I GZ 440/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w postaci odpisu z KRS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki N. Sp. k. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, tj. nieprzedłożenia odpisu z KRS potwierdzającego umocowanie do reprezentacji. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że sąd mógł samodzielnie ustalić sposób reprezentacji na podstawie danych z KRS. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie, a sąd nie jest zobowiązany do wyręczania jej w tym zakresie, nawet przy dostępności danych w rejestrach.
Sprawa dotyczy zażalenia spółki N. Sp. k. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę spółki na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie umorzenia opłaty abonamentowej. Sąd I instancji odrzucił skargę, ponieważ spółka, mimo wezwania, nie uzupełniła braków formalnych w postaci przedłożenia odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego, potwierdzającego umocowanie do jej reprezentowania. Wezwanie zostało doręczone spółce, jednak brak formalny nie został usunięty w wyznaczonym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie WSA za prawidłowe. Podkreślono, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osoby prawne dokonują czynności przez swoje organy lub osoby uprawnione, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucając skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Odnosząc się do argumentacji zażalenia, że sąd mógł samodzielnie ustalić sposób reprezentacji spółki poprzez pozyskanie wydruku z KRS, NSA stwierdził, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej. Sąd nie jest zobowiązany do wyręczania strony w tym zakresie. Choć sąd ma możliwość zapoznania się z danymi z KRS, czyni to jedynie informacyjnie, a nie na etapie oceny prawidłowości wszczęcia postępowania przez osobę należycie umocowaną. Sam fakt ujawnienia danych w KRS nie zwalnia strony z obowiązku uzupełnienia braków formalnych. NSA powołał się na orzecznictwo, wskazując, że ciężar tych ustaleń nie może zostać przeniesiony na sąd, a zwolnienie strony z takiego obowiązku musiałoby wynikać wprost z ustawy. Podkreślono, że nowe przepisy dotyczące możliwości korzystania przez sąd z danych z rejestrów nie miały zastosowania w tej sprawie ze względu na datę wszczęcia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Obowiązek wykazania umocowania do reprezentacji spoczywa na stronie skarżącej. Sąd nie jest zobowiązany do wyręczania strony w tym zakresie, nawet jeśli dane dotyczące sposobu reprezentacji są dostępne w publicznych rejestrach.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami p.p.s.a., strona ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Sąd nie może domniemywać umocowania ani wyręczać strony w jego udokumentowaniu, nawet jeśli dane te są publicznie dostępne. Brak takiego dokumentu, pomimo wezwania, skutkuje odrzuceniem skargi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga odrzucona, gdy braki formalne nie zostały uzupełnione.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 28 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Osoby prawne i jednostki organizacyjne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 29
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 232 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu wpisu sądowego.
p.p.s.a. art. 58 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpatrywania zażaleń.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpatrywania zażaleń.
u.krs art. 8
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Zasada jawności rejestru.
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 1 § pkt 1
Zmiana przepisów p.p.s.a. dotycząca możliwości korzystania przez sąd z danych z rejestrów.
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania ustawy zmienianej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek strony do wykazania umocowania do reprezentacji dokumentem. Sąd nie jest zobowiązany do samodzielnego ustalania umocowania strony. Dostęp sądu do danych KRS ma charakter informacyjny, a nie zastępuje obowiązku strony.
Odrzucone argumenty
Sąd powinien samodzielnie ustalić sposób reprezentacji spółki na podstawie danych z KRS.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej rolą sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania Ciężar czynienia tych ustaleń nie może zostać przeniesiony na sąd
Skład orzekający
Tomasz Smoleń
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku strony do udokumentowania umocowania do reprezentacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz ograniczeń w samodzielnym ustalaniu tego faktu przez sąd."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku uzupełnienia braków formalnych. Nowe przepisy mogą wpływać na praktykę sądów w przyszłości, choć w tej sprawie nie miały zastosowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania sądowego dotyczącą ciężaru dowodu i obowiązków stron, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też, jak przepisy przejściowe mogą wpływać na stosowanie nowych regulacji.
“Czy sąd sam sprawdzi Twoje pełnomocnictwo? Kluczowa zasada reprezentacji w sądzie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GZ 440/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-12-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-11-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane V SA/Wa 250/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-03-27 Skarżony organ Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 28 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2025 poz 1427 art. 1 pkt 1, art. 2 Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2024 poz 979 art. 8 Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia N. Sp. k. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 250/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi N. Sp. k. w B. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 19 listopada 2024 r. nr EDYHAŁ/Nr 1205/2024 w przedmiocie umorzenia opłaty abonamentowej postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), postanowieniem z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 250/25; w pkt 1/ odrzucił skargę N. Sp.k. w B. (strona skarżąca, spółka) na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (organ, KRRiT) z dnia 19 listopada 2024 r., nr EDYHAŁ/Nr 1205/2024; w pkt 2/ zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi. Sąd I instancji wskazał, że w związku z wniesioną skargą, skarżąca spółka została wezwana do usunięcia jej braków formalnych poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej spółki, tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, dotyczącej skarżącej spółki i jej komplementariusza w przypadku gdy to on reprezentuje skarżącą spółkę – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało przesłane na wskazany w skardze adres spółki i doręczone w dniu 4 lutego 2025 r., mimo tego brak formalny skargi nie został usunięty w ustawowym terminie do 11 lutego 2025 r. Sąd stwierdził, że w zakreślonym terminie brak formalny skargi nie został uzupełniony. Skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 27 marca 2025 r., zaskarżając w pkt 1/ postanowienie odrzucającego skargę na ww. decyzję organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości postanowienia Sądu I instancji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia przez pryzmat podniesionego w zażaleniu zarzutu wraz z jego argumentacją, wskazania na wstępie wymaga, że stosownie do art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają zaś obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za w pełni prawidłowe rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Jak bowiem wynika z treści wezwania stanowiącego wykonanie zarządzenia z dnia 22 stycznia 2025 r. skarżąca spółka została wezwana do złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej spółki, tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, dotyczącej skarżącej spółki i jej komplementariusza w przypadku gdy to on reprezentuje skarżącą spółkę – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wykonaniu tego wezwania, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, skarżąca w zakreślonym terminie nie usunęła braków formalnych skargi. Taki stan sprawy powodował, że Sąd I instancji zobligowany był do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co też prawidłowo uczyniono. Odnosząc się do argumentacji zażalenia zmierzającej do wskazania, że Sąd mógł i powinien samodzielnie dokonać ustaleń w zakresie sposobu reprezentacji spółki poprzez pozyskanie wydruku ze strony Krajowego Rejestru Sądowego wskazać należy, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. Oceny tej nie podważa okoliczność, że zgodnie z zasadą jawności rejestru, wyrażoną w art. 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 869), WSA ma możliwość zapoznania się ze sposobem reprezentacji strony przez ogólnodostępny rejestr KRS. WSA może korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów. Sam fakt ujawnienia stosownych danych w rejestrze przedsiębiorców KRS, czy opublikowania ich w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, nie zwalnia strony postępowania - niezależnie od tego, czy działa osobiście, czy przez pełnomocnika - z powinności uzupełnienia braków formalnych skargi. Ciężar czynienia tych ustaleń nie może zostać przeniesiony na sąd, który nie jest zobowiązany do samodzielnego poszukiwania i weryfikowania tego rodzaju informacji. Gdyby zamiarem ustawodawcy było zwolnienie uczestnika postępowania z obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego umocowanie z uwagi na dostęp sądu do publicznych rejestrów, to stosowne wyłączenie zostałoby wyraźnie przewidziane w przepisach. Tymczasem zwolnienie strony z obowiązku dokonania określonej czynności procesowej, zwłaszcza takiej, jak uzupełnienie braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisu z KRS, nie może być domniemywane - musi wynikać wprost z ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt III FZ 298/25). Taki stan prawny jednak obowiązuje od dnia 5 listopada 2025 r. i wynika z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2025.1427). Co jednak istotne, zgodnie z art. 2 powołanej ustawy do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czynności podjęte przez Sąd I instancji miały swoje pełne oparcie w obowiązujących przepisach i zaskarżone rozstrzygnięcie było prawidłowe. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI