I SA/Bd 330/06

I SA/Bd 330/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Leszek Kleczkowski
Mirella Łent /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 1676/06 - Wyrok NSA z 2008-04-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
art. 15 ust.1, art.16 ust.1 pkt 1) lit. b)
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2006r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] sp. z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003r. oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Bd 330/06
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] 2006r., Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o określeniu spółce T. w W. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r.
W ocenie organu podatnik bezpodstawnie ujął w rozliczeniu wydatki dotyczące spłaty odsetek od kredytów inwestycyjnych zaciągniętych przez Piotra D., czym naruszył art. 15 ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; odpisy amortyzacyjne od wartości środków trwałych nabytych w formie wkładu niepieniężnego od tej części wartości, która nie została przekazana na podwyższenie kapitału zakładowego, czym naruszył art. 16 ust. 1 pkt 63) lit. d) oraz art. 16g ust. 1 pkt 4) cyt. ustawy; wydatki związane ze sporządzeniem aktu notarialnego, czym naruszył art. 15 ust. 1 cyt. ustawy.
Jako bezsporne organ przyjął to, że Piotr D. zawarł trzy umowy kredytowe na działalność swojej firmy "Ł.": w dniu [...] 1999r. na zakup maszyny do pakowania styropianu; [...] 1999r. na budowę maszyny do produkcji styropianu; [...] 2000r. na budowę hali produkcyjnej. W dniu [...] 2002r. Piotr D. wniósł aportem, będące jego własnością, ruchomości stanowiące środki trwałe w jego firmie i objął udziały w podwyższonym kapitale zakładowym podatnika. Te okoliczności znalazły odzwierciedlenie w sporządzonym akcie notarialnym. Następnie, [...] 2002r., spółka przejęła wymienione kredyty i w 2003r. częściowo spłaciła zadłużenie wraz z odsetkami. W rozliczeniu, podatnik zaliczył do kosztów uzyskania przychodów odsetki w części proporcjonalnej do tej, w jakiej wykorzystano kredyt na sfinansowanie jego środków trwałych.
Organ odwoławczy uznał, że nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym ponoszenie ciężaru odsetek od kredytu, li tylko z subiektywnego przekonania spółki o tym, że gdyby nie przejęła kredytów i spłaty odsetek, to bank wypowiedziałby umowy, przejął środki i je sprzedał. Wskazał na możliwość odliczenia odsetek jedynie od kredytu zaciągniętego na działalność gospodarczą, gdzie zaangażowanie kwoty ma lub może mieć wpływ na zwiększenie przychodu. Jego zdaniem, podatnik zaliczył do kosztów kredyt zaciągnięty przez inny podmiot gospodarczy. Organ podał, że spółka mogła korzystać z ruchomości tytułem aportu, a udziałowiec miał prawo do dywidendy. Spółka otrzymując wkład niepieniężny w zamian za udziały, uznawała obciążenie kredytowe ciążące na przyjętych aportem środkach trwałych za obciążające inny podmiot, a w konsekwencji niezwiązane z jej przychodami. Wskazano również, iż w 2003r. Piotr D, dzierżawił spółce halę produkcyjną, o jakiej mowa w przejętej umowie kredytowej. W decyzji ustosunkowano się do umowy z [...] 2006r. o przeniesienie własności tejże hali, a na poczet ceny zaliczono długi Piotra D. wobec banku. Także na to, że skutek powstał w momencie przeniesienia prawa własności. Z tym momentem spółka mogła dokonywać odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej (ceny nabycia).
W skardze zarzucono naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 121 § 1 ordynacji podatkowej. Wniesiono o uchylenie decyzji w części wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów odsetek od spłaconego kredytu.
Uzasadniano to w ten sposób, że ze względu na przejęcie kredytu spółka była zobligowana do zapłaty odsetek, a w zamian za to miała stać się właścicielem hali, którą wcześniej dzierżawiono. Poza tym środki trwałe, na które zaciągnięto kredyty działały u podatnika. Środki te stanowiły zabezpieczenie kredytu i bez stosownych spłat istniałaby możliwość pozbawienia spółki narzędzi pracy. Działania spółki miały służyć zabezpieczeniu źródła przychodu. W ocenie podatnika, działał on jak kredytobiorca i miał obowiązek dokonywania określonych wydatków, na co nie miał wpływu fakt ich aportu. Ponadto zarzucono nieścisłości w określeniu stanu faktycznego sprawy, gdyż aportem zostały wniesione maszyny do produkcji styropianu, a nie hala produkcyjna, przejęta za dług. Dalej, wskazano na to, że spółka wcześniej spłaciła dług i tym samym poprzez zmniejszenie wysokości odsetek przyczyniła się do zwiększenia swoich przychodów. Zdaniem skarżącej, przejmując kredyt Piotra D. miała ona w perspektywie zachowanie źródła przychodu, a więc środków trwałych, które umożliwiły jej efektywne prowadzenie działalności gospodarczej oraz nabycie w przyszłości hali produkcyjnej, która jest niezbędna do produkcji. Skarżąca argumentowała, że gdyby wyleasingowała halę w leasingu operacyjnym skutki byłyby takie jak przyjęła w swoim rozliczeniu. Podniosła, że dzięki przejęciu długu spółka nadal korzysta z maszyn produkcyjnych i jest właścicielem hali produkcyjnej.
W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Spór między stronami sprowadza się do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i stwierdzenia czy zgodne z przepisami prawa było zaliczenie przez skarżącą do kosztów uzyskania przychodu spłaty odsetek od kredytów inwestycyjnych zaciągniętych przez Piotra D.
Zgodnie z art. 15 ust.1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.16. Użyty w tym przepisie zwrot "koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów" oznacza, iż podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych każdego wydatku pod tym wszakże warunkiem, iż wykaże jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a poniesienie go ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Ponieważ to jedynie podatnik posiada wiedzę co do tego czym się kieruje podejmując decyzje, to on ma obowiązek nie tylko udokumentować, że wydatek został poniesiony (prawidłowo zarachowany), ale wykazać także, iż poniesiony został w celu osiągnięcia przychodu. Nie oznacza to oczywiście całkowitego zwolnienia organu podatkowego od podejmowania czynności procesowych mających na celu ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń.
Sąd zauważa, że przedsiębiorca ma prawo układać taki bieg zdarzeń gospodarczych, jaki uzna za bardziej opłacalny. Również zabiegi zmierzające do zabezpieczenia przychodów podejmowane być mogą jako zabiegi w celu uzyskania przychodu. Istotne są także intencje jakimi kierowała się spółka podejmując decyzję o ponoszeniu wydatku, a decydującego znaczenia nie ma ani to, czy nastąpiło faktyczne osiągnięcie lub zwiększenie przychodów, ani rozmiar takiego zwiększenia. Zasadniczo błędne byłoby odtwarzanie związku pomiędzy wydatkami a rzeczywiście uzyskanymi przychodami, istotny jest związek pomiędzy kosztem poniesionym a celem (projekcją) uzyskania przychodu.
Jednakże Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej, mimo, że zostały oparte na takim rozumieniu pojęcia "kosztów uzyskania przychodów".
Podatnik wstępując w miejsce dłużnika przejął jego obowiązek spłaty długu. Zawarcie tego rodzaju umowy cywilnoprawnej znajduje swe uregulowanie w art. 519 i n. kc. Oznacza, że dług bez zmiany swej istoty przechodzi na przejemcę, a dotychczasowy dłużnik zostaje wyłączony. Przyczyna zawarcia takiej umowy z punktu widzenia zobowiązań cywilnych jest w zasadzie obojętna. Nie jest natomiast obojętną, gdy chodzi o możliwość zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów, odsetek, jakie za sobą niesie dla celów podatku dochodowego od osób prawnych. W takim wypadku wydatki na odsetki od kredytu, jako nie wymienione w art. 16 cyt. ustawy podatkowej należałoby uznać za koszt uzyskania przychodu w myśl generalnej klauzuli wymienionej w art. 15 ust. 1 tej ustawy, czyli wówczas, gdy zostały poniesione w celu uzyskania przychodów. Za takie uznaje się odsetki od kredytów zaciągniętych na potrzeby działalności gospodarczej, których wykorzystanie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.
W ocenie Sądu w przypadku przejęcia kredytu, odsetki mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, jeżeli przejęcie nastąpiło w warunkach, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 cyt. ustawy podatkowej.
W sprawie brakuje intencji uzyskania przychodu czy zabezpieczenia źródła przychodu.
W świetle materiałów zgromadzonych w dotychczasowym postępowaniu, intencje jakimi kierowała się skarżąca spółka podejmując decyzję o ponoszeniu tych wydatków to to, że brak spłaty odsetek przejętego kredytu oznaczałby pozbawienie jej środków produkcji oraz to, że w zamian za przejęcie długu i spłacenie odsetek miała nabyć własność dzierżawionej hali.
W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem organów podatkowych, co do tego, że podatnik do kosztów uzyskania przychodów zaliczył wydatki, co do których nie wykazał związku z uzyskanym przezeń przychodem lub z przychodem, jakiego mógł się on realnie spodziewać. Dokonane w tym zakresie ustalenia organów podatkowych, oparte o swobodną i wszechstronną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie nasuwają zastrzeżeń z punktu widzenia ich zgodności ze wskazaniami wiedzy i życiowego doświadczenia. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się na każdym etapie postępowania, składania wniosków dowodowych, przedkładania dowodów.
Nie można oddzielać obowiązku zapłaty odsetek od przejęcia długu. Obowiązek ten nałożyła na siebie sama spółka, a przejęcie długu nie pozostawało realnie w związku przyczynowo-skutkowym z zabezpieczeniem środków produkcji. Obawy spółki były nieuzasadnione. Taką realną obawę mogłoby spowodować jedynie niebezpieczeństwo zaprzestania spłaty kredytu przez Piotra D. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że nie było takiego zagrożenia.
Również w ocenie Sądu nie było podstaw do zaliczenia na zasadach przyjętych przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na odsetki od przejętego kredytu w celu uzyskania własności hali produkcyjnej. Organ prawidłowo na tę okoliczność ocenił treść umowy i przywołał przepisy regulujące kwestie odpisów amortyzacyjnych. Działając w celu uzyskania własności hali, spółka de facto poniosła wydatki na nabycie środka trwałego. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1) lit. b) cyt. ustawy podatkowej tego typu wydatki zostały wyłączone z kosztów uzyskania przychodów. Brakuje podstaw prawnych do zastosowania przy ocenie stanu faktycznego sprawy, analogii do regulacji prawnej leasingu.
Dlatego też zaskarżone decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 cyt. Prawa, orzeczono, jak w sentencji.