I SA/Bd 102/25

I SA/Bd 102/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek /sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski
Mirella Łent /przewodniczący/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 754
art. 43 ust. 4, art. 34 ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2025r. sprawy ze skarg M. K., J. O., L. Ś., A. S., K. L., [...] spółka z o.o. w I., [...] sp. z o.o. w I., [...] w I., B. R. i E. K., A. S., J. L. i A. W. na czynność Prezydenta Miasta Inowrocławia w przedmiocie przekazania dotacji oświatowej 1. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla M. K. prowadzącej [...] w I., 2. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla J. O. prowadzącej [...] w I., 3. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla L. Ś. prowadzącej [...] w I., 4. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla A. S. prowadzącej [...] w I., 5. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla K. L. prowadzącej [...] w I., 6. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla [...] w I. prowadzącej [...] w I., 7. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla [...] w I. prowadzącej [...] w I., 8. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla [...] w I. prowadzącej [...] w I., 9. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla B. R. i E. K. prowadzących [...] i [...] w I., 10. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla A. S. prowadzącej [...] w I., 11. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Inowrocławia przekazania dotacji za grudzień 2024 r. dla J. L. i A. W. prowadzących [...] w I., 12. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia na rzecz M. K. prowadzącej [...] w I. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 13. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia na rzecz J. O. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 14. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia na rzecz L. Ś. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 15. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia na rzecz A. S. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 16. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia na rzecz K. L. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 17. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia na rzecz [...] w I. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 18. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia na rzecz [...] w I. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 19. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia na rzecz [...] w I. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 20. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia solidarnie na rzecz B. R. i E. K. kwotę 474 zł (czterysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 21. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia na rzecz A. S. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 22. zasądza od Prezydenta Miasta Inowrocławia solidarnie na rzecz J. L. i A. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dnia [...] stycznia 2025 r. do Urzędu M. I. wpłynęła skarga na [...] Prezydenta Miasta (dalej także jako: "Prezydent I.") dotycząca ustalenia wysokości stawki dotacji w grudniu 2024 r. w sposób niezgodny z przepisami ustawy oraz przekazania zaniżonych kwot dotacji w wysokości nieprawidłowej i niezgodnej z przepisami ustawy w grudniu 2024 r., na uczniów przedszkoli: Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: M. K.), Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: J. O.), Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: L. Ś.), Niepubliczne Przedszkole z Oddziałami Integracyjnymi "[...]" (organ prowadzący: A. S.), Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: K. L.), Niepubliczne Przedszkole "[...]" (organ prowadzący: A. S.), Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: Przedszkole Niepubliczne [...] Sp. z o.o.), Niepubliczne Przedszkole i Żłobek "[...]" Sp. z o.o. (organ prowadzący: M. P. i A. Ż.), Niepubliczne Przedszkole [...] (organ prowadzący: [...] Sp. z o.o.), Integracyjne Przedszkole Niepubliczne "[...]", Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: B. R. i E. K.-P.), Niepubliczne Przedszkole "[...]" (organ prowadzący: J. W.) – dalej także jako: "Skarżący".
W skardze wniesiono o stwierdzenie niezgodności z prawem i bezskuteczności zaskarżonej czynności administracyjnej przekazania dotacji w niepełnej wysokości. Zarzucono naruszenie:
- art. 12 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2, art. 44 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 754 ze zm.; dalej także jako: "u.f.z.o.") przez dokonanie niezgodnej z przepisami ustawy aktualizacji podstawowej kwoty dotacji (dalej także jako: "PKD") dla przedszkoli niepublicznych w Gminie M. I., gdyż dane budżetowe wzięte do ustalenia kwoty dotacji po aktualizacji nie wynikały z budżetu M. I. i planów budżetowych przedszkoli samorządowych, prowadzonych przez M. I., co prowadzi bezpośrednio do niewłaściwego ustalenia kwoty dotacji wypłacanej dla dotowanych przedszkoli prowadzonych przez Skarżących;
- art. 44 ust. 3 pkt 1 w zw. z 12 ust. 1 u.f.z.o. przez nieprawidłowe ustalenie podstawowej kwoty dotacji w II aktualizacji, dokonanej w październiku 2024 r.;
- art. 43 ust. 4 w zw. z art. 44 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 1 i art. 17 ust. 3 u.f.z.o. przez niezgodne z przepisami wypłacenia zaktualizowanych kwot dotacji w grudniu 2024 r. na rzecz przedszkoli prowadzonych przez Skarżących;
- art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej także jako: "k.p.a.") przez brak działania organu na podstawie przepisów prawa i rażące naruszenie w czynności przepisów u.f.z.o.;
- art. 7 k.p.a. przez brak podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zmierzających do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu dzieci objętych opieką prowadzoną przez przedszkole;
- art. 8 k.p.a. przez postępowanie, które rażąco narusza zaufanie do działania organu administracji.
Wniesiono ponadto o zobowiązanie Prezydenta Miasta do złożenia dokumentacji, znajdującej się w posiadaniu organu, tj. dokumentacji budżetowej, w tym w postaci sprawozdań [...] przedszkoli samorządowych prowadzonych przez M. I. oraz [...], dokumentującej kwoty i dane uwzględnione do ustalenia II aktualizacji podstawowej kwoty dotacji na podstawie art. 43 i art. 44 w zw. z art. 12 ust. 1 i art. 9 u.f.z.o. dla niepublicznych przedszkoli, wg stanu na [...] marca 2024 r. oraz wg stanu na dzień [...] września 2024 r. i wyszczególnienie wskazanych w skardze wydatków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że art. 12 ust. 1 u.f.z.o. stanowi expressis verbis o podstawowej kwocie dotacji (dalej także jako: "PKD") jako kwocie wydatków bieżących zaplanowanych na rok budżetowy na prowadzenie przez gminę przedszkoli, z wyłączeniem przedszkoli specjalnych i przedszkoli, w których zaplanowane wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przekraczają 50% ich zaplanowanych wydatków bieżących, pomniejszonych o opłaty i wydatki wskazane w art. 12 ust. 1 pkt 1-7 u.f.z.o. i podzielonych przez statystyczną liczbę uczniów w tych przedszkolach pomniejszoną o statystyczną liczbę uczniów niepełnosprawnych w tych przedszkolach. Do obliczenia podstawowej kwoty dotacji uwzględnia się ogólną kwotę wydatków bieżących (zdefiniowanych w art. 9 u.f.z.o.), które są zaplanowane na rok budżetowy w budżecie miasta, pomniejszając je o katalog ustawowych wyłączeń. Ustawa nie operuje pojęciami klasyfikacji budżetowej i właściwymi rozdziałami klasyfikacji budżetowej, które należy bądź których nie należy uwzględnić przy ustalaniu ogólnej kwoty wydatków bieżących. Podział budżetu na rozdziały klasyfikacji budżetowej jest unormowany w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 39 ust. 4 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 z zm.).
Organ stwierdził, że metodologia ustalania PKD wynika z aktualnie obowiązujących przepisów prawa i jest zgodna z dyspozycją zawartą w art. 12 ust. 1 u.f.z.o., a jej wartość ustalono w oparciu o dane ujawnione w sprawozdaniach z wykonania budżetu.
Prezydent Miasta podał, że w odpowiedzi na wniosek pełnomocnika Skarżących z dnia [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, pismem z dnia [...] listopada 2024 r. wskazał dokładny adres strony internetowej BIP, pod którym dostępne są sprawozdania z wykonania budżetu, ponadto przekazał informację o statystycznej liczbie uczniów oraz metryczki części oświatowej subwencji dla M. I. wraz z objaśnieniami. Zatem niezrozumiałym dla organu jest zarzut, że pozbawił Skarżących informacji co do danych budżetowych i sposobu ustalania podstawowej kwoty dotacji, albowiem wszelkie informacje dotyczące sprawozdań budżetowych oraz zaplanowanych środków na funkcjonowanie oświaty w jednostkach dla których organem prowadzącym jest M. I. wraz z [...] udostępniane są w trybie bezwnioskowym i publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej pod wskazanym adresem internetowym, a sposób ustalania podstawowej kwoty dotacji wynika z przepisów prawa.
Dalej organ podał, że czynność polegająca na opublikowaniu w BIP informacji o podstawowej kwocie dotacji nie stanowi czynności organu dotującego jako czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 47 u.f.z.o. i nie może stanowić podstawy zaskarżenia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a.").
Organ podał, że zasady aktualizacji podstawowej kwoty dotacji (PKD) zawarte są w art. 44 u.f.z.o. Podstawowa kwota dotacji (PKD) ustalona przez M. I. w styczniu 2024 r. wynosiła [...] zł, a po pierwszej aktualizacji dokonanej w kwietniu 2024 r. wysokość PKD wzrosła do [...] zł, natomiast po drugiej aktualizacji w październiku kwota PKD po uwzględnieniu stanu budżetu M. I. na dzień [...] września 2024 r. uległa zmniejszeniu w stosunku do kwoty po pierwszej aktualizacji do kwoty [...]zł. W. dla przedszkoli niepublicznych wynosiły 75% ww. kwot, tj. odpowiednio: [...] zł, [...] zł i [...] zł. Organ podał, że nowa kwota PKD implikuje konieczność przeliczenia dotacji dla placówek niepublicznych, czyli tzw. aktualizacji kwietniowej i październikowej. Jest to mechanizm, który ustawodawca przewidział w celu zapewnienia z jednej strony adekwatności dotacji do aktualnej sytuacji ekonomicznej organu dotującego oraz dotowanej placówki, a z drugiej realizacji przez jednostki samorządu terytorialnego zasad celowości i oszczędności wydatków publicznych.
Prezydent I. zauważył, że pozostaje pytanie, czego ustawa nie precyzuje, czy obliczoną kwotę do wypłaty po pierwszej aktualizacji wypłacić w 8 równych częściach w kolejnych miesiącach od maja do grudnia, czy też może wypłacać co do zasady 1/12 aktualnej kwoty dotacji, natomiast całą wartość wynikająca z różnicy kwot dotacji między aktualną a poprzednią, dla czterech poprzednich miesięcy, wypłacić dodatkowo w jednym miesiącu jednorazowo np. w maju. Ustawa nie precyzuje tej kwestii, a w praktyce niektóre jednostki samorządu terytorialnego rozkładają efekt wyrównania na raty a niektóre wyrównują jednorazowo w najbliższym miesiącu. Analogiczna sytuacja dotyczy aktualizacji październikowej. W październiku 2024 r. zaktualizowana PKD uległa zmniejszeniu do wysokości [...] zł w porównaniu do pierwszej aktualizacji. Uwzględniając dyspozycję z art. 43 ust. 4 u.f.z.o. uzyskuje się kwotę w wysokości [...] zł ([...]). P. jak już wcześniej wskazano ustawa nie precyzuje czy kwotę [...]zł podzielić na dwie równe części do uwzględnienia w kolejnych miesiącach od listopada do grudnia, czy też może przyjąć co do zasady 1/12 aktualnej kwoty dotacji, czyli [...] zł ([...]), natomiast całą wartość wynikająca z różnicy kwot dotacji między aktualną ([...] zł) a poprzednią, dla dziesięciu poprzednich miesięcy ([...] zł), skompensować - wyrównać jednorazowo w listopadzie. Praktykę jednorazowego wyrównywania - kompensacji w najbliższym miesiącu po aktualizacji przyjął Prezydent Miasta, który jednorazowo po pierwszej aktualizacji dokonał wyrównania w maju i po drugiej aktualizacji dokonał wyrównania w listopadzie.
Organ podsumował, że w związku z art. 43 ust. 1 pkt 2 i art. 43 ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 u.f.z.o. aktualizacja kwoty dotacji pociąga za sobą obowiązek wyrównania dotacji według stawki zaktualizowanej wstecz od 1 stycznia danego roku budżetowego, ale jednocześnie ogranicza skutki tej aktualizacji na przyszłość. Prezydent Miasta miał na uwadze, że dotacje są dotacjami rocznymi bezpośrednio powiązanymi z rokiem budżetowym i przekazywane są na faktyczną liczbę dzieci w przedszkolu. Stan dzieci na dzień 30 września roku bazowego jest tylko informacją dla jednostki samorządu terytorialnego na potrzeby planowania budżetu na rok następny (rok budżetowy, na który udzielana jest dotacja). Dotacja przysługuje bowiem na każde faktycznie przebywające dziecko w przedszkolu. Może być ona zatem zmienna w poszczególnych miesiącach roku budżetowego, co jest zjawiskiem typowym dla przedszkoli.
Uwzględniając powyższe, zarzuty Skarżących organ uznał za bezzasadne.
W piśmie procesowym z [...] czerwca 2024 r., które wpłynęło do Sądu w dniu [...] czerwca 2025 r., Skarżący podtrzymali zarzuty skargi i wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma na okoliczność błędnych twierdzeń organu oraz szeregu nieprawdziwych okoliczności podnoszonych przez organ. Ponadto Skarżący podkreślili, że istotą sporu jest określenie jaką metodę należy zastosować przy wypłaceniu stawki dotacji za miesiące listopad i grudzień. W niniejszej sprawie, Prezydent I. przyjął metodę jednorazowego potrącenia całości "nadpłaconej" dotacji za miesiące od stycznia do października 2024, czym całkowicie pozbawił przedszkola dotacji za listopad 2024 r., a dotacja za grudzień została wobec powyższego wypłacona nieprawidłowo, bo bez zachowania zasady określonej w art. 43 ust. 4 u.f.z.o. Oznacza to, że za listopad Skarżący nie otrzymali dotacji, natomiast za grudzień została im wypłacona w wysokości, która nie wynikała z zachowania przepisów art. 43 ust. 3 i 4 u.f.z.o. Skarżący domagają się uznania, że wypłacenie dotacji za listopad i grudzień powinno nastąpić w takich samych stawkach, obliczonych wg zasady z art. 43 ust. 4 u.f.z.o. i podzielonej na liczbę miesięcy do wypłaty (czyli 2 miesiące pozostałe w roku 2024). Spór zdaniem Skarżących dotyczy zatem tego, czy organ mógł nie wypłacić w ogóle dotacji za listopad, a wypłacić za grudzień w wysokości nieuwzględniającej reguł określonych w art. 43 ust. 3 i 4 u.f.z.o.
Podczas rozprawy w dniu [...] czerwca 2025 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Pełnomocnik Skarżących sprostował, że skarżącym wymienionym w pkt 8 skargi jest Niepubliczne Przedszkole i Żłobek "[...]" Sp. z o.o. Do akt sprawy na wniosek pełnomocnika Skarżących został włączony odpis KRS dla tej spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Skargi zasługiwały na uwzględnienie bowiem Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest przekazanie Skarżącym przez Prezydenta Miasta dotacji za grudzień 2024 r. na uczniów przedszkoli: Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: M. K.), Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: J. O.), Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: L. Ś.), Niepubliczne Przedszkole z Oddziałami Integracyjnymi "[...]" (organ prowadzący: A. S.), Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: K. L.), Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: Przedszkole Niepubliczne [...] Sp. z o.o.), Niepubliczne Przedszkole i Żłobek "[...]" (organ prowadzący: Niepubliczne Przedszkole i Żłobek "[...]" Sp. z o.o.), Niepubliczne Przedszkole [...] (organ prowadzący: [...] Sp. z o.o.), Integracyjne Przedszkole Niepubliczne "[...]", Przedszkole Niepubliczne "[...]" (organ prowadzący: B. R. i E. K.-P.), Niepubliczne Przedszkole "[...]" (organ prowadzący: A. S.), Niepubliczne Przedszkole "[...]" (organ prowadzący: J. L. – W. i A. W.).
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności (decyzje administracyjne, postanowienia) z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Z powyższego wynika, że czynność organu dotującego polegająca na ustaleniu wysokości dotacji lub jej przekazaniu, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak słusznie przy tym zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 310/20, samo przekazanie (wypłata) dotacji jest wynikiem pewnego procesu, w ramach którego najpierw dochodzi do ustalenia wysokości przysługującej danemu podmiotowi dotacji. Tak więc wypłata jest rezultatem określonego rodzaju kalkulacji, których zasady zostały sprecyzowane w przepisach prawnych. Zatem czynność przekazania dotacji jest poprzedzona stosowaniem przepisów prawa, którego prawidłowość powinna podlegać kontroli sądu (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 53/21). Nie budzi więc wątpliwości, że przekazanie Skarżącym przez Prezydenta I. dotacji oświatowej podlega kognicji sądu administracyjnego.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi.
Na wstępie należy zauważyć, że skargi zostały wniesione w terminie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W rozpatrywanej sprawie należało przyjąć, że Skarżący powzięli powyższą wiedzę w związku z dokonaniem przez organ przelewów kwot dotacji, które zostały otrzymane w dniu [...] grudnia 2024 r. (k. 85-95 akt sądowych). Zatem skargi wniesione w dniu [...] stycznia 2025 r. (data stempla pocztowego na kopercie – k. 102 akt sądowych) zostały złożone z zachowaniem terminu ustawowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 126/24). Ostatni dzień 30 – dniowego terminu na wniesienie skarg przypadał na [...] stycznia 2025 r., tj. na niedzielę. Stosownie do art. 83 § 2 p.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy (m.in. w niedzielę), za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W powyższych okolicznościach termin na wniesienie skarg upływał w stosunku do Skarżących z dniem [...] stycznia 2025 r.
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że istotą sporu była kwestia przyjętej przez Prezydenta I. metody wypłacenia dotacji oświatowej po dokonaniu aktualizacji jej wysokości w październiku 2024 r. Zdaniem Skarżących Prezydent I. przyjął nieprawidłową metodę jednorazowego potrącenia całości "nadpłaconej" dotacji za miesiące od stycznia do października 2024 r. przez co dotacja za grudzień 2024 r. została wypłacona nieprawidłowo. Zdaniem Prezydenta I. natomiast ustawa nie precyzuje metody wypłaty kwoty dotacji po aktualizacji a w praktyce niektóre jednostki samorządu terytorialnego rozkładają efekt wyrównania na raty a niektóre wyrównują jednorazowo w najbliższym miesiącu. Praktykę jednorazowego wyrównywania - kompensacji w najbliższym miesiącu po aktualizacji przyjął Prezydent Miasta, który jednorazowo po pierwszej aktualizacji dokonał wyrównania w maju i po drugiej aktualizacji dokonał wyrównania w listopadzie.
W tak zarysowanym sporze rację należało przyznać Skarżącym.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. kwota dotacji ulega aktualizacji w wyniku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 12 i art. 13, dokonanej na podstawie art. 44 ust. 1.
W myśl art. 43 ust. 2 pkt 1 u.f.z.o. aktualizacji kwoty dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, dokonuje się w październiku roku budżetowego - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1.
Zgodnie z art. 43 ust. 3 pkt 1 zaktualizowana kwota dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, obowiązuje od pierwszego dnia listopada roku budżetowego - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 2 pkt 2.
Stosownie do art. 43 ust. 4 u.f.z.o. jeżeli wysokość dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28, art. 29, art. 29a ust. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ucznia objętego branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę między wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28, art. 29, art. 29a ust. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ucznia objętego branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.
Z art. 43 ust. 4 u.f.z.o. wynika, że aktualizacja podstawowej kwoty dotacji dla niepublicznej placówki oświatowej pociąga za sobą obowiązek wyrównania dotacji według stawki zaktualizowanej wstecz od 1 stycznia roku budżetowego ale jednocześnie ogranicza skutki tej aktualizacji na przyszłość. Stosownie do art. 43 ust. 4 u.f.z.o. wszelkie rozliczenia następują przez ustalenie wysokości części dotacji na przyszłość (po aktualizacji). W obowiązujących terminach wskazanych w art. 43 ust. 3 u.f.z.o. zaktualizowana kwota dotacji musi być obliczana według przewidzianej tam reguły. Mianowicie suma kolejnych części zaktualizowanych dotacji stanowić ma różnicę pomiędzy wysokością zaktualizowanej kwoty dotacji a sumą części dotacji już przekazanych uprawnionemu od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania nowej kwoty dotacji. Dotacje ustalane są na okres roku kalendarzowego, będącego rokiem budżetowym, a zatem wysokość dotacji należy oceniać w rocznej perspektywie. Wysokość nowych części dotacji obowiązujących od miesiąca aktualizacji powinna uwzględniać wyrównanie kwoty dotacji od początku roku budżetowego, w związku z tym kolejne wypłacane części dotacji powinny być odpowiednio skorygowane tak, aby części podstawowej kwoty dotacji wypłacone od początku roku budżetowego sumowały się na roczną podstawową kwotę dotacji (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Po 36/24). Mając na względzie powyższe, suma części dotacji podlegającej wypłaceniu po dokonaniu aktualizacji podstawowej kwoty dotacji ulega proporcjonalnemu obniżeniu o kwotę stanowiącą "nadwyżkę" wypłaconych środków do dnia dokonania aktualizacji (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 1590/22). Tak uzyskana kwota stanowić powinna sumę przeznaczoną do wypłaty do końca roku w miesięcznych ratach (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 557/22).
O konieczności przekazywania dotacji w miesięcznych ratach stanowi art. 34 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły, branżowego centrum umiejętności lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że w sytuacji takiej, jak ta, która zaistniała w niniejszej sprawie, tj. gdy podstawowa kwota dotacji (PKD) w styczniu 2024 r. wynosiła [...] zł, po pierwszej aktualizacji dokonanej w kwietniu 2024 r. wzrosła do [...] zł, natomiast po drugiej aktualizacji w październiku 2024 r. uległa zmniejszeniu do kwoty [...]zł (przy czym wartości dla przedszkoli niepublicznych wynosiły 75% ww. kwot) – organ nie był uprawniony do dokonania jednorazowego wyrównywania - kompensaty w najbliższym miesiącu po aktualizacji. Jednorazowe wyrównanie dokonane przez Prezydenta I. skutkowało tym, że Skarżący otrzymali kwoty dotacji za grudzień 2024 r. w nieprawidłowej wysokości bowiem niezgodnie z art. 43 ust. 4 u.f.z.o. i art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Przyjęta przez organ wykładnia art. 43 ust. 4 u.f.z.o. pozostaje w sprzeczności z literalnym brzmieniem tego przepisu prawa.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. Organ obowiązany będzie bez zbędnej zwłoki ponownie przeanalizować metodę dokonania wyrównania dotacji dla Skarżących z uwzględnieniem wykładni przepisów prawa zawartej w tym wyroku oraz dokona wypłaty w prawidłowej wysokości.
W skargach zarzucono także nieprawidłowe zaktualizowanie kwoty dotacji w październiku 2024 r. W sytuacji jednak, gdy Skarżący nie zgadzali się z ustaloną i wypłaconą im kwotą dotacji w związku z jej aktualizacją w październiku 2024 r. to mogli w terminie wynikającym z art. 53 § 2 p.p.s.a. wnieść skargę do sądu administracyjnego. Przedmiotowe postępowanie dotyczy prawidłowości wypłaty kwoty dotacji w dniu [...] grudnia 2024 r. i Sąd nie bada w nim czy aktualizacja w październiku 2024 r. była przeprowadzona zgodnie z przepisami prawnymi. W związku z tym Sąd nie znalał podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi.
W tym kontekście Sąd nie znalazł również podstaw do wzywania Prezydenta I. do przedłożenia dokumentacji przedstawiającej kwoty i dane uwzględnione do drugiej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji (str. 4 skargi) i przeprowadzenia dowodu z tych dokumentów. Z podanej powyżej przyczyny Sąd oddalił również wniosek Skarżących o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma z [...] czerwca 2025 r. Podstawą prawną do przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów jest art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawach.
W skargach zarzucono również naruszenie art. 6, 7, 8, k.p.a. Podkreślić jednak należy, że do zaskarżonej czynności organu nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z 14 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 22/24; z 18 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 907/23; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 846/22).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta I. przekazania Skarżącym dotacji za grudzień 2024 r.
Nadmienić należy, że Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. zarządził połączenie spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Przepis ten stanowi, że Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. W orzecznictwie wskazuje się, że połączenie kilku oddzielnych spraw, w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, ma charakter techniczny, organizacyjny i należy do pojęć z zakresu tzw. ekonomii procesowej. Nie powoduje to jednak powstania jednej nowej sprawy. Połączone sprawy zachowują nadal swoją odrębność i samodzielność (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2011 r., sygn. akt II FZ 568/11). Połączenie spraw do ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie prowadzi do zmniejszenia obciążenia finansowego strony, w każdej ze spraw powinien być bowiem pobrany stosowny wpis. Zwrócić też należy uwagę, że zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 109/11).
W związku w powyższym o zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Na koszty postępowania należne skarżącej M. K. składa się wpis sądowy (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (po [...] zł).
Na koszty postępowania należne skarżącym: J. O., L. Ś., A. S., K. L., Przedszkola Niepublicznego [...] Sp. z o.o. w I., Niepublicznego Przedszkola i Żłobka "[...]" Sp. z o.o. w I., [...] Sp. z o.o. w I., A. S., solidarnie J. L. - W. i A. W. składa się wpis sądowy (po [...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika (po [...] zł) i uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (po [...] zł).
Na koszty postępowania należne solidarnie skarżącym B. R. i E. K.-P. składa się wpis sądowy (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł) i uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (34 zł).
Należne pełnomocnikowi w sprawach J. O., L. Ś., A. S., K. L., Przedszkola Niepublicznego [...] Sp. z o.o. w I., Niepublicznego Przedszkola i Żłobka "[...]" Sp. z o.o. w I., [...] Sp. z o.o. w I., B. R. i E. K.-P., A. S., J. L. - W. i A. W., wynagrodzenie ustalone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) miarkowano na podstawie art. 206 p.p.s.a. i przyznano w wysokości [...] zł. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że obniżenie wynagrodzenia jest uzasadnione albowiem stanowisko Skarżących zostało zaprezentowane przez pełnomocnika w jednej skardze oraz jednym piśmie procesowym obejmujących argumentację dotyczącą analogicznego stanu faktycznego i prawnego. Pełne wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego przyznano natomiast w sprawie ze skargi M. K..
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
J. Ziołek M. Łent L. Kleczkowski