I SA/BD 314/05

I SA/Bd 314/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Mirella Łent /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 1528/05 - Wyrok NSA z 2006-12-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
art.12 ust. 1 pkt 1) i ust. 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Tezy
Pominięcie jednego członu w trójczłonowej nazwie podatnika i posłużenie się jego nieaktualnym adresem nie uzasadnia uchylenia decyzji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor sądowy Mirella Łent (spr.), Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 07 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi T. Sp. z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Uzasadnienie
I SA/Bd 314/05
U Z A S A D N I E N I E
Dnia [...] 2005r., Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2005r., Nr [...], określającą T. Spółka z o.o. w B., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od [...] 2003r. do [...] 2003r. w kwocie 759.205,00zł.
U podstaw decyzji legło stwierdzenie nieprawidłowości w samoobliczeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, które wynikały z zaniżenia przychodów podlegających opodatkowaniu o kwotę 855.404,97 zł na skutek zastosowania przez Spółkę niewłaściwego kursu walut przy sprzedaży eksportowej, czym naruszono przepisy art. 12 ust.3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.).
Na podstawie "umowy dostawy" zawartej z K. Gmbh z siedzibą w S., spółka dokonywała w 2003r. sprzedaży wyrobów z tworzyw sztucznych. W celu uproszczenia wzajemnych rozliczeń finansowych i rozłożenia ryzyka kursowego, strony umowy wprowadziły tzw. "klauzulę waluty" polegającą na ustaleniu jednolitego kursu wymiany.
Wartość sprzedaży eksportowej na rzecz T. Gmbh wynikającej z poszczególnych faktur wystawionych w EURO Spółka wyceniała na podstawie kursu wynikającego z jednolitego dokumentu administracyjnego SAD. Tak wyliczona wartość przychodów była ewidencjonowana w księgach rachunkowych Spółki w trakcie poszczególnych miesięcy, jednakże na koniec każdego miesiąca Spółka wystawiała "Rachunki korygujące - uznanie", w których uznawała firmę T. Gmbh kwotą wynikającą z różnicy stosowanych kursów wynikających z dokumentów administracyjnych SAD, a stałym kursem wynikającym z umowy.
Organ uznał, że przepisy cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jednoznacznie określały sposób przeliczania przychodów należnych wyrażonych w walutach obcych wg kursu średniego NBP z dnia uzyskania tego przychodu, nie dając jednocześnie możliwości dostawcom i odbiorcom towarów ustalenia własnego, indywidualnego kursu walut, nawet, jeśli celem jest minimalizacja ryzyka kursowego, czy też uproszczenia wzajemnych rozliczeń. Wskazał, że wyliczone na koniec każdego miesiąca przez Spółkę różnice, o których mowa powyżej, tj. kwoty wynikające z różnicy stosowanych kursów wynikających z dokumentu SAD a stałym kursem EURO wynikającym z umowy (wraz z aneksami), nie są również różnicami kursowymi w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 3 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Uznał, że nie jest to również sytuacja, którą można przyrówniać do udzielenia rabatu czy też skonto, bowiem skonto, rabat czy też bonifikata oznaczają co innego. Odpowiadając na zarzuty odwołania, organ stwierdził, że błędne oznaczenie strony polegające na pominięciu trzeciego członu nazwy firmy oraz podanie błędnego adresu, nie miały istotnego wpływu ani na przebieg tego postępowania, ani na treść merytoryczną decyzji i podjęte rozstrzygnięcie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r. Ponadto wskazał, ze wszelką korespondencję dotyczącą Spółki doręczano Pełnomocnikowi - zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej.
W skardze zarzucono decyzji błędne oznaczenie strony oraz nieprawidłowości w ocenie relacji handlowych zachodzących pomiędzy skarżącą oraz kontrahentem. Skarżąca wskazała, że utrzymując w mocy decyzję z błędnie oznaczoną stroną, bez sprostowania błędów, w obrocie pozostawiono decyzję wadliwą. Wskazała przy tym na rozbieżności, jeżeli chodzi o wykonalność tej decyzji. Podniosła, że błąd decyzji nie jest oczywistą omyłką, o jakiej mowa w art. 215 § 1 op. Dalej - naruszenie art. 210 § 1 pkt 6) w zw. z art. 124 i 235 op, gdyż nie wyjaśniono czy osoba podpisująca postanowienie o wszczęciu postępowania była do tego upoważniona; naruszenie art. 12 ust. 3 uop, poprzez rozliczenie przychodu spółki w wysokości innej niż rzeczywista. Skarżąca wskazała, że ustalając kurs walut dla celów transakcji – co umożliwia jej zasada swobody umów - nie przeczyła zapisom art. 12 ust. 3, ale jedynie kalkulowała cenę i że dopiero wynik tego można uznać za przychód, który należy rozliczyć według postanowień tego przepisu. Wskazała, że cena opiewana przez wystawianą fakturę była ceną ostatecznie uwarunkowaną przez to, że przyjęty umownie kurs waluty nie będzie odbiegał od kursu oficjalnego. Celem tych działań było zwiększenie pewności obrotu, a tym samym zwiększenie atrakcyjności oferowanych kontraktów.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu, gdyż wynik sądowej kontroli, sprawowanej według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), prowadzi do wniosku, że zaskarżoną decyzją naruszono art. 12 ust. 1 pkt 1) i ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. t.j. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), przez błędną interpretację, co miało wpływ na wynik sprawy i tym samym decyzję należało uchylić ( art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) w zw. z § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)).
Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1) cyt. ustawy podatkowej, przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skonto. Jeżeli przychody wyrażone są w walutach obcych, a między dniem ich uzyskania i dniem faktycznego otrzymania występują różne kursy walut, przychody te odpowiednio podwyższa się lub obniża o różnice wynikające z zastosowania kursu kupna walut z dnia faktycznego otrzymania przychodów, ustalonego przez bank, z którego usług korzystał uzyskujący przychód, oraz z zastosowania kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia uzyskania przychodu (ust. 3).
Mając na względzie powyższe zapisy w korelacji z całością uregulowań podatku dochodowego od osób prawnych, przychodem jest taka wartość, która charakteryzuje się definitywnym przyrostem majątku podatnika.
W sprawie, przedmiotem rozważań są przychody z tytułu dostaw towarów przez skarżącą na podstawie umowy, w wyniku której spółka dokonywała w 2003r. sprzedaży wyrobów z tworzyw sztucznych na rzecz T. Gmbh.
Z tytułu tej umowy spółce przysługiwała kwota skalkulowana w ten sposób, że wartość towarów wyrażoną w PLN należało przeliczyć na walutę transakcji według uzgodnionego przelicznika.
Rozliczenie spółki z kontrahentem następowało w ciągu miesiąca, przy czym skarżąca w momencie dostawy wyliczała kwotę według innego (oficjalnego) kursu walut, a dopiero tak powstałą różnicę rozliczała dokumentując to fakturami korygującymi. Zatem kwota wstępna była ostatecznie korygowana tak, by wypełnić wzajemne zobowiązanie pomiędzy kupującym a sprzedawcą.
Dlatego też, skoro organ przyjął za przychód należny roku 2003r. kwotę zapłaconą na bazie wyliczeń dokonanych wstępnie przez skarżącą, co wprost wynika z umowy, która była podstawą wypracowania przez nią zysku, a ta nie odpowiadała rzeczywistemu przysporzeniu do majątku spółki z tego tytułu (wysokość rzeczywistego przysporzenia nie została zakwestionowana przez organ), to w istocie prowadzi to do zawyżenia wysokości przychodu, co przeczy art. 12 ust. 1 pkt 1) i ust. 3 ustawy podatkowej i tym samym decyzja oparta na takim uzasadnieniu narusza przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy i należało ją uchylić (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Natomiast, co się tyczy prawidłowości oceny organu, co do błędu oznaczenia strony zarówno w decyzji pierwszej instancji jak i postanowienia o wszczęciu postępowania, Sąd zważył, że strona jest centralną instytucją postępowania podatkowego, gdyż w nim organ ustala swoją decyzją (postanowieniem) sytuację prawną, która ze swej istoty jest sytuacją indywidualną. Stąd przepisy ordynacji podatkowej zawierają szereg gwarancji procesowych chroniących prawa strony, poczynając od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym (art. 123), dalej przesłanki wznowienia postępowania, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4) czy nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby nie będącej strona w sprawie (art. 247 § 1 pkt 4).
Bezspornym jest, że podstawą postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było zakwestionowanie rozliczenia podatku dokonanego przez skarżącą, zatem to skarżąca była stroną postępowania (art. 133) i czynności organu były podejmowane w stosunku do niej – doręczenia następowały wobec wyznaczonego przez skarżącą pełnomocnika. W takim przypadku organ słusznie uznał, że pominięcie członu w trójczłonowej firmie podatnika oraz posłużenie się jego nieaktualnym adresem było błędnym oznaczeniem strony w decyzji (postanowieniu) wydanych w postępowaniu – czyli, pominięcie jednego z członów nazwy strony było wadliwością mającą swe źródło w zapisie art. 210, które nie miało wpływu na treść decyzji (określenie wysokości zobowiązania) ani zakresu jej mocy obowiązującej, gdyż było przeoczeniem - oczywistą omyłką. Zatem błąd nastąpił w obrębie elementów podmiotowych, nie stanowiących o załatwieniu sprawy, co do jej istoty. W takiej sytuacji, organ stosownie do art. 233 ordynacji, uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, słusznie oparł swoją decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 1) op.
Natomiast nie okazanie upoważnienia pracownika do podpisania postanowienia wszczęcia, można by oceniać jedynie w oparciu o zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 op.). Brak okazania upoważnienia podatnikowi, który ma wątpliwości, co do jego istnienia, przy czym w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził istnienie takiego upoważnienia, jest naruszeniem tej zasady, jednakże pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nie zwalnia to jednak organu od odpowiedzi na tego rodzaju wątpliwości strony co do prowadzonego postępowania administracyjnego.
Mając na względzie powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.