I SA/Bd 300/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-08-23
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od środków transportowychumorzenie zaległościuznanie administracyjneinteres podatnikainteres publicznyOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweulgi podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały uznanie administracyjne.

Podatnik domagał się umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2004 i 2005 rok, powołując się na trudną sytuację materialną i poniesione koszty związane z infrastrukturą. Organy podatkowe, zarówno pierwszoinstancyjne, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły umorzenia, uznając, że choć sytuacja podatnika jest trudna, nie zachodzą wystarczające przesłanki do zastosowania ulgi w drodze uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że instytucja umorzenia ma charakter nadzwyczajny i pozostawiona jest uznaniu organu, który musi jedynie prawidłowo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Sprawa dotyczyła skargi Edwarda G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. odmawiającą umorzenia części zaległości w podatku od środków transportowych za 2004 rok oraz całości zaległości za pierwszą ratę 2005 roku. Podatnik argumentował, że organ pierwszej instancji naruszył Ordynację podatkową, nie umarzając zaległości w kwocie 1005,90 zł. Podkreślał trudną sytuację finansową, poniesione koszty związane z infrastrukturą oraz nieprawidłowości w postępowaniu organów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy i zależy od oceny "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Organ odwoławczy uznał, że choć sytuacja skarżącego jest trudna, nie stanowi ona wystarczającej przesłanki do umorzenia w całości zaległości, a spory dotyczące kosztów infrastruktury powinny być rozstrzygane polubownie lub przed sądem powszechnym. Dodatkowo, organ powołał się na przepisy przejściowe dotyczące podatników prowadzących działalność w sektorze transportu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do badania poprawności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie do oceny słuszności czy celowości decyzji. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zebrały materiał dowodowy, wyjaśniły stan faktyczny i dokonały analizy okoliczności. Stwierdzono, że sama trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą podstawą do niepłacenia podatków, a umorzenie jest instytucją nadzwyczajną. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące nieprawidłowości w przekazywaniu dokumentów i braku odniesienia się do stanu zdrowia czy wieku pojazdu, wskazując, że są to kwestie odrębnych postępowań lub nieistotne dla rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Umorzenie zaległości podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organu podatkowego, nawet w przypadku wykazania ważnego interesu podatnika. Decyzja w tej sprawie mieści się w ramach uznania administracyjnego.

Uzasadnienie

Instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć zaległość, nawet jeśli istnieją przesłanki wskazujące na ważny interes podatnika. Ocena ta jest pozostawiona swobodnemu uznaniu organu, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

o.p. art. 67 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis w brzmieniu obowiązującym do dnia 01 września 2005r. stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Wskazuje, że organ podatkowy może umorzyć zaległości podatkowe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

o.p. art. 48 § 1

Ordynacja podatkowa

Ustawa o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 26 § 2

Przepis przejściowy dotyczący podatników prowadzących działalność w sektorze transportu, zgodnie z którym do dnia 1 maja 2007r. nie stosuje się art. 67a Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu, a wnioski rozpatrywane są na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 września 2005r.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumenty podatnika dotyczące trudnej sytuacji materialnej, poniesionych kosztów związanych z infrastrukturą (budowa wpustów, oczyszczanie studni) jako podstawy do umorzenia zaległości podatkowej. Zarzut naruszenia art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości. Zarzut, że organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do wniosku z dnia [...] 2005r. Zarzut, że Wydział Finansowy nie przekazał odwołania dotyczącego drugiej raty za 2005r. Zarzut, że organy podatkowe nie wzięły pod uwagę stanu zdrowia skarżącego oraz faktu, że jego samochód jest pojazdem zabytkowym.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej wydawana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. Umorzenie zaległości podatkowych traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna, gdyż prowadzi do uprzywilejowania jednych podatników kosztem pozostałych, którzy płacą podatki. Sama trudna sytuacja materialna nie może stanowić trwałej podstawy do niepłacenia podatków z tytułu uzyskiwanych przychodów i domagania się umorzenia powstałych z tego powodu zaległości podatkowych. Spory między podatnikiem a Gminą dotyczące poniesienia wydatków na infrastrukturę powinny być rozstrzygane polubownie albo w trybie postępowania sądowego.

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

przewodniczący

Teresa Liwacz

sprawozdawca

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego w sprawach umorzenia zaległości podatkowych, zakresu kontroli sądowej decyzji uznaniowych oraz przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi podatkowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2005 roku, a także specyfiki podatku od środków transportowych. Przepisy przejściowe mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie do obecnych stanów prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady uznania administracyjnego w prawie podatkowym i ograniczenia kontroli sądowej, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje również, jak organy oceniają "ważny interes podatnika".

Umorzenie podatku: kiedy uznanie administracyjne chroni podatnika, a kiedy nie?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 300/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący/
Teresa Liwacz /sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek od środków transportowych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi Edwarda G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia części zaległości w podatku od środków transportowych za 2004r. i odmowy umorzenia pozostałej zaległości w tym podatku oraz pierwszej raty za 2005r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2005r. nr [...] udzielającą Edwardowi G. ulgi w postaci umorzenia części zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za 2004r. w kwocie 430,90 zł (słownie: czterysta trzydzieści 90/100 złotych) oraz odmawiającą umorzenia pozostałej części zaległości w podatku od środków transportowych za 2004r. w kwocie 495 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt pięć złotych) oraz zaległości w podatku od środków transportowych z tytułu I raty za 2005r. w kwocie 510,90 (słownie: pięćset dziesięć 90/100 złotych).
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta T. po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż argumenty wskazane przez podatnika nie stanowiły wystarczającej przesłanki do zastosowania ulgi w postaci umorzenia w całości zaistniałej zaległości. W ocenie organu pierwszej instancji sytuacja skarżącego jest trudna ale stabilna, ponieważ wraz z małżonką uzyskują stałe dochody. Ponadto podkreślono, iż organ podatkowy udzielił skarżącemu ulgi w postaci umorzenia I raty za 2002r. oraz całości podatku od środków transportowych za 2003r.
Pismem z dnia [...] 2005r. Edward G. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T.
W przedmiotowym piśmie podniósł, iż organ pierwszej instancji naruszył art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki dla umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za 2004r. oraz I raty za 2005r. w ogólnej kwocie 1005,90 zł (słownie: tysiąc pięć 90/100 złotych).
Decyzją z dnia [...] 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej wydawana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego, co oznacza, że organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć ową zaległość.
Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakim są użyte w treści przepisu zwroty "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie NSA koncepcji interpretacyjnej przepisów podatkowych zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru, stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia sprawy.
Dalej organ wywodził, iż w orzecznictwie podkreśla się, że organy podatkowe rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, w pierwszym rzędzie ustalają, czy w sprawie występują okoliczności, o których mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej (ważny interes podatnika lub interes publiczny) i po ustaleniu, że w sprawie brak takich okoliczności, wydają decyzję odmowną, zaś w przypadku ustalenia, że w sprawie występują takie okoliczności, podejmują decyzję co do umorzenia. W wyroku z dnia 7 listopada 2000r. NSA Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach sygn. akt I SA/Ka 1188/99 podkreślił, że "Instytucje zarówno umorzenia zaległości i odsetek przewidziana w art. 67 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jak i rozłożenia na raty spłaty podatku bądź zaległości podatkowej przewidziana w art. 48 § 1 pkt 2 ustawy stanowią szczególnego rodzaju ulgi, których zastosowanie uzależnione jest od ważnego interesu podatnika bądź - w przypadku umorzenia zaległości podatkowych - także ważnego interesu publicznego. Ocena, czy taki interes zachodzi, dokonywana jest przez organ podatkowy w zakresie swobodnego uznania, przy czym uznanie to ograniczone jest konstytucyjną zasadą państwa prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP".
Przechodząc do okoliczności faktycznych sprawy organ podatkowy wskazał, iż skarżący zamieszkuje wraz z małżonką w domu jednorodzinnym o pow. 224,5 m2, jest właścicielem samochodu ciężarowego M. rocznik 1977. Jego gospodarstwo domowe składa się z trzech osób. Żona pracuje w Przychodni Lekarskiej w T. i zarabia miesięcznie 1589,11 zł (słownie: tysiąc pięćset osiemdziesiąt dziewięć 11/100 złotych) brutto. Córka nie pracuje, studiuje zaocznie. W oświadczeniu o stanie majątkowym i zdolności płatniczej podatnik wykazał, że jego obroty za trzy pierwsze miesiące 2005r. wyniosły brutto 2540 zł (słownie: dwa tysiące pięćset czterdzieści złotych) , co daje miesięcznie kwotę ok. 846 zł (słownie: osiemset czterdzieści sześć złotych). Ponoszone wydatki to miesięcznie: 617 zł (słownie: sześćset siedemnaście złotych) na gaz, 150 zł (słownie: sto pięćdziesiąt złotych) na energię elektryczną, 187 zł (słownie: sto osiemdziesiąt siedem złotych) na telefony, 350 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt złotych) na paliwo i olej, 689 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt dziewięć złotych) na ZUS z działalności, 35 zł (słownie: trzydzieści pięć złotych) na OC, 47 zł (słownie: czterdzieści siedem złotych) na kanalizację i śmieci, 460 zł (słownie: czterysta sześćdziesiąt złotych) to opłata studiów córki, co daje miesięcznie kwotę 2535 zł (słownie: dwa tysiące pięćset trzydzieści pięć złotych). Wykazywane dochody brutto to kwota ok. 2435 zł (słownie: dwa tysiące czterysta trzydzieści pięć złotych). Zestawienie tych kwot wskazuje, że niemożliwym jest uiszczenie wszystkich opisanych kosztów utrzymania mając na uwadze fakt, iż nie wykazano podatku od nieruchomości, podatku od środków transportowych, wydatków na żywność i ubranie a kwota przychodu określona jest brutto.
W ocenie Kolegium zaistniał ważny interes podatnika uprawniający go do wnioskowanej ulgi gdyż posiadane środki są niewystarczające na pokrycie wszystkich wydatków, w tym podatku.
Jak podkreślił organ mając jednak na uwadze możliwość uznaniowego załatwienia sprawy, w przypadku zaistnienia ważnego interesu, organ I instancji był uprawniony do wydania decyzji odmownej w zakresie wnioskowanej ulgi.
Zdaniem organu odwoławczego podnoszone przez skarżącego argumenty w postaci zasadności umorzenia zaległości podatkowej w związku z poniesieniem przez
niego kosztów związanych z wybudowaniem dodatkowych wpustów do studni znajdującej się na jego posesji, częstszym oczyszczaniem studni ściekowej na jego posesji, a także oczyszczaniem studni znajdującej się na ulicy, nie stanowią właściwej przesłanki do umorzenia w całości zaległości podatkowej.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż spory między podatnikiem a Gminą dotyczące poniesienia wydatków na infrastrukturę powinny być rozstrzygane polubownie albo w trybie postępowania sądowego.
Powołując się na przepisy rozdziału 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm) organ odwoławczy stwierdził, iż właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez które rozumie się drogi, przewody lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne poprzez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich.
Kolegium podkreśliło również, iż stosownie do art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, póz. 1199) do dnia 1 maja 2007r wobec podatników prowadzących działalność gospodarczą w sektorze transportu, w zakresie tej działalności, nie stosuje się art. 67a ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, a wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podlegają rozpatrzeniu odpowiednio na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 67 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ww. ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniesiono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znało całości sprawy, ponieważ Urząd Miasta dostarczył tylko jedno odwołanie skarżącego z dnia [...] 2005r., które dotyczyło zaległości podatkowej za 2004r. i pierwszej raty za 2005r., natomiast nie dostarczono odwołania z tego samego dnia dotyczącego drugiej raty za 2005r.
Ponadto skarżący wskazał, iż Urząd Miasta zobowiązał go do oczyszczania wybudowanej kratki ściekowej, która miała funkcjonować krótki okres czasu a mianowicie do czasu wybudowania kanalizacji deszczowej.
Oświadczył również, iż kwestionowane przez Kolegium obroty i wydatki za pierwsze trzy miesiące 2005r. są prawdziwe, ponieważ jest to okres martwy na usługi transportowe z uwagi na panującą zimę.
Nadto nadmienił, iż Miasto wyłudziło od niego świadczenie i nie ma zamiaru się z tego tytułu rozliczyć i dlatego kłamie przed organami takimi jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze a także przed Prokuraturą, która prowadziła sprawę podczas budowy drogi niezgodnie z planami i uzgodnieniami z mieszkańcami. Z tego powodu powstał problem zalewania piwnic.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podkreślił, iż instytucja uznania administracyjnego dająca organom administracji państwowej pewną swobodę wyboru następstwa prawnego, nie oznacza w żadnym razie prawa organu do jakiegokolwiek działania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podkreśliło również, że zgodnie z art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze uprawnione jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposób jej rozstrzygnięcia uznaniu organu podatkowego pierwszej instancji. W pozostałych przypadkach Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniając odwołanie ogranicza się do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W przedmiotowym przypadku organ odwoławczy stwierdził, iż nie jest uprawniony do wydania decyzji o udzieleniu wnioskowanej ulgi.
Zdaniem organu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia ma przywołana w skardze sprawa dotycząca odwołania od drugiej raty za 2005r.wraz z odsetkami, ponieważ była załatwiana w odrębnym postępowaniu.
Pismem z dnia [...] 2006r. skarżący w całości podtrzymał zarzuty zawarte w skardze a ponadto dodał, iż organ I instancji w przedmiotowym postępowaniu w ogóle nie ustosunkował się do wniosku z dnia [...] 2005r. Wskazał również iż Wydział Finansowy nie przekazał odwołania skarżącego z dnia [..] 2005r. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [..] 2005r. Podkreślił, iż organy podatkowe przy wydawaniu decyzji w ogóle nie wzięły pod uwagę stanu zdrowia skarżącego oraz fakt że jego samochód jest pojazdem zabytkowym w związku z czym zwiększone są koszty na części i naprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269).
Na wstępie należy zaznaczyć, iż ustawa z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199). uchyliła art. 67 Ordynacji podatkowej wprowadzając rozdział 7a regulujący ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Nie mniej zgodnie z art. 26 § 2 cyt. ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. do dnia 1 maja 2007r. wobec podatników prowadzących działalność gospodarczą w sektorze transportu, w zakresie tej działalności, nie stosuje się art. 67a ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, a wnioski o udzielenie ulg zobowiązań podatkowych podlegają rozpatrzeniu odpowiednio na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 67 ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005r.
Zgodnie z przepisem art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej - w brzmieniu przed dniem 01 września 2005r. - stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie wskazanego wyżej przepisu mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Jednakże kontrola tego typu decyzji ogranicza się tylko i wyłącznie do badania poprawności przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Tym samym, skoro Sąd dokonuje wyłącznie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie jest władny wkraczać w sferę samego uznania organów podatkowych. W świetle wskazanego wyżej przepisu Sąd nie jest bowiem uprawniony ani do oceny słuszności ani celowości zaskarżonej decyzji. Kontrola decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc po pierwsze do oceny, czy organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy a więc uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny, oraz po drugie czy nie naruszył on w ramach swego uznania zasady swobodnej oceny dowodów. Wskazane stanowisko dotyczące zakresu kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie zostało powszechnie przyjęte w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego - m.in. wyrok SN z 8 listopada 1996r. sygn. akt III RN 24/96, wyrok NSA z 26 kwietnia 2000r. sygn. akt I SA/Gd 992/99, wyrok NSA z 28 października 2003r. sygn. akt SA/Bd 1830/03.
Sprawdzając czy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy Sąd bada czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone w ustawie Ordynacja podatkowa zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 122 ww. ustawy, w toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W tym celu są one na mocy art. 187 § 1 ww. ustawy zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, iż uznaniowy charakter instytucji umorzenia, powoduje, iż zastosowanie wobec podatnika przedmiotowej ulgi jest prawem, a nie obowiązkiem organu. W ocenie Sądu podkreślenia wymaga, iż przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza jednak dowolności W sytuacji uznania administracyjnego, w celu wydania prawidłowego orzeczenia, organ podatkowy obowiązany jest bowiem, jak wskazano wyżej, szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki tego badania.
Należy wskazać, iż organ podatkowy zebrał materiał dowodowy w celu ustalenia sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Zgromadzony w sprawie materiał w ocenie Sądu nie pozostawia wątpliwości, iż podejmując rozstrzygniecie w przedmiotowej sprawie organy podatkowe znały sytuację skarżącego, w sposób prawidłowy przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie, dokonały szczegółowej i wyczerpującej analizy wskazanych przez skarżącego okoliczności, w celu ustalenia, czy wystąpił ważny interes podatnika.
W ocenie organów podatkowych zaistniał ważny interes Podatnika uprawniający go do przyznania wnioskowanej ulgi, gdyż posiadane środki były niewystarczające na pokrycie wydatków. Organ I instancji był jednak uprawniony do wydania decyzji odmownej.
Ponadto w niniejszej sprawie nie wystąpiła druga przesłanka wymieniona w art. 67 O.p. a mianowicie ważny interes publiczny przez który należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego itp., na podstawie której organ podatkowy mógł udzielić ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych.
Skarżący domagając się umorzenia zaległości podatkowych, przedstawia swoją trudną sytuację materialną a także fakt poniesienia przez niego kosztów związanych z wybudowaniem dodatkowych wpustów do studni znajdującej się na jego posesji, częstszym oczyszczaniem studni ściekowej na jego posesji, a także oczyszczaniem studni znajdującej się na ulicy upatrując w tym zaistnienia ważnego interesu podatnika.
Należy zauważyć, iż zasadą jest płacenie podatków w wysokościach i w terminach określonych przez prawo, natomiast umorzenie zaległości podatkowych traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna, gdyż prowadzi do uprzywilejowania jednych podatników kosztem pozostałych, którzy płacą podatki. Jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze skarżącemu udzielono ulgi w postaci umorzenia pierwszej raty za 2002r. oraz całości podatku od środków transportowych za 2003r. Pomimo udzielenia przedmiotowej ulgi skarżący nie podjął próby spłaty pozostałej zaległości bądź uzyskania decyzji w przedmiocie rozłożenia jej na raty. Dalsze umarzanie podatnikowi zaległości podatkowych w czasie, gdy uzyskuje on słabsze wyniki ekonomiczne oznaczałoby w istocie przejęcie przez Gminę ryzyka gospodarczego, które spoczywa wyłącznie na prowadzącym działalność gospodarczą. Słusznie organy podatkowe wskazywały na wyjątkowość instytucji umorzenia zaległości podatkowej jako odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania. Wpływy z podatków przeznaczane są bowiem na realizację różnych celów społecznych, tak więc odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru musi być uzasadnione wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, powodów, które w ustawie w sposób ogólny określono jako ważny interes podatnika lub interes publiczny. Sama trudna sytuacja materialna nie może stanowić trwałej podstawy do niepłacenia podatków z tytułu uzyskiwanych przychodów i domagania się umorzenia powstałych z tego powodu zaległości podatkowych. Umorzenie zaległości podatkowych należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie wykonywania zobowiązań podatkowych.
Podnoszone przez podatnika argumenty w postaci zasadności umorzenia zaległości podatkowych w związku z poniesieniem przez niego wydatków związanych z wybudowaniem dodatkowych wpustów do studni znajdującej się na jego posesji, częstszym oczyszczaniem studni nie stanowią właściwej przesłanki w tym postępowaniu. Spory w tym zakresie powinny być rozstrzygane między stronami przed sądem powszechnym.
Zdaniem Sądu zarzut skarżącego zawarty w piśmie z dnia [...] 2006r., iż organ I instancji nie ustosunkował się do wniosku z dnia [...] 2005r. należy uznać za nieuzasadniony. Z akt administracyjnych wynika, iż pismem z dnia [...] 2005r. Urząd Miasta T. odpowiedział na przedmiotowy wniosek, natomiast skarżący na rozprawie w dniu [...] 2006r. potwierdził odbiór powyższej korespondencji. Również za nietrafny zdaniem Sądu należy uznać zarzut, iż organy podatkowe przy wydawaniu decyzji w ogóle nie wzięły pod uwagę stanu zdrowia skarżącego oraz faktu,że jego samochód jest pojazdem zabytkowym w związku z czym zwiększone są koszty na części i naprawy.
Przesłanką podjęcia decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest sytuacja podatnika istniejąca w chwili podejmowania decyzji. Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 1995r. "Podatnik może złożyć ponownie wniosek o umorzenie zaległości podatkowych gdy w jego sprawie wystąpiły nowe okoliczności" (wyrok NSA z dnia 14 marca 1995r., SA/Sz 98/95, POP 1998, nr 3, poz. 91)
Ponadto podnoszone przez skarżącego zarzuty, że Wydział Finansowy nie przekazał jego odwołania z dnia [..] 2005r. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2005r dotyczącej drugiej raty za 2005r. w kwocie 510,80 zł (słownie: pięćset dziesięć 80/100 złotych). nie pozostają w jakimkolwiek związku z powyższą sprawą gdyż są przedmiotem odrębnego postępowania. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, od której wniesiono skargę.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI