I SA/Bd 310/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatnika M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2019. Podatnik wnioskował o wznowienie postępowania, argumentując, że pojawiły się nowe okoliczności faktyczne i dowody, w szczególności orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (SK 13/15, K 6/02) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które kwestionowały sposób opodatkowania nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Podatnik twierdził, że sporne nieruchomości nie były faktycznie wykorzystywane do działalności gospodarczej i nie zostały ujęte w ewidencji środków trwałych. Organy podatkowe uznały, że wskazane przez podatnika okoliczności nie stanowią nowych dowodów ani nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a błędna ocena dowodów lub stanu faktycznego nie jest podstawą do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnym i służy usunięciu kwalifikowanych wad procesowych, a nie ponownej merytorycznej kontroli decyzji czy uwzględnieniu zmiany linii orzeczniczej. Sąd stwierdził, że okoliczności dotyczące faktycznego wykorzystania nieruchomości były znane organowi już w 2017 roku, a sam podatnik przyznał, że stan faktyczny w 2019 roku był tożsamy ze stanem z 2017 roku. Sąd uznał, że nowa wykładnia przepisów prawnych, nawet jeśli prowadziłaby do odmiennego rozstrzygnięcia, nie jest podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ponieważ nie stanowi nowego dowodu ani nowej okoliczności faktycznej. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów KPA, wskazując na ich brak zastosowania w postępowaniu podatkowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sytuacji, gdy podatnik powołuje się na zmianę linii orzeczniczej lub orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które nie wprowadzają nowych okoliczności faktycznych lub dowodów.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i nie stanowi ogólnej zasady dotyczącej wpływu orzeczeń TK na decyzje ostateczne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nowe orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego lub zmiana linii orzeczniczej sądów administracyjnych stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana linii orzeczniczej lub nowa wykładnia przepisów prawnych nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a tym samym nie jest podstawą do wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym służącym usunięciu wadliwości postępowania, a nie ponownej merytorycznej kontroli decyzji czy uwzględnieniu zmian w orzecznictwie. Okoliczności faktyczne, które były znane organowi lub powinny być znane w dniu wydania decyzji, nawet jeśli zostały błędnie ocenione, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Czy okoliczności faktyczne dotyczące wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej, które były znane organowi podatkowemu w momencie wydawania decyzji ostatecznej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli zostały pominięte lub błędnie ocenione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli okoliczności te były znane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, nawet jeśli zostały błędnie ocenione, nie stanowią one nowych okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymaga, aby nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji, ale były nieznane organowi. Błędna ocena stanu faktycznego lub dowodów przez organ w postępowaniu zwyczajnym nie jest podstawą do wznowienia postępowania.
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące wznowienia postępowania (art. 240 O.p.) mają zastosowanie do sytuacji, gdy podatnik powołuje się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego kwestionujące konstytucyjność przepisów stosowanych w decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli orzeczenia te nie wprowadzają nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a jedynie zmieniają interpretację prawa lub kwestionują jego konstytucyjność.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania nie służy do ponownej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej w świetle późniejszych orzeczeń sądowych lub konstytucyjnych, chyba że te orzeczenia wprowadzają nowe fakty lub dowody.
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa wznowienia postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
O.p. art. 165 § 5
Ordynacja podatkowa
Uproszczony tryb ustalania zobowiązań podatkowych, gdy stan faktyczny nie uległ zmianie.
u.p.o.l. art. 1a § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
u.p.o.l. art. 5 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Stawki podatku od nieruchomości.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wady decyzji administracyjnej.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs(4) § 1
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
u.p.p. art. 8
Prawo przedsiębiorców
Obowiązek uwzględniania dokumentów.
u.p.p. art. 10
Prawo przedsiębiorców
Zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy.
u.p.p. art. 11
Prawo przedsiębiorców
Zasada przyjaznej interpretacji przepisów.
u.p.p. art. 12
Prawo przedsiębiorców
Zasada budowania zaufania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana linii orzeczniczej lub nowa wykładnia przepisów prawnych nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. • Okoliczności faktyczne znane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, nawet jeśli błędnie ocenione, nie są nowymi okolicznościami uzasadniającymi wznowienie postępowania. • Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i nie służy ponownej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 187 i art. 191 O.p. przez brak ustalenia stanu faktycznego i błędną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez błędne ustalenie braku nowych okoliczności faktycznych lub dowodów. • Naruszenie art. 254 O.p. przez brak jego zastosowania. • Naruszenie art. 1a pkt 3 u.p.o.l. przez opodatkowanie podatkiem od nieruchomości z tytułu prowadzonej działalności wszystkich składników majątkowych. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP i wyroków TK przez nieuwzględnienie ich w sprawie. • Naruszenie przepisów KPA (art. 158 § 1, art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3 i 7 k.p.a.). • Naruszenie art. 145 § 1 p.p.s.a. przez brak uchylenia decyzji. • Naruszenie art. 2a O.p. przez brak jego zastosowania. • Naruszenie art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady zaufania do organów. • Naruszenie art. 5 O.p. przez błędną wykładnię obowiązku podatkowego. • Naruszenie art. 194 § 3 O.p. przez brak uwzględnienia dowodów. • Naruszenie art. 247 § 1 pkt 2 i 4 O.p. przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub pominięcie poprzednich rozstrzygnięć. • Naruszenie art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wszystkich dowodów. • Naruszenie art. 124 O.p. przez niewyjaśnienie zasadności przesłanek. • Naruszenie art. 229 O.p. przez nieprzeprowadzenie postępowania dodatkowego. • Naruszenie art. 7, 7b k.p.a. przez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. • Naruszenie art. 1a pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów. […]
Godne uwagi sformułowania
instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem umożliwiającym wzruszenie decyzji pomimo jej ostateczności i nie może służyć ponownemu załatwieniu sprawy w pełnym zakresie, jak w postępowaniu zwykłym. • wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. • przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. • postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. • ustalona w judykaturze nowa wykładnia przepisów prawnych, która – gdyby była zastosowana w sprawie – spowodowałaby wydanie odmiennej decyzji nie jest podstawą do wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż w tym przypadku nie mamy do czynienia ani z nowym dowodem, ani z nową okolicznością faktyczną.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
sprawozdawca
Joanna Ziołek
członek
Leszek Kleczkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sytuacji, gdy podatnik powołuje się na zmianę linii orzeczniczej lub orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które nie wprowadzają nowych okoliczności faktycznych lub dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i nie stanowi ogólnej zasady dotyczącej wpływu orzeczeń TK na decyzje ostateczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – możliwości wznowienia postępowania na podstawie późniejszych orzeczeń TK. Jest to istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Czy nowe orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego otwierają drzwi do wznowienia zakończonych postępowań podatkowych? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.