I SA/BD 342/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-10-10
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od spadków i darowiznzabezpieczenieOrdynacja podatkowadarowiznamajątekobawa niewykonania zobowiązaniapostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zabezpieczenia należności z tytułu podatku od spadków i darowizn, uznając istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania.

Skarżąca kwestionowała decyzję o zabezpieczeniu na jej majątku przyszłych należności z tytułu podatku od spadków i darowizn, które miały wynikać z otrzymanej od męża darowizny środków pieniężnych. Organ podatkowy uznał, że istnieją przesłanki do zabezpieczenia, wskazując na nieterminowe regulowanie zobowiązań przez skarżącą w przeszłości, zbywanie majątku oraz nieujawnienie darowizny do opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organu o uzasadnionej obawie niewykonania zobowiązania.

Sprawa dotyczyła skargi M. E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. o zabezpieczeniu na majątku skarżącej przyszłych należności z tytułu podatku od spadków i darowizn. Organ podatkowy ustalił, że skarżąca otrzymała od męża, z którym pozostaje w rozdzielności majątkowej, darowiznę środków pieniężnych w łącznej kwocie [...] euro w latach 2020 i 2021. Darowizna ta nie została zgłoszona do opodatkowania w ustawowym terminie, co skutkowało koniecznością jej opodatkowania. Organ uznał, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, powołując się na szereg okoliczności: nieterminowe regulowanie przez skarżącą zobowiązań w przeszłości, prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne (administracyjne i sądowe), zbywanie przez nią majątku (nieruchomości, samochodu), udzielenie pożyczki mężowi oraz przekazanie środków na zakup mieszkania dla osoby trzeciej. Dodatkowo, istniały wątpliwości co do autentyczności porozumienia dotyczącego podziału wygranych w grach loteryjnych, które miało służyć jako uwiarygodnienie posiadania środków przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy zasadnie zastosował instytucję zabezpieczenia, ponieważ uprawdopodobnił istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Sąd podkreślił, że postępowanie zabezpieczające ma charakter tymczasowy i akcesoryjny, a organ nie jest zobowiązany do pełnego dowodzenia istnienia zobowiązania, lecz jedynie do jego uprawdopodobnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją przesłanki do zastosowania instytucji zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy zasadnie zastosował instytucję zabezpieczenia, ponieważ uprawdopodobnił istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Wskazano na nieterminowe regulowanie zobowiązań w przeszłości, zbywanie majątku, nieujawnienie darowizny do opodatkowania oraz inne okoliczności budzące wątpliwości co do rzetelności podatnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 33 § 1-2

Ordynacja podatkowa

Instytucja zabezpieczenia służy zabezpieczeniu interesu budżetu państwa i budżetów samorządowych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku.

Pomocnicze

O.p. art. 33 § 2

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenia można dokonać w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 29 § 2

Ordynacja podatkowa

Stosowany odpowiednio w przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 26

Określa przesłanki do wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego z uwagi na nieterminowe regulowanie zobowiązań w przeszłości, zbywanie majątku, nieujawnienie darowizny do opodatkowania oraz inne okoliczności. Postępowanie zabezpieczające ma charakter tymczasowy i akcesoryjny, a sąd administracyjny bada jedynie legalność decyzji, uprawdopodabniając istnienie zobowiązania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej regulujących instytucję zabezpieczenia. Zarzuty naruszenia przepisów procesowych dotyczących prowadzenia postępowania podatkowego (zasady ogólne, ustalanie stanu faktycznego, ocena dowodów).

Godne uwagi sformułowania

uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane postępowanie zabezpieczające jest wykorzystywane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie jest jeszcze znana kwota zobowiązania nie można też abstrahować od tego, że w celu uniknięcia opodatkowania uzyskanych środków jako darowizny sporządzono porozumienie

Skład orzekający

Jarosław Szulc

przewodniczący

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Joanna Ziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych, zwłaszcza w kontekście oceny 'uzasadnionej obawy' niewykonania zobowiązania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale przedstawia ogólne zasady stosowania instytucji zabezpieczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą zabezpieczać należności na majątku podatnika, nawet jeśli ostateczna kwota zobowiązania nie jest jeszcze znana. Podkreśla znaczenie terminowości i przejrzystości w rozliczeniach podatkowych.

Czy Twoje pieniądze z darowizny mogą zostać zabezpieczone przez urząd skarbowy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 342/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Szulc /przewodniczący/
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od spadków i darowizn
Sygn. powiązane
III FSK 175/24 - Wyrok NSA z 2024-11-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 33 par. 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 15 maja 2023 r. nr 0401-IEW.4254.1.2023 w przedmiocie zabezpieczenia na majątku na poczet przyszłej należności z tytułu zobowiązania w podatku od spadków i darowizn oraz określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanej darowizny w 2020 i 2021 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. określił stronie przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanej darowizny środków pieniężnych w 2020 r. oraz 2021 r. w kwocie [...]zł oraz orzekł o dokonaniu zabezpieczenia na majątku podatnika, na poczet ww. zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanej darowizny środków pieniężnych w 2020 r. oraz 2021 r. w przybliżonej kwocie [...]zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał na przesłanki dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika przyszłych zobowiązań podatkowych. Podał, że na podstawie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: "O.p.") dokonał analizy stanu faktycznego pod kątem stwierdzenia, czy zachodzi uzasadniona obawa, że skarżąca nie zrealizuje przewidywanych należności budżetowych z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanej darowizny środków pieniężnych.
Organ w tym zakresie wskazał, że w dniu [...] r. skarżąca zawarła związek małżeński z D. O.. W dniu [...] r. w zawartym związku małżeńskim ustanowiono rozdzielność majątkową.
Z materiałów zgromadzonych podczas kontroli wynika, że w dniu [...] r. mąż skarżącej wygrał w europejskiej grze liczbowej "Euro-Jackpot" kwotę [...]euro. Środki pieniężne z tytułu wygranej zostały wypłacone mężowi na terytorium [...] na rachunek bankowy w "[...]". Kontrolujący ustalili, że D. O. z rachunku bankowego w [...] dokonał na rachunek bankowy skarżącej przelewów środków pieniężnych w łącznej kwocie [...]euro, tj.: w dniu [...] r. 22 przelewy na łączną kwotę [...]euro (bez podania tytułu przelewu), w dniu [...] r. przelew na kwotę [...]euro (tytuł przelewu - darowizna). Według włączonej do akt sprawy, otrzymanej z Prokuratury Rejonowej w N. kserokopii dokumentu SD-Z2, wynika, że w dniu [...] r. skarżąca otrzymała od męża darowiznę w kwocie [...]euro, tj. w kwocie zgodnej z przelewami z dnia [...] r. Przy czym na druku tym w pozycji data nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych oraz data złożenia oświadczenia w zakresie odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością pierwotnie wpisano datę "23.12.2020", którą następnie poprawiono na "23.11.2020". Dokument ten nie został przez stronę złożony do urzędu skarbowego, również nie zgłoszono darowizny z dnia [...] r. w kwocie [...]euro.
W toku kontroli ustalono, że darowiznę przekazano przelewem bankowym. Uznano, że obowiązek podatkowy powstał: od kwoty darowizny [...] euro – w dniu [...] r., zatem termin do zgłoszenia upłynął w dniu [...] r., od kwoty darowizny [...] euro – w dniu [...] r., zatem termin do zgłoszenia upłynął w dniu [...] r. W rezultacie według organu nie spełniono jednego z warunków zwolnienia, bowiem przedmiot darowizny nie został zgłoszony w ustawowym terminie, co skutkowało koniecznością opodatkowania na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Po przeliczeniu na PLN łączna wartość środków pieniężnych otrzymanych w darowiźnie od D. O. wynosiła [...] zł, a przewidywana kwota zobowiązania do zapłaty w podatku od spadków i darowizn z tytułu darowizny środków pieniężnych może wynieść [...] zł.
W ocenie organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni obrazuje okoliczności przemawiające za zastosowaniem instytucji zabezpieczenia.
Organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nakle, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, dokonał także analizy sytuacji majątkowej skarżącej pod kątem istnienia majątku o wartości odpowiadającej wysokości przyszłych zobowiązań podatkowych, który mógłby stanowić zabezpieczenie przedmiotowych roszczeń Skarbu Państwa. Organ w tym zakresie podał, że na podstawie informacji zawartych w Podsystemie Dostępu do Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych ustalono, że strona figuruje jako właściciel pięciu nieruchomości. Z kolei według danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, iż skarżąca jest właścicielem trzech samochodów, w tym samochodu osobowego marki "Mercedes-Benz", rok prod. 2020, o wartości ok. [...] zł.
Ponadto organ podatkowy ustalił, że w dniu [...] r. na podstawie umowy darowizny skarżąca darowała na rzecz D. O. nieruchomość, którą uprzednio nabyła w dniu [...] r. na podstawie aktu notarialnego. Wartość przedmiotu darowizny to kwota [...]zł. Z danych zawartych w Centralnym Rejestrze Czynności Majątkowych (CRCM) oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że w dniu [...] r. skarżąca dokonała zbycia na rzecz D. O. samochodu "Mercedes-Benz", rok produkcji 2020. Szacunkowa wartość rynkowa pojazdu wg danych z bazy Info-Ekspert wynosi [...] zł. Ustalono też, na podstawie złożonej przez skarżącą w Urzędzie Skarbowym w N. deklaracji PCC-3, że w dniu [...] r. strona zawarła z D. O. umowę pożyczki na kwotę [...]zł.
Ponadto ze złożonych przez skarżącą [...] r. zeznań w charakterze podejrzanej wynika, iż z pieniędzy, które zostały przelane na jej rachunek bankowy z rachunku bankowego D. O. zostało zakupione mieszkanie dla B. S., która fakt ten potwierdziła. Pieniądze te miały zostać przekazane z rachunku bankowego należącego do skarżącej.
Nadto, z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CEIDG) wynika, że od dnia [...] r. skarżąca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. W zeznaniach podatkowych PIT-36 za lata 2016-2019 skarżąca nie wykazała żadnego dochodu. Natomiast na podstawie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 za lata 2020-2022 ustalono, że z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej skarżąca poniosła stratę. Z deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 złożonych za lata 2020-2023 wynika, że z działalności gospodarczej w 2020 r. skarżąca nie osiągnęła obrotu, w 2021 r. osiągnęła obrót w kwocie [...]zł, w 2022 r. - obrót w kwocie [...]zł. Natomiast za okres od stycznia do marca 2023 rok osiągnęła obrót w kwocie [...]zł.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, dynamika zmian w zakresie stanu majątkowego skarżącej i wydatkowania środków pieniężnych stanowi uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Organ w tym zakresie wskazał, że z majątku skarżącej prowadzona była egzekucja administracyjna, w związku z posiadanymi zaległościami z tytułu podatku od nieruchomości (2 tytuły) oraz z tytułu kary grzywny (2 mandaty). Najstarsza sprawa: data wystawienia tytułu wykonawczego - [...] r., ostatnia sprawa: data wystawienia tytułu wykonawczego - [...] r. Ponadto z akt sprawy wynika, iż z majątku podatnika prowadzona była również egzekucja sądowa - 4 sprawy prowadzone przez komorników sądowych. Zdaniem organu, nieterminowe dokonywanie wpłat należnych zobowiązań może budzić uzasadnioną obawę, co do rzetelności podatnika i uregulowania przyszłych należności podatkowych w kwotach wskazanych w decyzji o zabezpieczeniu. Dodatkowo organ wskazał, że w związku z posiadanymi zaległościami skarżąca złożyła do Sądu Rejonowego w B. wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt XV GUp 28/16 Sąd Rejonowy w B. XV Wydział Gospodarczy umorzył w całości wszystkie zobowiązania powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości, tj. przed dniem [...] r. bez ustalania planu spłaty wierzycieli.
Reasumując, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i szeregu okoliczności faktycznych, organ pierwszej instancji zasadnie zastosował instytucję zabezpieczenia, gdyż uprawdopodobnił zaistnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania (unikanie opodatkowania środków pieniężnych z tytułu darowizn, dokonywanie czynności zbywania majątku, nierzetelne wywiązywanie się z obowiązków nałożonych przepisami prawa, przymusowe w przeszłości dochodzenie należności w drodze egzekucji administracyjnej), o której mowa w art. 33 § 1 O.p.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w przedmiocie zabezpieczenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 33 § 1, § 2 pkt 2 i 3, § 3, § 4 pkt 2 i art. 33c § 2 O.p. przez ich zastosowanie w sprawie, w której nie znajdują one zastosowania;
- art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 w zw. z art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez naruszenie fundamentalnych zasad prowadzenia postępowania, poprzez brak ustalenia i wykazania okoliczności uzasadniających obawę, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane, a także wadliwą ich ocenę;
- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji;
- art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 O.p. przez nieumorzenie decyzji z dnia [...] r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1643 ze z zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na rozprawie.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności dokonania przez organ podatkowy zabezpieczenia na majątku skarżącej zobowiązania z tytułu podatku od spadków i darowizn za 2020 r. i 2021 r. w kwocie [...]zł. W zaskarżonej decyzji wynika, że M. E. otrzymała w 2020 r. i 2021 r. od swojego męża - D. O., z którym pozostaje w rozdzielności majątkowej, darowiznę środków pieniężnych w łącznej kwocie [...]euro.
Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (por. R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz: Komentarz do art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2007) uregulowana w art. 33 O.p. instytucja zabezpieczenia jest wykorzystywana przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Służy ona zabezpieczeniu interesu budżetu państwa i budżetów samorządowych zanim jeszcze powstaną przesłanki do wszczęcia egzekucji administracyjnej, określone w art. 26 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadniczym celem tej instytucji jest nie tyle przymusowy pobór podatków (to jest celem postępowania egzekucyjnego), ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Jest to postępowanie umożliwiające skuteczne wyegzekwowanie należności podatkowych od podmiotów zobowiązanych, w sytuacji gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania te nie zostaną zapłacone (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., III SA 7499/98).
Stosownie do art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 33 § 2 O.p., w okolicznościach wymienionych w § 1, zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem m.in. decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W tym przypadku nie jest jeszcze znana kwota zobowiązania. Dokonanie zabezpieczenia wymaga wydania decyzji o zabezpieczeniu, w której organ podatkowy określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego.
Przesłanką zabezpieczenie jest "uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane". Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. Przykładowo wymienia sytuacje, które mogą rodzić uzasadnioną obawę. W pierwszym przypadku chodzi o nieuiszczanie zobowiązań podatkowych, przy czym musi ono mieć charakter trwały, w drugim – o zbywanie majątku.
Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia "trwale", o którym mowa w pierwszej przesłance. W języku potocznym słowo "trwale" oznacza w ciągu długiego, dłuższego czasu, na długi, dłuższy czas, na długo, na stałe, stale (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, t. III, Warszawa 1981, s. 539). Trwałe zatem nieregulowanie zobowiązań wystąpi wtedy, kiedy opóźnienie w ich regulowaniu będzie przekraczało dłuższy czas lub wierzyciel będzie zmuszony prowadzić egzekucję administracyjną zaległości podatkowych (por. B. Dauter (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, s. 241).
Natomiast okoliczność zbywania przez podatnika majątku uzasadnia obawę, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane, w szczególności wtedy, gdy dochodzi do uszczuplenia jego majątku, co utrudni lub uniemożliwi ewentualną egzekucję (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2015 r., I FSK 538/14).
Podkreślić też należy, że wyliczenie zawarte w art. 33 § 1 O.p. stanowi jedynie egzemplifikację wybranych okoliczności, które mogą uzasadniać stan "obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego. Dokonanie zabezpieczenia w trybie tego przepisu może nastąpić w każdej sytuacji, w której zachodzi uzasadniona obawa niewywiązania się przez podatnika z zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., II FSK 1195/14). Organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., I FSK 1383/08).
Z akt sprawy wynika, że od grudnia 2020 r. skarżąca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, której przeważającą część stanowi kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (PKD 68.10.Z). Na podstawie zeznań podatkowych za lata 2020-2022 (PIT-36) ustalono, iż z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej poniosła ona stratę, odpowiednio: w 2020 r. - [...] zł (przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł), w 2021 r. - [...] zł (przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł), w 2022 r. - [...] zł (przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł). Z deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 złożonych za lata 2020-2023 wynika, że z działalności gospodarczej w 2020 r. skarżąca nie osiągnęła obrotu, w 2021 r. osiągnęła obrót w kwocie [...]zł, w 2022 r. - obrót w kwocie [...]zł. Natomiast za okres od stycznia do marca 2023 r. osiągnęła obrót w wysokości [...] zł.
Nadto organ ustalił, że M. E. jest właścicielem 5 nieruchomości położonych w N. i S. P., oraz 3 samochodów osobowych, w tym samochodu marki "Mercedes-Benz" (rok produkcji 2020).
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika też, że w dniu [...] r. skarżąca darowała D. O. nieruchomość w N. o wartości [...] zł. Z kolei w dniu [...] r. dokonała zbycia na rzecz D. O. samochodu "Mercedes-Benz" (rok produkcji 2020) o szacunkowej wartości rynkowej [...] zł. Ponadto ze złożonych przez nią zeznań wynika, że przekazała koleżance – B. S. środki finansowe na zakup mieszkania. Podkreślenia też wymaga, iż w dniu [...] r. udzieliła ona D. O. pożyczki w wysokości [...] zł.
Z ustaleń organu wynika również, iż z majątku skarżącej prowadzona była egzekucja administracyjna, w związku z posiadanymi zaległościami z tytułu podatku od nieruchomości (2 tytuły) oraz z tytułu kary grzywny (2 mandaty). Nadto wobec skarżącej była także prowadzona egzekucja sądowa - 4 sprawy prowadzone przez komorników sądowych (Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. - P. H., [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. - J. K., [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. - R. C. i [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. - M. G. ). Dodatkowo podkreślić należy, iż w związku z posiadanymi zaległościami M. E. złożyła do Sądu Rejonowego w B. wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt XV GUp 28/16 Sąd Rejonowy w B. umorzył w całości wszystkie zobowiązania skarżącej powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości, tj. przed dniem [...] r., bez ustalania planu spłaty wierzycieli.
Wyjaśnić także należy, że mąż skarżącej wygrał w europejskiej grze liczbowej "Euro-Jackpot" kwotę [...]euro. W dniu [...] r. D. O. na Komendzie Powiatowej Policji w N. złożył zawiadomienie o przestępstwie oraz wyjaśnienia w charakterze świadka. Z zeznań tych wynika, że w grudniu 2020 r. oraz w styczniu 2021 r. za pośrednictwem sieci internetowej M. E. miała dokonać kradzieży pieniędzy należących do niego w kwocie około [...] euro. Środki te pochodziły z wygranej w grze liczbowej w "Euro-Jackpot". D. O. zeznał też, iż znalazł w domu porozumienie w zakresie warunków wspólnego uczestnictwa w grach loteryjnych z dnia [...] r. zawarte pomiędzy nim a skarżącą, którego nigdy wcześniej nie widział. Według niego znajdujący się na porozumieniu podpis nie jest podpisem złożonym przez niego. W przedmiocie porozumienia został przesłuchany m.in. R. M., który zeznał, że sporządził dla państwa O. "draft" porozumienia w zakresie warunków wspólnego uczestnictwa w grach loteryjnych. Na porozumieniu tym nie było ani dat, ani podpisów. Według niego porozumienie to miało służyć jako uwiarygodnienie przed urzędem skarbowym posiadania środków przez M. E..
Z włączonej do akt sprawy kserokopii "Zgłoszenia o nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych" (SD-Z2) wynika, że w dniu [...] r. skarżąca otrzymała od męża darowiznę w kwocie [...]euro (odpowiadającej przelewom z dnia [...] r.). Przy czym na druku tym w pozycji data nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych (część J) pierwotnie wpisano datę "23.12.2020", którą następnie poprawiono na "23.11.2020". Dokument ten nie został złożony do urzędu skarbowego, również nie zgłoszono darowizny z dnia [...] r. w kwocie [...]euro (jako tytuł przelewu tych środków wskazano darowiznę).
W świetle powyższego należy zgodzić się z organem podatkowym, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn nie zostanie wykonane. Wykazywane przez skarżącą dochody z działalności gospodarczej nie stanowią gwarancji zapłaty przybliżonego zobowiązania podatkowego. Wprawdzie skarżąca, co podnosi się w skardze, dysponuje znacznym majątkiem, jednakże uszczupla ten majątek poprzez przekazywanie nieruchomości, czy środków pieniężnych na rzecz męża albo koleżanki. Co więcej otrzymanych od męża w darowiźnie środków pieniężnych nie zgłosiła do urzędu skarbowego i nie opodatkowała. Nie można też abstrahować od tego, że w celu uniknięcia opodatkowania uzyskanych środków jako darowizny sporządzono porozumienie dotyczące podziału wygranych w grach loteryjnych, przy czym mąż skarżącej twierdzi, że złożony na tym porozumieniu podpis nie jest jego podpisem. Nadto, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, istniejące obawy potęguje okoliczność, że w przeszłości skarżąca nie wywiązywała się terminowo ze swoich zobowiązań i były prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne. Tej obawy nie eliminuje akcentowany w skardze fakt braku posiadania przez stronę bieżących zobowiązań publicznoprawnych.
Odnosząc się z kolei do twierdzenia skarżącej, że otrzymane przez nią środki pieniężne nie stanowiły darowizny, gdyż nie mogła ona swobodnie dysponować tymi środkami, należy zauważyć, iż celem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zabezpieczeniu jest ustalenie, czy istnieją przesłanki zabezpieczenia. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości ustaleń organów podatkowych jako ostatecznych i wiążących dla obliczenia zobowiązania podatkowego. Decyzja zabezpieczająca mają charakter tymczasowy i akcesoryjny. Nie może ona uzyskać charakteru samoistnego, ponieważ sama w sobie nie kształtuje obowiązków adresata jako podatnika i powiązana jest z toczącym się postępowaniem, prowadzącym do wydania decyzji wymiarowej (por. wyroki NSA z dnia: 10 stycznia 2017 r., I FSK 1980/16; 30 stycznia 2018 r., II FSK 66/16; 24 czerwca 2021 r., I FSK 510/21). Tym samym w postępowaniu zabezpieczającym organ nie jest zobowiązany do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia zobowiązania podatkowego oraz jego rzeczywistych rozmiarów. Obowiązany jest jedynie do uprawdopodobnienia, że zaległość w przybliżonej wysokości istnieje (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2023 r., I SA/Go 102/23). Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ uprawdopodobnił istnienie zobowiązania w podatku od towarów i usług w kwocie [...]zł.
W konsekwencji niezasadne są podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów regulujących instytucje zabezpieczenia wykonania zobowiązań. Nietrafione są także pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych zawartych w O.p., w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał w decyzji bezpodstawność twierdzeń strony. Podniesiony przez skarżącą zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Fakt, że ocena ta jest niezgodna z oczekiwaniami strony, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI