10 osób. Pracownicy (osoby z G. i okolic oraz K. i okolic) byli wprowadzani na budowy przez pracowników spółki [...].
Z kolei przesłuchany w dniu [...] stycznia 2021r. i w dniu [...] września 2021r. prezesa zarządu spółki [...] - R. W., zeznał, że na wykonywanie instalacji wentylacji i klimatyzacji, spółka potrzebowała więcej ludzi do prac ogólnobudowlanych, niż posiadała. Spółka ma kadrę inżynierską, która wykonuje koncepcje, projekty, a pomoc była potrzebna przy pracach prostych. Pracownicy M. M. mieli wykonywać czynności, z którymi ze względu na ograniczoną ilość własnych pracowników, Spółka by sobie nie poradziła. Według zeznań R. W. były to prace polegające na: rozładunku towaru, segregacji tych towarów i magazynowaniu na budowie, przygotowywaniu ich do montażu, transportu w miejsce montażu, izolowaniu, docinaniu, wykonywaniu otworów, skręcaniu, kuciu przegród budowlanych, wierceniu, uszczelnianiu kanałów, zabezpieczaniu przed zabrudzeniem i zakurzeniem po montażu, sprzątaniu placu budowy. Ze strony Spółki umiejętności oferowanych przez firmę [...] pracowników cały czas na bieżąco miał weryfikować M. C.. Przydzielał on prace i nadzorował ich wykonanie. R. W. zobowiązał się, że w ciągu tygodnia od dnia przesłuchania wskaże osoby zatrudnione w spółce [...], które oprócz M. C., były na budowach i korzystały z pomocy pracowników firmy [...]. Jednak żadne informacje w tym zakresie nie wpłynęły do organu.
Ponadto R. W. zeznał, że nie interesowały go nazwiska osób, które były przydzielone do prac przez M. M.. W zależności od potrzeb miało to być od 5 do 10 pracowników. Z zeznań R. W. wynika też, że M. M. na budowach bywał sporadycznie i nie wykonywał żadnych fizycznych prac. Stwierdził, że realizacja zlecenia była zawsze udokumentowana protokołem. Zobowiązał się sprawdzić, czy posiada te dokumenty i dostarczyć je w ciągu 7 dni, jednak żadne dokumenty nie wpłynęły do organu podatkowego. Zeznał także, że do dnia przesłuchania, tj. [...] stycznia 2021r., M. M. nie poinformował go o tym, że podczas wykonywania prac na rzecz [...], korzystał z podwykonawców. Dowiedział się o tym z akt kontroli. Pozostaje to w sprzeczności z zeznaniami M. M., który stwierdził, iż poinformował przedstawicieli spółki [...], że w 2016 r. prace są wykonywane przez podwykonawcę.
W celu prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. przeprowadził dowód w postaci przesłuchań osób, które w 2015r. (a także w 2016 r. – objęty odrębną decyzją) świadczyły pracę na rzecz spółki [...], m.in. Ł. M., A. W., R. W., A. J., [...], P. B., W. P., K. J., M. C., A. K.. Treść zeznań ww. świadków została szczegółowo opisana na stronach 29-35 decyzji organu pierwszej instancji. Z zeznań tych osób wynika, że podwykonawca Skarżącej, firma [...], nie wykonywała w okresach objętych kontrolą żadnych usług na rzecz [...], ani też nie była dostawcą wykazanego w zakwestionowanych fakturach towaru. Dostawcą spornych usług i towarów nie była też spółka [...]. Wskazani pracownicy spółki [...], którzy mieli wykonywać pracę z pomocą osób skierowanych przez M. M., nie znali nazw ww. firm, zdecydowana większość nie słyszała o M. M. ani o P. S. - prezesie zarządu, a potem udziałowcu spółki [...].
Zeznania tych osób przeczą też zeznaniom M. M. i R. W., że M. M. bywał na obiektach opisanych na spornych fakturach. Treść zeznań pracowników spółki [...] wskazuje, że nie znali oni M. M.. Także M. C., który miał być odpowiedzialny za przydzielanie i koordynowanie robot zleconych pracownikom podwykonawcy, nie rozpoznał M. M., którego wizerunek przedstawiono mu na tablicy poglądowej, w trakcie przesłuchania przeprowadzonego w Komendzie Miejskiej P. w G..
Organ pierwszej instancji włączył także do akt przedmiotowej sprawy dowody zgromadzone w postępowaniu karnym (w sprawie o sygn. akt [...]) dotyczącym [...] sp. z o.o. Z protokołów przesłuchań w charakterze świadków w postępowaniu karnym osób biorących udział w inwestycjach realizowanych przez Skarżącą (M. W., K. T., M. P., A. M., W. W., P. W., D. K., D. S., S. T., M. B., P. D., I. J. H.) wynika, że nie znają firmy [...] z G. oraz [...] sp. z o.o. z K.. Podkreślić należy, że wskazane osoby w toku prowadzonych przesłuchań zgodnie zeznały, iż nie miały wiedzy, że spółka [...] zatrudniała do wykonania prac w zakresie wentylacji i klimatyzacji podwykonawców. Wszyscy świadkowie, za wyjątkiem P. W., który kojarzył wizerunek M. M. (jednakże nie wiedział skąd) przyznali, że nie znają M. M. oraz P. S..
Organ pierwszej instancji dokonał także analizy inwestycji, przy realizacji których spółka [...] miała korzystać z usług i towarów dostarczonych przez firmę [...]. Przykładowo w odniesieniu do inwestycji, której inwestorem była [...] Oddział w O. ustalono, że inwestycja dotyczyła wykonania instalacji wentylacji mechanicznej oraz przebudowy instalacji mechanicznej w siedzibie [...]. Inwestor wskazał, że firmą, która faktycznie wykonywała prace była [...] Spółka z o.o. w G., i to ona udzieliła gwarancji na wykonane roboty. Prace związane z instalacją wentylacji mechanicznej i instalacji klimatyzacyjnej dokonywali zatem pracownicy zatwierdzonego podwykonawcy, czyli firmy [...]. Powyższą okoliczność potwierdza umowa z Głównym Wykonawcą (zaakceptowana przez Inwestora), zgodnie z którą podwykonawca zobowiązany jest do osobistego wykonania przedmiotu umowy bez udziału podwykonawców. Zatem stwierdzić należy, że roboty na opisanej inwestycji faktycznie wykonywała firma [...]. W przypadku natomiast inwestora [...] Sp. z o.o. Sp. k. O., w zakresie inwestycji wykonania instalacji wentylacji mechanicznej w ramach zadania: Rozbudowa budynku produkcyjnego [...], głównym wykonawca było Przedsiębiorstwo [...]. Z uzyskanych informacji wynika, że [...] mogła za zgodą Inwestora skorzystać z usług podwykonawców, jednakże w umowie takiego podmiotu nie wskazano. Zgodnie z wiedzą Inwestora instalacje wentylacji mechanicznej wykonała firma [...] z G. jako podwykonawca firmy [...] (co potwierdza zapis w umowie z Głównym Wykonawcą w myśl którego [...] obowiązana była do osobistego wykonania przedmiotu umowy, bez udziału podwykonawców). Spółka [...] wystawiła ostatnią fakturę na rzecz Głównego Wykonawcy - [...] w styczniu 2015 r. Przy czym, jak wynika z akt sprawy, firma [...] M. M. wystawiła dla Skarżącej trzy faktury w następujących terminach.:
- [...] marca 2015 r. - na zaliczkę na wykonanie zmian według projektów na obiekcie [...],
- [...] kwietnia 2015 r. - za montaż instalacji cieplnej oraz instalacji kanałowej w obrębie anemostatów obiekt [...], oraz
- [...] czerwca 2015 r. - za roboty, na wykonanie których wystawiona została faktura zaliczkowa.
Faktury o identycznej treści wystawiło także Przedsiębiorstwo [...] na rzecz [...]. Zaznaczyć należy, że z odpowiedzi otrzymanej od Inwestora nie wynikało, aby po dokonaniu odbioru robót, tj. po marcu 2015 r., realizowane były jakieś dodatkowe roboty na tej Inwestycji. W dokumentacji Spółki [...] także nie stwierdzono faktur wystawionych na rzecz Głównego Wykonawcy za roboty wykonane po końcowym odbiorze. Wprawdzie Prezes [...] R. W., podczas przesłuchania [...] września 2021 r. zeznał, że jeżeli Inwestor mówi, że po [...] stycznia 2015 r. nie były wykonywane żadne prace to "po prostu kłamie", niemniej jednak nie przedstawił na to żadnych dowodów. Ponadto z materiału uzyskanego z akt sprawy śledztwa o sygn. [...] wynika, że Prezes Zarządu Spółki P.P.H. [...] Sp. z o.o. Sp.k. - S. T. potwierdził ostateczne zakończenie prac [...] marca 2015 r. Przesłuchany w charakterze świadka [...] lutego 2022 r. przez Komendę Powiatową P. w O. zeznał, że po podpisaniu protokołu odbioru robót w dniu [...] marca 2015 r. nie były wykonywane żadne prace związane z tą inwestycją, w tym także prace związane z wykonaniem instalacji wentylacyjnej. Po tej dacie nie było też żadnych zmian związanych ze zmianą w projektach.
Powyższe wskazuje, że protokoły odbioru robot i faktury zaliczkowe nie odzwierciedlają faktycznych zdarzeń gospodarczych, bowiem spółka [...] nie mogła dokonać odbioru prac wykonanych przez firmę [...] po zakończeniu inwestycji. Podkreślenia także wymaga, że udziału firmy [...] czy spółki [...] w inwestycjach realizowanych przez Skarżącą nie potwierdzają zeznania pracowników spółki [...], a także osób biorących udział w inwestycjach realizowanych przez skarżącą.
Organ ustalił przy tym, że wszystkie zafakturowane na rzecz spółki [...] usługi oraz towary firma [...] wykazała jako nabyte od spółki [...]. Nie jest jednak możliwe, aby podwykonawcą firmy [...] miała być spółka [...]. Spółka ta nie dysponowała żadnym zapleczem materiałowo-technicznym, nie posiadała niezbędnego sprzętu do wykonania prac, nie miała wystarczającej liczby pracowników. Zatrudniała jedynie B. S. (członka zarządu i udziałowca), wymienionego już wcześniej P. S. oraz członków jego rodziny. B. S. podczas przesłuchania w dniu [...] maja 2019r. zeznał, że spółka [...] nie posiadała żadnych środków trwałych, własnego majątku, oprócz drobnych sprzętów biurowych w postaci komputerów, drukarek itp. B. S. nie miał też żadnej wiedzy na temat montażu wentylacji oraz klimatyzacji. Nie był w stanie podać żadnych informacji dotyczących transakcji wskazanych na okazanych mu fakturach. Wskazał wręcz na oszukańczy charakter działań P. S. pod szyldem spółki [...]. P. S. unikał kontaktu z organami podatkowymi, nie stawiał się na przesłuchania, nie odbierał wezwań do złożenia pisemnych wyjaśnień. Wskazać też należy, że P. S. postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] został pozbawiony prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu, na okres 10 lat. Zatem w przedmiotowych okresach rozliczeniowych nie był osobą uprawnioną do reprezentowania spółki [...]. W świetle powyższego rację ma organ, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że firma [...] faktycznie świadczyła usługi na rzecz spółki [...], jak i była dostawcą towarów (kanałów wentylacyjnych, wełny mineralnej, blachy ocynkowanej) do Skarżącej. Potwierdzają to także zeznania M. C. złożone w trakcie przesłuchania w Komendzie Miejskiej P. w G.. Nie wskazał on firmy [...] wśród podmiotów dostarczających towar i sprzęt do prac wykonywanych przez spółkę [...]. M. M. miał nabyć te towary od spółki [...], która jednak, z podanych wyżej względów, nie mogła być ich dostawcą. Niewiarygodne są także zeznania M. M., że towary były dostarczane na budowę transportem przez [...]. Spółka ta nie posiadała bowiem środków transportu. B. S. i M. M. nie przedstawili też żadnych dowodów potwierdzających wykonanie transportu wskazanych towarów.
Należy również zauważyć, że wobec M. M. było prowadzone postępowanie karne zakończone aktem oskarżenia z dnia [...] czerwca 2024r. sporządzonym przez Prokuraturę Okręgową w T.. M. M. został oskarżony m.in. o to, że w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] kwietnia 2017 r., prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą [...] M. M., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej użył jako autentyczne dokumenty w postaci nierzetelnych faktur VAT, poświadczających nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, dotyczących wykonania prac i usług oraz zakupu materiałów, wystawionych przez Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o.
Organ nie kwestionuje przy tym udziału spółki [...] w pracach na wskazanych inwestycjach i wykonania przez nią tych prac. Natomiast z całą pewnością dostawcą towarów i wykonawcą usług nie była firma [...], ani też pracownicy spółki [...] - rzekomego podwykonawcy tej firmy.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił zawartych w skardze zarzutów dotyczących sposobu oceny przez organy podatkowe materiału dowodowego. Ustalone przez organy okoliczności faktyczne i wyprowadzone na ich podstawie wnioski, Sąd przyjmuje także jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia, w ramach sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09).
Przechodząc zatem do oceny zarzutów w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. za koszt uzyskania przychodu może zostać uznany tylko taki wydatek, który spełnia kumulatywnie następujące przesłanki: został przez podatnika poniesiony w celu uzyskania przychodu, nie został wymieniony w negatywnym katalogu kosztów zawartych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. oraz istnieje dowód umożliwiający obiektywną ocenę, że okoliczności dotyczące powstania tego wydatku faktycznie miały miejsce. Koszty uzyskania przychodu są kategorią prawa podatkowego i dane wydatki tylko wtedy mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, gdy wszystkie warunki wymagane przez to prawo zostają łącznie i niepodważalnie spełnione. Podstawową przesłanką jest faktyczne poniesienie kosztu. Przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. umożliwia ujęcie w kosztach wydatków, które mają rzeczywisty charakter, są związane z przychodami i zostały prawidłowo udokumentowane. Faktura, będąca podstawą ewidencjonowania w księgach podatkowych, musi potwierdzać rzeczywiste, konkretnie określone w fakturze zdarzenia gospodarcze, a nie jakiekolwiek inne. Faktury, które nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, nie posiadają cech dowodu księgowego, a tym samym nie stanowią dowodu na poniesienie wydatku, który można ująć po stronie kosztów uzyskania przychodów. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar lub usługę i wykorzystać je w działalności gospodarczej, aby wydatek ten móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Faktura jest nierzetelna, jeśli w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego – w szczególności, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub w rozmiarach innych niż wynika z faktury, ewentualnie też zaistniało między innymi, niż to stwierdza faktura, podmiotami gospodarczymi (wyrok NSA z 3 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2190/16, wyrok NSA z 25 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2559/16, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1082/11, WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 712/11 oraz WSA w Poznaniu w wyroku z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 924/09).
Odrębnym zagadnieniem jest natomiast ocena celowości oraz wysokości tego rodzaju wydatków w każdym konkretnym przypadku. Ocena ta sprowadza się do zbadania sposobu udokumentowania wydatków w taki sposób, aby była możliwa weryfikacja zarówno celowości ponoszenia jak i ich wysokości. Zauważyć ponadto trzeba, że ustawodawca nie wyznacza zakresu przedmiotowego postępowania dowodowego, ani nie wypowiada się na temat sposobów udowadniania poniesienia kosztów uzyskania przychodów oraz celowości ich poniesienia. W orzecznictwie podkreśla się, że dowody w postaci rachunków, faktur, czy paragonów odzwierciedlać muszą faktyczne zdarzenia gospodarcze. Oznacza to, że muszą istnieć możliwości sprawdzenia powiązania dokumentów księgowych, umów z określonymi czynnościami faktycznymi, które mają dokumentować. Nawet okoliczność, że podpisano kontrakt, wystawiono fakturę i dokonano zapłaty, nie stanowi przesądzającego dowodu, że czynność została rzeczywiście wykonana, a poniesiony wydatek pozostawał w związku z działalnością gospodarczą podatnika. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie z punktu widzenia uregulowań zawartych w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie jest istotnym, czy podatnik w sposób zawiniony (zamierzony bądź wskutek braku dbałości o własne interesy gospodarcze) lub niezawiniony dokonywał rozliczenia kosztów uzyskania przychodu na podstawie nierzetelnych dowodów księgowych. Dla oceny rzetelności ksiąg podatkowych nieważne są przyczyny zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków wynikających z dowodów zakupu nieodzwierciedlających rzeczywistej sprzedaży. Na gruncie podatku dochodowego nie ma znaczenia świadomość strony o oszukańczych praktykach kontrahenta, dobra czy zła wiara podatnika, jak też nie znajduje zastosowania interpretacja przepisów dotycząca podatku od towarów i usług wynikająca z orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1987/18, publ. CBOSA). Ustawodawca nie uzależnił zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów od spełnienia warunku tzw. dobrej wiary. Wskazał natomiast na konieczność odpowiedniego udokumentowania wydatków i ich związku przyczynowo - skutkowego z osiąganym przychodem. Uznanie bowiem, że fikcyjne faktury są prawidłowymi (rzetelnymi) dowodami księgowymi, prowadziłoby do sankcjonowania fikcji gospodarczej, w konsekwencji zaś do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie na rzeczywistym przebiegu działalności gospodarczej i występujących w niej zdarzeniach, lecz wyłącznie na treści zgromadzonych i zaoferowanych przez podatnika dokumentów prywatnych. Podkreśla się przy tym, że to na podatniku spoczywa ciężar wskazania środków dowodowych, pozwalających na ustalenie, na rzecz jakich podmiotów ponosił wydatki i w jakiej wysokości. W judykaturze podkreśla się, że sam fakt wystawienia faktury nie tworzy kosztów i nie jest tak, iż kosztami są kwoty określone w fakturach niezależnie od tego, czy potwierdzają rzeczywiste fakty wykonania na rzecz podatnika przez wystawcę określonych dostaw czy usług. Dla uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego, polegającego na zakupie towaru lub usługi u konkretnego sprzedawcy, za konkretną cenę, ale i odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której podmioty prowadzące działalność gospodarczą, wbrew przepisom ustaw podatkowych, mogłyby w ten sposób zastąpić obowiązek należytego prowadzenia dokumentacji podatkowej, a podstawa opodatkowania w istocie byłaby ustalana na podstawie zeznań. Organy podatkowe muszą bowiem dysponować środkami dowodowymi wskazującymi na rzeczywiste poniesienie wydatków i to również w zakresie rzeczywistych źródeł pochodzenia (por. wyrok NSA z 8 listopada 2016 r., II FSK 3048/14; wyrok NSA z 17 lipca 2013 r., II FSK 2136/11; wyrok NSA z 21 marca 2012 r., II FSK 1872/10).
W niniejszej sprawie materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, bezsprzecznie potwierdza, że firma [...] M. M. nie była faktycznym dostawcą towarów i usług, opisanych na spornych fakturach. Również Spółka [...] (rzekomy podwykonawca firmy [...], nie była rzeczywistym wykonawcą zakwestionowanych robót i dostawcą towarów. W niniejszej sprawie ujawniono proceder wprowadzania do obrotu gospodarczego nierzetelnych faktur VAT przez podmioty, które działały wspólnie i w porozumieniu, z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w postaci obniżenia zobowiązań podatkowych. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i jego ocenę dokonaną przez organ w kontekście zastosowanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze tj.: art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1 art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1.
Reasumując, Sąd uznał, że organ nie naruszył także art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Zdaniem Sądu, organ podatkowy zgromadził w sprawie obszerny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał w decyzji bezpodstawność twierdzeń Strony. Podniesiony przez Skarżącą zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Organ wskazał przy tym na przyczynę odmiennej od podatnika oceny zgromadzonych dowodów.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że zarzuty skargi są niezasadne, jednocześnie z urzędu nie doszukał się także innego naruszenia prawa, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.