I SA/Bd 320/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy oddalił skargę byłego członka zarządu na decyzję o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, uznając, że zawieszenie w czynnościach nie zwalnia z odpowiedzialności, a choroba psychiczna nie usprawiedliwia niezłożenia wniosku o upadłość.
Skarżąca, była członkini zarządu spółki, kwestionowała decyzję o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych dotyczące jej zawieszenia w czynnościach zarządu oraz niezastosowanie przepisów zwalniających z odpowiedzialności z powodu choroby psychicznej i braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość. Sąd uznał, że zawieszenie w czynnościach członka zarządu wywiera skutki jedynie wewnętrzne, a wpis w KRS potwierdza pełnienie funkcji. Ponadto, choroba psychiczna skarżącej nie została uznana za wystarczającą przesłankę do zwolnienia z odpowiedzialności, gdyż nie udowodniła ona braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę E. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako byłego członka zarządu spółki A. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca podnosiła, że została zawieszona w czynnościach członka zarządu, co powinno ją zwalniać z odpowiedzialności, a także że nie miała możliwości zgłoszenia wniosku o upadłość z powodu ciężkiej choroby psychicznej. Sąd administracyjny uznał, że pełnienie funkcji członka zarządu jest kwestią formalną, a zawieszenie w czynnościach ma skutki jedynie wewnętrzne dla spółki. Podkreślono, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym nadal wskazywał skarżącą jako prezesa zarządu. Sąd nie uznał choroby psychicznej za wystarczającą przesłankę do zwolnienia z odpowiedzialności, wskazując, że skarżąca nie wykazała braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość spółki, mimo że posiadała pełną zdolność do czynności prawnych. Stwierdzono również, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżąca nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić zaległości. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, zawieszenie w czynnościach członka zarządu wywiera skutki jedynie w relacji wewnętrznej do spółki i nie zwalnia go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe.
Uzasadnienie
Pełnienie funkcji członka zarządu jest kwestią formalną, a wpis w KRS potwierdza ten status. Zawieszenie nie pozbawia członkostwa w zarządzie i nie wyłącza odpowiedzialności wobec osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (29)
Główne
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.u. art. 10
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
u.p.u. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
u.p.u. art. 11 § 1a
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
u.p.u. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
u.p.u. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
u.p.u. art. 21 § 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Pomocnicze
O.p. art. 52
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 52a
Ordynacja podatkowa
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 15zzs4 § 3
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 10
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 90 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 31 § 3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
k.s.h. art. 201 § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 202 § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 202 § 3
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 202 § 4
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 202 § 5
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 208 § 2
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 220
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 293 § 2
Kodeks spółek handlowych
k.c. art. 746 § 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zawieszenie w czynnościach członka zarządu zwalnia z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Brak wpisu w KRS o zawieszeniu członka zarządu nie przesądza o faktycznym pełnieniu funkcji. Uchwała o zawieszeniu w czynnościach członka zarządu ma skutek zewnętrzny. Niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy skarżącej z powodu ciężkiej choroby psychicznej. Skarżąca nie pełniła funkcji członka zarządu w czasie powstania zaległości podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
zawieszenie w pełnieniu funkcji członka zarządu spółki wywiera skutki, ale wyłącznie w relacji wewnętrznej do spółki pełnienie obowiązków członka zarządu oznacza, że odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od pełnienia tej funkcji, a nie jedynie faktycznego wykonywanie obowiązków członka zarządu członek zarządu ma przy tym pełne prawo do złożenia rezygnacji z tej funkcji w każdym czasie występowanie objawów choroby psychicznej nie jest równoznaczne z niezdolnością do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
przewodniczący
Urszula Wiśniewska
sprawozdawca
Tomasz Wójcik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście zawieszenia w czynnościach, braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość oraz wpływu stanu zdrowia psychicznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z polskim prawem podatkowym i spółek handlowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest zawsze interesujące dla przedsiębiorców i menedżerów. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące zakresu odpowiedzialności członków zarządu, nawet w sytuacjach kryzysowych (choroba, zawieszenie).
“Czy choroba psychiczna i zawieszenie w zarządzie chronią przed odpowiedzialnością za długi spółki? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bd 320/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2022-07-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-06-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Agnieszka Olesińska /przewodniczący/ Tomasz Wójcik Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane III FSK 1452/22 - Wyrok NSA z 2024-10-01 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 116 par 1 par 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2020 poz 1228 art 11 Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tj Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] orzekł o solidarnej z płatnikiem odpowiedzialności E. K. (dalej: "Skarżąca", "Strona"), jako byłego członka zarządu A. pełniącego funkcję w okresie kiedy upływał termin płatności zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od kwietnia 2017 r. do grudnia 2017 r., za powstałe wskutek nieuregulowania tych zobowiązań zaległości podatkowe w łącznej wysokości [...] zł, za należne odsetki za zwłokę naliczone do dnia wydania ww. decyzji w łącznej wysokości [...] zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego za miesiące od kwietnia 2017 r. do grudnia 2017 r. w łącznej kwocie [...]zł. W odwołaniu zarzucono: naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p.") przez jego niezastosowanie w sytuacji, w której strona bez swojej winy nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie miała możliwości zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu ciężkiej choroby psychicznej oraz niesprawowania funkcji członka zarządu w kontrolowanym okresie z powodu zawieszenia w czynnościach; naruszenie art. 116 § 2 O.p. przez uznanie, że strona pełniła funkcję członka zarządu w czasie powstania zaległości podatkowych w sytuacji, w której jednoznacznie wynika z uchwały spółki A. , że w niniejszym okresie strona była zawieszona w czynnościach członka zarządu; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuznaniu przez organ podatkowy uchwały spółki [...] z dnia [...]. w przedmiocie zawieszenia w wykonywaniu czynności członka zarządu przez Stronę, przez co organ podatkowy błędnie orzekł o solidarnej odpowiedzialności Strony wraz ze spółką; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, iż brak wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym o zawieszeniu Strony w czynnościach członka zarządu świadczy o fakcie, że Strona nadal pełniła swoją funkcję w kontrolowanym okresie, a co za tym idzie możliwa jest odpowiedzialność solidarna Strony wraz ze spółką; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że organ podatkowy błędnie uznał, iż uchwała o zawieszeniu w czynnościach członka zarządu wywołuje skutek tylko i wyłącznie wewnątrz spółki, a nie ma skutku na zewnątrz. Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał na przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu określone w art. 116 § 1 i 2 O.p. Organ podał, że materiał dowodowy zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania wskazuje, że na podstawie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...]. została zawiązana A. . Zgodnie z § 18 umowy, powołano jednoosobowy Zarząd, to jest Prezesa Zarządu w osobie E. D. K. uprawnionej do samodzielnego reprezentowania spółki. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] VII Wydział Gospodarczy z dnia [...]., którym postanowiono wpisać spółkę do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: [...]. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników A. w dniu [...] r. podjęło między innymi uchwałę Nr [...] w zakresie odwołania Skarżącej z zarządu spółki oraz z funkcji Prezesa Zarządu. Jednocześnie uchwałą Nr [...] Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników A. postanowiło powołać do Zarządu spółki na funkcję Prezesa Zarządu A. M.. Natomiast zgodnie z danymi ujawnionymi w Informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców numer KRS [...], według stanu na dzień [...] r., Skarżąca nadal jest wpisana jako osoba pełniąca funkcję Prezesa Zarządu A. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu organ stwierdził, że wskazany przez Stronę fakt zawieszenia w czynnościach Prezesa Zarządu spółki w dniu [...]. na podstawie uchwały Nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z dnia [...] r. nie może stanowić przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Zdaniem organu odwoławczego, zawieszenie w pełnieniu funkcji członka zarządu pozbawia członka zarządu prawa do prowadzenia spraw spółki oraz reprezentowania spółki, ale wyłącznie w relacji wewnętrznej do spółki, jeżeli więc zawieszony członek zarządu, który miał prawo samodzielnej reprezentacji spółki, np. zawrze w imieniu spółki umowę z osobą trzecią, umowa ta jest ważna i wiążąca dla spółki. Do takiego wniosku prowadzi treść art. 204 § 2 Kodeksu spółek handlowych. Nie można więc także ze skutkiem wobec osób trzecich wyłączyć prawa członka zarządu (zawieszonego w czynnościach, ale jednak nadal członka zarządu) do reprezentacji spółki. Zawieszenie w pełnieniu funkcji członka zarządu spółki wywiera skutki, ale wyłącznie w relacji wewnętrznej do spółki. Również dobrowolne oddanie zarządzania spółką, w tym w zakresie realizacji zobowiązań podatkowych, osobom spoza Zarządu, nie zwalnia Skarżącej jako Prezesa Zarządu ani z obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w tym organie, ani od odpowiedzialności za ich niedopełnienie. Z powyższego wynika, że nie zachodzą wątpliwości, co do spełnienia przesłanki określonej w art. 116 § 2 O.p., zgodnie z którą odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 tej ustawy powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. W ocenie organu odwoławczego słusznie w zaskarżonej decyzji uznano, że przedłożony przez Stronę dokument, tj. uchwała Nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] r. w sprawie zawieszenia Skarżącej jako Prezesa Zarządu w czynnościach, nie może wywrzeć skutku w postaci zwolnienia z odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od kwietnia 2017 r. do grudnia 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego. Organ odnosząc się do przesłanki bezskuteczności egzekucji wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] działając jako organ egzekucyjny, dochodził od spółki przedmiotowych należności na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. Ponadto, administracyjny organ egzekucyjny dochodził należności z tytułu podatku od towarów i usług za: maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2017 r. oraz styczeń i luty 2018 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podejmował próby dokonania czynności egzekucyjnych w siedzibie Spółki przy ul. [...]. Z informacji zawartej w raporcie poborcy skarbowego wynika, że w siedzibie spółki nie zastano osoby odpowiedzialnej za kontakt z Urzędem - ostatni raport sporządzony w dniu [...]. Banki do których zwrócił się organ poinformowały, że zajęcie rachunku bankowego nie może zostać zrealizowane ze względu na brak środków. Bank [...] z kolei wskazał, że wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego spółki została zajęta przez: Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] [...] Bank [...] również podał, że wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego dla wymienionego podmiotu została zajęta przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] zgłosił zaległości podatkowe spółki do Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka, jak wynika z zapytań kierowanych do CEPiK i Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów i nie jest posiadaczem nieruchomości. Zgodnie z danymi zawartymi w systemie WRO-System, brak jest informacji na temat wierzytelności z tytułu wystawionych faktur VAT przez zobowiązaną spółkę. Na podstawie danych zawartych Krajowym Rejestrze Sądowym ustalono, że spółka nie figuruje jako udziałowiec lub podmiot uprawniony do reprezentacji. W toku postępowania egzekucyjnego wyegzekwowano środki, które zaksięgowano odpowiednio na należność główną w podatku VAT, odsetki, koszty egzekucyjne i koszty upomnienia. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia [...] r. oraz [...]. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego A. Do uregulowania, w związku z dochodzeniem zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od kwietnia do grudnia 2017 r., pozostały niezaspokojone koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł. W świetle powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku spółki, której wykazanie jest warunkiem wstępnym procedowania w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności Strony za przedmiotowe zaległości podatkowe. Odnosząc się do przesłanek "negatywnych", które - jeśli zostaną skutecznie wykazane przez członka zarządu, przeciwko któremu skierowane zostało postępowanie - uwalniają go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki organ podał, że Sąd Rejonowy w [...] V Wydział Gospodarczy pismem z dnia [...]. poinformował, że nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Spółka oprócz zaległości objętych przedmiotowym postępowaniem, tj. w podatku dochodowym od osób fizycznych posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za: czerwiec 2017 r. ([...] zł), sierpień 2017 r. ([...] zł), wrzesień 2017 r. ([...] zł), październik 2017 r. ([...] zł), listopad 2017 r. ([...] zł), grudzień 2017 r. ([...] zł), styczeń 2018 r. ([...] zł), luty 2018 r. ([...] zł). Zatem spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych w wyniku nieuregulowania względem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za kwiecień 2017 r. (termin płatności upłynął [...] r.). W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, Skarżąca jako członek zarządu (Prezes) winna rozważyć, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, tj. do dnia [...] r., zgłoszenie w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, bowiem opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekroczyło trzy miesiące (tutaj: [...] r.). W rozpatrywanej sprawie wypełniona została pierwsza z przesłanek określonych w art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe, tj. niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W ocenie organu odwoławczego, Skarżąca nie wskazała również okoliczności świadczących o braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Strona bezsprzecznie miała legitymację formalną (prawną) do pełnienia obowiązków członka zarządu spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych (obowiązki członka zarządu spółki pełniła od [...] r. do [...] r.). Według zatem art. 116 § 2 O.p. storna ponosi odpowiedzialność za przypisane w sprawie zaległości podatkowe spółki (wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi). Powołana przez Stronę ciężka choroba psychiczna wywołana sytuacją rodzinną i osobistą nie może stanowić okoliczności potwierdzającej brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Powołując się na orzecznictwo organ stwierdził, że występowanie objawów choroby psychicznej nie jest równoznaczne z niezdolnością do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. Osoba pełnoletnia nieubezwłasnowolniona ma pełną zdolność procesową, chociażby była chora psychicznie. W konsekwencji, w ocenie organu drugiej instancji, okoliczności na które powołuje się Skarżąca, dotyczące jej złego stanu zdrowia psychicznego, nie usprawiedliwiają braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Tezę tę wzmacnia szereg argumentów, tj. pełna zdolność do czynności prawnych, dobrowolne przyjęcie funkcji członka zarządu, choć zważając na swoje problemy zdrowotne strona mogła odmówić jej przyjęcia. Miała też możliwość rezygnacji z jej pełnienia. Istotnym jest, że z materiału dowodowego nie wynika, aby stan zdrowia Strony w okresie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu był na tyle poważny, że uniemożliwiał jej podjęcie działań weryfikujących stan finansów spółki. W okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo zatem organ pierwszej instancji ocenił, że skoro w okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji w zarządzie spółki zachodziły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony, brak zgłoszenia rzeczonego wniosku we właściwym czasie był spowodowany winą członka zarządu, co daje podstawę do przeniesienia na stronę odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wobec powyższego należało przyjąć, że Strona nie wykazała zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził również, że w realiach niniejszej sprawy Strona nie wykazała, aby zaistniała kolejna przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Skarżąca w toku prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] postępowania podatkowego nie przedłożyła żadnego dowodu potwierdzającego istnienie rzeczywistego, umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowej mienia spółki pomimo iż organ w postanowieniu z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej ze spółką odpowiedzialności strony jako byłego członka zarządu spółki za jej zaległości, poinformował podatnika o możliwości wskazania przesłanek do zwolnienia z tej odpowiedzialności. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione argumenty pozwalają stwierdzić, iż w sposób prawidłowy zbadano przesłanki pozwalające na zgodne z art. 116 O.p. orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącej jako byłego członka zarządu A. za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od kwietnia do grudnia 2017 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuznaniu przez organ podatkowy uchwały A. z dnia [...] r. w przedmiocie zawieszenia w wykonywaniu czynności członka zarządu przez Skarżącą, przez co organ błędnie orzekł w decyzji o solidarnej odpowiedzialności Strony wraz ze spółką; 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że brak wpisu w KRS o zawieszeniu Skarżącej w czynnościach członka zarządu świadczy o fakcie, że nadal pełniła ona swoją funkcję w kontrolowanym okresie, a co za tym idzie możliwa jest odpowiedzialność solidarna Strony wraz ze spółką; 3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że organ podatkowy błędnie uznał, iż uchwała o zawieszeniu w czynnościach członka zarządu wywołuje skutek tylko i wyłącznie wewnątrz spółki, a nie ma skutku na zewnątrz; 4) naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b O.p. przez jego niezastosowanie w sytuacji, w której Skarżąca bez swojej winy nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie miała możliwości zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu ciężkiej choroby psychicznej oraz nie sprawowania funkcji członka zarządu w kontrolowanym okresie z powodu zawieszenia w czynnościach; 5) naruszenie art. 116 § 2 O.p. przez uznanie, że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu w czasie powstania zaległości podatkowych w sytuacji, w której jednoznacznie wynika z uchwały spółki [...], że w niniejszym okresie Stron była zawieszona w czynnościach członka zarządu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępnie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020r. (sygn. akt II OPS 6/19 i II OPS 1/20) stwierdzono, że powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 329.; dalej: "p.p.s.a."), dający podstawę do odstąpienia od rozpoznania sprawy w sposób jawny. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, co przewiduje także art. 31 ust. 3 Konstytucji, który stanowi o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz gdy jest to konieczne ze względu na ochronę zdrowia. Należy mieć również na uwadze, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o zwalczaniu COVID-19 jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego, a stan pandemii nakazuje ich uwzględnianie w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...]. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że strona Skarżąca została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, a także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. ( w brzmieniu obowiązującym w dacie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1574, 1579, 1948 i 2260) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (§ 2). Przyjmuje się, że powinnością organu podatkowego jest wykazanie, że osoba, na którą ma zostać przeniesiona odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki kapitałowej pełniła funkcję członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych oraz że egzekucja z majątku spółki okazała się nieskuteczna. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż [...] została zawiązana Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością A. (akt notarialny Repertorium A Nr [...]; k- 44-45 akt admin.). Wszystkie sprawy nie zastrzeżone w umowie dla Zgromadzenia Wspólników, stosownie do § 17 umowy spółki, należą do kompetencji Zarządu Spółki, który może być jednoosobowy lub wieloosobowy. Zgodnie z § 18 umowy, powołano jednoosobowy Zarząd Spółki, to jest Prezesa Zarządu w osobie tj. E. D. K. uprawnionej do samodzielnego reprezentowania Spółki. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu Sądu Rejonowego [...] VII Wydział Gospodarczy z dnia [...]. sygnatura sprawy [...], którym postanowił wpisać Spółkę do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: [...] (k.68-70 akt admin.). Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników A. w dniu [...] r. podjęło między innymi uchwałę Nr [...] w zakresie odwołania Skarżącej z zarządu Spółki oraz z funkcji Prezesa zarządu Spółki. Jednocześnie uchwałą Nr [...] Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników [...] Spółki z o.o. postanowiło powołać do zarządu Spółki na funkcję Prezesa zarządu Spółki A. M.. Zgodnie jednak z danymi ujawnionymi w Informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców numer KRS [...], według stanu na dzień [...] r. wynika, że Skarżąca nadal jest wpisana jako osoba pełniąca funkcję Prezesa zarządu A. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z przedłożonym przez Skarżącą w dniu [...] r. do akt sprawy protokołem Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia [...]. (k.353-354 akt admin.) porządek obrad dotyczył: 1. Otwarcia Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, 2. Wyboru Przewodniczącego, 3. Zatwierdzenia porządku obrad Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, 4. Podjęcia uchwał w sprawie udzielenia zgody na zbycie udziałów, 5. Wolnych wniosków, 6. Zamknięcia obrad. Jednakże adnotacja w zakresie punktu 4 obrad tyczyła się uchwały Nr [...] w sprawie zawieszenia Skarżącej jako Prezesa zarządu w czynnościach. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia [...] r. (k. 350-351), w którym punkt 4 obrad dotyczył podjęcia uchwał w sprawie udzielenia zgody na zbycie udziałów, zaś adnotacja odnosiła się do przedmiotu odwieszenia Skarżącej jako Prezesa zarządu w czynnościach. Powołana uchwała Nr [...] z dnia [...] r. (k. 350) została podjęta przez wspólników (A. F. i T. B.), którzy w dniu [...] r. zawarli umowy sprzedaży udziałów Spółki z kupującym: S. (k. 92-95, 270-272). Przeniesienie na kupującego zbywanych udziałów nastąpiło z dniem zawarcia niniejszych umów - pkt 3.1 umowy (k. 92, 94). Poza tym w dniu [...] r., czyli w okresie zawieszenia Skarżącej w czynnościach Prezesa zarządu Spółki, działając jako zarząd Skarżąca odwołała prokurę samoistną w Spółce dla T. B. (k. 85, 269) i A. F. (k. 268) oraz ustanowiła prokurę samoistną w Spółce dla K. M. (k. 86). W kontekście zarzutów skargi wymaga oceny, czy zasadne jest stanowisko organów podatkowych, które przyjęły, że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki w czasie, w którym powstały zaległości podatkowe będące przedmiotem orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności. Sąd w obecnym składzie stwierdza, że użyte w art. 116 § 2 O.p. sformułowanie pełnienie obowiązków członka zarządu oznacza, że odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od pełnienia tej funkcji, a nie jedynie faktycznego wykonywanie obowiązków członka zarządu. Przesłanka ta z racji wykładni systemowej winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria - spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu". Przepis art. 116 O.p. w żadnym miejscu nie używa bowiem formuły "faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu", a jedynie "pełnienie funkcji członka zarządu". Tę zaś funkcję określona osoba pełni od momentu jej powołania (art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm., dalej: "k.s.h."), do momentu wygaśnięcia jej mandatu (art. 202 § 1- § 3 k.s.h.), jej śmierci, rezygnacji albo odwołania (art. 202 § 4 k.s.h.). Członek zarządu ma przy tym pełne prawo do złożenia rezygnacji z tej funkcji w każdym czasie (art. 202 § 5 k.s.h. w związku z art. 746 § 2 Kodeksu cywilnego). Podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu (przyjmując wybór do wiadomości) osoba ta nabywa prawo, ale także obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 2 k.s.h.). Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych "pełnienie obowiązków członka zarządu" rozumieć należy jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu. Sformułowanie: "pełnienie obowiązków" nie wiąże się w tym przypadku z faktycznym wykonywaniem tych obowiązków (wyroki z: 11 października 2018 r., sygn. akt I GSK 1865/18, 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2060/16 i 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 57/17; CBOSA, por. także S. Babiarz, w: S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 809, a także R. Mastalski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. P. Borszowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2017, Unimex, str. 635). Tutejszy Sąd dostrzega, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, (w tym w powołanych w skardze), prezentowany jest pogląd, że dla ustalenia, że dana osoba pełniła funkcję członka zarządu spółki konieczna jest ocena, czy dana osoba faktycznie wykonywała funkcje członka zarządu spółki. Należy jednak zwrócić uwagę, że pogląd ten nie jest formułowany jako podważenie ustalenia opartego na formalnie poprawnych zapisach w Krajowym Rejestrze Sądowym czy też innych dokumentach stwierdzających powołanie danej osoby do pełnienia funkcji członka zarządu spółki i brak jej odwołania. W orzeczeniach tych chodzi jednak o sytuacje, w której dana osoba, pomimo że formalnie nie pełni funkcji członka zarządu spółki, faktycznie jednak funkcje członka zarządu spółki wykonuje. Zatem prawidłowa wykładnia art. 116 § 2 O.p. powinna prowadzić do wniosku, że ustalenie na podstawie zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym lub na podstawie innych istotnych w tym zakresie dokumentów, że dana osoba pełniła funkcję członka zarządu spółki w znaczącym dla rozstrzygnięcia sprawy okresie jest wystarczające dla przyjęcia zaistnienia przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki określonej w art. 116 § 2 O.p. Badanie we wskazanej powyżej sytuacji, czy dana osoba faktycznie tę funkcję wykonywała nie mieści się w dyspozycji powołanego wyżej przepisu. Natomiast instytucja zawieszenia członków zarządu zarówno w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jak i w spółce akcyjnej uregulowana jest w art. 220 k.s.h. Stanowi on, że umowa spółki może rozszerzyć uprawnienia rady nadzorczej, przyznając jej prawo do zawieszania z ważnych powodów poszczególnych lub wszystkich członków zarządu. Zawieszenie w czynnościach nie jest równoznaczne z odwołaniem ale ma na celu okresowe uniemożliwienie realizacji funkcji organu w sferze prowadzenia spraw i reprezentacji. W wyniku zawieszenia, jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, członek zarządu nie traci swojego statusu. Zawieszenie w czynnościach może być na określony czas, po którym członek zarządu powróci do pełnienia funkcji (gdy zostaną wyjaśnione wszelkie wątpliwości będące źródłem zawieszenia). Dodać jeszcze należy, że dla odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki nie ma znaczenia czy członek wykonywał swoje obowiązki sam czy działał przez ustanowionego pełnomocnika. Członek zarządu jest odpowiedzialny za prowadzenie spraw spółki, powinien zatem orientować się w bieżącym stanie jej finansów, winien mieć wiedzę co do sposobu jej funkcjonowania, zawieranych transakcji, a także kontrahentów spółki. Członek zarządu spółki powinien być także należycie zorientowany co do stanu majątkowego spółki i ciążących na niej zobowiązaniach tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów podatkowych oraz do sytuacji zadłużenia spółki czy stanu jej niewypłacalności. W sytuacji, gdy dana osoba podejmuje się prowadzenia spraw spółki, to robi to z pełną świadomością, wobec czego brak jest podstaw do wykazywania w postępowaniu dowodowym, że nie znała kondycji finansowej spółki, czy nie miała wpływu na regulowanie należności, ponieważ nie miała dostępu do środków finansowych spółki. Osoba podejmująca się piastowania funkcji członka zarządu powinna zdawać sobie sprawę, że charakter prawny tej funkcji oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, ale także odpowiedzialność za sprawy spółki. Reasumując, organy zasadnie przyjęły że spełniona została przesłanka pełnienia przez Skarżąca funkcji członka zarządu w czasie powstania zaległości. Nie budzi bowiem wątpliwości, że decyzję o pełnieniu funkcji członka zarządu (Prezesa zarządu) Skarżąca podjęła dobrowolnie, co wynika wprost z oświadczenia z dnia [...]. o wyrażeniu zgody na powołanie do zarządu Spółki podpisanego przez Stronę (k. 56). Natomiast zawieszenie w pełnieniu funkcji członka zarządu Spółki, jak przyjął organ, wywiera skutki, ale wyłącznie w relacji wewnętrznej do Spółki. Ponadto jak wynika z zebranego materiału dowodowego w okresie "zawieszenia" Skarżąca wykonywała obowiązki prezesa zarządu Spółki. W świetle poczynionych wyżej wywodów brak jest również podstaw do zaakceptowania stanowiska Skarżącej, że odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki należy obarczyć osoby, którym w czasie zawieszenia Skarżącej w pełnieniu funkcji członka zarządu Spółki powierzono prowadzenie wszelkich spraw spółki. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał także, że w sprawie została wykazana przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08). Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 O.p. nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 233/06 i wyrok Sądu Najwyższego z 23 marca 2012 r., sygn. akt II UK 152/11). Potwierdzeniem bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki, są znajdujące się w aktach sprawy postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...]. (k.210 akt admin.) i z dnia [...]. (k. 262 akt admin.) o umorzeniu prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego. Tym samym, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do spełnienia dwóch pozytywnych przesłanek pozwalających na wydanie orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącej. W orzecznictwie podnosi się również, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu, organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Tylko bowiem niezłożenie wniosku o upadłość w terminie (w tzw. czasie właściwym w rozumieniu ustawy upadłościowej) czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie przepisu art. 116 § 1 O.p. Do powyższego wniosku, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 sierpnia 2009r., sygn. akt II FPS 3/09, prowadzi wnioskowanie a contrario: skoro członek zarządu nie odpowiada, jeśli we właściwym czasie zgłoszono upadłość, to odpowiadać może tylko wtedy, kiedy upadłości we właściwym czasie nie zgłoszono. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, kiedy ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym natomiast przypadku należy ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. W powyżej wykazanej uchwale NSA podkreślił, że odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłościowe. W tym zakresie należy odwołać się przepisów prawa upadłościowego. Zgodnie z treścią art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022, poz. 1520, dalej jako: "u.p.u."), upadłość ogłasza się wobec dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 i art. 11 ust. 1a u.p.u., dłużnik jest niewypłacalny jeśli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Z kolei z art. 11 ust. 2 u.p.u. wynika, że dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Jak stanowi natomiast przepis art. 21 ust. 1u.p.u., dłużnik jest obowiązany nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnik jest osobą prawną lub inną jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1 spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 2 u.p.u.). W oparciu o powołane przepisy organ odwoławczy stwierdził, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki powinien był zostać złożony do dnia [...]. tj. w terminie 30 dni od dnia w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości spółki (opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań przekroczyło 3 miesiące). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że oprócz zaległości objętych przedmiotowym postępowaniem, tj. w podatku dochodowym od osób fizycznych za kwiecień 2017 r., maj 2017 r., czerwiec 2017 r., lipiec 2017 r., sierpień 2017 r., wrzesień 2017 r., październik 2017 r., listopad 2017 r. i grudzień 2017 r. (k. 386, 398 akt admin.), jak wynika z listy zaległości sporządzonej na dzień [...] r. (k. 385 akt admin.) - Spółka posiadała zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za: czerwiec 2017r. ([...] zł), sierpień 2017r. ([...]), wrzesień 2017r. ([...]), październik 2017r. ([...] zł), listopad 2017r. ([...] zł), grudzień 2017r. ([...] zł), styczeń 2018r. ([...] zł), luty 2018r. ([...] zł). W świetle powyższego, jak zasadnie przyjął organ, Spółka, mając na uwadze art. 11 ust. 1 i ust. 1a u.p.u., utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych w wyniku nieuregulowania względem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za kwiecień 2017r. (termin płatności upłynął [...] r.). Niewykonywanie wymagalnych zobowiązań nie musi się odnosić do wszystkich zobowiązań dłużnika, nie ma też znaczenia ich charakter, tzn. czy są to zobowiązania cywilnoprawne czy publicznoprawne, jak również z tym, że nieregulowanie wymagalnych zobowiązań nawet o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność w rozumieniu art. 11 u.p.u. Stan niewypłacalności może powstać już z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową pierwszego zobowiązania. W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że w odniesieniu do spółki została spełniona – we wskazanej przez organ dacie – przesłanka wszczęcia postępowania upadłościowego, o której mowa w art. 11 ust. 1 u.p.u. Zaznaczyć przy tym należy, że przesłanka i data niewypłacalności spółki zostały ustalone w sposób prawidłowy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Skarżąca nie wskazała również okoliczności świadczących o braku jej winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 265/10). Sąd przyjmuje za własny wyrażany w orzecznictwie pogląd, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób z przyczyn obiektywnych - przewidzieć, że zaistniała w spółce sytuacja finansowa wymagała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością. Profesjonalizm wymagany od członka zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność, pozwala na przyjęcie, że jest on obowiązany kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. (wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2020 roku w sprawie sygn. akt III SA/Wa 57/20). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że Skarżąca miała legitymacją formalną (prawną) do pełnienia obowiązków członka zarządu Spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych, bowiem obowiązki te Skarżąca pełniła od [...] r. do [...] r. (k. 44-45, 75). Tym samym ponosi odpowiedzialność za przypisane w sprawie zaległości podatkowe Spółki wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, stosownie do art. 116 § 2 O.p. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że podejmując się piastowania funkcji członka zarządu Skarżąca powinna zdawać sobie sprawę, że charakter prawny tej funkcji oznacza obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), co zostało wyraźnie wskazane w art. 201 § 1 i art. 208 § 2 k.s.h. Natomiast zgodnie z art. 293 § 2 k.s.h., członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykonywaniu swoich obowiązków powinien dołożyć szczególnej staranności będącej wynikiem zawodowego charakteru i w czasie trwania mandatu stale monitorować dokumentację spółki i stan jej finansów. Od zarządu spółki kapitałowej, na którym ciąży obowiązek prowadzenia spraw spółki, oczekiwać należy kompetencji, podwyższonej staranności i umiejętności przewidywania skutków podejmowanych decyzji gospodarczych, również w zakresie dopuszczalnego ryzyka ekonomicznego. Natomiast, jeśli pojawiły się przeszkody uniemożliwiające staranne wypełnianie obowiązków Skarżąca jako członek zarządu powinna bezzwłocznie zapewnić właściwe realizowanie czynności członka zarządu poprzez, np. zrezygnowanie z pełnionej funkcji. Tylko w takiej sytuacji mogłaby uniknąć ewentualnej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która powstała z tytułu samego pełnienia obowiązków członka zarządu. Zagadnienie zawieszenia Skarżącej jako Prezesa zarządu w czynnościach na podstawie uchwały Nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] r. (k. 353), zostało opisane i rozstrzygnięte wyżej. Kwestia ciężkiej choroby psychicznej, wywołanej sytuacją rodzinną i osobistą, na którą powołuje się Skarżąca, w tym przypadku nie może stanowić okoliczności potwierdzającej brak winy Strony w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że organ drugiej instancji nie zanegował sytuacji zdrowotnej Skarżącej i co do zasady podzielił pogląd, że zaburzenia psychiczne mogą stanowić przesłankę, która uniemożliwia zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Rzecz jednak w tym, że skuteczne odwołanie się do tej przeszkody przeniesienia odpowiedzialności wymaga wykazania dwóch okoliczności, mianowicie, że zaburzenia psychiczne mają rzeczywiście charakter tego rodzaju, że mogły wpływać na treść i zakres podejmowanych przez członka zarządu czynności, po wtóre, że miały miejsce w czasie właściwym dla zgłoszenia tego wniosku. Skarżąca w rozpatrzonej sprawie nie udowodniła, że jej zaburzenia psychiczne były tego rodzaju, że wpływały na podejmowane przez nią czynności. Przy czym należy podkreślić, że przy tego rodzaju argumentacji to Skarżąca powinna wskazać stosowne dowody. Organ podatkowy nie jest ani obowiązany ani przede wszystkim uprawniony do inicjowania działań nakierowanych na ustalenie zdrowia psychicznego Strony postępowania, co zresztą w demokratycznym państwie prawa wydaje się być rzeczą oczywistą. W zakresie udokumentowania choroby psychicznej i jej ewentualnego wpływu na zdolność podejmowania przez Skarżącą decyzji w zakresie zarządu Spółką, Skarżąca przedłożyła: wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu Wydział XII Karny z dnia 5 września 2014 r. sygn. akt XIIW 953/14 (k. 432 akt admin.), wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Toruniu Wydział XII Karny z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt XII W 3424/14 (k. 442 akt admin.), protokół Sądu Rejonowego w Toruniu Wydział XII Karny z dnia 12 października 2016 r. (k. 436-441 akt admin.) i 14 listopada 2016 r. sygn. akt XII W 3424/14 (k. 433-435 akt admin.), wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu Wydział XII Karny z dnia 14 listopada 2016 r. sygn. akt XII W 3424/14 (k. 443 akt admin.- ww. dokumenty dotyczą dokuczliwego złośliwego niepokojenia Skarżącej przez obwinioną J. D. P.-K.) oraz zaświadczenie z dnia [...] r. (k. 431 akt admin.), że Skarżąca w okresie od maja 2017r. do lipca 2018r. regularnie uczęszczała do wprowadzonego przez W. gabinetu na psychoterapię. Jednak, jak słusznie wskazał organ, z treści powołanych dokumentów nie wynika jednak, czy leczenie to miało jakikolwiek wpływ na zdolność Skarżącej do podejmowania decyzji. Materiały te odnoszą się do pomawiania i umieszczania nieprawdziwych informacji na portalach społecznościowych, w celu złośliwego dokuczania Skarżącej przez obwinioną J. D. P.-K.. W zaświadczeniu wskazano, jaki zespół zdiagnozowano u Skarżącej ([...]) i czym się objawiał. Nie stwierdzono jednak wprost, że Skarżąca z tego powodu miała ograniczoną zdolność do podejmowania jakichkolwiek czynności. Strona posiadała w okresie, w którym winien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, jak też w okresie powstania zaległości podatkowych pełną zdolność do czynności prawnych, zatem była w stanie kierować swym postępowaniem, a dokonane przez nią czynności prawne są ważne. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II CSK 435/16) występowanie objawów choroby psychicznej nie jest równoznaczne z niezdolnością do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. Już w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1960r. sygn. akt I CO 25/60 Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż osoba pełnoletnia nieubezwłasnowolniona ma pełną zdolność procesową, chociażby była chora psychicznie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt II CSK 36/12). Dlatego, w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że okoliczności na które powołała się Skarżąca, dotyczące jej złego stanu zdrowia psychicznego, nie usprawiedliwiają braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Tezę tę wzmacnia szereg argumentów, na które wskazano wyżej, tj. pełna zdolność do czynności prawnych, dobrowolne przyjęcie funkcji członka zarządu, choć zważając na swoje problemy zdrowotne Skarżąca mogła odmówić jej przyjęcia. Miała też możliwość rezygnacji z jej pełnienia. Istotnym jest, że z materiału dowodowego nie wynika, aby stan zdrowia Skarżącej w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu był na tyle poważny, że uniemożliwiał jej podjęcie działań weryfikujących stan finansów Spółki. Podkreślić ponownie należy, że w dniu [...] r., czyli w okresie zawieszenia Skarżącej w czynnościach Prezesa zarządu Spółki, Strona działając jako zarząd odwołała prokurę samoistną w Spółce dla T. B. (k. 85, 269 akt admin.) i A. F. (k. 268 akt admin.) i ustanowiła prokurę samoistną w Spółce dla K. M. (k. 86 akt admin.). W świetle powyższego Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organu, że skoro w okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji w zarządzie Spółki zachodziły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony, brak zgłoszenia rzeczonego wniosku we właściwym czasie był spowodowany winą członka zarządu, co dało podstawę do przeniesienia na Skarżącą odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej Skarżąca nie wykazała również zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że majątek spółki, om którym mowa w tym przepisie musi stanowić mienie konkretne i rzeczywiście istniejące oraz umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości podatkowych w znacznej części. W świetle powyższego, jako niezasadne należało ocenić zarzuty podniesione w skardze. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego odpowiada bowiem prawu i nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo oceniony przez organ odwoławczy był wystarczający dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W konsekwencji skarga, jako niezasadna, została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. , o czym sąd orzekł w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI