I SA/Bd 326/05

I SA/Bd 326/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirella Łent
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek rolny
Sygn. powiązane
II FSK 312/06 - Wyrok NSA z 2007-02-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
art. 12 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, asesor sądowy Mirella Łent, Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 07 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Małgorzaty i Kazimierza Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwolnienia w podatku rolnym od nabytych gruntów oddala skargę
Uzasadnienie
Syg. akt I SA/Bd 326/05
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z [...] 2005r Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. o odmowie przyznania Małgorzacie i Kazimierzowi Z. zwolnienia od podatku rolnego nabytych gruntów.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał następujące ustalenia: Wójt Gminy B. odmawiając przyznania zwolnienia od podatku rolnego gruntów nabytych przez małżonków Z. [...] 2004r wskazał, że wnioskodawcy nabyli własność gruntów o ogólnej powierzchni 10,61 ha na podstawie postanowienia sądowego, co nie zwalnia tych gruntów od podatku rolnego.
Organ powołał art. 12 ust.1 pkt.4 i ust.3 ustawy o podatku rolnym, w którym mowa jest o sprzedaży uprawniającej do zwolnienia podatkowego. Natomiast prawomocne postanowienie sądowe o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności, ale jest to zupełnie inny tytuł niż prawo własności przewidziane we wskazanym przepisie.
W odwołaniu od tej decyzji małżonkowie Ziemkiewicz zarzucili organowi błędną interpretację przepisów powołanych w decyzji. W ocenie odwołujących się decydującym pod względem prawnym jest fakt nabycia prawa rzeczowego do nieruchomości a nie sama forma umowy kupna-sprzedaży. Umowa kupna oznacza nabycie rzeczy w sposób odpłatny, a więc nie może być podstawą zwolnienia od podatku rolnego np. umowa darowizny gruntów. Odwołujący się podnieśli, że Sąd Rejonowy we W. dokonał wpisu nowych właścicieli w księgach wieczystych kw [...], kw [...] i kw [...], Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. nadało temu gospodarstwu numer identyfikacyjny w ewidencji producentów rolnych a zbywcy nie są krewnymi nabywców.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wskazało, że zgodnie z art. 12 ust.1 pkt.4a ustawy o podatku rolnym, zwalnia się od podatku rolnego m.in. grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego, lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, będącego przedmiotem prawa własności lub prawa wieczystego użytkowania nabytego
w drodze umowy sprzedaży. Ustawa o podatku rolnym nie zawiera definicji umowy sprzedaży na użytek tego aktu. Należy więc tą czynność definiować tak, jak definiuje ją kodeks cywilny. Organ przywołał art. 535 oraz art. 155 § 1 kodeksu cywilnego.
Wnioskodawcy uczestniczyli w przetargu, którego przedmiotem były nieruchomości położone w Ł. i Ł. i przetarg ten wygrali. Postępowanie to toczyło się w sprawie egzekucyjnej z wniosku P. S.A. Stali się nabywcami nieruchomości w wyniku przetargu oraz po spełnieniu innych warunków określonych w tym postępowaniu. Sąd z urzędu wydał postanowienie o przysądzeniu własności. Nabywca nieruchomości w tym trybie staje się właścicielem dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, co oznacza, ż odwołujący stali się właścicielami nieruchomości nie w wyniku umowy sprzedaży, ale na skutek orzeczenia sądu.
Organ odwoławczy podkreślił, że wszelkie przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych stanowiące wyjątki od zasady powszechności podatku muszą być interpretowane w sposób ścisły. Jeżeli zatem z przywileju podatkowego określonego w art. 12 ust.1 pkt.4a ustawy o podatku rolnym nie może korzystać osoba, która nabyła grunty na utworzenie nowego gospodarstwa na innej podstawie, niż umowa sprzedaży, to zasadnym jest odmowa zwolnienia od podatku rolnego strony.
W skardze do sądu, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Uzasadniając skargę małżonkowie Z. podkreślili, że własność przedmiotowych działek nabyli w drodze publicznego przetargu, którego organizatorem był Komornik Rewiru IV przy Sądzie Rejonowym we W. W wyniku wygranego przetargu skarżący zakupili na własność trzy działki gruntu należące wcześniej do dłużników, obcych im osób, Doroty i Krzysztofa O. Za działki zapłacili gotówką, czego wyrazem jest postanowienie sądowe o przysądzeniu własności.
Skarżący wskazali, że art. 70’ § 1 kodeksu cywilnego stanowi, że umowa może być zawarta w drodze aukcji i przetargu. Stąd nabycie przedmiotowych działek gruntu nastąpiło na podstawie umowy sprzedaży a nie na podstawie bliżej nieokreślonego w decyzji administracyjnej innego nabycia prawa własności np. z tytułu spadku, darowizny, zasiedzenia itp.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, powołując w uzasadnieniu argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności czyli zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.
Stan sprawy nie był sporny i w istotnych dla rozstrzygnięcia okolicznościach wskazywał, że skarżący nabyli działki gruntu, objęte kwestionowanym obowiązkiem podatkowym, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego we W. z [...] 2004r o przysądzeniu własności, wydanego w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się z wniosku wierzyciela, P. SA. Skarżący przystąpili do przetargu zorganizowanego w ramach prowadzonej przez sąd egzekucji z nieruchomości i zaoferowali cenę pozwalającą uznać ich za nabywców przedmiotowych nieruchomości. W efekcie tego postanowienia stali się właścicielami nieruchomości rolnej składającej się z trzech działek o łącznej powierzchni 10,61 ha.
Spór w sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy taki tryb nabycia nieruchomości rolnej mógł skutkować uzyskaniem przez skarżących zwolnienia od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust.1 pkt.4 ustawy z 15 listopada 1984r o podatku rolnym. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym na moment złożenia wniosku, zwolnieniu podlegają grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze umowy sprzedaży.
Skarżący w sprawie stali na stanowisku, że umowa sprzedaży, o której traktuje wskazany przepis może także być zawarta w drodze przetargu, do czego uprawnia brzmienie art. 70' § 1 kodeksu cywilnego. W ich ocenie przesądzającą przesłanką uzyskania zwolnienia z podatku rolnego jest "nabycie prawa rzeczowego do nieruchomości a nie sama forma umowy kupna-sprzedaży"; istotną cechą jest odpłatność nabycia własności.
W ocenie Sądu organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo uznał takie stanowisko skarżących za nieuzasadnioną interpretację art. 12 ust.1 pkt.4 ustawy o podatku rolnym. Wskazany przepis mówi o nabyciu gruntów w drodze umowy sprzedaży. W celu prawidłowego odczytania pojęcia "umowy sprzedaży" należy - mając na uwadze, że ramach autonomii prawa podatkowego ustawodawca nie zdefiniował pojęcia sprzedaży odmiennie – rozumieć je tak, jak wynika to z przepisów kodeksu cywilnego. Art. 535 kc stanowi, że przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.
Natomiast art. 70' § 1 kodeksu cywilnego, zawarty w Dziale II Tytułu IV części ogólnej kodeksu cywilnego, stanowi, że umowa może być zawarta w drodze aukcji albo przetargu. Przetarg, obok oferty i rokowań, jest w kodeksie cywilnym wskazany jako sposób zawierania umów.
Podstawą prawną nabycia własności przedmiotowych nieruchomości przez skarżących nie była umowa, ale postanowienie sądu o przysądzeniu własności wydane w ramach sądowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 998 § 1 kodeksu postępowania cywilnego. Okoliczność, że przedmiotowe postanowienie przeniosło własność nieruchomości na skarżących, wcale nie determinuje ustalenia, że mamy do czynienia z umową sprzedaży. Natomiast powoływane przez skarżących przepisy odnoszą się właśnie do stosunków umownych.
Należy podkreślić, że uregulowanie art. 12 ust.1 pkt.4 ustawy prawo rolne w zakresie przyznającym zwolnienie od podatku rolnego gruntom będącym przedmiotem własności nabytym w drodze umowy sprzedaży obowiązuje od początku 2003 roku i, mimo kolejnych nowelizacji (także tych, które obowiązywać będą od 01 stycznia 2006r) nie uległo zmianie. Przepisy te niewątpliwie zaliczają się do przepisów dotyczących ulg i zwolnień podatkowych i jako takie powinny być interpretowane ściśle. Taki pogląd ma już ugruntowaną pozycję w orzecznictwie sądowym, na co zasadnie powołał się organ. Ustawodawca stanowiąc określone ulgi lub zwolnienia podatkowe ma prawo preferować określone stany prawne. Interpretacja językowa art. 12 ust.1 pkt.4 ustawy, która w odniesieniu do regulacji zawartych w ustawie o podatku rolnym ma dominujące znaczenie, wskazuje, że zwolnieniem objęto tylko nabycie własności na podstawie umowy sprzedaży. Tytułem prawnym dla skarżących (stanowiącym podstawę do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej) była nie umowa zawarta w następstwie wygranego przetargu, ale postanowienie sądu, zgodnie z przepisami Części drugiej Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym. Podobny pogląd, co do ścisłych zasad interpretacji spornego przepisu wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23.09.1999r w sprawie III SA 7830/98 (ONSA 2000/4/148).
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.